III OSK 2703/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, który domagał się świadczenia mieszkaniowego, uznając, że jego żona nabyła lokal z bonifikatą, co wyłącza prawo do świadczenia.
Skarżący, żołnierz zawodowy, domagał się świadczenia mieszkaniowego, jednak odmówiono mu go, ponieważ jego żona nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą od gminy. Sądy obu instancji uznały, że nabycie lokalu przez małżonka z bonifikatą, niezależnie od ustroju majątkowego, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia mieszkaniowego na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość tej wykładni.
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, S. Z., który ubiegał się o świadczenie mieszkaniowe. Odmówiono mu go, ponieważ jego żona, B. Z., w 2005 roku nabyła lokal mieszkalny od m. st. Warszawy z 80% bonifikatą, mimo że lokal ten wszedł do jej majątku odrębnego na mocy umowy o rozdzielności majątkowej. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nabycie lokalu mieszkalnego przez małżonka żołnierza z bonifikatą od podmiotu publicznego wyłącza prawo do świadczenia mieszkaniowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest jednorazowa pomoc mieszkaniowa, a przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ma szerokie zastosowanie, obejmując przypadki nabycia lokalu przez żołnierza lub jego małżonka, niezależnie od daty nabycia i ustroju majątkowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie lokalu mieszkalnego przez małżonka żołnierza zawodowego do jego majątku odrębnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego stanowi negatywną przesłankę wyłączającą prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu ma szerokie zastosowanie i obejmuje przypadki, gdy żołnierz lub jego małżonek skorzystał z preferencyjnego nabycia lokalu, niezależnie od daty nabycia i ustroju majątkowego małżonków. Celem ustawy jest jednorazowa pomoc mieszkaniowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.z.S.Z.RP art. 21 § ust. 6 pkt 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza lub jego małżonka od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, niezależnie od daty nabycia i ustroju majątkowego małżonków.
Pomocnicze
u.z.S.Z.RP art. 21 § ust. 1
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.S.Z.RP art. 21 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
k.r.o. art. 47 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 511
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 179
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie lokalu mieszkalnego przez małżonka żołnierza zawodowego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, nawet do majątku odrębnego, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia mieszkaniowego. Celem ustawy o zakwaterowaniu jest jednorazowa pomoc mieszkaniowa, a przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ma szerokie zastosowanie. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych były nieskonkretyzowane i nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Lokal mieszkalny nie został nabyty przez małżonkę do majątku wspólnego, lecz do jej majątku osobistego, w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej. Organy niewłaściwie zastosowały art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Naruszenie art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane dla wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy wystarczający jest wyłącznie fakt nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego na preferencyjnych warunkach, bez względu na to, kiedy miał on miejsce i bez względu na łączące strony stosunki majątkowe Treść przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiej interpretacji przepisów wyłączających prawo do świadczeń mieszkaniowych dla żołnierzy zawodowych w przypadku preferencyjnego nabycia lokalu przez małżonka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla żołnierzy zawodowych ubiegających się o świadczenia mieszkaniowe, a interpretacja przepisów ma istotne znaczenie dla ich sytuacji życiowej.
“Żołnierzu, uważaj na bonifikatę żony! Może pozbawić Cię świadczenia mieszkaniowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2703/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Paweł Mierzejewski Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 2043/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-24 Skarżony organ Agencja Mienia Wojskowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1995 nr 86 poz 433 art. 21 ust. 6 pkt 3 Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/19 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia 4 lipca 2019 r., nr BP-DZ.4301.18.2019/2 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. Z. na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z 4 lipca 2019 r., nr BP-DZ.4301.18.2019/2, w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W dniu 26 listopada 2018 r. S. Z. (żołnierz zawodowy w służbie stałej od 28 czerwca 2003 r., wyznaczony przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych do pełnienia od 5 listopada 2018 r. do 30 września 2021 r. służby w garnizonie [...]) wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa do zakwaterowania w formie świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356 ze zm.; dalej "ustawa o zakwaterowaniu"). Decyzją z 15 maja 2019 r. (nr OW-DZ.4301.11.2019/1) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie, działając na podstawie art. 48d ust. 12 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, odmówił skarżącemu prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Dyrektor podniósł, że zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że żona skarżącego - B. Z. w dniu 19 lipca 2005 r. nabyła od m. st. Warszawy (do majątku odrębnego w związku z zawartą w dniu 11 lipca 2005 r. umową o rozdzielność majątkową małżeńską) lokal mieszkalny położony w [...] (o powierzchni 17 m2) z 80% bonifikatą wartości nieruchomości. Z tego powodu nie ma podstaw prawnych do przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, w formie określonej we wniosku z 26 listopada 2018 r. Decyzją z 4 lipca 2019 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu pierwszej instancji, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu ma także zastosowanie do żołnierzy zawodowych, których małżonek nabył do majątku odrębnego lokal mieszkalny na zasadach preferencyjnych. Zdaniem organu zamysłem ustawodawcy było zapewnienie jednorazowej tylko pomocy Państwa na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Dlatego nie jest dopuszczalne, aby żołnierz, którego małżonek nabył mieszkanie z bonifikatą, mógł po raz kolejny otrzymać wsparcie na ten cel. Zgodnie z art. 281 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Prezes stwierdził ponadto, że w świetle art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy nie mają najmniejszego znaczenia struktura oraz powierzchnia lokalu mieszkalnego nabytego przez żonę żołnierza zawodowego i dlatego zarzuty naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego nie są uzasadnione. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie spór między skarżącym, a organami administracji dotyczył tego, czy w niespornym stanie faktycznym, S. Z. spełniał przesłanki do otrzymania prawa do zakwaterowania w formie, o której mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Skarżący argumentował, że lokal mieszkalny nie został nabyty przez jego małżonkę do majątku wspólnego małżonków, lecz do jej majątku osobistego, w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej. Jego zdaniem organy niewłaściwie zastosowały w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy i w konsekwencji odmówiły mu wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądowym, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, jeżeli on sam lub jego małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, o których mowa w art. 21 ust. 6 tej ustawy. Nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą, bez względu na datę nabycia tego lokalu oraz małżeński ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami, stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a zatem jest objęta przepisem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Skoro w chwili wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wypłatę świadczenia, pozostawał on w związku małżeńskim z B. Z., która w dniu 19 lipca 2005 r. nabyła od m. st. Warszawy lokal mieszkalny z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, to okoliczność ta uzasadniała zastosowania w sprawie wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Nie ma przy tym najmniejszego znaczenia fakt, że żona skarżącego nabyła tę nieruchomość do majątku odrębnego. Wynika to wprost z art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy, gdzie jest mowa jedynie o "małżonku", bez dodatkowego odwołania się do stosunków majątkowych, zachodzących między współmałżonkami. Sąd ten zauważył, że w skardze skarżący zarzucił, że w rozpatrywanej sprawie organy nie wzięły pod uwagę, że lokal nabyty przez B. Z. ma powierzchnię 17 m2 i w związku z tym nie spełnia kryteriów (struktury, powierzchni) określonych w przepisach prawa. Zdaniem sądu ten zarzut skargi również nie jest uzasadniony, ponieważ podniesiona okoliczność, w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku postępowania. Zdaniem sądu pierwszej instancji organ przeprowadził postępowanie w tej sprawie z poszanowaniem naczelnych zasad wynikających z art. 7, 8, i 11 k.p.a. Organowi nie można zasadnie zarzucić naruszenia art. 7a § 1 oraz art. 81a k.p.a., bowiem w rozpatrywanym przypadku okoliczności faktyczne są niesporne. Nie budzą też wątpliwości interpretacyjnych zastosowane w sprawie normy prawa materialnego. Z przedstawionych powodów sąd ten stwierdził, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego prawidłowo odmówił przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, w formie określonej we wniosku z 26 listopada 2018 r. Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu nie jest dostatecznym powodem uwzględnienia skargi, jeżeli jej zarzuty nie mają prawnego uzasadnienia. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonych decyzji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o przeprowadzenie w sprawie rozprawy oraz o zasądzenie zawrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez błędną jego wykładnię; 2. niezastosowanie przepisów art. 47 § 1 i art. 511 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przy wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu; 3. naruszenie art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Spór dotyczy rozumienia przesłanki wyłączającej uprawnienie żołnierza do wypłaty świadczenia mieszkaniowego w sytuacji, gdy jego małżonek nabył w dniu 19 lipca 2005 r. do swojego majątku odrębnego lokal mieszkalny od gminy z bonifikatą wynoszącą 80 %. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Przepis art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o zakwaterowaniu uprawnia zaś żołnierza służby stałej do wyboru jednej spośród następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie (kwaterze internatowej), wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Z kolei w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu zostały enumeratywnie wyliczone przesłanki negatywne, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania. Jedną z nich jest nabycie lokalu mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia (art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu). W swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że celem wynikającym z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu jest zakwaterowanie żołnierza w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia żołnierz może wykorzystać tylko jeden raz. Zaś sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane (m.in. wyroki NSA: z 12 lutego 2020 r., I OSK 1688/18; z 26 września 2018 r. I OSK 2559/16; z 25 lutego 2015 r., I OSK 1240/13). W orzecznictwie dominuje pogląd, że dla wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy wystarczający jest wyłącznie fakt nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego na preferencyjnych warunkach, bez względu na to, kiedy miał on miejsce i bez względu na łączące strony stosunki majątkowe (por. np. wyroki NSA z: 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12; 9 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 454/21; 23 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 4520/21). Z orzecznictwa wynika także, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy obejmuje wszystkie możliwe przypadki nabycia lokalu od podmiotów publicznoprawnych z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, zaistniałe w różnych konfiguracjach. W wyroku z 27 czerwca 2023 r. III OSK 2381/21 (podobnie wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "ratio legis normy zawartej w art. 21 ustawy to prawo do zakwaterowania, ale prawo to jest realizowane w jednej z form, o których mowa w ustępie 2 tego artykułu - m.in. przez wypłatę świadczenia mieszkaniowego i nie przysługuje w przypadkach enumeratywnie wskazanych w ustępie 3 - m.in. wówczas "gdy żołnierz lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia". Treść przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.)". Skoro zatem w przedmiotowej sprawie małżonek skarżącego z takiej pomocy skorzystał, spełnienie jego żądania i wypłata świadczenia mieszkaniowego doprowadziłaby w istocie do sytuacji sprzecznej z cytowanymi przepisami ustawy. Treść przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej, takiej jak wskazana w skardze kasacyjnej rozdzielność majątkowa małżeńska łącząca skarżącego z żoną, czy też wielkość lokalu nabywanego od jednostki samorządu terytorialnego na preferencyjnych zasadach. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu i zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zaistniała negatywna przesłanka określona w tym przepisie, a tym samym brak było podstaw, aby przyznać stronie prawo do świadczenia mieszkaniowego. Czyni to zarzut pierwszy pozbawiony podstaw. Zarzut drugi jest bezzasadny. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki NSA: z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl.; z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; z 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; z 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; z 8 września 2017 r., I OSK 3080/15). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej, zarzucając niezastosowanie określonego przepisu, jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, gdyż jej autor wskazuje, że przepisy art. 47 § 1 i art. 511 k.r.o. nie zostały zastosowane przy wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy jest nieuzasadniony z trzech powodów. Po pierwsze, przepisy art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wskazują, iż zarzut musi wskazywać formę, której miało dojść do naruszenia przepisu prawa przez sąd pierwszej instancji. W świetle tego przepisu może to polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Określenie formy naruszenia prawa jest obowiązkiem autora skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11). Przypadek taki nie zachodzi jednak w rozpoznawanej sprawie. Po drugie, skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym wnoszonym w konkretnej sprawie, co obliguje autora skargi kasacyjnej do powiązania zarzutu naruszenia wskazanej normy generalno-abstrakcyjnej z konkretnym działaniem bądź zaniechaniem sądu pierwszej instancji w danej sprawie. Oznacza to, że w skardze winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Tym samym nieskuteczne okazać się muszą zarzuty abstrakcyjne, z których nie sposób wywieść jakie konkretnie działanie sądu naruszyło dany przepis. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż z treści zarzutu nie wynika, ani jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione, ani jakie działania naruszyły wskazane w zarzucie przepisy. Po trzecie, zarzuty muszą zostać należycie uzasadnione. W uzasadnieniu winno dojść do logicznego wyjaśnienia związku naruszenia przepisu procesowego z istotnym wpływem tego naruszenia na wynika postępowania. Brak uzasadnienia każdego zarzutu oznacza, że podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a (por. wyrok NSA z 16 marca 2005, sygn. akt GSK 402/04). W niniejszej sprawie w uzasadnieniu brak jest powiązania zarzutu z komparycji z jakimś fragmentem uzasadnienia, w którym doszłoby do wyjaśnienia istoty zarzutu naruszenia przepisów art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. w tej sprawie. Niezależnie od powyższych argumentów dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Z tych względów zarzut trzeci nie jest uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, których domagał się w piśmie procesowym z 20 maja 2020 r. (nazwanego odpowiedzią na skargę kasacyjną, wniesionym 21 maja 2020 r.). Stosownie bowiem do art. 179 p.p.s.a. termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej, zaś odpis skargi kasacyjnej doręczono organowi w dniu 30 kwietnia 2020 r. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci przymiot odpowiedzi na skargę kasacyjną i staje się zwykłym pismem procesowym. Oznacza to, że zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny. Złożona do akt niniejszej sprawy odpowiedź na skargę kasacyjną nie mogła wywołać skutków procesowych, bowiem została wniesiona po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI