III OSK 2659/22

III OSK 2659/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1399/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-07-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt.1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 283
art. 66 ust.1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M.P., Stowarzyszenia M. z siedzibą w R., D.B., M.C., O. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1399/20 w sprawie ze skarg M.C. i D.B., Fundacji G. z siedzibą w W., M.P., O. z siedzibą w M. oraz Stowarzyszenia M. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2020 r. nr SKO.4170/37/2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. postanawia odrzucić skargę kasacyjną M.C.; 2. uchyla zaskarżony wyrok i uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z 24 kwietnia 2020 r., nr SR-II.6220.83.2016; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz M.P. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz Stowarzyszenia M. z siedzibą w R. kwotę 1257 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz D.B. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 6. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz O. z siedzibą w M. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 7. postanawia zwrócić M.C. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. II SA/Rz 1399/20 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg M.C. i D.C., Fundacji G. z siedzibą w W., M.P., O. z siedzibą w M. oraz Stowarzyszenia M. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) z 6 listopada 2020 r. nr SKO.4170/37/2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci budowy drogi wojewódzkiej w R. na odcinku [...], oddalił skargi.
W uzasadnieniu orzeczenia Sądu I instancji wskazano, że Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z 24 kwietnia 2020 r., po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta z 28 września 2016 r., określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa drogi wojewódzkiej w R. na odcinku [...]", realizowanego w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przygotowanie i realizacja budowy odcinka drogi wojewódzkiej wraz z mostem [...]".
Po rozpoznaniu złożonych od tego rozstrzygnięcia odwołań, decyzją z 6 listopada 2020 r., SKO w Rzeszowie utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że inwestycja przedstawiona we wniosku inwestora stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia z 2010 r. o treści: "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody", i zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w związku z tym podlega procedurze przewidzianej w dziale V ustawy u.u.i.ś.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rzeszowie (dalej: PPIS) opinią sanitarną z 3 października 2016 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Podobnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie (RDOŚ), w opinii z 14 października 2016 r., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania, wymaganej art. 6.3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Po przeanalizowaniu ww. opinii oraz po przeprowadzeniu własnej analizy inwestycji, uwzględniając łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., Prezydent, postanowieniem z 19 października 2016 r., stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i tym samym nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został następnie przedłożony.
Wypełniając dyspozycję art. 77 ust. 1 u.u.i.ś, przed wydaniem decyzji, zwrócono się do RDOŚ o uzgodnienie pod względem wymagań ochrony środowiska warunków realizacji planowanej inwestycji oraz do PPIS o wyrażenie opinii dotyczącej warunków realizacji rozpatrywanego przedsięwzięcia. Prezydent obwieszczeniem z 23 stycznia 2017 r. poinformował o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. W dniu 7 lutego 2017 r. wnioskodawca przedłożył uaktualnioną wersję raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, w dniu 3 marca 2017 r. wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony o uwagi PPIS oraz RDOŚ. W dniu 9 marca 2017 r. wnioskodawca przedłożył ponownie uzupełniony raport. PPIS w opinii sanitarnej z 13 marca 2017 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia. Z kolei RDOŚ, w piśmie z 3 kwietnia 2017 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wyjaśnienia wnioskodawcy zostały przedłożone 7 kwietnia 2017 r. PPIS w opinii sanitarnej z 7 kwietnia 2017 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, zaś RDOŚ ponownie, w piśmie z 11 kwietnia 2017 r., wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, po czym postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.
W dniu 27 kwietnia 2017 r. Prezydent wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Została ona w całości uchylona przez SKO w Rzeszowie decyzją z 23 czerwca 2017 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1010/17 odrzucił sprzeciw wniesiony przez M.C. od decyzji SKO w Rzeszowie z 23 czerwca 2017 r. Z kolei, wyrokiem z 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1323/17 WSA w Rzeszowie oddalił sprzeciw T. w W. od wskazanej decyzji SKO w Rzeszowie z 23 czerwca 2017 r., a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3409/18.
W dniach 4 i 7 grudnia 2018 r. wnioskodawca przedłożył ujednolicony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. PPIS w opinii sanitarnej z 13 lutego 2019 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, natomiast RDOŚ, w piśmie z 8 marca 2019 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz poinformował, że zleci wykonanie niezależnej ekspertyzy przyrodniczej terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji w kontekście przedmiotu ochrony OZW W. tj. siedliska przyrodniczego kod [...]. Ponadto, zalecił rozważenie powołania biegłego w zakresie wykonania ekspertyzy przyrodniczej (ichtiologicznej, hydrologicznej oraz ornitologicznej) terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia, celem jednoznacznego określenia jego oddziaływania na przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000 oraz na gatunki objęte ochroną i ich siedliska oraz wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W dniu 16 października 2019 r. wnioskodawca przedłożył aneks do raportu, do którego dołączył załącznik z odpowiedziami na uwagi stron postępowania, mieszkańców miasta i organizacji ekologicznych. PPIS, w opinii sanitarnej z 24 października 2019 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia. RDOŚ, postanowieniem z 25 listopada 2019 r. uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia w wariancie W1.
Mając powyższe fakty na względzie Kolegium przyjęło, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone przeprowadzoną w pełnym zakresie oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której Prezydent w sposób prawidłowy i wszechstronny zweryfikował raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony w toku postępowania przez inwestora oraz zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu zgodnie z art. 79 u.u.i.ś. Organ uzyskał pozytywną opinię sanitarną oraz uzgodnienie RDOŚ, przy czym oba te stanowiska mają fundamentalne znaczenie dla oceny zasadności wydanej decyzji z uwagi na ich specjalistyczny charakter. Zdaniem Kolegium, zakwestionowana decyzja została wydana w następstwie postępowania administracyjnego przeprowadzonego zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy środowiskowej oraz przepisami k.p.a., w ramach którego zgromadzony został kompletny materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W toku postępowania organ I instancji dokonał pełnej analizy przedstawionego przez wnioskodawcę raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Przeanalizowano m.in. warianty przedmiotowej inwestycji, dobór właściwej technologii i zapobiegania awariom, ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza, efektywność gospodarki odpadami oraz gospodarki wodnościekowej, jak również ochronę środowiska wodno-gruntowego i ochronę przed hałasem.
Oddalając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że Prezydent był organem właściwym w niniejszej sprawie, a zatem zarzut skargi kwestionujący tę właściwość jest całkowicie pozbawiony podstaw. Organy rozstrzygające sprawę prawidłowo ustaliły stan prawny, w oparciu o który należało procedować przy rozpoznaniu wniosku Prezydenta z 28 września 2016 r.
Po przedłożeniu przez inwestora raportu (styczeń 2017 r.), który był następnie kilkakrotnie poprawiany (w lutym, dwukrotnie w marcu oraz w kwietniu 2017 r.), uzyskane zostały konieczne w świetle art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.u.i.ś. dokumenty tj. pozytywna opinia sanitarna PPIS z 7 kwietnia 2017 r. wskazująca na potrzebę zachowania przy realizacji przedsięwzięcia określonych, wyszczególnionych warunków oraz postanowienie RDOŚ z 11 kwietnia 2017 r. o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia. W dalszym postępowaniu Prezydent obwieścił o ponownym rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu (7 lutego 2019 r. i 21 października 2019 r.), w grudniu 2018 r. przedłożono poprawiony raport, a w październiku 2019 r. aneks do tego dokumentu wraz z odpowiedziami na uwagi stron. Uzyskano także, w związku ze zleceniem RDOŚ, ekspertyzę przyrodniczą sporządzoną w Biurze Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział P., podpisaną przez mgr inż. L.R.
PPIS ponownie pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia, którego dotyczy sprawa przy zachowaniu wyszczególnionych warunków (opinia z 24 października 2019 r.), zaś RDOŚ - postanowieniem z 25 listopada 2019 r. - uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W takich okolicznościach Prezydent, wskazaną na wstępie decyzją z 24 kwietnia 2020 r., uwzględnił wniosek o określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a SKO w Rzeszowie decyzją z 6 listopada 2020 r. utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy.
W toku postępowania przedłożony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zapisy były wielokrotnie uzupełniane i doprecyzowywane w związku z wątpliwościami tak organu prowadzącego postępowanie, jak też RDOŚ, znajdującymi odzwierciedlenie w wezwaniach do przedłożenia stosownych wyjaśnień i uzupełnień. W ocenie Sądu I instancji, ostateczny kształt powyższego dokumentu należało uznać za zgodny z brzmieniem art. 66 ust. 1 i ust. 6 u.u.i.ś., określającymi elementy, jakie powinny się znaleźć w jego treści. Raport przedstawia także charakterystykę siedlisk przyrodniczych występujących na badanym terenie, w tym siedliska które posiada cechy identyfikacyjne wskazujące na możliwość zaliczenia do siedliska będącego przedmiotem ochrony ostoi W. tj. łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe – kod [...], jednak po jego analizie stwierdza, że nie można go uznać za będący w zainteresowaniu prawa UE.
Odnosząc się do kwestii przeanalizowanych w raporcie wariantów realizacji inwestycji, która była podnoszona w złożonych skargach Sąd I instancji wskazał, że art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 7 u.u.i.ś. stawia w tym przedmiocie określone warunki, mianowicie wymaga, by raport zawierał opis analizowanych wariantów. Zdaniem Sądu I instancji, nie wyklucza to jednak sytuacji - jak słusznie stwierdziło SKO powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe - że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty.
Wnioskodawca w sprawie niniejszej przedstawił każdy z wariantów tj. wybrany przez siebie i alternatywny w takim stopniu, który pozwala na ustalenie na czym polegają między nimi różnice. Alternatywność wariantów została zatem zachowana, zaprezentowano warianty różne częściowo pod względem kryterium przestrzennego tj. lokalizacji oraz liczby obiektów takich jak mosty.
Przedstawione warianty różnią się przebiegiem planowanej drogi na odcinku początkowym tj. aż do skrzyżowania z ul. [...]. Wiąże się to z różnicą w długości tych wariantów (W1 - 5728,50 m, W2 - 5787,87 m) oraz ilości obiektów inżynierskich (W1 - dwa mosty: na rzece W. o długości 970 m i na rzece S. o długości ok. 130 m, W2 - trzy mosty: nad rzeką P. o długości 150 m, na rzece W. o długości ok. 530 m i na rzece S. o długości ok. 130 m).
W raporcie omówiono też sytuację związaną z brakiem podejmowania przedsięwzięcia, wskazując na zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców, pogorszenie warunków jazdy i warunków środowiska jako konsekwencje wzrostu natężenia ruchu. Inwestor rozważał także przebieg drogi po południowej stronie zbiornika na W., ale odrzucił tę koncepcję z uwagi na kolizję z ujęciem wody dla miasta R. i okolic. Z kolei, przebieg drogi po północnej stronie zbiornika na W. zakładający budowę mostu przez najwęższy fragment zalewu został zakwestionowany, bowiem spowoduje wyburzenia budynków mieszkalnych, w tym nowo wybudowanych. Ponadto, w części omawianej trasy, Gmina Miasto R. opracowała dokumentację projektową na budowę szkoły w rejonie ul. [...]. Analizowano także trasę na terenie trzech gmin tj.: B., R., T., ale byłaby to w istocie inna inwestycja, a nie alternatywna trasa tej samej drogi.
Sąd I instancji podkreślił, że pierwotna analiza wielokryterialna - w której celem wyboru najlepszego wariantu posłużono się wskazanymi w tabeli kryteriami, przyznając im określoną wagę wraz z jej uzasadnieniem tj. podaniem powodów, dla których właśnie taką wagę przyjęto - prowadziła do konkluzji o nieznacznej wyższości wariantu drugiego (W2). Było to związane - jak wyjaśniono w aneksie do raportu z października 2019 r. - z tym, że z uwagi na zasadę przezorności, występujące w analizowanym terenie siedliska uznano za łęgi o kodzie [...]. Tym samym, znaczenie kryterium kolizji z obszarem Natura 2000 W. podnosił fakt, że tego rodzaju siedliska są siedliskami priorytetowymi. Dlatego zakres oddziaływania mierzony długością kolizji (wariant W1 - na odcinku ok. 680 m, wariant W2 - na odcinku ok. 450 m) stanowił podstawę do zróżnicowania punktacji dla obu wariantów. We wspomnianym aneksie do raportu uwzględniono jednak ekspertyzę sporządzoną przez mgr inż. L.R., która wykluczyła występowanie powyższego siedliska w miejscu przebiegu obu wariantów inwestycji, a zatem przedmiotowego kryterium nie można nadal różnicować przez długość kolizji. W konsekwencji, przedstawiona zmiana istotnie wpłynęła na ostateczną ocenę analizowanych wariantów, bowiem wariant W1 uzyskał w ten sposób przewagę jednego punktu względem wariantu W2. W ocenie WSA w Rzeszowie sporządzona przez prof. dr hab. inż. K.L. oraz dr hab. inż. E.Z. ekspertyza mimo, że nie spełnia warunków do uznania jej za opinię biegłego stanowi dokument sporządzony przez fachowców tj. osoby, którym znana jest "problematyka środowiskowa". Zaznaczone przy tym zostało, że powyższa ekspertyza odpowiada treści zlecenia SKO w Rzeszowie skierowanego do organu I instancji w powołanym postanowieniu z 29 czerwca 2020 r. Zawiera ona ocenę przyrodniczą analizowanego terenu pod kątem występowania siedliska przyrodniczego [...], ocenę stanu zachowania tego siedliska, jak też ustosunkowuje się do wymienionych w tym postanowieniu opinii naukowych.
Odnosząc się do tego należy wskazać, że w związku z wymogiem wynikającym z art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory tj. nakazem oceny skutków przedsięwzięcia, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać i w związku z tym, że projektowana droga odcinkowo przeprowadzona zostanie w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty tj. W., dla przedsięwzięcia tego - w ramach oceny oddziaływania na środowisko, o której mowa w ustawie środowiskowej - przeprowadzona została ocena oddziaływania tj. ocena jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony. W jej wyniku stwierdzono, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia i to zarówno w wariancie W1, jak i W2 nie wiąże się z ingerencją w siedliska przyrodnicze stanowiące przedmioty ochrony OZW W. Ocena ta wykluczyła bowiem możliwość występowania na przedmiotowym terenie siedliska oznaczonego kodem [...] - łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. W przypadku natomiast gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000, które poddane zostały ocenie wpływu zamierzenia, ocena wykazała, że realizacja nie wpłynie znacząco negatywnie na właściwy stan ochrony tych gatunków. Tym samym, nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 u.o.p., który zabrania znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, jak też nie ma sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem art. 81 ust. 2 u.u.i.ś., zakazującym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, która to konstatacja musi wynikać z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wbrew zarzutom skarg, materiał dowodowy sprawy nie wskazuje na istnienie istotnych wątpliwości co do negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Tak bowiem sporządzony na zlecenie inwestora raport, jak i dwie ekspertyzy tj. mgr inż. L.R. (wraz z aneksem) oraz prof. dr hab. inż. K.L. i dr hab. inż. E.Z. pozostają ze sobą spójne, nie kwalifikując występujących na badanym obszarze zadrzewień w postaci wierzb i topoli jako siedliska oznaczonego kodem [...]. Ekspertyza sporządzona na zlecenie RDOŚ przez mgr inż. L.R. powstała na podstawie przeprowadzonych badań terenowych. Wskazuje ona na podział analizowanego obszaru na kilkanaście opisanych i zilustrowanych części stanowiących wydzielone jednorodne płaty roślinności. W jednej stwierdzono wprawdzie obecność roślin charakterystycznych dla łęgu wierzbowego, ale wykluczono jednocześnie przyjęcie istnienia siedliska przyrodniczego [...], ze względu na brak w sąsiedztwie obszaru naturalnego koryta rzeki oraz to, że działanie zapory w znacznym stopniu ogranicza wylewy i spowodowało całkowity zanik niskich poziomów rzeki. Ograniczyło to procesy tworzenia się aluwium, co sprzeczne jest z definicją siedliska przyrodniczego [...].
Uzupełnienie argumentacji w powyższym zakresie znajduje się w aneksie do tej ekspertyzy, który sporządził Dyrektor Oddziału Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej – S.B.. Autor ten przytacza opisy siedliska oznaczonego kodem [...] w przedstawionej literaturze, po czym odnosi te opisy do warunków panujących w analizowanym przez niego terenie konkludując, że powołanego w literaturze obrazu siedliska przyrodniczego [...] mie można znaleźć w obrębie zalewu.
Skargi kasacyjne od ww. wyroku WSA w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1399/20 wywiedli: M.P., Stowarzyszenie M. z siedzibą w R., D.C., M.C. oraz O. z siedzibą w M.
W skardze kasacyjnej D.C., reprezentowana przez adwokata, na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 1399/20. Jako podstawę skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wskazano:
I. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to:
1. naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw związku z art. 6, art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że uzupełnienie, czy zmiana treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w toku prowadzonego postępowania nie powoduje konieczności stosowania stanu prawnego obowiązującego w dacie tych zmian, w sytuacji gdy jeżeli po dacie wejścia w życie powołanej ustawy nowelizacyjnej, to jest po dniu 1 stycznia 2017 r., podmiot dokonuje zmian raportu, składa dodatkowe wyjaśnienia, to wówczas zasady określone w art. 6 ustawy z dnia 9 października 2015 r. nie mają zastosowania, a stosuje się nowe przepisy, co spowodowało, że sprawa została rozstrzygnięta przez Sąd w oparciu o błędny reżim prawny,
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z "art. 145 § 1 pkt 1a i 1c" p.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi D.C. na decyzję SKO w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2020 r., nr SKO.417/37/2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja SKO w Rzeszowie została wydana:
a) z naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w pkt I niniejszej skargi kasacyjnej,
b) z naruszeniem art. 29 i art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9a, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/52/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta R., który jednocześnie był stroną postępowania i adresatem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy Prezydent Miasta R. winien wystąpić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyznaczenie innego równorzędnego organu, względnie decyzja wydana powinna być przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska,
c) z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez oparcie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na niepełnym raporcie o odziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, przy braku przedstawiania wszystkich wymaganych przez ustawę opisu wariantów przedsięwzięcia (wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska),
d) z naruszeniem art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 79 § 1 i 2 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z opinii biegłych dowodem z dokumentu w postaci ekspertyzy sporządzonej przez prof. dr. hab. inż. K.L. oraz dr hab. E.Z., co pozbawiło strony możliwości realizacji uprawnień określonych w art. 79 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a jednocześnie świadczyło o tym, że Prezydent Miasta R. nie zrealizował postanowienia SKO w Rzeszowie z 29 czerwca 2020 r., a w efekcie okoliczności faktyczne sprawy nie zostały dokładnie wyjaśnione,
e) z naruszeniem art. 15 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie przez organ drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego, co do dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający, w sytuacji, gdy konieczność uzupełnia postępowania dowodowego, co do okoliczności wskazanych w postanowieniu SKO w Rzeszowie z 29 czerwca 2020 r. wymagała wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.,
f) a w konsekwencji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta R. z 24 kwietnia 2020 r., znak. SR-II.6220.83.2016, w sytuacji gdy organ drugiej instancji winien ją uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,
2. naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi D.C., a w szczególności nienależyte rozpoznanie zarzutu wykazującego, że w przypadku oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na jej nieruchomość nie zostały zachowane normy odległościowe, normy poziomu hałasu, a także, "że zarzutu" wykazującego, że w wyniku realizacji inwestycji zaburzone zostaną "stosunki wodne" na nieruchomości skarżących i to w sposób rodzący niebezpieczeństwo "zalania" domu skarżących, w sytuacji gdy należyte "w rozpoznanie" tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji SKO w Rzeszowie.
Wskazując na powyższe zarzuty, na zasadzie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wniesiono o:
1. uchylenie, na zasadzie art. 188 p.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi objętej zaskarżonym wyrokiem,
2. zasądzenie od organu na rzecz każdej ze skarżącej kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącej, a to wedle norm prawem przepisanych, ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącej, a to wedle norm prawem przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W skardze kasacyjnej M.C., reprezentowana przez adwokata, na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 1399/20. Jako podstawę skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wskazano:
1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to:
I. naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że uzupełnienie, czy zmiana treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w toku prowadzonego postępowania nie powoduje konieczności stosowania stanu prawnego obowiązującego w dacie tych zmian, w sytuacji gdy jeżeli po dacie wejścia w życie powołanej ustawy nowelizacyjnej, to jest po dniu 1 stycznia 2017r., podmiot dokonuje zmian raportu, składa dodatkowe wyjaśnienia, to wówczas zasady określone w art. 6 ustawy z dnia 9 października 2015 r. nie mają zastosowania, a stosuje się nowe przepisy, co spowodowało, że sprawa została rozstrzygnięta przez Sąd w oparciu o błędny reżim prawny,
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z "art. 145 § 1 pkt 1a i 1c" p.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi M.C. na decyzję SKO w Rzeszowie z 6 listopada 2020 r., nr SKO.417/37/2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja SKO w Rzeszowie została wydana:
a) z naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w pkt 1 niniejszej skargi kasacyjnej,
b) z naruszeniem art 29 i art. 28 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9a, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/52/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta R., który jednocześnie był stroną postępowania i adresatem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy Prezydent Miasta R. winien wystąpić do SKO o wyznaczenie innego równorzędnego organu, względnie decyzja wydana powinna być przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska,
c) z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez oparcie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na niepełnym raporcie o odziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, przy braku przedstawiania wszystkich wymaganych przez ustawę opisów wariantów przedsięwzięcia (wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska),
d) z naruszeniem art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 79 § 1 i 2 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art 136 § 1 k.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z opinii biegłych dowodem z dokumentu w postaci ekspertyzy sporządzonej przez prof. dr. hab. inż. K.L. oraz dr hab. E.Z., co pozbawiło strony możliwości realizacji uprawnień określonych w art. 79 § 1 i 2 k.p.a., a jednocześnie świadczyło o tym, że Prezydent Miasta R. nie zrealizował postanowienia SKO w Rzeszowie z 29 czerwca 2020 r., a w efekcie okoliczności faktyczne sprawy nie zostały dokładnie wyjaśnione,
e) z naruszeniem art. 15 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie przez organ drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego, co do dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający, w sytuacji, gdy konieczność uzupełnia postępowania dowodowego, co do okoliczności wskazanych w postanowieniu SKO w Rzeszowie z 29 czerwca 2020 r. wymagała wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.,
f) a w konsekwencji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta R. z 24 kwietnia 2020 r., znak. 5R Ił.6220.83.2016, w sytuacji, gdy organ drugiej instancji winien ją uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,
2. naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi M.C., a w szczególności nienależyte rozpoznanie zarzutu wykazującego, że w przypadku oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na jej nieruchomość nie zostały zachowane norm odległościowe, normy poziomu hałasu, a także, że zarzutu wykazującego, że w wyniku realizacji inwestycji zaburzone zostaną stosunki wodne na nieruchomości skarżących i to w sposób rodzący niebezpieczeństwo "zalania" domu skarżących, w sytuacji gdy należyte w rozpoznanie tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji SKO w Rzeszowie.
Wskazując na powyższe zarzuty, na zasadzie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wniesiono o:
1. uchylenie, na zasadzie art. 188 p.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi objętej zaskarżonym wyrokiem,
2. zasądzenie od organu na rzecz każdej ze skarżącej kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącej, a to wedle norm prawem przepisanych, ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącej, a to wedle norm prawem przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W skardze kasacyjnej O. z siedzibą w M., reprezentowane przez adwokata, na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżyło w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 1399/20.
Zaskarżonemu wyrokowi, działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono, że został wydany z naruszeniem przez Sąd I instancji następujących przepisów:
1) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. — Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) - poprzez wadliwe wykonanie przez WSA w Rzeszowie swojego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem,
2) przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "a", "b" ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. — Dz. U. z 2022 r., poz. 1029, ze zm.), zwanej dalej ustawą "ocenową" - poprzez błędną jego wykładnię — gdyż WSA w Rzeszowie nieprawidłowo uznał, iż w raporcie o oddziaływaniu omawianego przedsięwzięcia na środowisko można było ograniczyć się do analizy zaledwie dwóch jego wariantów, podczas gdy powinny zostać rozważone i porównane ze sobą co najmniej trzy warianty — wskazany przez inwestora, racjonalny - alternatywny oraz trzeci - najkorzystniejszy dla środowiska,
3) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. — poprzez jego błędne zastosowanie, w związku z:
a) art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "a", "b" ustawy ocenowej — gdyż ostateczne środowiskowe uwarunkowania nie zostały przez Sąd I instancji uchylone, pomimo iż organ odwoławczy nieprawidłowo stwierdził o braku konieczności rozpatrzenia w raporcie oraz w trakcie przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (OOS) co najmniej trzech (a nie wyłącznie dwóch - jak to miało miejsce w sprawie) wariantów realizacji planowanej drogi wojewódzkiej — patrz str. 72 uzasadnienia decyzji SKO w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2020r.,
b) art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany — Dz. Urz. UE.2016.C202. s.1), art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej flory i fauny (Dz. U. UE.L.1992.206.7), w powiązaniu z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 916, ze zm.) oraz z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity - Dz. U. z 2021 r., poz. 1973, ze zm.), jak również – w związku z uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 29 października 2019 r. o sygn. akt II OSK 3742/18 - ponieważ wyrażono zgodę na realizację przedsięwzięcia pomimo braku uwiarygodnienia, że nie wpłynie ono znacząco negatywnie na priorytetowe siedlisko przyrodnicze (łęg topolowo — wierzbowy), dla którego ustanowiono specjalny obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 pn. [...]" ([...]), jak również — bez podjęcia wszelkich możliwych środków zapobiegawczych w celu ochrony tego obszaru,
c) art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy ocenowej, w związku z błędnym rozważeniem przez organ okoliczności wskazanych w art. 82 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem WSA w Rzeszowie wydanym w dniu 10 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Rz 1399/20) — o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji SKO w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2020 r. - gdyż Sąd I instancji nie uchylił omawianych środowiskowych uwarunkowań w zaskarżonym wyroku, pomimo, że niesłusznie orzeczono w nich o braku konieczności przeprowadzenia ponownej OOŚ (na etapie uzyskiwania przez inwestora zezwolenia na realizację inwestycji drogowej — ZRID). Stało się tak wskutek nie wzięcia pod uwagę istotnej okoliczności, iż istnieje możliwość oddziaływania rozległej inwestycji drogowej na obszary wymagające ochrony — w tym na wskazany wcześniej w niniejszej kasacji obszar sieci Natura 2000 oraz na chronione gatunki zwierząt – w szczególności ryby, płazy i ptaki — co zostało jednoznacznie potwierdzone przez WSA w Rzeszowie w przywołanym postanowieniu tego Sądu z dnia 10 czerwca 2021 r.,
4) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "b" p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego błędne zastosowanie, w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w powiązaniu z art. 82 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej — ponieważ zaskarżona decyzja SKO w Rzeszowie powinna zostać uchylona przez WSA w Rzeszowie z uwagi na wyjście na jaw nowych, istniejących wcześniej, a nie znanych organowi w dacie wydania decyzji, istotnych w sprawie okoliczności - co stanowi ustawową przesłankę do obligatoryjnego wznowienia zakończonego ostatecznie w dniu 6 listopada 2020 r. postępowania administracyjnego. Stało się tak, gdyż w środowiskowych uwarunkowaniach nie uwzględniono oddziaływania skumulowanego pochodzącego od realizacji II etapu odmulania czaszy górnego fragmentu Zbiornika R. na W., na odcinku tego akwenu, gdzie ma przebiegać most drogowy przez rzekę W. w ciągu planowanego odcinka drogi wojewódzkiej. Miało to istotne znaczenie w sprawie, gdyż skutkowało nieprawidłowym odstąpieniem od stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia powtórnej OOS — o czym była także mowa we wcześniejszym punkcie 3c niniejszej skargi kasacyjnej. Co więcej — WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ustosunkował się do zarzutu dotyczącego konieczności wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - zgłoszonego wcześniej w skardze I-instancyjnej O. z dnia 29 stycznia 2021 r., przytaczając ten zarzut wyłącznie w części "historycznej" ("sprawozdawczej") tegoż uzasadnienia — w pierwszej połowie str. 24 zaskarżonego wyroku,
5) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. — poprzez jego niezastosowanie oraz przepisu art. 151 p.p.s.a. — poprzez jego błędne zastosowanie - w związku z naruszeniem przez SKO w Rzeszowie szeregu następujących przepisów, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik wydanej decyzji ostatecznej:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie oraz art. 138 § 2 k.p.a. - na skutek jego niezastosowania - z uwagi na wiele istotnych nieprawidłowości, mających miejsce w postępowaniu I-instancyjnym, przeprowadzonym przez Prezydenta Miasta R., który:
- wydał w dniu 24 kwietnia 2020 r, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z jej uzasadnieniem nie spełniającym wymogów art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "b" tiret pierwszy i drugi ustawy ocenowej, w powiązaniu z art. 107 § 2 k.p.a. - gdyż brakuje w nim informacji dlaczego nie zostały uwzględnione i wzięte pod uwagę niektóre z ważnych ustaleń, zawartych w ostatecznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia, jak również w Postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Rzeszowie (specjalistycznego organu współdziałającego) z 25 listopada 2019 r. (sygn. WOOŚ.4242.18.1.2019.47),
- przeprowadził OOS z naruszeniem art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej — z powodu nie wzięcia pod uwagę - bez podania przyczyny - szeregu ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz we wspomnianym już stanowisku RDOŚ w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2019 r.,
- naruszył art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.) w brzmieniu tegoż przepisu obowiązującym od 18 kwietnia 2020 r. do 15 maja 2020 r., w związku z art. 6 k.p.a. - gdyż decyzja I-instancyjna wydana w wymienionym okresie obowiązywania stanu epidemii rozstrzygała odmienne interesy stron postępowania, co było wówczas niedopuszczalne. Przyznał to również WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2022 r.,
- naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności w związku z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 81 ust. 2 ustawy ocenowej, w powiązaniu z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody — gdyż nie rozpatrzył należycie stanu faktycznego sprawy i nie zebrał niezbędnych, istotnych dowodów (w szczególności dowodu z opinii biegłego), dotyczących występowania chronionego, priorytetowego we Wspólnocie, siedliska przyrodniczego (łęgu topolowo - wierzbowego — o kodzie [...]), kolidującego z planowaną budową przeprawy mostowej w ciągu planowanej Obwodnicy Południowej R. Wobec powyższego nie zostało uwiarygodnione, iż w sprawie nie występuje ustawowa przesłanka dla odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań, wskazana w art. 81 ust. 2 ustawy ocenowej, w związku z treścią jednostki redakcyjnej art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody,
- błędnie zastosował wobec O. — organizacji ekologicznej, uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony — art. 49 kpa (w związku z art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej) — w wyniku czego O. nie było skutecznie informowane o podejmowanych przez ten organ czynnościach, jak również odstąpił od doręczenia do O. zawiadomień i decyzji I-instancyjnej w sposób podany w art. 39 k.p.a., to znaczy przez uprawnionego operatora pocztowego,
b) art. 15 k.p.a., w związku z nieprawidłowym zastosowaniem w trakcie postępowania odwoławczego art. 136 k.p.a. — gdyż w okolicznościach kluczowego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zleconego przez SKO w Rzeszowie organowi I instancji - została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,
c) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w powiązaniu z art. 84 § 1 k.p.a. oraz w związku z postanowieniem SKO w Rzeszowie z 29 czerwca 2020 r. - zlecającym organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego - poprzez powołanie biegłego oraz przeprowadzenie dowodu z jego opinii — gdyż w postępowaniu odwoławczym niezasadnie (i bez podania przyczyny) odstąpiono od uzyskania takiej opinii w istotnej dla sprawy okoliczności nt. występowania nad Zbiornikiem R. (na tak zwanej "[...]") wymienionego już priorytetowego siedliska przyrodniczego — w okolicznościach, gdy w uzasadnieniu przywołanego w pkt 3b niniejszej kasacji wyroku NSA z dnia 29 października 2019 r. i w szeregu innych dokumentach, znanych organowi odwoławczemu - potwierdzono jednoznacznie obecność tego siedliska w miejscu realizacji omawianego przedsięwzięcia,
d) art. 7 k.p.a., w powiązaniu z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy ocenowej – w związku z nienależytym ustaleniem stanu faktycznego w przedmiocie orzeczonego braku potrzeby przeprowadzenia powtórnej OOS na etapie udzielania ZRID dla omawianego odcinka drogi wojewódzkiej — podczas gdy przesłanka na rzecz dokonania tej OOS wynikała jednoznacznie z art. 82 ust. 2 pkt 2, 3 tej ustawy,
e) art. 80 k.p.a. — poprzez przeprowadzenie w poruszonych wyżej zagadnieniach dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych, lecz niekompletnych dowodów,
f) art. 81 k.p.a. — ponieważ organ odwoławczy niesłusznie uznał za udowodnioną okoliczność polegającą na przeprowadzeniu dowodu z opinii sporządzonej w trakcie postępowania odwoławczego na zlecenie organu I instancji przez prof. K.L. i dr hab. E.Z. - pomimo iż O. został pozbawiony prawa wypowiedzenia się co do tej opinii przed wydaniem decyzji ostatecznej,
g) art. 10 § 1 k.p.a., w związku z błędnym zastosowaniem wobec O. przywołanego już art. 49 k.p.a. i niezastosowaniem art. 39 k.p.a. — gdyż SKO w Rzeszowie nie dopełniło obowiązku zapewnienia O. czynnego udziału w zakończonym ostatecznie w dniu 6 listopada 2020 r. postępowaniu administracyjnym, przez co uniemożliwiło także zgłoszenie przez O. końcowych wniosków i uwag przed wydaniem decyzji tego organu, w tym również - dotyczących opinii wskazanej w pkt 5e niniejszej skargi kasacyjnej,
h) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w powiązaniu z art. 111 § 1 k.p.a. i art. 126 k.p.a. oraz z art. 58 § 1 k.p.a., w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. - ponieważ nie zawieszono z urzędu postępowania odwoławczego do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - GDOŚ), dotyczącego przywrócenia terminu jednej z organizacji ekologicznych (O.), do wniesienia żądania uzupełnienia co do rozstrzygnięcia Postanowienia RDOS w Rzeszowie z 25 listopada 2019 r., uzgadniającego ustalone środowiskowe uwarunkowania realizacji omawianego przedsięwzięcia.
6) przepisu postępowania - art. 134 § 1 p.p.s.a. — gdyż WSA w Rzeszowie związał się zarzutami zawartymi w oddalonych przez ten Sąd skargach - co wobec O. skutkowało brakiem rozpatrzenia przez ten Sąd z urzędu istotności naruszenia przez SKO w Rzeszowie i/lub Prezydenta Miasta R. wobec tej strony skarżącej wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej:
a) art. 15zzs ust. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych,
b) art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania),
c) art. 49 k.p.a. — poprzez jego błędne zastosowanie wobec O. z powodu braku doręczeń drogą pocztową korespondencji, w tym wydanych decyzji organów obu instancji, nie doręczonych Skarżącemu bezpośrednio (drogą pocztową, zgodnie z art. 39 k.p.a.).
Ponadto WSA w Rzeszowie związał się w zaskarżonym wyroku zarzutami oddalonych skarg, gdyż nie zauważył ustalenia środowiskowych uwarunkowań z błędnym stanowiskiem organu o braku obowiązku powtórnej OOS (art. 82 ust. 1 pkt. 4 ustawy ocenowej), w związku z nieprawidłowym rozpatrzeniem ustawowej przesłanki wskazanej w art. 82 ust. 2 pkt 3 tej ustawy - w omawianej sprawie przemawiającej na rzecz nałożenia takiego obowiązku dla omawianej inwestycji drogowej.
7) przepisu postępowania — art. 162 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 106 § 3 p.p.s.a. - ponieważ rozstrzygnięcie zapadłe w dniu 22 czerwca 2022 r. na rozprawie w postanowieniu niekończącym postępowania w przedmiocie wniosku O. zawartego w skardze tego O. z dnia 29 czerwca 2021 r. i dotyczącym przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dwóch dokumentów, dołączonych do tej skargi — nie zostało wpisane do protokołu z tej rozprawy. Tym samym – O. w niniejszej skardze kasacyjnej nie może zaskarżyć tego postanowienia na podstawie art. 191 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe naruszenia, wniesiono o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a.), jak również - o uwzględnienie przez NSA tej skargi w całości poprzez:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1399/20, zaś następnie — o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji — na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.,
2. zasądzenie na rzecz O. od SKO w Rzeszowie zwrotu kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego wg norm przepisanych - na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W skardze kasacyjnej Stowarzyszenie M. z siedzibą w R., reprezentowane przez adwokata, na podstawie art. 173 § 1 i § 2 oraz art. 175 § 1 p.p.s.a., zaskarżyło w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 1399/20. Jako podstawę skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wskazano:
Skarżący kasacyjnie oparł swoją skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wynikających z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i zarzucił zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie:
1) art. 75 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283, "u.o.o.ś.") w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I-instancyjnej, art. 6 ust. 2 i art. 11 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Prezydent Miasta R. mógł być organem orzekającym w sprawie, w której sam wniósł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy ww. przepisy regulują właściwość organów w przypadku wniosków składanych przez jednostki samorządu terytorialnego, co wynikowo skutkowało naruszeniem przez Sąd art. 29 i art. 28 w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., "k.p.a.") oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie (błędną wykładnię) za organem pierwszej instancji, że Prezydent Miasta R. mógł być stroną niniejszego postępowania i adresatem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
ewentualnie:
art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niezasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której Prezydent Miasta R. prowadzący postępowanie administracyjne w pierwszej instancji podlegał z mocy prawa wyłączeniu od załatwienia sprawy, a to zaś winno skutkować uchyleniem przez WSA zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, p.p.s.a. z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy;
ewentualnie:
art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 7 k.p.a. oraz art. 9a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz. UE L 26 z 28 stycznia 2012 r., s. 1, "dyrektywa 2011/92") polegające na niezasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której w postępowaniu wystąpiła kumulacja ról procesowych Prezydenta Miasta R. jako adresata wydanej decyzji i organu administracji ją wydającej, co skutkowało rażącym naruszeniem wyrażonych w ww. przepisach zasad zaufania do władzy publicznej, bezstronności, prawdy obiektywnej i unikania konfliktu interesów w postępowaniach związanych z oceną oddziaływania na środowisko, które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy;
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm., "p.o.ś.") poprzez oddalenie skargi oraz brak należytego i rzetelnego zbadania, czy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i poczynienie ostatecznych ustaleń w tym zakresie z naruszeniem zasady przezorności, w oparciu o opracowanie sporządzone na zlecenie inwestora, podczas gdy w postępowaniu przedstawiono szereg opracowań niezależnych i specjalistycznych wskazujących na istotne wątpliwości co do zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy;
3) art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że prawidłowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana w oparciu o niepełny raport oddziaływania na środowisko nieuwzględniający wszystkich wymaganych prawem wariantów realizacji przedsięwzięcia;
4) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. polegające na nierozpatrzeniu zarzutów zawartych w skutecznie wniesionych skargach Fundacji G. i O. i w konsekwencji i ich pominięciu w uzasadnieniu wyroku, co uniemożliwiło skarżącym i Stowarzyszeniu poznanie motywów rozstrzygnięcia warunkujące wniesienie prawidłowej skargi kasacyjnej i które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy;
5) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 160 i art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez nierozpatrzenie wniosków skarżącej Fundacji G. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi fundacji, które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy.
Z podanych wyżej przyczyn wniesiono o:
1) uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a.;
2) wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania skargi kasacyjnej;
3) zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
a w przypadku uznania przez NSA, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o:
4) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie decyzji obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. i w zw. z art. 193 p.p.s.a. oraz umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W skardze kasacyjnej M.P., reprezentowana przez radcę prawnego, na podstawie art. 173 § 1 i § 2 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 1399/20.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1399/20 zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej jako: ustawa COVID) w brzmieniu obowiązującym od dnia 18.04.2020 r. do dnia 15.05.2020 r. w zw. z art 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej jako: k.p.a.) i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie przez WSA w Rzeszowie skarg na decyzję organu II instancji, pomimo wydania przez organ I instancji decyzji w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID 19 w sytuacji braku zaistnienia podstaw umożliwiających wydanie decyzji administracyjnej przewidzianych w art. 15 zzs ust. 9 ustawy COVID,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z: art. 39 k.p.a. i art. 49 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm., dalej jako: ustawa środowiskowa) i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie przez WSA w Rzeszowie skarg na decyzję organu II instancji, pomimo braku doręczenia decyzji organu I instancji podmiotom innym, niż strony postępowania w sposób przewidziany w art. 39 k.p.a., z pominięciem tego trybu doręczeń wobec organizacji społecznych biorących udział w postępowaniu,
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z: art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie przez WSA w Rzeszowie skarg na decyzję organu II instancji oraz zaakceptowanie przez ten sąd uchybień popełnionych w toku kontrolowanego postępowania przed organami administracji, a polegającego na braku należytego odniesienia przez organ II instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 24.04.2020 r. sygn. akt: SR-II.6220.83.2016, braku należytego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ II instancji wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji oraz brak należytej oceny postępowania pierwszoinstancyjnego i dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy,
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z: art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 21 ust. 1, art. 47 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie przez WSA w Rzeszowie skarg na decyzję organu II instancji, pomimo wydania przez organ I instancji decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji w wariancie W1 przewidującym wyburzenie domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce skarżącej nr [...] (poprzednio: [...]) pomimo tego, iż zgodnie z zobowiązaniem składanym przez Prezydenta Miasta R. będącego zarówno wnioskodawcą jak i organem wydającym decyzję, skarżąca miała możliwość zachować swój dom na działce nr [...] (poprzednio: [...]), a powstająca droga miała nie naruszać jej inwestycji mieszkaniowej realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta R.,
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 84 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie przez WSA w Rzeszowie skarg na decyzję organu II, pomimo zaistniałej w toku postępowania przed organami administracji obu instancji błędnej oceny materiału dowodowego sprawy, w szczególności w postaci raportu oraz aneksów do raportu, brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym sprawy, a w szczególności:
- brak należytego wyjaśnienia i odniesienia się do istotnych okoliczności sprawy, w tym do zarzutów podnoszonych przez skarżącą,
- zaakceptowanie ustaleń zawartych w raporcie i jego uzupełnieniach pomimo jego nieprawidłowości wskazywanych przez skarżącą,
- oparcie rozstrzygnięcia o dokument w postaci ekspertyzy K.L. oraz E.Z., pomimo tego, że WSA w Rzeszowie przyjął, iż ich ekspertyza "nie spełnia warunków do uznania jej za opinię biegłego" (str. 42 uzasadnienia zaskarżonego wyroku),na skutek czego wadliwie został wybrany wariant W1, zamiast znacznie mniej uciążliwego dla środowiska wariantu W2,
f) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z:
- art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art 11 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.,
- art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 21 ust. 1, art. 47 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz
- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,
poprzez brak rozpoznania podniesionych przez skarżącą w skardze na decyzję organu II instancji zarzutów naruszenia tych przepisów (wskazanych powyżej w lit. f, w tiret od pierwszego do trzeciego) oraz brak należytego odniesienia się do zarzutów skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 6 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 ze zm. dalej jako: nowelizacja ustawy środowiskowej z 2015 r.), poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż w realiach niniejszej sprawy należy zastosować przepisy dotychczasowe, podczas gdy należało zastosować przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu ustalonym nowelizacją ustawy środowiskowej z 2015 r., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie zmienionych przepisów ustawy środowiskowej, w tym:
- art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej poprzez wyznaczenie terminu na składanie uwag i wniosków 21 dni, zamiast terminu 30 dni,
- art. 66 ustawy środowiskowej, poprzez zastosowanie przewidzianych w tym przepisie wymogów wobec raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w nieaktualnym brzmieniu,
b) art. 5 pkt 2b, 2c, art. 6 ust. 1 pkt 5 art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 55 ze zm.) w zw. z trzynastym zaktualizowanym wykazem terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny stanowiącym załącznik do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2020/97 z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie przyjęcia trzynastego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 28, str. 144), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na oparciu rozstrzygnięcia o ekspertyzę K.L. oraz E.Z. błędnie kwestionującą przydatność obszaru łęgów dla Unii Europejskiej wbrew decyzji Komisji (UE) 2020/97 z dnia 28 listopada 2019 r., a także na akceptacji niekorzystnego przyrodniczo wariantu W1, na podstawie błędnej konstatacji, iż siedlisko łęgów znajdujące się w obszarze W. stanowi siedlisko silnie zdegradowane, przekształcone odbiegające od standardu wyznaczającego siedliska łęgowe [...] i jako takie nie wymagające ochrony, w tym jego odtworzenia i poprzez to usprawiedliwiające wybór wariantu przebiegu drogi niekorzystnego przyrodniczo.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według obowiązujących norm.
Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. złożono oświadczenie, że skarżąca zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W piśmie z 12 października 2022 r. Prokurator Okręgowy w Rzeszowie przedstawił pismo stanowiące odpowiedź na skargi kasacyjne, w którym wniósł o ich oddalenie.
W piśmie z 30 listopada 2023 r. Stowarzyszenie M. z siedzibą w R., reprezentowane przez adwokata, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniosło o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci przedłożonej wraz z niniejszym pismem: "Ekspertyzy dotyczącej występowania siedliska [...] (lasy łęgowe) w ciągu projektowanej drogi [...].", sporządzonej przez dr hab. R.P. w lipcu 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Na wstępie należy wskazać, że skarga kasacyjna M.C. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 180 p.p.s.a.
Zgodnie z przywołanym przepisem, Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, m.in. wówczas, gdy ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Wniesiona przez M.C. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponieważ M.C. nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z 6 lipca 2022 r., sygn. II SA/Rz 1399/20 , oddalającego skargi.
W przypadku oddalenia skargi uzasadnienie wyroku jest sporządzane wyłącznie na wniosek strony, o czym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a. Z kolei według postanowień art. 173 § 2 p.p.s.a. strona może wnieść skargę kasacyjną po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Trzeba jeszcze wskazać na treść art. 177 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji, jest terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. Pomimo wystąpienia przesłanek obligujących do odrzucenia skargi (brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku), Wojewódzki Sąd Administracyjny tego nie uczynił. Dlatego o odrzuceniu skargi kasacyjnej orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Pozostałe skargi kasacyjne są zasadne, ale nie wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skarg kasacyjnych oraz w ich uzasadnieniach zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skarg kasacyjnych zostały wyznaczone przez ich podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargi kasacyjne w tak określonych granicach NSA uznał, że zawierają one w części usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych" (zob. uchwała NSA z 26.10.2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów wskazanych w podstawach kasacyjnych nie zawsze wymaga ich indywidualnego i odrębnego omówienia. W niniejszej sprawie część zarzutów skarg kasacyjnych, mimo różnic w ich formułowaniu, ma tożsamą istotę, co przemawia za ich łącznym rozpoznaniem.
Część z zarzutów w skargach kasacyjnych nie zostało prawidłowo sformułowanych. I tak w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej D.C. powołano zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ppsa". Powołany przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne w postaci punktów, które dzielą się na jednostki redakcyjne oznaczone literami. W ustawie p.p.s.a. nie występują przepisy "art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ppsa". Należy również ocenić jako nieprawidłowy sposób formułowania części zarzutów w skardze kasacyjnej M.P., która w ramach jednego zarzutu powołuje naruszenie wielu przepisów – w pkt 1 lit. f) petitum tej skargi kasacyjnej powołano naruszenie kilkudziesięciu różnych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego. Kumulacja tak wielu przepisów w ramach jednego zarzutu nie pozwala na zidentyfikowanie normy prawnej, której naruszenie zarzuca skarżąca kasacyjnie. W pkt 3 lit. b) i c) petitum skargi kasacyjnej O. zarzuty naruszenia przepisów prawa powiązano z naruszeniem orzeczeń sądowych. Te istotne niedostatki części zarzutów skarg kasacyjnych sprawiły, że zostały one rozpoznane po zrekonstruowaniu zarzutów na podstawie ich uzasadnienia (zob. powołaną wyżej uchwałę NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).
W skargach kasacyjnych zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: p.u.s.a.) zawartych w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej O. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na decyzje administracyjne i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten wraz z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. O naruszeniu tych regulacji można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (zob. wyrok NSA z 25.04.2024 r., I GSK 1145/20, LEX nr 3719494). W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie wyszedł poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego oraz przeprowadził kontrolę legalności działalności administracji stosując kryterium legalności. Podważanie wyniku tej kontroli za pomocą zarzutu naruszenia przepisów ustrojowych jest niedopuszczalne.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty zawarte w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej Stowarzyszenia M., w pkt II.1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej D.C.. Zasadniczy sens podniesionych wyżej zarzutów koncentruje się na zakwestionowaniu legitymacji Prezydenta Miasta R. do działania w charakterze organu właściwego do rozpoznania sprawy, w której sam jest wnioskodawcą w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do powołanych wyżej zarzutów skarg kasacyjnych, należy przypomnieć, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z 28 września 2016 r., zaś postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określające zakres raportu zostało wydane w dniu 19 października 2016 r. i to te daty determinują właściwość przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 ze zm.) w postępowaniach wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, dla których wnioskodawcą jest odpowiednio jednostka organizacyjna Lasów Państwowych albo jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot od niej zależny w rozumieniu art. 24m ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 i 1890) organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostaje właściwy do zakończenia tego postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji trafnie odnotował, że do 31 grudnia 2016 r. obowiązywało brzmienie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., według którego, organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest w przypadku pozostałych przedsięwzięć tj. niewymienionych w pkt 1 do pkt 3 - był wójt, burmistrz, prezydent miasta. Doprecyzowanie tej regulacji zawierał ust. 3 art. 75 u.u.i.ś., zgodnie z którym, w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, realizowanego przez gminę, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane.
W dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie organem właściwym był Prezydent i zgodnie z ww. przepisami pozostawał właściwy do zakończenia tego postępowania. Co więcej, zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1712 ze zm.), ponownie wójt (burmistrz lub prezydent miasta) jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sprawach niewymienionych w enumeratywnym wyliczeniu.
Argumentacja skarżących kasacyjnie zmierzająca do podważenia właściwości Prezydenta jako organu I instancji nie zasługuje tym samym na uwzględnienie. Prezydent Miasta był właściwym organem do wydania decyzji z 24 kwietnia 2020 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
Na uwzględnienie nie zasługuje również wyrażone w skardze kasacyjnej Stowarzyszenia M. stanowisko, że Prezydent działał w niniejszej sprawie we własnym imieniu wyłącznie jako zarządca drogi, a nie reprezentant jednostki samorządu terytorialnego, co wyłączać miało zastosowanie art. 11 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy środowiskowej. W orzecznictwie wskazuje się, że zarządca drogi nie ma podmiotowości prawnej w sferze prawa cywilnego (zob. wyrok SN z 10.01.2020 r., I CSK 563/18, OSNC 2020, nr 9, poz. 77). Zgodnie zaś z art. 19 ust. 5 u.d.p. w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad, dróg ekspresowych oraz wyznaczonych dróg związanych z zapewnieniem dostępu do portów morskich jest prezydent miasta. Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.d.p. zarządcą drogi jest prezydent miasta jako organ jednostki samorządu terytorialnego, a nie jednostka samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Wójt reprezentuje gminę zarówno w stosunkach publicznoprawnych, jak i w stosunkach cywilnoprawnych (T. Moll [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 31).
Kategoria zarządcy drogi publicznej służy zatem do wskazania właściwego organu administracji publicznej o określonych kompetencjach władczych, a nie jest kategorią powiązaną z prawem cywilnym, w szczególności z własnością. Zarządca drogi publicznej nie jest wyposażony w podmiotowość prawną w sferze prawa cywilnego warunkującą występowanie w obrocie cywilnoprawnym (zob. wyrok NSA z 16.07.2024 r., II OSK 1328/23, LEX nr 3776578).
Innymi słowy, Prezydent miasta może zatem wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy i wówczas wykonuje funkcję organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie Prezydent składając wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia działał w sferze dominium jednostki samorządu terytorialnego, a wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach działał w sferze imperium. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje kosztem jego dominium, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy.
Aktualne pozostaje stanowisko wyrażone na gruncie art. 75 ust. 3 ustawy ooś uchylonego ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 ze zm.), zgodnie z którym: skoro dla przedsięwzięcia realizowanego przez gminę - jako inwestora - decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości to przedsięwzięcie jest realizowane, to przepis ten wyłącza stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia organu w rozumieniu art. 24-25 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 6.06.2013 r., II OSK 3064/12, LEX nr 1559691).
Tym zarzut naruszenia ww. przepisów k.p.a. zmierzał do obejścia przepisów ustrojowych dotyczących właściwości organu.
Zgodnie z art. 9a zd. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity Dz. U. UE. L. z 2012 r. Nr 26, str. 1 ze zm.) w przypadku gdy właściwy organ jest również wykonawcą, państwa członkowskie wprowadzają przynajmniej - w obrębie organizacji uprawnień administracyjnych - właściwy rozdział funkcji pozostających w konflikcie przy wykonywaniu obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy.
Art. 9a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. został dodany przez art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. (Dz.U.UE.L.2014.124.1) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 15 maja 2014 r. W pkt 39 preambuły dyrektywy nr 2014/52/UE wskazano, że "Zgodnie z zasadami pewności prawnej i proporcjonalności oraz w celu zapewnienia możliwie najsprawniejszego przejścia z aktualnego systemu określonego dyrektywą 2011/92/UE do nowego systemu wynikającego ze zmian zawartych w niniejszej dyrektywie, należy określić przepisy przejściowe. Przepisy te powinny gwarantować, że środowisko regulacyjne dotyczące ocen oddziaływania środowiskowego nie ulegnie zmianie w stosunku do danego wykonawcy, gdy podjęto już kroki proceduralne w oparciu o obowiązujące aktualnie przepisy, ale nie wydano jeszcze dla danego przedsięwzięcia zezwolenia na inwestycję lub innych wiążących decyzji wymaganych do spełnienia celów niniejszej dyrektywy. Zatem odnośne przepisy dyrektywy 2011/92/UE przed ich zmianą w drodze niniejszej dyrektywy powinny mieć zastosowanie do przedsięwzięć, w odniesieniu do których rozpoczęto procedurę preselekcji, procedurę ustalania zakresu raportu (w przypadkach, gdy o tę ostatnią wniósł wykonawca lub gdy wymaga jej właściwy organ) lub złożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przed terminem transpozycji". Koresponduje to z art. 3 ust. 2 lit. b) dyrektywy nr 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zgodnie z którym przedsięwzięcia podlegają obowiązkom, o których mowa w art. 3 i art. 5-11 dyrektywy 2011/92/UE przed jej zmianą niniejszą dyrektywą, jeśli przed dniem 16 maja 2017 r. dostarczono informacje, o których mowa w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE, tj. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 9a, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. nie mógł odnieść zamierzonych przez skarżących kasacyjnie skutków.
Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty sformułowane w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej D.C., w pkt 2 a) petitum skargi kasacyjnej M.P. zarzuty naruszenia przepisów prawa intertemporalnego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 ze zm.), do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dla zastosowania powołanej normy prawa intertemporalnego wystarczyło spełnienie jednego z opisanych w niej warunków. W niniejszej sprawie postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określające zakres raportu zostało wydane w dniu 19 października 2016 r., tj. przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej. Zarzuty te opierają się również na błędnym założeniu zakładającym równoznaczność uzupełnienia raportu z 2017 r. ze złożeniem całkowicie nowego raportu o oddziaływaniu na środowisko. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że inwestor nie składał nowego raportu, ale uzupełniał dotychczasowy. W orzecznictwie wskazuje się, że jeśli przed wejściem w życie tej nowelizacji inwestor złożył raport stosuje się przepisy dotychczasowe (zob. wyrok NSA z 14.09.2021 r., III OSK 528/21, LEX nr 3225822). Przyjęcie stanowiska skarżących kasacyjnie w tym zakresie prowadziłoby do aberracji, w której jakiekolwiek uzupełnienie przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko jednocześnie dezaktualizowałoby ten raport pod względem wymogów prawa.
Istota zarzutów zawartych w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej Stowarzyszenia M., zarzutów zawartych w pkt 1 lit. c) tiret pierwsze oraz lit. f) petitum skargi kasacyjnej M.P., zarzutów zawartych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej D.C., sprowadza się do nierozpoznania zarzutów skarg, braku należytego odniesienia się do zarzutów skarg w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bądź nienależytym rozpoznaniu zarzutów.
Odnosząc się do powołanych zarzutów wskazać należy, że obowiązkiem Sądu I instancji jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Może to w praktyce oznaczać konieczność odniesienia się do zarzutów ale nie oznacza to, że sąd administracyjny musi szczegółowo w uzasadnieniu odnosić się do wszystkich zarzutów nawet jeśli są one oczywiście niezasadne lub niezwiązane ze sprawą. Sąd I instancji sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z art. 141 § 1 p.p.s.a. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest naruszony nawet wtedy, gdy Sąd I instancji przedstawia w uzasadnieniu stan faktyczny, z którym strona się nie zgadza, bo warunkiem formalnym uzasadnienia jest przedstawienie stanu faktycznego w ogóle, a nie tego, który jest akceptowany przez stronę. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie przedstawienia stanu faktycznego miałoby miejsce tylko wtedy, gdy Sąd I instancji wskazałby w swoim uzasadnieniu stan faktyczny innej sprawy niż ta, która była przedmiotem orzekania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. Z kolei w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej O. oraz w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej Stowarzyszenia M., które zostały skonstruowane w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a., przypomnieć należy, że przepis ten nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Powołane zarzuty nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Nie można przyjąć, że przepis ten ustanawia jakikolwiek obowiązek, bowiem po pierwsze ustawodawca posłużył się czasownikiem modalnym "może", przyznając sądowi swobodę oceny zasadności takiego działania. Po drugie sąd dysponuje zmultiplikowanym luzem decyzyjnym w tej kwestii, skoro potrzeba przeprowadzenia dowodu uwarunkowana jest stanem niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu i brakiem przeszkody w postaci nadmiernego przedłużenia postępowania.
W pkt 5 lit. a) tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej O. oraz w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej M.P. sformułowano zarzuty odwołujące się do art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Od 18 kwietnia 2020 r. przepis ten stanowił, że w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3a. Przepis ten utracił moc w dniu 16 maja 2020 r. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta określając środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia decyzją z 24 kwietnia 2020 r. rozstrzygnął o spornych interesach stron postępowania niewątpliwie naruszając ww. przepis, co zostało dostrzeżone przez Sąd I instancji. WSA w Rzeszowie wskazał jednak, że art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach stanowi przepis postępowania, którego naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie decyzji przez Prezydenta w dniu 24 kwietnia 2020 r. w żaden sposób nie naruszyło uprawnień procesowych skarżącej kasacyjnie M.P., która złożyła skutecznie odwołanie od tej decyzji i w tej części stanowisko WSA w Rzeszowie jest prawidłowe. Skarżące kasacyjnie O. skutecznie powołało się na naruszenie przez organ I instancji art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach, które błędnie nie zostało dostrzeżone przez Sąd I instancji. Wydanie decyzji w sprawie rozstrzygającej sporne interesy stron w czasie trwania stanu epidemii mogło pozbawić O. praw procesowych, bowiem skarżące kasacyjnie O. nie złożyło odwołania w niniejszej sprawie. Odnotować należy, że co do zasady zbieżne stanowisko przyjął Sąd I instancji argumentując w zaskarżonym wyroku co do braku podstaw do uwzględnienia analogicznego zarzutu zgłoszonego przez skarżącą M.P.
W pkt 5 lit. a) tiret piąte petitum skargi kasacyjnej O. oraz w pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej M.P. sformułowano zarzuty odwołujące się do nieprawidłowego doręczenia zawiadomień i decyzji organu I instancji podmiotom innym niż strony postępowania, tj. organizacjom społecznym biorącym udział w postępowaniu. Odnosząc się do ww. zarzutu przypomnieć należy, że skarżąca kasacyjnie M.P. brała udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, a zatem sformułowany przez nią w skardze kasacyjnej zarzut nie mógł wiązać się z naruszeniem jej uprawnień procesowych. Zarzut ten zasługuje jednak na uwzględnienie w części dotyczącej naruszenia uprawnień procesowych O., które – inaczej niż organizacje społeczne wymienione na stronie 40 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji - nie złożyło odwołania w niniejszej sprawie.
Zasługiwały na uwzględnienie zarzuty zawarte w pkt 2) oraz pkt 3) petitum skargi kasacyjnej O., zarzuty zawarte w pkt II.1 lit. c) petitum skargi kasacyjnej D.C., zarzuty zawarte w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej Stowarzyszenia M. Istota tych zarzutów sprowadzała się do zakwestionowania prawidłowości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w oparciu o raport o oddziaływaniu na środowisko uwzględniający jedynie dwa warianty realizacji przedsięwzięcia.
Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. i jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 9.05.2023 r., III OSK 3374/21, LEX nr 3555050). Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest zobowiązany do wnikliwej i krytycznej weryfikacji przedłożonego przez inwestora raportu pod kątem wymagań uregulowanych w art. 66 ustawy środowiskowej. Weryfikacja raportu przez organ przeprowadzana jest pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności.
Zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wymagana wariantowość przedsięwzięcia polega na przedstawieniu co najmniej trzech odrębnych wariantów z uzasadnieniem ich wyboru.
Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie "siatki porównawczej", na gruncie której organ weryfikuje proponowane warianty. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport, a ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy od woli i uznania, a także oceny inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2021 r. III OSK 376/21). Podkreślić należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej koresponduje z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219), to jest wyrażonymi w nim zasadami prewencji i przezorności oraz zawartym w art. 5 Konstytucji RP standardem zapewnienia ochrony środowiska kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. To właśnie realizacji powyższych zasad ochrony środowiska służy obowiązek przedstawienia trzech niezależnych, różniących się od siebie i realnych wariantów realizacji przedsięwzięcia.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien prezentować trzy odrębne warianty, a złożony w tej sprawie raport tego warunku nie spełnia. Na potrzeby prowadzonego postępowania dokonana została analiza i ocena dwóch wariantów lokalizacyjnych planowanego przedsięwzięcia tj.: "W1" - wariantu preferowanego oraz "W2" - wariantu alternatywnego" (s. 48 decyzji organu I instancji).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że: "W przedłożonej dokumentacji dokonano analizy dwóch wariantów realizacji przedsięwzięć: "W1" — wariantu preferowanego oraz "W2" wariantu alternatywnego. Spośród tych dwóch wariantów Inwestor dokonał wyboru wariantu W1, który zakłada przekroczenie rzeki W. przeprawą mostową o długości ok. 970 m (obiekt o ośmioprzęsłowej konstrukcji ciągłej z betonu sprężonego, o dźwigarach skrzynkowych o zmiennej wysokości) i przebiegu w korytarzu komunikacyjnym ustalonym w strategicznych oraz projektowanych i przedstawionych do konsultacji społecznych dokumentach planistycznych. Wariantem alternatywnym jest wariant W2, który zakłada przejście przez dolinę W. mostem o długości ok. 530 m (obiekt siedmioprzęsłowy o konstrukcji typu extradosed, o konstrukcji skrzynkowej żelbetowej sprężonej, z dodatkowym sprężeniem zewnętrznym, prowadzonym na dewiatorach w postaci pylonów), przecinając tereny zabudowy mieszkaniowej po zachodniej stronie W., celem zmniejszenia zakresu kolizji z elementami środowiska przyrodniczego, znajdującymi się w dolinie W. Z uwagi na mniejszy zakres kolizji z elementami środowiska przyrodniczego położonymi w dolinie W., w tym m.in. brak ingerencji w tzw. "[...]", wariantem korzystniejszym w tym zakresie, jest wariant W2. Jednak jak podano w dokumentacji, względy społeczno-ekonomiczne decydują o wyborze wariantu preferowanego innego niż najkorzystniejszy pod względem przyrodniczym." (s. 55-56 zaskarżonej decyzji).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji, odstępując od przyjętej linii orzeczniczej w tym zakresie i to w sposób sprzeczny z nawet z literalnym brzmieniem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, nie przedstawił własnej oceny tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powtórzył stanowisko SKO oparte na jednostkowym orzeczeniu, którego treść została przywołana wybiórczo, bowiem wskazano w nim również, że prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien zawierać wszystkie rodzaje wariantów realizacji przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 14.06.2017 r., II OSK 1729/16, LEX nr 2331249).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 15.04.2025 r., III OSK 6994/21 (LEX nr 3856342), zgodnie z którym nie jest dopuszczalne poprzestanie na wskazaniu, że inwestor nie jest w stanie przedstawić trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w przypadku przedsięwzięć liniowych zróżnicowanie wariantów pod względem wpływu na środowisko rozpatruje się w kontekście całokształtu przedsięwzięcia, a nie jego wybranych fragmentów. Wariantowanie tego rodzaju przedsięwzięcia nie oznacza jedynie zaproponowania trzech, całkowicie odmiennych przebiegów danej trasy. Ponadto to inwestor, a nie pozostałe strony postępowania, określa przebieg trasy planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 14.09.2021 r., III OSK 528/21, LEX nr 3225822).
Ocena całokształtu przedsięwzięcia musi uwzględniać treść art. 5 p.o.ś. Zasada kompleksowości ochrony zakłada, że "ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów" (art. 5 p.o.ś.). Mimo że w art. 5 p.o.ś. wyraźnie mowa o ochronie elementów przyrodniczych, to jego treść należy interpretować szerzej w kontekście funkcji tej zasady dla ochrony środowiska jako całości. Środowiskiem jest bowiem ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnia ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (art. 3 pkt 39 p.o.ś.). Kompleksowość w tej zasadzie określana jest z dwóch punktów widzenia. Zasada ta jest elementem szerokiej idei zintegrowanego podejścia do kwestii środowiskowych z punktu widzenia całościowego ujęcia wszystkich elementów środowiska w ich wzajemnych oddziaływaniach. Drugim punktem widzenia jest kompleksowe traktowanie oddziaływań na środowisko, co jest uwzględniane w konstrukcji wielu instrumentów prawnych, takich jak instytucja ocen oddziaływania na środowisko, dostęp do informacji oraz zintegrowane pozwolenie środowiskowe. Według J. Stelmasiaka: "Nie ulega także wątpliwości, że tak szeroki zakres przedmiotowy regulacji prawnej w zakresie ochrony środowiska wymaga zintegrowanego podejścia zgodnego z zasadą ogólną kompleksowości w rozumieniu art. 5 p.o.ś. Dlatego też wykładnia norm administracyjnoprawnych wymaga stosowania nie tylko wykładni językowej, lecz coraz częściej wykładni celowościowej lub systemowej, w ramach funkcji reglamentacyjnej, a nie tylko funkcji organizatorskiej, w przypadku realizacji przez państwo zadań w tym zakresie przedmiotowym". (J. Stelmasiak, Prawo ochrony środowiska [w:] Prawo administracyjne. Część ogólna, ustrojowe prawo administracyjne, wybrane zagadnienia materialnego prawa administracyjnego, red. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Warszawa 2020, s. 919).
Uzasadniając odstępstwo w tym zakresie organ I instancji wskazał, że: "z uwagi na krótki odcinek, uwarunkowania przestrzenne, w tym przeszkody terenowe i sposób zagospodarowania terenu oraz obiekty o charakterze strategicznym, nie ma możliwości przedstawienia większej liczby wariantów niż przyjęte w przedłożonej dokumentacji. (...) Nie ma obowiązku przedstawiania trzech różnych wariantów" (s. 84 decyzji organu I instancji).
Sąd I instancji błędnie ocenił jako prawidłowe stanowisko organów obu instancji sprowadzające wariantowość przedsięwzięcia jedynie do przebiegu drogi. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze zgodnie z zasadą zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości (zob. wyrok NSA z 9.04.2024 r., III OSK 3036/23, LEX nr 3706294).
Na marginesie należy zauważyć, że w ramach stanowiska organów obu instancji zakładającego dopuszczalność ograniczenia wariantowania jedynie do dwóch wariantów, występuje zasadnicza sprzeczność. Z jednej strony wariant preferowany przez inwestora (W1) wskazywany jest jako najkorzystniejszy dla środowiska. Z drugiej strony w ramach uzasadnienia jego wyboru wskazuje się, że: "Z uwagi na mniejszy zakres kolizji z elementami środowiska przyrodniczego położonymi w dolinie W., w tym m.in. brak ingerencji w tzw. "[...]", wariantem korzystniejszym w tym zakresie, jest wariant W2. Jednak jak podano w dokumentacji, względy społeczno-ekonomiczne decydują o wyborze wariantu preferowanego innego niż najkorzystniejszy pod względem przyrodniczym".
Niezależnie od wyżej dostrzeżonej sprzeczności zauważyć należy, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której za wariant najkorzystniejszy dla środowiska automatyczne jest uznany wariant zaproponowany przez inwestora do realizacji. Przeczy to bowiem założeniu, że organ orzekający będzie miał do wyboru jeden z przedstawionych wariantów, gdyż w takim przypadku możliwość alternatywnego wyboru wariantu zostaje w sposób znaczący ograniczona.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, LEX nr 1616483, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12, LEX nr 1511156 i z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, LEX nr 2331249, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, LEX nr 2707070, z 8.03.2022 r., III OSK 4253/21, LEX nr 3324213).
W związku nieuwzględnieniem przez Sąd I instancji naruszenia przez organy obu instancji art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej przedwczesne jest rozpoznanie pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych dotyczących przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego, przyjęcia braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie udzielania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, kwestia kolizji przedsięwzięcia z obszarem Natura 2000 i występowania na terenie przedsięwzięcia priorytetowego siedliska przyrodniczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy orany administracji będą związane zawartym wskazaniami prawnymi odnośnie wymaganego prawem wariantowania przedsięwzięcia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w piśmie Stowarzyszenia M. z 30 listopada 2023 r. wskazać należy, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki, tj. jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości biorąc pod uwagę wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta R.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
O zwrocie M.C. uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.