III OSK 2689/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Edukacji Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra o negatywnej opinii w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w B. poprzez likwidację Szkoły [...] w J. WSA uznał, że opinia kuratora była pozaprawna i oparta na argumentach celowościowych, a nie prawnych. Minister zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 89 Prawa oświatowego, twierdząc, że opinia kuratora nie jest aktem nadzoru i może być oparta na szerszych przesłankach niż tylko naruszenie konkretnych przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły jest aktem nadzoru i musi być oparta na konkretnych przepisach prawa, a nie na ogólnej polityce oświatowej czy celowościowej ocenie. Sąd podkreślił, że samorząd terytorialny ma względną samodzielność w wykonywaniu zadań własnych, a nadzór nad nim sprawowany jest z punktu widzenia legalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie, że opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły jest aktem nadzoru i musi być oparta na przepisach prawa, a nie na ogólnych celach polityki oświatowej. Potwierdzenie zasady legalności nadzoru nad samorządem terytorialnym.
Dotyczy specyficznej procedury likwidacji/przekształcenia szkół publicznych i roli kuratora oświaty w tym procesie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy negatywna opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji/przekształcenia szkoły jest aktem nadzoru nad samorządem terytorialnym i czy może być wydana na podstawie ogólnej polityki oświatowej, czy też musi być oparta na konkretnych przepisach prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Negatywna opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji/przekształcenia szkoły jest aktem nadzoru nad samorządem terytorialnym i musi być oparta na konkretnych przepisach prawa, a nie na ogólnej polityce oświatowej czy argumentach celowościowych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że samorząd terytorialny ma względną samodzielność w wykonywaniu zadań własnych, a nadzór nad nim sprawowany jest z punktu widzenia legalności. Opinia kuratora, jako forma władczego oddziaływania, musi być uzasadniona naruszeniem konkretnych przepisów prawa, a nie ogólnymi celami polityki oświatowej.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy Prawa oświatowego dotyczące likwidacji szkół oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy, a zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne.
Uzasadnienie
NSA szczegółowo analizował zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 P.p.s.a.) i prawa materialnego (art. 89 Prawa oświatowego), uznając je za niezasadne po analizie argumentacji Sądu pierwszej instancji i przepisów prawa.
Przepisy (19)
Główne
u.p.o. art. 89 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Organ prowadzący ma obowiązek zawiadomić kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem, a kurator opiniuje zamiar likwidacji.
u.p.o. art. 89 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Warunkiem likwidacji szkoły jest uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.p.o. art. 89 § ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Kurator oświaty wydaje opinię w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia jednostki samorządu terytorialnego.
u.p.o. art. 89 § ust. 9
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 55 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Zakres nadzoru pedagogicznego obejmuje ocenianie stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.
u.p.o. art. 55 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Zakres nadzoru pedagogicznego obejmuje przestrzeganie praw dziecka i ucznia.
u.p.o. art. 55 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Zakres nadzoru pedagogicznego obejmuje zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
u.p.o. art. 51 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Kurator w imieniu wojewody realizuje politykę oświatową państwa i współdziała z samorządami w tworzeniu i realizacji lokalnej polityki oświatowej.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów regulujących decyzje administracyjne do postanowień.
u.s.g. art. 89 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zajęcie stanowiska przez organ w trybie zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania.
u.s.g. art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zaskarżenie stanowiska zajętego w trybie art. 89 ust. 1 u.s.g. do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 171 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły jest aktem nadzoru i musi być oparta na konkretnych przepisach prawa. • Naruszenie przez organy administracji przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3) poprzez brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności. • Błędna interpretacja art. 89 Prawa oświatowego przez organy administracji, które oparły się na ogólnej polityce oświatowej zamiast na przepisach prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej Ministra Edukacji Narodowej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. • Twierdzenie Ministra, że opinia kuratora oświaty nie jest aktem nadzoru i może być wydana na podstawie celowościowej lub polityki oświatowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji wskazał, że negatywna opinia Kuratora w sprawie przekształcenia oparta została na argumentacji pozaprawnej, celowościowej i słusznościowej. • Nie można podzielić stanowiska, że decydujące znaczenie w sprawie ma mieć "przewaga" mniejszej liczebności klas... • Polityka oświatowa, tak jak i każda polityka jest wiążąca dla administracji publicznej zbudowanej jest na zasadzie centralizacji. • Zapewnienie samodzielności samorządu terytorialnego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zadania własne samorządu będą nadzorowane jedynie na podstawie kryterium legalności.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, że opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły jest aktem nadzoru i musi być oparta na przepisach prawa, a nie na ogólnych celach polityki oświatowej. Potwierdzenie zasady legalności nadzoru nad samorządem terytorialnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury likwidacji/przekształcenia szkół publicznych i roli kuratora oświaty w tym procesie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu nadzoru nad samorządem terytorialnym w kontekście edukacji, pokazując, że nawet opinie organów nadzoru muszą być oparte na prawie, a nie na uznaniowości czy polityce.
“Czy kurator może zablokować likwidację szkoły "bo tak chce polityka"? NSA odpowiada: tylko na podstawie prawa!”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.