III OSK 2677/22

III OSK 2677/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Łd 49/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-07-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej NSZZ Pracowników [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "M." z siedzibą w B. oraz Organizacji Zakładowej NSZZ [...] przy [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Łd 49/22 w sprawie ze skargi NSZZ Pracowników [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "M." z siedzibą w B. oraz Organizacji Zakładowej NSZZ [...] przy [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na bezczynność Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od NSZZ Pracowników [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "M." z siedzibą w B. oraz Organizacji Zakładowej NSZZ [...] przy [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/22, oddalił skargę NSZZ Pracowników [...] Sp. z o.o. "M." z siedzibą w B. oraz Organizacji Zakładowej NSZZ [...] przy E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: wnioskodawcy albo skarżący) na bezczynność Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi (dalej: Dyrektor) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z dnia 30 listopada 2021 r. skierowanym do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. Nofera w Łodzi (dalej: Instytut), pełnomocnik skarżących, powołując się na art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: u.d.i.p.), wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie żądania udostępnienia w trybie ww. ustawy zapytania ofertowego skierowanego przez E. Sp. z o.o. w zakresie analizy/oceny ergonomii pracy na 34 stanowiskach w firmie E. Sp. z o.o. zajmującej się produkcją baterii kwasowo-ołowiowych. Oferta ta została nadesłana bowiem przez Instytut do E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Wnioskodawcom chodziło o udostępnienie odpowiedzi jaką skierował Instytut do spółki E. w przedmiocie ww. zapytania ofertowego spółki, a w szczególności o nadesłanie korespondencji jaką prowadził Instytut ze spółką E. Sp. z o.o. w tym zakresie.
Pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. Dyrektor stwierdził, że jeśli przeprowadzenie przez Instytut analizy ergonomii pracy dla 34 stanowisk pracy w firmie E. Sp. z o.o. będzie odbywało się w ramach działalności gospodarczej, czyli na analogicznych zasadach jakie zostały opisane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 806/21, w odniesieniu do Instytutu Energetyki, to żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Wskazana okoliczność powoduje, że nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Pełnomocnik skarżących pismem z dnia 31 stycznia 2022 r. wniósł, na podstawie art. 17 ust. 2 u.d.i.p., o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, o którą to skarżący zawnioskowali w swoim piśmie z dnia 30 listopada 2021 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano, że skarżący nie występują o konkretny dokument będący wynikiem przeprowadzenia badania ergonomii pracy lecz o zapytanie ofertowe skierowane przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. w przedmiocie badania ergonomii pracy i odpowiedź na to zapytanie ofertowe nadesłane przez ww. jednostkę organizacyjną, co mieści się w zakresie informacji publicznej albowiem dotyczy gospodarowania mieniem jednostki organizacyjnej opartej o mienie publiczne. W ocenie pełnomocnika skarżących odmowa wydania przedmiotowego zapytania ofertowego i odpowiedzi na nie stanowi naruszenie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Skoro bowiem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ofertą zawarcia umowy o świadczenie usług przez podmiot publiczny – gospodarujący mieniem publicznym – adresowanej do spółki kapitałowej E. Sp. z o.o. z siedzibą w B., w której to skarżący wykonują swoje zadania ustawowe, wynikające z ustawy o związkach zawodowych, to zasadne jest żądanie udostępnienia w trybie u.d.i.p. tej oferty oraz zapytania ofertowego skierowanego przez E. Sp. z o. o. w zakresie analizy/oceny ergonomii pracy na 34 stanowiskach w firmie E. Sp. z o.o. zajmującej się produkcją baterii kwasowo-ołowiowych. Pełnomocnik skarżących zaznaczył, że wnioskodawcy nie domagali się wydania dokumentu będącego rezultatem przeprowadzonego badania lecz odpowiedzi Instytutu na zapytanie ofertowe spółki, co mieści się w zakresie informacji publicznej albowiem dotyczy gospodarowania mieniem podmiotu publicznego.
W odpowiedzi z dnia 18 lutego 2022 r. znak: ABIUDYR/WIP/166/2021 Instytut wskazał, że aktualne pozostaje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Instytut podtrzymał w szczególności stanowisko, że przedstawione w przedmiotowym piśmie żądanie nie spełnia kryterium przedmiotowego stosowania u.d.i.p.
W skardze na bezczynność Dyrektora w udostępnieniu informacji publicznej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności Dyrektora w przedmiocie wniosku skarżących o dostęp do informacji publicznej z dnia 30 listopada 2021 r. oraz o zobowiązanie Dyrektora do dokonania załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżących z dnia 30 listopada 2021 r. w terminie 14 dni od doręczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Dyrektorowi akt administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, a na wypadek uznania przez Sąd pierwszej instancji że organ dopuścił się bezczynności o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Dyrektor jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Kwestią sporną było natomiast to, czy informacja, której udostępnienia żądają skarżący, posiada walor informacji publicznej. Jak słusznie wskazał w odpowiedzi na skargę Dyrektor, Instytut Medycyny Pracy funkcjonuje w dwóch obszarach działalności. Jednym, pozostającym w związku z jego "działalnością podstawową" – tak określoną i wymienioną w art. 2 ust. 1-3 ustawy o instytucjach badawczych (m.in. prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych; opracowywanie opinii i ekspertyz w zakresie prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych; opracowywanie ocen dotyczących stanu i rozwoju poszczególnych dziedzin nauki i techniki oraz sektorów gospodarki, które wykorzystują wyniki badań naukowych i prac rozwojowych oraz w zakresie wykorzystywania w kraju osiągnięć światowej nauki i techniki; prowadzenie działalności w zakresie informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, wynalazczości oraz ochrony własności przemysłowej i intelektualnej, a także wspierającej innowacyjność przedsiębiorstw). Jest to sfera, w ramach której jego działaniom i wytworzonym w ramach tych działań dokumentom można przypisać element "sprawy publicznej". Drugim, określonym w art. 2 ust. 4 ustawy o instytucjach badawczych, w którym Instytut działa jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.) i tym jego działaniom – co do zasady – nie można przypisać charakteru "sprawy publicznej". Ustawodawca dopuścił bowiem, aby tego rodzaju podmioty miały również możliwość prowadzenia innej działalności, która jest wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1-3 ustawy o instytucjach badawczych. Innymi słowy działalność, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o instytutach badawczych nie jest działalnością angażującą środki publiczne. Jak wynika natomiast z nadesłanych przez organ dokumentów w postaci wydruku KRS i Statutu Instytutu oprócz działalności stricte naukowej Instytut prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje określone działania na zlecenie różnych podmiotów w oparciu o zawierane umowy cywilnoprawne, a realizując te umowy, co Sąd podkreśla, Instytut nie działa w sferze imperium, nie wykonuje uprawnień władczych ani zadań o charakterze publicznym. Instytut występuje w tym wypadku bowiem jedynie jako podmiot stosunków cywilnoprawnych (dominium). Tym samym z samego faktu, że organ w pewnym zakresie jest podmiotem publicznym i prowadzi działalność publiczną wcale nie oznacza, że wszelkie wytworzone przez niego dokumenty będą podlegały udostępnieniu. Skoro bowiem przedmiot żądania nie dotyczy ani wykonywania przez Instytut zadań publicznych, ani przy wykonywaniu tych zadań nie są angażowane środki publicznej, to brak jest po stronie takiego podmiotu obowiązku udostępnienia informacji co do realizacji zadań "niepublicznych".
Z tego względu stwierdzono, że dokumentacja, o której udostępnienie wnieśli skarżący, to jest zapytanie ofertowe w zakresie oceny/analizy ergonomii pracy na 34 stanowiskach pracy dla firmy E. sp. z o.o. z siedzibą w B. oraz oferta Instytutu i związana z tym korespondencja nie odnosi się do badań czy prac rozwojowych będących przedmiotem podstawowej działalności Instytutu, nie dotyczy też danych odnoszących się do Instytutu wymienionych w art. 6 u.d.i.p., np. jego organizacji, organów i osób sprawujących w nich funkcje, majątku, pomocy publicznej i innych. W ocenie Sądu pierwszej instancji rację ma zatem Dyrektor, podnosząc, że właścicielem i dysponentem wytworzonej w ramach zapytania ofertowego korespondencji jaką prowadził w tym zakresie Instytut z E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. jest jego kontrahent i zleceniodawca. W przypadku informacji publicznej kwestia prawa własności dokumentu, czy też danych w nim zawartych nie ma większego znaczenia. Natomiast w sytuacji umowy zawartej pomiędzy dwoma równorzędnymi podmiotami świadczącymi usługi na wolnym rynku jest dość istotna. Instytut, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej odpowiedział na zapytanie ofertowe swojego kontrahenta i bez zgody zleceniodawcy nie może swobodnie dysponować informacjami uzyskanymi w tym przedmiocie (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 806/21). Reasumując, żądana we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 listopada 2021 r. dokumentacja została opracowana przez Instytut Medycyny Pracy w ramach realizacji zlecenia podmiotu prywatnego, a nie na własny użytek w celach naukowo-badawczych, a więc nie mieści się w szeroko rozumianym pojęciu sprawy i tym samym informacji publicznej. W ocenie Sądu pierwszej instancji dokumentacji tej nie sposób przypisać charakteru publicznego, gdyż nie została ona wytworzona w ramach wykonywania zadań władzy publicznej, czy też gospodarowania mieniem publicznym. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udostępnienia informacji, które nie mają charakteru "publicznego", organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane informacje nie mieszczą się w pojęciu objętym u.d.i.p. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ poinformował bowiem pełnomocnika wnioskodawców, że ich żądanie zawarte we wniosku z dnia 30 listopada 2021 r. nie dotyczy informacji publicznej i w związku z tym dokumenty, o które wnosili nie podlegają udostępnieniu. A skoro nie była wydana w sprawie decyzja administracyjna, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., to pełnomocnik skarżących niewłaściwie zażądał ponownego rozpatrzenia sprawy w trybie art. 17 ust. 2 u.d.i.p., bowiem te przepisy w ogóle nie miały zastosowania w sprawie. Tym samym organ nawet nie musiał odpowiadać na pismo pełnomocnika skarżących z dnia 31 stycznia 2022 r.
Skarżący wywiedli od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest.:
1) art. 3 § 1 i art. 149 P.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie zobowiązał organu do podjęcia czynności, w sytuacji gdy żądanie skarżącego odpowiadało pojęciu informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 13 ust. 4 u.p.s.; skoro organ tego nie uczynił, to trafny był zarzut jego bezczynności, a chybione okazało się niezastosowanie przez Sąd art. 149 P.p.s.a.;
2) art. 134 § 1 u.p.p.s.a poprzez brak rzeczywistej kontroli merytorycznej sprawy przez Sąd, co w efekcie doprowadziło do pozbawienia możliwości obrony uzasadnionych interesów stron albowiem brak zbadania przez Sąd czy przedmiotowe zlecenie miało wpływ na gospodarowanie przez Instytut środkami publicznymi, to jest czy w ramach przygotowywania oferty, prowadzenia korespondencji a następnie wykonywania zlecenia dla E. Sp. z o.o. w B. korzystano Z zasobów organizacyjno-technicznych Instytutu finansowanych ze środków publicznych, z jakich środków były finansowane wynagrodzenia dla osób wykonujących przedmiotowe zlecenie, czy istniał osobny budżet na potrzeby realizacji zleceń prywatnych Instytutu,
3) art. 7, 77 k.p.a. poprzez akceptację stanowiska organu, podczas, gdy nie zawiera ono wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i okoliczności faktycznych.
II. przepisów prawa materialnego, to jest: art. 6.1 w zw. z art. 4. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na akceptacji poglądu organu, iż zapytanie ofertowe Spółki E. Sp. z o.o. w B. w przedmiocie analizy/oceny ergonomii pracy na 34 stanowiskach w ww. podmiocie oraz odpowiedź Instytutu na zapytanie ofertowe spółki E. oraz dalszej korespondencja jaką prowadził ww. podmiot ze spółką E. Sp. z o.o. w tym zakresie nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych zarówno przed Sądem pierwszej instancji jak i w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczyli, że zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie, nieprzeprowadzanie rozprawy oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto musi zawierać wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się precyzyjne wskazanie wszystkich przepisów, które – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – miał naruszyć sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym miało polegać naruszenie przez sąd pierwszej instancji wszystkich kwestionowanych przepisów. Uzasadnienie stanowi integralną część skargi kasacyjnej i musi odnosić się do wskazanej podstawy zaskarżenia. Powinno odnosić się do okoliczności sprawy, a więc wykazać na czym, w określonych okolicznościach faktycznych, naruszenie danego przepisu postępowania polegało. W przypadku naruszenia przepisów postępowania należy nadto wykazać, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 3090/15 oraz z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I GSK 1642/15).
Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma fundamentalne znaczenie dla zakresu postępowania kasacyjnego, który jest wyznaczony przepisem art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. W przepisie tym przewidziano mianowicie, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie zostały wymienione w § 2 art. 183 P.p.s.a. Nie rozpoznaje on zatem sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. Sąd drugiej instancji może więc uwzględnić tylko te przepisy, których naruszenie wyraźnie w skardze kasacyjnej zarzucono. Nie może on domniemywać intencji skarżącego kasacyjnie i samodzielnie zmieniać, uzupełniać czy modyfikować postawionych przez niego zarzutów kasacyjnych oraz uzasadnienia dla tych zarzutów. Skarga kasacyjna wyznacza bowiem granice, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2496/10). Jeżeli zatem – tak jak w niniejszej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania sądowego, skuteczność skargi kasacyjnej zależy od tego, w jaki sposób sformułowane oraz uzasadnione zostały postawione w skardze kasacyjnej zarzuty.
Na tle powyższych rozważań jako a limine niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w pkt 1) oraz w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, który został wadliwie skonstruowany wskazać należy, że w realiach sprawy działanie Dyrektora nie znajdowało w żadnej mierze swojej podstawy w treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Należy zwrócić uwagę, że w świetle art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Załatwienie wniosku dostępowego w przypadku, gdy środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej (w rozpatrywanej sprawie – Dyrektor) nie pozwalają na jej udostępnienie w sposób i w formie określonych we wniosku, ustawodawca uzależnia zatem od reakcji wnioskodawcy na powiadomienie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przedmiotowe powiadomienie wnioskodawcy dotyczące innego – niż życzył sobie tego wnioskodawca – sposobu lub formy udostępnienia informacji jest do niego kierowane jeżeli żądana informacja nie może być udostępniona wyłącznie z przyczyn technicznych, a nie z przyczyn leżących na płaszczyźnie jurydycznej. Przepis art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie ma zatem zastosowania, gdy adresat wniosku odmawia uwzględnienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazując, że żądana przez dany podmiot informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zupełnie niezrozumiałe jest również odwołanie się w treści zarzutu opisanego w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej do "art. 13 ust. 4 u.p.s.". Autor wniesionej skargi kasacyjnej ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu nie wskazuje o jakim akcie prawnym rozważa. Na marginesie zauważyć należy, że wskazanej przez autora skargi kasacyjnej jednostki redakcyjnej tekstu prawnego to jest "art. 13 ust. 4" nie zawiera u.d.i.p., a zatem ustawa, której przepisy znajdowały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Za oczywiście chybiony uznać nadto należy opisany w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i art. 77 k.p.a. Pomijając fakt, że prawidłowo skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej mający za przedmiot naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego winien być powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a podkreślić należy, że art. 7 i 77 k.p.a. w ogóle nie znajdowały zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się z kolei do głównego problemu w sprawie, a mianowicie odpowiedzi na pytanie, czy zapytanie ofertowe skierowane do Instytutu przez E. Sp. z o.o., odpowiedź jaką skierował Instytut do spółki oraz dalsza korespondencja jaką prowadził Instytut ze spółką E. Sp. z o.o. odpowiada definicji informacji publicznej w rozumieniu w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., uznać należy, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji jest w pełni prawidłowe, gdyż dokumentacja, o której udostępnienie zwrócili się skarżący kasacyjnie nie spełnia kryterium przedmiotowego stosowania u.d.i.p. Dokumentacja ta, na co w pełni zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie odnosi się do badań czy prac rozwojowych będących przedmiotem podstawowej działalności Instytutu. Nie dotyczy też, co należy podkreślić, do danych odnoszących się do Instytutu wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w tym organizacji Instytutu, organów i osób sprawujących w nim funkcje oraz majątku tego podmiotu.
Należy zwrócić uwagę, że zapytanie ofertowe skierowane do Instytutu w żadnej mierze nie może być objęte zakresem przedmiotowym u.d.i.p., gdyż pochodzi od podmiotu prywatnego, który w tym przypadku jest potencjalnym kontrahentem i zleceniodawcą Instytutu. Zapytanie ofertowe, co oczywiste, pochodziło bowiem w tym przypadku od podmiotu prywatnego. Nie jest więc dokumentem wytworzonym przez Dyrektora w ramach działalności Instytutu, który mógłby zostać udostępniony w ramach postępowania na podstawie przepisów u.d.i.p. (zob. w tym zakresie min.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r.; sygn. akt I OSK 3070/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 lutego 2022 r.; sygn. akt II SAB/Sz 46/21). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że dokument prywatny, który trafia do organu, nie staje się z tego tytułu dokumentem urzędowym. Organ nie może go więc udostępniać osobom trzecim w ramach wniosku o dostęp do informacji publicznej. Kluczowe dla oceny, czy dokument prywatny będzie podlegał udostępnieniu w trybie u.d.i.p. jest, czy dokument ten zawiera dane stanowiące informację publiczną. Co oczywiste, w realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. Tym samym Sąd meriti nie był w żaden sposób zobligowany aby dokonywać postulowanej przez skarżących kasacyjnie analizy czy zlecenie pochodzące ze strony prywatnego podmiotu będzie miało wpływ na gospodarowanie środkami publicznymi.
Z kolei sporządzona na zlecenie potencjalnego kontrahenta i zleceniodawcy oferta (jak i dalsza korespondencja) nie odnosi się – na co również zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji – do badań czy prac rozwojowych będących przedmiotem podstawowej działalności Instytutu (zgodnie z art. 2 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych; tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 498 ze zm.), lecz zawiera się w określonej w art. 2 ust. 4 ustawy o instytucjach badawczych sferze, w której Instytut działa w istocie jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 221 ze zm.). Ustawodawca dopuścił bowiem, aby podmioty takie jak Instytut miały również możliwość prowadzenia innej działalności, która jest wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1-3 ustawy o instytucjach badawczych. Innymi słowy działalność, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o instytutach badawczych nie jest działalnością angażującą środki publiczne. Tym samym działaniom i wytworzonym w ramach tych działań dokumentom nie można przypisać elementu "sprawy publicznej" determinującego konieczność ich udostępnienia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym podmiotowe i przedmiotowe kryteria stosowania u.d.i.p. pozostają we wzajemnym związku w tym znaczeniu, że określone w art. 6 treści dotyczą określonego rodzaju podmiotów wymienionych w art. 4 (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2917/15 oraz z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 806/21). Podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej tylko wtedy, gdy informacja ma związek z wykonywaniem zadania publicznego. Nie można zatem przyjmować założenia o charakterze generalnym, że jeśli dany podmiot wykonuje zadania publiczne, to niezależnie od okoliczności jest zobowiązany do udostępnienia informacji. Konstatacja, że informacja nie dotyczy wykonywanych przezeń zadań publicznych determinuje z kolei uznanie, że określony podmiot nie występuje w roli podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, że Sąd pierwszej instancji pełni zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. przedstawiając w pełni prawidłową argumentację w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 202 § 1 i art. 207 § 1 P.p.s.a.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, zaś Dyrektor nie zażądał jej przeprowadzenia.