III OSK 269/23

III OSK 269/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Bd 326/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-07-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 478
art. 86 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art.89, art. 93 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Krysińska-Kłos po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2022 roku, sygn. akt II SA/Bd 326/22 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni Zawodowej we W. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych I. uchyla w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2022 roku, sygn. akt II SA/Bd 326/22 i przekazuje sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania; II. odstępuje w całości od zasądzenia na rzecz Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we W. od skarżącego B.P. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 lipca 2022 r., sygn. II SA/Bd 326/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni Zawodowej we W. (dalej: "Odwoławcza Komisja Stypendialna") z [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych – uchylił zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymuje w mocy poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni Zawodowej we W. z [...] grudnia 2021 r. (dalej: "Komisja Stypendialna") w zakresie w którym odmawia Skarżącemu przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2021/2022 za okres od stycznia do czerwca 2022 r. (pkt I wyroku); zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II wyroku).
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Komisja Stypendialna decyzją z [...] grudnia 2021 r. działając na podstawie
art. 86 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 89 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm. – dalej: "p.s.w.n.") oraz Regulaminu świadczeń dla studentów Państwowej Uczelni Zawodowej we W. stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 75/19 Rektora Państwowej Uczelni Zawodowej we Włocławku z 9 września 2019 r. w sprawie ustalenia Regulaminu świadczeń dla studentów Państwowej Uczelni Zawodowej we W., zmienionego zarządzeniem nr 97/21 Rektora Państwowej Uczelni Zawodowej we W. z 27 września 2021 r. (dalej: "Regulamin") i § 1 zarządzenia nr 108/21 Rektora Państwowej Uczelni Zawodowej we W. z 4 listopada 2021 r. w sprawie powołania na rok akademicki 2021/2022 Komisji Stypendialnej i Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz przekazania uprawnień tym komisjom w zakresie przyznawania świadczeń dla studentów - przyznała Skarżącemu w roku akademickim 2021/2022 (od października 2021 r. do grudnia 2021 r.) stypendium dla osób niepełnosprawnych w wysokości 1.400,00 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Komisja Stypendialna wskazała, że zgodnie z art. 93 ust. 2 i 3 p.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia
i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że Skarżący w okresie studiów w Wyższej Szkole Informatyki i Umiejętności w Ł. (1 października 2012 r. – 30 września 2017 r.) oraz w Państwowej Uczelni Zawodowej we W. (1 października 2019 r. - do nadal) pobierał stypendium dla osób niepełnosprawnych przez okres 57 miesięcy. Komisja Stypendialna biorąc pod uwagę treść art. 93 ust. 2 i 3 p.s.w.n. postanowiła przyznać Skarżącemu w roku akademickim 2021/2022 stypendium dla osób niepełnosprawnych na okres 3 miesięcy.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2022 r., z powodu błędu w ustaleniu faktycznym polegającego na przyjęciu, że stypendium dla osób niepełnosprawnych pobierał on przez okres 57 miesięcy, podczas gdy tego rodzaju stypendium pobierał przez 18 miesięcy, tj. - od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. oraz - od 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. W ocenie Skarżącego pobierane w latach 2012-2017 stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych nie ma wpływu na uprawnienia do stypendium będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzją z [...] stycznia 2022 r. - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Odwoławcza Komisja Stypendialna podzieliła ustalenia faktyczne Komisji Stypendialnej, iż Skarżący w okresie studiów w Wyższej Szkole Informatyki i Umiejętności w Ł. oraz w Państwowej Uczelni Zawodowej we W. pobierał świadczenia przez okres 57 miesięcy. Następnie stwierdziła, że mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie liczenia okresu 6 lat przysługiwania świadczeń oraz zapis art. 92 ust. 1 p.s.w.n., przyjęła, że 6 letni okres równa się 60 miesiącom pobierania świadczeń, co jest korzystną dla studenta wykładnią, odmienną od stanowiska Ministerstwa Edukacji i Nauki, który przyjął, że okres 6 lat oznacza łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w których danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów, niezależnie od tego, czy student świadczenie pobierał.
Odwoławcza Komisja Stypendialna uznała za niezasadne zarzuty odwołania, gdyż p.s.w.n. nie wprowadziła nowego rodzaju świadczenia a jedynie dokonała zmiany nazwy. Zarówno w przypadku stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych (ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym) jak i stypendium dla osób niepełnosprawnych (ustawa z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) podstawą przyznania stypendium jest niepełnosprawność studenta potwierdzona właściwym orzeczeniem. Sama zmiana nazwy nie zmienia jego charakteru i rodzaju. A zatem do okresu 6 lat uwzględniać należy zarówno świadczenia określone w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n., jak również świadczenia, które studenci aktualnie studiujący pobierali na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy (świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-4 i 8 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym).
Mając zatem na uwadze, że Skarżący skonsumował już w poprzednich latach okres 57 miesięcy otrzymywania wnioskowanego świadczenia, w ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej prawidłowe i zasadne było przyznanie mu w roku akademickim 2021/2022 stypendium dla osób niepełnosprawnych jedynie na okres od października 2021 r. do grudnia 2021 r.
W skardze do WSA na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją w części dotyczącej nieprzyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2022 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., poprzez błędne uznanie, że stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych pobierane w latach 2012-2017 na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, wlicza się do sześcioletniego okresu, który pojawił się w p.s.w.n., a także błędną wykładnię przepisu art. 93 ust. 2 p.s.w.n. poprzez zaliczenie do sześcioletniego okresu przysługiwania stypendium dla osób niepełnosprawnych pobieranego świadczenia pod rządami poprzedniej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, naruszając tym samym, przy braku przepisów przejściowych, zasadę niedziałania prawa wstecz.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną decyzję w której utrzymuje w mocy poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komisji Stypendialnej z [...] grudnia 2021 r. w zakresie w którym odmawia Skarżącemu przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2021/2022 za okres od stycznia do czerwca 2022 r. (pkt I wyroku); zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II wyroku).
W uzasadnieniu wyroku WSA wyjaśnił, że jak wynika z art. 16 ustawy z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021, poz. 2232 – dalej: "ustawą zmieniająca"), do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Dlatego też przepisy dotychczasowe, tj. p.s.w.n., w wersji na dzień 17 grudnia 2021 r., miały zastosowanie do rozstrzygnięcia organu obejmującego przyznaną cześć wnioskowanego stypendium za okres od października 2021 r. do grudnia 2021 r. (niepełny okres semestru pierwszego) oraz za część okresu spornego, tj. od 1 stycznia do 23 lutego 2022 r. (pozostały okres semestru pierwszego). Natomiast do rozstrzygnięcia o pozostałym okresie stypendium, o które wnosił Skarżący, tj. od 24 lutego 2022 r., będą miały zastosowanie przepisy ww. ustawy w wersji na dzień wydania decyzji przez Odwoławczą Komisję Stypendialną, tj. na [...] stycznia 2022 r., co oznacza stosowanie ww. ustawy w wersji nadanej jej ustawą zmieniającą.
Dalej WSA wyjaśnił, że przyznanie świadczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 – 4 p.s.w.n., oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., w wersji na dzień 17 grudnia 2021 r., świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. WSA podkreślił, że Organy słusznie uznały, że 6 letni okres, powinien uwzględniać jedynie okres faktycznego pobierania świadczenia, a nie okres posiadania przez stronę statusu studenta, jednakże okres ten obliczyły w sposób wadliwy, uznając, że należy do okresu tego zaliczyć świadczenie pobierane przez Skarżącego na podstawie ustawy obowiązującej poprzednio, tj. ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. W ocenie WSA świadczenia, o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., w wersji do 17 grudnia 2021 r., przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat, jednak nie ma podstaw do wliczania do tego okresu przysługiwania studentom świadczeń, na podstawie przepisów uprzednio obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. Z przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w wersji do 17 grudnia 2021 r. wynika, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do świadczeń uzyskanych na gruncie tej ustawy, a zatem rozpoczęcie biegu tego terminu (niezależnie od tego jak go rozumieć) nie mogło mieć miejsca wcześniej niż z dniem wejścia w życie tych regulacji, to jest z dniem 1 października 2019 r.
Zdaniem WSA, zaliczanie okresów pobierania wszelkich stypendiów (w tym stypendium dla osób niepełnosprawnych) przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. do okresu, od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie ww. ustawy prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, albowiem zdarzenia zaistniałe w całości pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z 2005 r., która tego rodzaju ograniczeń czasowych nie wprowadzała, przesądzałyby o bieżącym prawie do świadczeń na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. WSA podkreślił, że zasadą jest działanie ustawy nowej na przyszłość, gdyż przy braku odmiennej regulacji (a z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku) przepisy nowe nie mogą mieć wstecznego oddziaływania (lex retro non agit). Odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, jakkolwiek dopuszczalne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00) nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy. W konsekwencji za jedyną prawidłową wykładnię 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. należy uznać rozpoczęcie liczenia okresu przysługiwania świadczeń od dnia wejścia w życie przepisów o pomocy materialnej w tej ustawie.
WSA zwrócił również uwagę, że stypendia przewidziane w p.s.w.n., stanowią inne świadczenia od tych, przyznawanych na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. Zmianie uległo nie tylko nazewnictwo świadczeń, ale także kompetencje do ich przyznawania oraz sposób finansowania. Przemawia to dodatkowo przeciwko stanowisku organu co do domniemanego retroaktywnego działania art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.
W konsekwencji WSA uznał, że Organy obliczając okres pobierania przez Skarżącego stypendium, winny były uwzględnić okres pobierania tego świadczenia na podstawie przepisów p.s.w.n. w wersji na dzień 17 grudnia 2021 r., stosując przepisy w wersji do 17 grudnia 2021 r., co do orzekania za pierwszy semestr (od 1 października 2021 r. do 23 lutego 2022 r.) oraz przepisy tej ustawy w wersji od 18 grudnia 2021 r., za drugi semestr (tj. od 24 lutego do 30 września 2022 r.). WSA wskazał również, że stosownie do art. 92 ust. 1 p.s.w.n., w wersji na dzień 17 grudnia 2021 r., jak i w wersji na 18 grudnia 2021 r., stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Tymczasem Organy orzekły o przyznaniu świadczenia jedynie za część semestru, co stoi w sprzeczności z ww. regulacją.
Odwoławcza Komisja Stypendialna wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. oraz art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., w wersji do 17 grudnia 2021 r.
Wskazując na powyższe zarzuty Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpatrzenia, a w każdym przypadku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, że wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. zaprezentowana przez WSA oznacza, że celem ustawodawcy byłoby wprowadzenie ograniczeń, jakie mogłyby zafunkcjonować dopiero po upływie ponad 6 lat od dnia wejścia w życie p.s.w.n. Dopiero wtedy powstałyby pierwsze przypadki kiedy dochodziłoby do "zużycia" wspomnianego okresu. Mając na uwadze wprowadzone regulacje, ich cel, uzasadnienie do ustawy nie można mieć żadnych wątpliwości, iż ograniczenia te miały zacząć obowiązywać, od razu od momentu wejścia w życie ustawy, a nie po tak długim okresie. Na poparcie swojego stanowiska Odwoławcza Komisja Stypendialna przytoczyła wyroki WSA w Białymstoku z 18 maja 2021 r., sygn. II SA/Bk 198/21, NSA z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5175/21, z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21.
Odwoławcza Komisja Stypendialna zwróciła również uwagę na spór, co do tego, czy okres 6 lat należy odnosić do okresu studiowania, czy do okresu pobierania świadczeń.
Pismem z dnia [...] października 2023 roku Skarżący B.P. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej wywodząc, że Odwoławcza Komisja Odwoławcza nie posiada zdolności sądowej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Wstępnie należy odnieść się do wniosku Skarżącego o odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak zdolności sądowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej.
Stosownie do treści art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W sprawie jest bezsporne, że skarga dotyczy decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni Zawodowej we W. z [...] stycznia 2022 r.
nr [...]. Odwoławcza Komisja Stypendialna jest organem, który zgodnie
z postanowieniami art. 86 ust. 3 p.s.w.n. posiada kompetencję do wydawania decyzji w przedmiocie przyznania studentom pomocy materialnej. Legitymacja Odwoławczej Komisji Stypendialnej do działania w charakterze strony w postępowaniu sądowadministracyjnym jest więc następstwem ustrojowego umocowania jej do wydawania decyzji administracyjnych w wyżej podanym zakresie i jest potwierdzona postanowieniami art. 32 p.p.s.a. Wniosek o odrzucenie skargi kasacyjnej jest więc niezasadny.
W dalszej kolejności należy odnotować, że z dniem 1 września 2022 roku Państwowa Uczelnia Zawodowa we W. zmieniła nazwę na Państwową Akademię Nauk Stosowanych we W. – dane z publicznego wykazu Instytucji systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Tym samym skarga kasacyjna Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we W. została wniesiona przez podmiot uprawniony.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej należy podać, iż zawiera ona usprawiedliwione podstawy. Podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. oraz art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., w wersji do 17 grudnia 2021 r. – okazał się zasadny.
Należy zastrzec, że Odwoławcza Komisja Stypendialna nie zakwestionowała stanowiska Sądu pierwszej instancji co do obowiązku uwzględnienia w sprawie postanowień art. 16 ustawy zmieniającej. Stosownie do jego treści do przyznawania stypendium dla osób niepełnosprawnych (art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n.), w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym na dzień 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. 2021 r. poz. 478 ze zm.). Przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych w drugim semestrze roku akademickiego 2021/2022 powinno natomiast nastąpić w oparciu o przepisy ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie nowelizacji,
a zatem na dzień 18 grudnia 2021 r. Przedmiotowe zastrzeżenie jest istotne, albowiem sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. oraz art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. podważa dokonaną przez WSA interpretację tych przepisów w brzmieniu obowiązującym na dzień 17 grudnia 2021 roku. W istocie więc, Odwoławcza Komisja Stypendialna zakwestionowała wyłącznie te oceny prawne sformułowane przez WSA, które odnoszą się do przyznania Skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutu błędnej wykładni art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. oraz art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. należy wyjaśnić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż w istocie skarżąca kasacyjnie podważa interpretację wyłącznie art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Kwestia wykładni art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n., który w swej treści kwalifikuje stypendium dla osób niepełnosprawnych do katalogu pomocy materialnej, o którą może ubiegać się student, nie stanowi przedmiotu zarzutu kasacyjnego.
Zasadniczy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do 6-letniego okresu, przez który przysługuje studentowi stypendium dla osób niepełnosprawnych na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w brzmieniu na dzień 17 grudnia 2021 roku, wlicza się okres pobierania stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych przysługującego na podstawie przepisów ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Przedmiotowe zagadnienie było już przedmiotem licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których jednolicie przyjęto, że do 6-letniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.
(w brzmieniu na dzień 17 grudnia 2021 r.), przez który przysługują studentowi świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 należy wliczać okresy, w których student pobierał stypendia przyznane na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - por. wyrok NSA z 7 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3596/21; wyrok 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3978/21; wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4741/21; wyrok NSA z 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21; wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21; wyrok NSA z 23 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2/22. Akceptacja stanowiska Sądu pierwszej instancji prowadziłaby do zaaprobowania sytuacji, w której student pobierający świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo
o szkolnictwie wyższym i posiadający status studenta również na gruncie przepisów p.s.w.n. mógłby pobierać świadczenia znacznie dłużej niż przez okres 6 lat, albowiem z chwilą wejścia p.s.w.n. okres pobierania świadczeń w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z 2005 roku uległby "wyzerowaniu". Stawiałoby to takich studentów w sytuacji korzystniejszej, od tych, którzy po raz pierwszy uzyskaliby świadczenie na podstawie przepisów p.s.w.n., co niewątpliwie byłoby naruszeniem konstytucyjnych standardów sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Z wyłożonych względów przyjęta przez Sąd pierwszej instancji interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. nie była prawidłowa, a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut musiał zostać uwzględniony.
Uwzględniając przedstawione oceny prawne dotyczące sposobu interpretacji art. 93 ust. 2 pk1 p.s.w.n. w brzmieniu na dzień 17 grudnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Sąd ten rozpozna ponownie sprawę
z uwzględnieniem wykładni art. 93 ust. 2 pk1 p.s.w.n. przedstawionej w części zważającej niniejszego uzasadnienia.
Działając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od Skarżącego na rzecz Odwoławczej Komisji Stypendialnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżący jest studentem, osobą niepełnosprawną
a sprawa dotyczy pomocy materialnej dla studentów. W takim układzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zachodzą szczególne okoliczności w rozumieniu
art. 207 § 2 p.p.s.a., uzasadniające odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.