III OSK 2685/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń biegłego sądowego, uznając żądane dokumenty za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia kopii postanowień o przyznaniu biegłemu sądowemu wynagrodzenia lub innych dokumentów potwierdzających jego opiniowanie i zarobki. Sąd pierwszej instancji uznał żądanie za informację przetworzoną i oddalił skargę. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie informacji za przetworzoną i brak zbadania interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że udostępnienie wielu prostych informacji, wymagające ich przeglądania, anonimizacji i zaangażowania znacznych środków, może stanowić informację przetworzoną, dla której wnioskodawca musi wykazać szczególny interes publiczny.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia wniesionej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Katowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie domagało się udostępnienia kopii postanowień o przyznaniu biegłemu sądowemu wynagrodzenia lub innych dokumentów potwierdzających jego opiniowanie i zarobki w latach 2015-2018. Sąd pierwszej instancji uznał żądanie za informację przetworzoną, wskazując na konieczność podjęcia dodatkowych czynności połączonych z zaangażowaniem środków osobowych i finansowych do jej pozyskania. Stowarzyszenie nie wykazało istnienia po jego stronie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. W skardze kasacyjnej Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 10 ust. 1 EKPC, art. 61 Konstytucji RP, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) poprzez błędne uznanie informacji za przetworzoną i nieprawidłowe przyjęcie, że organ nie ma obowiązku badania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (m.in. k.p.a. i p.p.s.a.) poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów i nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego, a także błędne przyjęcie, że organy wykazały zakres koniecznych czynności i czas ich realizacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, której źródłem są materiały posiadane przez podmiot zobowiązany, ale której udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności analitycznych, zebrania, zsumowania lub przetworzenia posiadanych danych. Sąd wskazał, że nawet suma informacji prostych może przekształcić się w informację przetworzoną, jeśli jej pozyskanie wymaga znacznego nakładu pracy, czasu, zaangażowania środków osobowych i finansowych, a także ewentualnej anonimizacji, co może zakłócić normalny tok działania organu. W niniejszej sprawie realizacja wniosku wymagałaby przeglądnięcia baz danych, akt konkretnych spraw, wyselekcjonowania dokumentów i ich anonimizacji, co uzasadniało uznanie informacji za przetworzoną. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie to stanowi informację publiczną przetworzoną, jeśli jego realizacja wymaga podjęcia dodatkowych czynności analitycznych, zebrania, zsumowania lub przetworzenia posiadanych danych, w tym anonimizacji, co może zakłócić normalny tok działania organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że udostępnienie wielu prostych informacji, wymagające ich przeglądania, anonimizacji i zaangażowania znacznych środków, może stanowić informację przetworzoną, dla której wnioskodawca musi wykazać szczególny interes publiczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1, 2, 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie udostępnienia kopii postanowień o przyznaniu biegłemu sądowemu wynagrodzenia lub innych dokumentów potwierdzających jego opiniowanie i zarobki stanowi informację publiczną przetworzoną. Wnioskodawca ubiegający się o informację przetworzoną musi wykazać istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Realizacja wniosku wymagała zaangażowania znacznych środków i czasu, co uzasadnia uznanie informacji za przetworzoną.
Odrzucone argumenty
Uznanie żądanej informacji za przetworzoną było błędne. Organ nie zbadał należycie interesu publicznego. Organy nie przeprowadziły wymaganych dowodów i nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Informacja publiczna przetworzona stanowi kwalifikowaną postać informacji publicznej, jej szczególną kategorię i jest definiowana jako informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wiązałaby się z przygotowaniem szerokiego zakresu wniosku, przeglądnięciem baz danych, a następnie akt konkretnych spraw celem wyselekcjonowania z nich odpowiednich dokumentów, a następnie dokonaniem ich anonimizacji. Powyższe czynności wymagałyby zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego funkcjonowania podmiotu zobowiązanego.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy żądanie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli składa się z wielu informacji prostych, może zostać uznane za informację przetworzoną, a także obowiązek wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żądania dokumentów dotyczących biegłego sądowego, ale zasady dotyczące informacji przetworzonej są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, szczególnie w kontekście informacji przetworzonej i interesu publicznego, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Kiedy żądanie dokumentów staje się informacją przetworzoną? NSA wyjaśnia obowiązki wnioskodawcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2685/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III SA/Gl 932/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-12-11 Skarżony organ Prezes Sądu Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 61 ust. 1, 2, 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2019 poz 1429 art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77 § 1,m art. 80, art. 107 § 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1993 nr 61 poz 284 art. 10 ust. 1 Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 932/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 932/19 oddalił skargę S. w L. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z 29 lipca 2019 r. skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego Katowice - Wschód o udostępnienie następujących informacji dotyczących A. J. - wpisanego na listę biegłych sądowych przy Sądach Okręgowych w Częstochowie, Bielsku-Białej, Gliwicach oraz Katowicach: kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu temu biegłemu wynagrodzenia lub innych należności w latach: 2015, 2016, 2017, 2018; alternatywnie kopii innych wiarygodnych dokumentów, z których będzie jasno wynikało w jakich sprawach w/w biegły opiniował oraz jakie wynagrodzenie, czy też inne należności, otrzymał. Wskazano w szczególności, że przedmiotem żądania wnioskodawcy była informacja przetworzona, albowiem na dzień złożenia wniosku podmiot zobowiązany nie dysponował informacją w jednym gotowym zbiorze, a jej udostępnienie wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. W efekcie tego powstałby nowy, dotychczas nieistniejący zbiór danych, a ich uzyskanie wymagałoby przetworzenia posiadanych danych, w tym weryfikacji dokumentacji źródłowej i jej ewentualnej anonimizacji z zaangażowaniem środków osobowych. Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał istnienia po jego stronie, a ograniczył się do podjęcia polemiki z organem co do charakteru informacji. Sąd podniósł także, że organy obu instancji, a zwłaszcza organ odwoławczy wskazały czynności, jakich wykonanie byłoby konieczne dla wyodrębnienia danych, o które wnosił skarżący i podniosły konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy na ich zgromadzenie, a zatem uzasadniły swoje stanowisko w sprawie. Zaakcentowano szczególny charakter postępowania o udzielenie informacji publicznej, wskazując, że jego przedmiotem jest udzielenie lub odmowa udzielenia określonej informacji, którą dysponuje lub nie dysponuje adresat wniosku, zatem nie ma ani potrzeby, ani możliwości prowadzenia postępowania dowodowego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło S. z siedzibą w L., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, zwana dalej: "u.d.i.p."), poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że kopie postanowień sądu o przyznaniu biegłemu A. J. wynagrodzenia bądź innych należności stanowią informację publiczną przetworzoną oraz błędne przyjęcie, że na organie nie spoczywa obowiązek badania czy szczególnie uzasadniony interes w uzyskaniu informacji przetworzonej rzeczywiście wystąpił, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."); 2) przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: • zaniechanie przeprowadzenia przez oba organy dowodów znanych im z urzędu, tj. okoliczność, że biegły znajduje się na liście biegłych Sądu Okręgowego w Katowicach, z zakresu pomiarów prędkości pojazdów, w konsekwencji opiniuje w sprawach o wykroczenia z art. 92 Kodeksu wykroczeń; • nierozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego sprawy, w szczególności pominięciu istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, a znany obu organom z urzędu, tj. że każdy Sąd Rejonowy dysponuje oprogramowaniem "SAWA", który umożliwia wyszukiwanie orzeczeń sądowych m.in. po imieniu i nazwisku osoby, której orzeczenie dotyczy; • błędnym przyjęciu, że organy wykazały w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zakresu koniecznych do przedsięwzięcia czynności wymaganych dla wykonania wniosku skarżącego stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej i czasu potrzebnego na ich realizację, a tym samym niewykazaniu, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej w takim znaczeniu, jakie wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie; co stanowi naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. 3) przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. mających wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Katowicach oraz poprzedzającej ją decyzji Wiceprezesa Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że błędne jest ustalenie, że organ w celu ustalenia treści żądanej informacji musiał przeszukać bazę wszystkich wydanych w sądzie orzeczeń w celu wyselekcjonowania postanowień dotyczących biegłego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w sytuacji, w której wnioskodawca odmówił wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, obowiązek taki spoczywał na organie. Strona przeciwna nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Zważywszy, że skarżący oparł swoją skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zasadne będzie w pierwszej kolejności rozważenie zarzutów o charakterze procesowym. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony przez kasatora, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06; wszystkie powoływane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA). Zarzuty naruszenia prawa procesowego, choć wymienione zostały w nich przepisy procesowe, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 2 k.p.a., jak również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sprowadzają się w treści uzasadnienia zarzutów skargi do kwestionowania ustalenia, iż żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. W odniesieniu do zarzutów opierających się na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy podkreślić, co trafnie uczynił Sąd pierwszej instancji, że skarżący we wniosku o udostępnienie informacji żądał kopii wszystkich postanowień o przyznaniu biegłemu A. J. wynagrodzenia lub innych należności w latach 2015, 2016, 2017, 2018. Nie jest rolą podmiotu zobowiązanego modyfikowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący we wniosku zawarł żądanie alternatywne, lecz również obejmujące udostępnienie kopii "innych wiarygodnych dokumentów, z których będzie jasno wynikało w jakich sprawach w/w biegły opiniował oraz jakie wynagrodzenie, czy też inne należności otrzymał". We wniosku nie określono rodzaju tychże "innych wiarygodnych dokumentów", co nie pozwala na ustalenie istoty żądania w tym zakresie. Podstawowe żądanie jest jednak jasne i obejmuje udostępnienie kopii dokumentów urzędowych zawierających określone informacje dotyczące wynagrodzenia biegłego. Niezależnie zatem od sposobu prowadzenia poszukiwań tychże dokumentów, np. poprzez pomocnicze korzystanie przez podmiot zobowiązany z dostępnych baz danych, udzielenie informacji określonej we wniosku musiałoby wiązać się z koniecznością przeglądania konkretnych akt w poszukiwaniu dokumentów zawierających informacje określone we wniosku. Zarzuty naruszenia przepisów postępowanie są zatem niezasadne. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego należy w pierwszej kolejności podnieść, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. Informacja publiczna przetworzona stanowi kwalifikowaną postać informacji publicznej, jej szczególną kategorię i jest definiowana jako informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Przetworzenie informacji oznacza zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji prostych, w różny sposób ze sobą powiązanych i mogących występować w różnej formie, równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie wskazanych przez niego kryteriów, w oparciu o posiadane przez podmiot zobowiązany dane, ale przy użyciu dodatkowych sił i środków. Wnioskodawca występujący z żądaniem udostępnienia informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej, a zatem w chwili formułowania wniosku nie musi wskazywać przyczyn, dla których udostępnienie informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Obowiązek wykazania, że żądanie objęte wnioskiem dotyczy informacji publicznej przetworzonej spoczywa na podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji, który może odmówić jej udostępnienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia kwalifikowanego interesu publicznego. Jeśli podmiot zobowiązany stoi na stanowisku, że wnioskodawca żąda udostępnienia informacji przetworzonej, a we wniosku nie zostały wskazane okoliczności przemawiające za spełnieniem przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania w stosownym terminie istnienia powyższej przesłanki. Bezskuteczny upływ zakreślonego w wezwaniu terminu pozwala na wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany w tym sensie, że powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie informacji. W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej - jak już podkreślano - obejmował kopie wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu biegłemu A. J., wpisanemu na listę biegłych sądowych przy Sądach Okręgowych w Częstochowie, Bielsku Białej, Gliwicach oraz Katowicach wynagrodzenia lub innych należności w latach 2015, 2016, 2017, 2018, alternatywnie kopii innych wiarygodnych dokumentów, z których będzie jasno wynikało, w jakich sprawach w/w biegły opiniował oraz jakie wynagrodzenie czy też inne należności otrzymał. Organ wezwał stronę do wykazania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych. Skarżący nie wykazał szczególnej istotności żądania dla interesu publicznego. Wobec braku definicji legalnej zarówno pojęcia informacji prostej, jak i informacji przetworzonej w praktyce pojawia się problem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. Z taką sytuacją mamy w istocie do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Należy więc przyjąć, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (np. zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przetworzenia informacji nie można utożsamiać wyłącznie z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych oraz odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia, np. zsumowaniu, zredagowaniu. Jeżeli więc udostępnienie informacji prostych wymagałoby analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, to działania takie, z uwagi na wymagany nakład pracy, czasochłonność i w związku z tym zakłócenie normalnego toku pracy podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, może stanowić podstawę do przyjęcia, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Co do zasady informacja publiczna nie stanowi informacji przetworzonej wyłącznie z uwagi na fakt, że jest przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych czy rzeczowych. Tego rodzaju czynności stanowią bowiem proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym. Jednakże nie można z góry wykluczyć, że skala koniecznych do podjęcia czynności w ramach rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej może powodować, iż informacja publiczna może zostać zakwalifikowana jako przetworzona. Należy zatem przyjąć, że informacja przetworzona wiąże się z przygotowaniem szerokiego zakresu (przedmiotowego, podmiotowego, czasowego) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów. Ponadto pomimo, iż anonimizacja dokumentów stanowi jedynie przekształcenie informacji, to prowadzi do uzyskania informacji przetworzonej, jeżeli polega na utworzeniu całego zbioru tak opracowanych dokumentów, wcześniej wybranych z wszystkich posiadanych materiałów i przez to wymaga nakładu środków i zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego toku funkcjonowania organu (por. M. Jaśkowska, Pojęcie informacji publicznej i jej rodzaje, Kwartalnik Prawa Publicznego z 2012 r., nr 3, s. 72). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wiązałaby się z przygotowaniem szerokiego zakresu wniosku, przeglądnięciem baz danych, a następnie akt konkretnych spraw celem wyselekcjonowania z nich odpowiednich dokumentów, a następnie dokonaniem ich anonimizacji. Powyższe czynności wymagałyby zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego funkcjonowania podmiotu zobowiązanego. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2) w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W art. 10 Konwencji została sformułowana zasada wolności wyrażania opinii. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konwencji każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych. Zgodnie z art. 10 ust. 2 Konwencji korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej. Sama Konwencja przewiduje zatem możliwość wprowadzenia ograniczeń w zakresie korzystania z wyżej wymienionych praw, wskazując, że ograniczenia te winny być wprowadzane ustawą. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - ograniczenia w dostępie do informacji publicznej są statuowane regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w tym konkretnym przypadku - art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Także art. 61 Konstytucji RP nie ustanawia prawa do informacji jako prawa o charakterze bezwzględnym. Zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Z powyższej normy wynika, że również ustawodawca konstytucyjny zezwolił na wprowadzenie ustawowych ograniczeń prawa do informacji, co uczyniono wprowadzając regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne, co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI