III OSK 2659/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie, który oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Rzeszowie. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy drogi wojewódzkiej. NSA, po odrzuceniu skargi kasacyjnej M.C. z przyczyn formalnych, rozpoznał pozostałe skargi. Kluczowym zarzutem, który okazał się zasadny, było naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, dotyczącego obowiązku przedstawienia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko co najmniej trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Sąd uznał, że raport złożony w sprawie, analizujący jedynie dwa warianty (W1 i W2), nie spełniał wymogów ustawowych. Podkreślono, że wariantowanie jest kluczowe dla oceny wpływu na środowisko i powinno uwzględniać różne aspekty oddziaływania, a nie tylko przebieg trasy. NSA stwierdził, że WSA błędnie zaakceptował stanowisko organów administracji o dopuszczalności ograniczenia liczby wariantów. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące właściwości Prezydenta Miasta Rzeszowa jako organu wydającego decyzję, wskazując na przepisy przejściowe i właściwość organu w dacie wszczęcia postępowania. Zwrócono uwagę na naruszenie przepisów dotyczących procedur w okresie stanu epidemii COVID-19 przez organ I instancji, co mogło wpłynąć na prawa procesowe niektórych stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi dotyczące raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności obowiązek przedstawienia co najmniej trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Kwestie właściwości organów w postępowaniach administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa ochrony środowiska i procedur administracyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi ustawy, jeśli zawiera jedynie dwa warianty realizacji przedsięwzięcia zamiast wymaganych co najmniej trzech?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, raport nie spełnia wymogów ustawy, jeśli zawiera jedynie dwa warianty. Ustawa wymaga przedstawienia co najmniej trzech odrębnych wariantów realizacji przedsięwzięcia, aby umożliwić organowi dokonanie wszechstronnej oceny wpływu na środowisko i wybór najkorzystniejszego rozwiązania.
Uzasadnienie
Raport o oddziaływaniu na środowisko musi zawierać co najmniej trzy warianty realizacji przedsięwzięcia, aby umożliwić organowi dokonanie wszechstronnej oceny wpływu na środowisko i wybór najkorzystniejszego rozwiązania. Ograniczenie się do dwóch wariantów, zwłaszcza gdy jeden jest preferowany przez inwestora, narusza zasadę przezorności i kompleksowości ochrony środowiska.
Czy Prezydent Miasta Rzeszowa, będący jednocześnie wnioskodawcą i organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, działał zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta Rzeszowa działał zgodnie z prawem, ponieważ w dacie wszczęcia postępowania (2016 r.) był organem właściwym do wydania decyzji, a przepisy przejściowe pozwalały na zakończenie postępowania przez organ właściwy w dniu jego wszczęcia. Ponadto, przepisy te wyłączały stosowanie przepisów o wyłączeniu organu w takich przypadkach.
Uzasadnienie
Właściwość Prezydenta Miasta Rzeszowa jako organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach była zgodna z prawem obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania (2016 r.). Przepisy przejściowe gwarantowały, że organ właściwy w momencie wszczęcia postępowania pozostaje właściwy do jego zakończenia, a specyficzne regulacje wyłączały stosowanie przepisów o wyłączeniu organu w sytuacji, gdy gmina jest inwestorem.
Czy wydanie decyzji administracyjnej w okresie stanu epidemii COVID-19, naruszając art. 15zzs ust. 9 ustawy COVID, miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta Rzeszowa w dniu 24 kwietnia 2020 r. naruszyło art. 15zzs ust. 9 ustawy COVID, jednakże w ocenie NSA, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy w odniesieniu do skarżącej M.P., która złożyła skuteczne odwołanie. W odniesieniu do skarżącej O., naruszenie to mogło pozbawić ją praw procesowych, ponieważ nie złożyła odwołania.
Uzasadnienie
Naruszenie art. 15zzs ust. 9 ustawy COVID przez wydanie decyzji w okresie stanu epidemii nie zawsze wpływa na wynik sprawy. W przypadku skarżącej M.P., która skorzystała z prawa do odwołania, naruszenie nie miało istotnego wpływu. Jednakże w przypadku O., które nie złożyło odwołania, naruszenie mogło pozbawić ją praw procesowych.
Czy sposób doręczania zawiadomień i decyzji organu I instancji organizacjom społecznym, które brały udział w postępowaniu, był prawidłowy?
Odpowiedź sądu
Nieprawidłowe doręczenie zawiadomień i decyzji organu I instancji organizacjom społecznym, które nie złożyły odwołania, mogło naruszyć ich prawa procesowe.
Uzasadnienie
Niewłaściwe doręczenie korespondencji organu I instancji organizacjom społecznym, które brały udział w postępowaniu, mogło naruszyć ich prawa procesowe, zwłaszcza jeśli nie skorzystały z możliwości odwołania.
Przepisy (26)
Główne
u.u.i.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Raport o oddziaływaniu na środowisko musi zawierać co najmniej trzy warianty realizacji przedsięwzięcia.
u.u.i.ś. art. 188
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji organów administracji.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku.
Pomocnicze
u.u.i.ś. art. 75 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć realizowanych przez gminę.
u.u.i.ś. art. 81 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Zakazuje wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona postępowania.
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie organu od załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
ustawa COVID art. 15zzs § ust. 9
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość wydania decyzji uwzględniającej żądanie strony w okresie stanu epidemii.
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 6 § ust. 2
Przepisy przejściowe dotyczące postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy.
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 11
Przepisy przejściowe dotyczące właściwości organu.
u.o.p. art. 33 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zakaz znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000.
dyrektywa 2011/92/UE art. 9a § zd. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Rozdział funkcji pozostających w konflikcie w przypadku, gdy organ jest jednocześnie wykonawcą.
p.o.ś. art. 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zasada kompleksowości ochrony środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał wymaganej liczby wariantów (minimum trzech). • WSA nieprawidłowo ocenił raport, akceptując ograniczenie do dwóch wariantów.
Odrzucone argumenty
Właściwość Prezydenta Miasta Rzeszowa jako organu wydającego decyzję. • Zastosowanie przepisów dotychczasowych (przed nowelizacją ustawy środowiskowej) do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać co najmniej trzy warianty realizacji przedsięwzięcia. • Wariantowanie ma kluczowe znaczenie dla oceny wpływu na środowisko. • Właściwość organu w dacie wszczęcia postępowania.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
sprawozdawca
Sławomir Pauter
członek
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności obowiązek przedstawienia co najmniej trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Kwestie właściwości organów w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa ochrony środowiska i procedur administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie ochrony środowiska, w tym kluczowego wymogu dotyczącego raportu o oddziaływaniu na środowisko, co jest istotne dla praktyków i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych ochroną środowiska.
“Raport środowiskowy z jednym wariantem za mało? NSA uchyla decyzję ws. budowy drogi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.