Orzeczenie · 2026-01-20

III OSK 2662/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-20
NSAAdministracyjneWysokansa
oświataprawo oświatowetransportdziecko niepełnosprawnezwrot kosztówgminaorzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnegonajbliższe przedszkoledobro dzieckaprawo rodziców

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na czynność Burmistrza Kcyni odmawiającą zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola. WSA uznał, że gmina może odmówić zwrotu kosztów, jeśli wskaże inne, geograficznie najbliższe przedszkole, które spełnia zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że kluczowe jest dobro dziecka i pełna realizacja zaleceń orzeczenia, a nie tylko geograficzna bliskość placówki. Sąd podkreślił, że to rodzice decydują o wyborze sposobu dowozu lub zwrotu kosztów, a nie organ gminy. Wskazano, że jedna z placówek w Kcyni nie spełniała w pełni zaleceń, podczas gdy wskazane przez rodzica przedszkole w W. zapewniało ich realizację. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na wcześniejsze pogorszenie stanu dziecka w placówce gminnej, co wzmacniało argumentację o potrzebie wyboru innej placówki. Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że to rodzice decydują o wyborze sposobu dowozu lub zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola, a kryterium 'najbliższego przedszkola' odnosi się do placówki najlepiej realizującej zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie tylko do odległości geograficznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka niepełnosprawnego i obowiązku gminy w zakresie dowozu, ale jego interpretacja zasad wyboru placówki i priorytetu dobra dziecka może mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obowiązek gminy zapewnienia bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola dotyczy wyłącznie placówki geograficznie najbliższej, czy też placówki najlepiej realizującej zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek ten dotyczy placówki, która najpełniej realizuje zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a niekoniecznie tej geograficznie najbliższej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kluczowe jest dobro dziecka i pełna realizacja zaleceń orzeczenia, a nie tylko odległość. Rodzice mają prawo wybrać placówkę, która najlepiej odpowiada potrzebom dziecka.

Kto decyduje o wyborze sposobu realizacji obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola – gmina czy rodzice?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wybór sposobu realizacji obowiązku (bezpłatny dowóz lub zwrot kosztów) należy do rodziców dziecka, a nie do organu gminy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym obowiązek ten ma charakter alternatywny, a wybór należy do rodziców, co wynika z zasady autonomii woli rodzicielskiej i priorytetu dobra dziecka.

Czy organ gminy może odmówić zwrotu kosztów dowozu do wybranej przez rodziców placówki, jeśli wskaże inne przedszkole jako 'najbliższe'?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wskazane przez rodziców przedszkole lepiej realizuje zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a placówki wskazane przez gminę nie spełniają tych zaleceń w pełni.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ocena placówki powinna uwzględniać pełną realizację zaleceń orzeczenia, a nie tylko kryterium geograficzne. W tej sprawie placówka w W. lepiej realizowała zalecenia niż te w Kcyni.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Burmistrza Gminy Kcyni z dnia [...] października 2023 r. odmawiającej zwrotu kosztów dowozu K. K. do Niepublicznego Przedszkola [...] z Oddziałami Integracyjnymi w W.

Przepisy (8)

Główne

u.p.o. art. 32 § ust. 6

Ustawa Prawo oświatowe

Obowiązek gminy zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. 'Najbliższe' oznacza najlepiej realizujące zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności organu.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Dz.U. 2020 poz. 1309 art. 5 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym

Przedszkola i inne placówki zapewniają realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pomocnicze

u.p.o. art. 39a § ust. 1

Ustawa Prawo oświatowe

Możliwość spełnienia obowiązku gminy poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Dz.U. 2020 poz. 1309 art. 6 § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym

Zakres zajęć rewalidacyjnych, w tym rozwijanie umiejętności społecznych i komunikacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rodzice, a nie gmina, decydują o wyborze sposobu dowozu lub zwrotu kosztów. • Kluczowe jest dobro dziecka i pełna realizacja zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie tylko geograficzna bliskość placówki. • Placówka w W. lepiej realizowała zalecenia orzeczenia niż placówki w Kcyni. • Wcześniejsze pogorszenie stanu dziecka w placówce gminnej uzasadnia wybór innej placówki.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że gmina może odmówić zwrotu kosztów, jeśli wskaże inne, geograficznie najbliższe przedszkole spełniające zalecenia.

Godne uwagi sformułowania

wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej organu gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka i to oni decydują jaki wariant wybrać. • najbliższe przedszkole lub szkoła, to przedszkole pozwalające w najwyższym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego • dobro dziecka niepełnosprawnego.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Rafał Stasikowski

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że to rodzice decydują o wyborze sposobu dowozu lub zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola, a kryterium 'najbliższego przedszkola' odnosi się do placówki najlepiej realizującej zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie tylko do odległości geograficznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka niepełnosprawnego i obowiązku gminy w zakresie dowozu, ale jego interpretacja zasad wyboru placówki i priorytetu dobra dziecka może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa rodziców niepełnosprawnych dzieci i interpretacji przepisów oświatowych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu rodzin i samorządów.

Rodzice decydują, gdzie dowozić niepełnosprawne dziecko – nie gmina! NSA wyjaśnia kluczowe prawo.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst