Orzeczenie · 2025-10-17

III OSK 2659/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-17
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadostęp do informacjibezczynność organuskarga kasacyjnaPaństwowa Komisjawynagrodzeniadecyzja administracyjnanadużycie prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA zobowiązał Komisję do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń pracowników, stwierdzając bezczynność organu. Komisja w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że wnioskodawczyni nadużyła prawa do informacji publicznej, a WSA niewłaściwie zastosował przepisy Konstytucji i ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. był nieprecyzyjny i nie powiązano go z konkretnymi przepisami. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ uważa, że doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Wnioskodawczyni, będąc członkiem Komisji, miała utrudniony dostęp do informacji w trybie służbowym, co uzasadniało skorzystanie z prawa dostępu do informacji publicznej. NSA potwierdził, że brak wydania decyzji administracyjnej przez organ uniemożliwił ocenę kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej przez Sąd pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku wydania decyzji administracyjnej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku domniemanego nadużycia prawa, oraz prawo członka organu do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości uzyskania informacji w trybie służbowym przez członka organu oraz procedury odmowy udostępnienia informacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej w formie pisma informacyjnego, zamiast decyzji administracyjnej, powołując się na nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku domniemanego nadużycia prawa, musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ta forma jest gwarancją kontroli instancyjnej i sądowej, a także pozwala na ocenę motywów wnioskodawcy.

Czy członek komisji, który nie pełni funkcji kierowniczych, może być pozbawiony prawa do informacji publicznej na podstawie argumentu o 'sprawie własnej' lub nadużyciu prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, członek komisji, który nie ma możliwości uzyskania informacji w trybie służbowym, ma prawo skorzystać z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wykazał, że wnioskodawczyni, jako członek Komisji, nie miała możliwości uzyskania informacji w trybie służbowym z uwagi na brak osób pełniących funkcje kierownicze i utrudnienia w obiegu dokumentów. Dlatego jej wniosek złożony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej był uzasadniony.

Czy ponawianie wniosków o informację publiczną przez wnioskodawcę, który jest członkiem organu, automatycznie świadczy o nadużyciu prawa do informacji?

Odpowiedź sądu

Nie, sama liczba wniosków lub fakt, że wnioskodawca jest członkiem organu, nie przesądza o nadużyciu prawa, jeśli nie wykazano złej woli lub celu utrudnienia działania urzędu.

Uzasadnienie

Nadużycie prawa do informacji publicznej wymaga wykazania, że wnioskodawca działa w złej wierze, a jego celem jest utrudnienie funkcjonowania urzędu, a nie realizacja wartości leżących u podstaw prawa do informacji. Sama liczba wniosków lub status członka organu nie są wystarczające do takiej oceny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku lub wydaje decyzję.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 61 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Umorzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 18

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wydatki związane z funkcjonowaniem komisji i urzędu komisji są pokrywane z budżetu państwa.

ustawa o Komisji art. 6 § 1

Ustawa o Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Komisja jest organem niezależnym od innych organów władzy państwowej i wykonuje zadania publiczne.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o braku rażącej bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa udostępnienia informacji publicznej musi przybrać formę decyzji administracyjnej. • Wnioskodawczyni, będąc członkiem Komisji, miała utrudniony dostęp do informacji w trybie służbowym, co uzasadniało skorzystanie z ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Sama liczba wniosków lub status członka organu nie przesądza o nadużyciu prawa do informacji.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącej stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej. • Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie zastosował przepisy Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej • odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika • odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna następować wyłącznie poprzez wydanie decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku wydania decyzji administracyjnej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku domniemanego nadużycia prawa, oraz prawo członka organu do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości uzyskania informacji w trybie służbowym przez członka organu oraz procedury odmowy udostępnienia informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej – formy odmowy i sytuacji, gdy wnioskodawca jest jednocześnie członkiem organu. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i interpretację pojęcia nadużycia prawa.

Czy organ może odmówić informacji publicznej 'na piśmie'? NSA: Tylko decyzją administracyjną!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst