III OSK 2646/24

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
oświataprzedszkolezezwoleniesieć szkółprawo oświatowepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zezwolenia na założenie publicznego przedszkola, uznając, że istniejąca sieć placówek jest wystarczająca i spełnia potrzeby edukacyjne.

Skarżąca B. S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Kuratora Oświaty odmawiającą zezwolenia na założenie publicznego przedszkola. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przesłanki korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych i poprawy warunków kształcenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, związany granicami zaskarżenia, przeanalizował zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy, który wykazał, iż istniejące placówki publiczne w Gminie M. są w stanie zaspokoić potrzeby edukacyjne, w tym dzieci ze specjalnymi potrzebami, a prognozy demograficzne nie wskazują na potrzebę tworzenia nowych placówek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty odmawiającą zezwolenia na założenie publicznego przedszkola. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanki z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, zgodnie z którą utworzenie placówki musi sprzyjać poprawie warunków kształcenia i korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN). NSA, związany granicami skargi kasacyjnej i uwzględniając wcześniejsze wiążące wskazania WSA z wyroku z dnia 14 lutego 2022 r. (sygn. II SA/Bd 561/22), uznał skargę za niezasadną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji należycie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Analiza wykazała, że istniejące placówki publiczne w Gminie M. (w tym Przedszkole Miejskie w M. oraz oddziały przedszkolne w szkołach) są w stanie zapewnić wystarczającą liczbę miejsc dla wszystkich dzieci, w tym dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Prognozy demograficzne wskazują na zmniejszającą się liczbę dzieci, co oznacza, że istniejąca sieć placówek będzie w stanie zaspokoić potrzeby w przyszłości. Sąd nie stwierdził również istotniejszych różnic w jakości świadczonych usług edukacyjnych między planowaną placówką skarżącej a istniejącymi przedszkolami publicznymi. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 P.p.s.a. również uznano za bezzasadne, gdyż organy administracji uwzględniły wskazania sądu z poprzedniego postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli istniejąca sieć placówek jest wystarczająca do zaspokojenia potrzeb edukacyjnych, w tym dzieci ze specjalnymi potrzebami, a prognozy demograficzne nie wskazują na potrzebę zwiększenia liczby miejsc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i prognozy demograficzne, które wykazały, że istniejące placówki publiczne w Gminie M. są w stanie zaspokoić potrzeby edukacyjne wszystkich dzieci, a tworzenie nowej placówki nie przyniesie korzyści w postaci poprawy warunków kształcenia ani uzupełnienia sieci.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Prawo oświatowe art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe

rozporządzenie MEN art. 4 § ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej

Zezwolenie jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Utworzenie nowego publicznego przedszkola będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia w Gminie M. Aktualnie skarżąca w formie przedszkola niepublicznego zapewnia opiekę i kształcenie dla 20% dzieci korzystających z edukacji przedszkolnej na terenie Gminy M. Placówka niepubliczna aktualnie prowadzona przez skarżącą zapewnia najwyższą jakość świadczonych usług edukacyjnych w bezpiecznym budynku z komfortowym placem zabaw, w nowoczesnych i przestronnych salach, a także placówka zatrudnia wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną oraz zapewnia liczne zajęcia dodatkowe oraz zajęcia z nauki języka obcego. Przedszkole publiczne, które planuje założyć skarżąca, będzie w pełni przystosowane do dzieci zarówno z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Wyrażenie zgody skarżącej na założenie przedszkola publicznego pozwoli zachować aktualny wysoki poziom świadczonych usług edukacyjnych na terenie Gminy M., a nadto rodzice będą mieli możliwość wyboru placówki przedszkolnej dla dzieci. Miejskie przedszkole oraz oddziały przedszkolne na terminie Gminy M. i gmin sąsiadujących nie zapewniają tak wysokiej jakości usług. Nieracjonalne jest, aby skarżąca zmuszona była najpierw zamknąć obecnie prowadzoną placówkę niepubliczną, aby dopiero wówczas mogła skutecznie ubiegać się o wydanie pozwolenia na założenie przedszkola publicznego.

Godne uwagi sformułowania

utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zarówno organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Artur Kuś

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zezwolenia na założenie publicznego przedszkola, analiza potrzeb edukacyjnych i sieci placówek, znaczenie wskazań sądu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy i istniejącej sieci placówek; prognozy demograficzne mogą się zmieniać.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu edukacji publicznej i prywatnej, ale jej szczegółowość prawna może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Czy nowe przedszkole publiczne zawsze jest lepsze? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria.

Sektor

edukacja

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 2646/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
II SA/Bd 145/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-06-12
Skarżony organ
Kurator Oświaty~Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 145/24 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2023 r. nr WEPiP.021.2.12.2023.JJO w przedmiocie zezwolenia na założenie przedszkola publicznego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 145/24 oddalił skargę B. S. (dalej skarżąca) na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w Bydgoszczy (dalej Kurator Oświaty lub organ) z dnia 4 grudnia 2023 r. nr WEPiP.021.2.12.2023.JJO, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. (dalej Burmistrz lub organ pierwszej instancji) z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr GZOO.420.03.2023, odmawiającą udzielenia zezwolenia B. S. na założenie przedszkola publicznego o nazwie Przedszkole Publiczne "[...]" z siedzibą w M. przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – zwanej dalej w skrócie "Prawo oświatowe") w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placów/ki publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1591, zwanego dalej "rozporządzeniem MEN").
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżąca pismem z dnia 30 marca 2020 r. wniosła o udzielenie zezwolenia na założenie przedszkola publicznego pod nazwą "[...]" w M. przy ul. [...]. Burmistrz decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr 2/2020 odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na założenie przedszkola publicznego", a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kuratora Oświaty z dnia 21 marca 2022 r. nr WEEPiP.021.2.12.2020.AK. Wskutek rozpatrzenia wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bd 561/22 uchylił decyzję Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.
W wyniku ponownego postępowania Burmistrz decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr GZOO.420.03.2023 odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na założenie przedszkola publicznego, a następnie Kurator Oświaty wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza. Kurator Oświaty uznał bowiem, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w § 4 pkt 6 rozporządzenia MEN, zgodnie z którym zezwolenie jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Kurator Oświaty stwierdził, że na terenie Gminy M. oferowana ilość miejsc w istniejących na obszarze Gminy placówkach wymienionych w art. 32 ust. 2 Prawa oświatowego (publicznych i niepublicznych) jest wystarczająca i będzie wystarczająca w przyszłości, aby umożliwić wszystkim dzieciom z terenu gminy korzystane z wychowania przedszkolnego. Wielkość istniejących placówek (zarówno prowadzonych przez Gminę jak też przez inne osoby, publicznych i niepublicznych) pozwoli na wygospodarowanie miejsca dla wszystkich dzieci.
Odnośnie możliwości zaspokojenia potrzeb kształcenia specjalnego Kurator Oświaty wskazał, że nowoczesna placówka, jaką jest Przedszkole Miejskie w M., jest bardzo dobrze przygotowana do kształcenia specjalnego dzieci z opinią o wczesnym wspomaganiu. Placówka prowadzi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, terapeutyczne, socjoterapeutyczne oraz porady i konsultacje. W bieżącym roku szkolnym w Przedszkolu Miejskim w M. uruchomiono oddział integracyjny. Posiadająca kompetencje kadra nauczycielska realizuje zajęcia przeznaczone dla dzieci z zaburzeniami rozwojowymi prowadząc, m.in. terapię integracji sensorycznej, zajęcie rewalidacyjne, zajęcia z psychologiem i pedagogiem specjalnym. Budynek przedszkola posiada specjalistyczne wyposażenie niezbędnie do realizacji prowadzonych zajęć i jest przystosowany do potrzeb dzieci niepełnosprawnych. Zapotrzebowanie na powyższego rodzaju kształcenie jest zatem w pełni realizowane.
Kurator Oświaty wskazał też, że w roku szkolnym 2023/2024 w Przedszkolu Miejskim w M. i oddziale przedszkolnym w Szkole Podstawowej w W. edukacja dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi obejmuje 16 dzieci, (w tym 7 dzieci z orzeczeniami o kształceniu specjalnym). Placówki te mają możliwość objęcia tego rodzaju kształceniem także większą liczbę dzieci, co wynika z posiadanego zaplecza technicznego, bazy lokalowej oraz posiadającej odpowiednie przygotowanie
i kwalifikacje zawodowe kadry pedagogicznej.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez organ słuszne jest twierdzenie, iż ani obecnie ani w dającej się przewidzieć przyszłości miejsca w przedszkolu skarżącej nie są niezbędne do tego, aby sieć przedszkoli publicznych w Gminie M. dysponowała miejscami dla wszystkich dzieci w wiecu przedszkolnym. Tym samym nie jest spełniona przesłanka korzystnego uzupełnienia (przez przedszkole skarżącej) sieci przedszkoli publicznych. Brak także dowodów pozwalający organowi stwierdzić, że włączenie przedszkola skarżącej do sieci przedszkoli publicznych (poprzez zezwolenie skarżącej na założenie przedszkola publicznego) będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia. Wobec powyższego, nie są spełnione przesłanki z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN warunkujące udzielenie skarżącej zezwolenia na założenie przedszkola publicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia z
dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej jako K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i błędne zaaprobowanie ustaleń poczynionych przez organy pierwszej i drugiej instancji, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowo-podmiotowych sprawy zasadne i zgodne z interesem publicznym było udzielenie skarżącej zezwolenia na założenie publicznego przedszkola, gdyż:
a) utworzenie nowego publicznego przedszkola będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia w Gminie M.;
b) aktualnie skarżąca w formie przedszkola niepublicznego zapewnia opiekę i kształcenie dla 20% dzieci korzystających z edukacji przedszkolnej na terenie Gminy M.;
c) placówka niepubliczna aktualnie prowadzona przez skarżącą zapewnia najwyższą jakość świadczonych usług edukacyjnych w bezpiecznym budynku z komfortowym placem zabaw, w nowoczesnych i przestronnych salach, a także placówka zatrudnia wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną oraz zapewnia liczne zajęcia dodatkowe oraz zajęcia z nauki języka obcego;
d) przedszkole publiczne, które planuje założyć skarżąca, będzie w pełni przystosowane do dzieci zarówno z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka;
e) wyrażenie zgody skarżącej na założenie przedszkola publicznego pozwoli zachować aktualny wysoki poziom świadczonych usług edukacyjnych na terenie Gminy M., a nadto rodzice będą mieli możliwość wyboru placówki przedszkolnej dla dzieci;
f) miejskie przedszkole oraz oddziały przedszkolne na terminie Gminy M. i gmin sąsiadujących nie zapewniają tak wysokiej jakości usług;
g) nieracjonalne jest, aby skarżąca zmuszona była najpierw zamknąć obecnie prowadzoną placówkę niepubliczną, aby dopiero wówczas mogła skutecznie ubiegać się o wydanie pozwolenia na założenie przedszkola publicznego.
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN poprzez błędne przyjęcie, że publiczna placówka oświatowa, która miałaby być prowadzona przez skarżącą, nie będzie korzystnie uzupełniać już istniejącej sieci szkół publicznych utworzonych na terenie Gminy M. oraz poprawiać warunków kształcenia;
3) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni ustaleń i wniosków poczynionych przez Kuratora Oświaty, podczas gdy decyzja organu nie uwzględniła wszystkich wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wyrażonych w wyroku z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bd 561/22.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania skargi kasacyjnej, o uchylenie na podstawie art. 188 P.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie złożonej skargi w całości poprzez udzielenie skarżącej zezwolenia na założenie publicznego przedszkola od dnia 1 września, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy;
o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego przez adwokata według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Kontrolując zaskarżony wyrok należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w tej sprawie już został wydany prawomocny wyrok sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 561/22 uchylił zaskarżoną decyzję Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 21 marca 2021 r. nr WEPiP.021.2.12.2020.AK oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 12 października 2020 r. nr 2/2020 odmawiającą udzielenia zezwolenia na założenie przedszkola publicznego zobowiązując, zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., organy administracji do uzupełnienia materiału dowodowego wystarczającego do dokonania oceny spełnienia przesłanki polegającej na korzystnym uzupełnieniu sieci szkół publicznych, a w szczególności konieczności uwzględnienia czynników demograficznych oraz dokonania oceny, czy gmina jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej oraz ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, które winny być wzięte pod uwagę. Sąd w ww. prawomocnym wyroku wskazał, że w tej sprawie przeprowadzono zbyt wąską analizę dotyczącą zaistnienia ww. przesłanki obejmującej wyłącznie informacje z trzech lat szkolnych (2019/2020, 2020/2021 i 2021/2022) i tylko w zakresie dotyczącym gminnej sieci przedszkoli składającej się z Przedszkola Miejskiego w M, oddziałów przedszkolnych przy Szkole Podstawowej w M. oraz oddziałów przedszkolnych przy Szkole Podstawowej w W. W aktach sprawy brakowało dokumentów pozwalających na dokonanie analizy względów o charakterze demograficznym, a więc oceny potencjału prognozowanego wzrostu liczby dzieci i możliwości zapewnienia przez Gminę M. możliwości korzystania z wychowania przedszkolnego przez wszystkie zamieszkujące na jej obszarze dzieci w przyszłej perspektywie czasowej. Nie wzięto pod uwagę istnienia na terenie Gminy M. innych przedszkoli niż prowadzone przez Gminę (w szczególności niepublicznego przedszkola prowadzonego przez samą skarżącą).
Ponadto nie została rozważona kwestia ewentualnego braku możliwości zaspokojenia w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych prowadzonych przez Gminę określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych, a w szczególności możliwości zapewnienia w planowanym przez skarżącą przedszkolu publicznym wychowania przedszkolnego dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Organy nie ustaliły ani jakie jest zapotrzebowanie na tego rodzaju kształcenie, ani też czy realizacja tej potrzeby jest w dostatecznym rozmiarze zapewniona w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych prowadzonych przez Gminę, ani nie zweryfikowały twierdzeń skarżącej co do jej możliwości w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 14 lutego 2022 r. stwierdził także, że argumentacja skarżącej co do korzystniejszych warunków kształcenia w przedszkolu prowadzonym przez nią w stosunku do przedszkoli publicznych na terenie Gminy M. nie była zasadna, ponieważ nie wynikała z żadnych dokumentów pozwalających na ustalenie wyższego lub lepszego poziomu kształcenia w przedszkolu prowadzonym przez skarżącą. Jednak także twierdzenie Kuratora Oświaty o braku lepszych warunków kształcenia w przedszkolu prowadzonym przez skarżącą nie opierało się na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Tym samym wobec naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i braku ustalenia istotnych w sprawie okoliczności poprzednio kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje zostały uchylone.
Takie wyraźnie wskazanie co do dalszego postępowania miało, na co prawidłowo zwrócił w tej sprawie uwagę Sąd pierwszej instancji, charakter wiążący w tej sprawie. Wskazuje na to treść art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zarówno organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak również sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tej sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie, a więc wyżej przytoczone wskazania były wiążące zarówno dla Burmistrza Miasta i Gminy M. oraz Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświat, jak i są wiążące dla sądów administracyjnych orzekających w tej sprawie.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego w tej sprawie wyroku należy nie tylko mieć na uwadze same zarzuty skargi kasacyjnej, ale także ww. wskazania co do prowadzonego przez organy administracyjnego postępowania.
Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że placówka niepubliczna aktualnie prowadzona przez skarżącą zapewnia najwyższą jakość świadczonych usług edukacyjnych w bezpiecznym budynku z komfortowym placem zabaw, w nowoczesnych i przestronnych salach, a także placówka zatrudnia wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną oraz zapewnia liczne zajęcia dodatkowe oraz zajęcia z nauki języka obcego.
W tym zakresie nie można zasadnie zarzucić Sądowi pierwszej instancji braku kontroli ustaleń dokonanych przez organy administracyjne. Dodatkowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwala na stwierdzenie, że między wyposażeniem
oraz pomieszczeniami zajmowanymi przez niepubliczne przedszkole skarżącej kasacyjnie a przedszkolami wchodzącymi w skład sieci publicznych placówek oświaty na terenie Gminy M. zaistniały istotniejsze różnice. Kurator Oświaty w szczególności dokonał w toku prowadzonego postępowania ustaleń co do istniejącej oferty dydaktycznej i edukacyjnej publicznych placówek pod względem ilościowym i jakościowym. Wprawdzie bardzo szczegółowy opis wyposażenia oraz warunków edukacyjnych i wychowawczych dotyczy przede wszystkim jednego przedszkola publicznego, ale nie stanowiło to istotniejszej wady w tej sprawie. Dokonano bowiem bardzo skrupulatnej oceny w zakresie funkcjonującego z dniem 1 września 2021 r. Przedszkola Publicznego w M. w nowym obiekcie. Przedszkole to jest w stanie pomieścić 200 przedszkolaków, a opisane w zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji wyposażenie 8 sal dla dzieci, w urządzenia rehabilitacyjne i wypoczynkowe, odpowiednie toalety i umywalki, ponadstandardowe wyposażenie w nowoczesne instalacje, w różnorodne pomoce dydaktyczne wykorzystywane w codziennej terapii neurologopedycznej i sensorycznej, tablice multimedialne, podłogi interaktywne, itd. nie pozwala na stwierdzenie, że warunki, jakie znajdują się w niepublicznym przedszkolu prowadzonym przez skarżącą kasacyjnie zapewniają wyższą jakość świadczonych usług. Publiczne przedszkole także zapewnia naukę języka angielskiego, organizuje dodatkowe zajęcia i posiada w pełni wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. To zostało ustalone w tej sprawie przez organy administracyjne i w tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji nie stwierdzając, aby zachodziły istotniejsze różnice między poziomem świadczenia usług pedagogicznych między publicznym przedszkolem a niepublicznym przedszkolem prowadzonym przez skarżącą kasacyjnie. Także w tym zakresie zostały wykonane wskazania zawarte w uprzednim prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 561/22.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wyrażenie zgody skarżącej na założenie przedszkola publicznego pozwoli zachować aktualny wysoki poziom świadczonych usług edukacyjnych na terenie Gminy M., a nadto rodzice będą mieli możliwość wyboru placówki przedszkolnej dla dzieci oraz, że miejskie przedszkole oraz oddziały przedszkolne na terminie Gminy M. i gmin sąsiadujących nie zapewniają tak wysokiej jakości usług.
Jednym ze wskazań co do dalszego postępowania zwartym w uzasadnieniu
ww. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy było dokonanie oceny, czy w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych prowadzonych przez Gminę istnieje możliwość zaspokajania określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych obejmujących w szczególności zapewnienie wychowania przedszkolnego dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Taki też zarzut został zawarty w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia, że przedszkole publiczne, które planuje założyć skarżąca, będzie w pełni przystosowana do dzieci zarówno z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Kontrolując zaskarżony wyrok w tym zakresie należy stwierdzić, że trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Trafnie stwierdził, że organy administracji ustaliły okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że zarówno publiczne przedszkole w M., jak i oddziały przedszkole
w Szkołach Podstawowych na terenie tej Gminy realizują wychowanie przedszkole dla dzieci z potrzebami kształcenia specjalnego. Wskazano na objęcie kształceniem wszystkich zgłoszonych dzieci z orzeczeniami o potrzebach kształcenia specjalnego, rodzajach niepełnosprawności, z jakimi dzieci są objęte tym kształceniem, rodzajach prowadzonych zajęć oraz otwarciem w roku szkolnym 2023/2024 w Przedszkolu Miejskim w M. oddziału integracyjnego.
Nie można również uznać, że zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia, że utworzenie nowego publicznego przedszkola będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia w Gminie M., a skarżąca w formie przedszkola niepublicznego zapewnia opiekę i kształcenie dla 20% dzieci korzystających z edukacji przedszkolnej na terenie tej Gminy.
Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstaw do ustalenia wysokiego poziomu kształcenia w istniejących publicznych placówkach przedszkolnych na terenie Gminy M. Okoliczność, że 20% dzieci korzysta z przedszkola niepublicznego prowadzonego przez skarżącą nie stanowi samodzielnej podstawy do uznania, że poziom wychowania (i kształcenia) w placówce niepublicznej jest wyższy niż w publicznej. Rodzice mają swobodę wyboru placówki,
do której uczęszcza ich dziecko i kierują się różnymi kryteriami przy takim wyborze.
Nie można pominąć i tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 561/22 wskazał
jako główną przesłankę uchylenia wcześniej wydanych decyzji brak należytego ustalenia, czy Gmina jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeby
edukacyjne na poziomie przedszkoli miejscowej wspólnoty samorządowej na przyszłość, a tym samym brak dokonania ustaleń demograficznych.
W tym zakresie organy administracyjne dokonały szczegółowych ustaleń zarówno na podstawie dostępnych materiałów dowodowych, jak i prognoz statystycznych co do całkowitej liczby dzieci na terenie Gminy M., liczby dzieci uczęszczającej do przedszkoli, liczby wolnych miejsc w przedszkolach oraz prognoz statystycznych do roku 2026 (decyzje wydawano w 2023 r.)
Z ujęcia demograficznego wynika, że liczba dzieci będzie się do roku 2026 r. zmniejszała, a tym samym także liczba wolnych miejsc w takich placówkach publicznych będzie rosła, a nie malała. Już w roku szkolnym 2022/2023 (stan na dzień 21 listopada 2023 r. liczba wolnych miejsc wynosiła 68 (liczba ta nie była stała), co stanowi dość istotny odsetek przy przyjęciu, że w roku szkolnym 2023/2024 (stan na dzień 31 października 2023 r.) do wszystkich publicznych placówek oferujących wychowanie przedszkolne w Gminie M. uczęszczało 232 dzieci. Zgodnie z wyraźnymi wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 14 lutego 2022 r. uwzględniono także dwie niepubliczne placówki zajmujące się wychowaniem przedszkolnym na terenie Gminy M. i łączna liczba dzieci w tych placówkach na dzień 31 października 2023 r. wynosiła 80.
Co istotne i na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, Publiczne Przedszkole w M. byłoby w stanie przyjąć dzieci uczęszczające do oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w M. Oznacza to, że nawet zawężając obszar oceny spełnienia przesłanek w postaci poprawy warunków kształcenia i korzystnego uzupełnienia sieci publicznych placówek przedszkolnych tylko do miasta M., to i tak utworzenie kolejnej placówki o statusie przedszkola publicznego nie spowodowałoby korzystnego uzupełnienia ich sieci.
Natomiast argumentacja zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nieracjonalne wymaganie, aby skarżąca kasacyjnie była zmuszona najpierw zamknąć obecnie prowadzoną placówkę niepubliczną, aby dopiero wówczas mogła skutecznie ubiegać się o wydanie pozwolenia na założenie przedszkola publicznego, nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Takiego poglądu (stanowiska) nie zawiera zaskarżony wyrok.
Mając powyższe należy stwierdzić, że wbrew zarzutom strony skarżącej kasacyjnie w tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ nie było podstaw do stwierdzenia wystąpienia innego niż przesłanka wznowieniowa postępowania administracyjnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Nie pominięto żadnej istotnej kwestii wskazanej w wiążących organy i sądy orzekającej w tej sprawie wskazaniach wynikających z art. 153 P.p.s.a. Nie został również naruszony art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tej sprawie podjęto czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wzięto pod uwagę interes społeczny, natomiast odmówiono istnienia po stronie skarżącej kasacyjnie jej słusznego interesu, który uzasadniałby udzielenie zezwolenia na założenie publicznego przedszkola.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że także i ten zarzut nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku.
Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN poprzez błędne przyjęcie, że publiczna placówka oświatowa, która miałaby być prowadzona przez skarżącą, nie będzie korzystnie uzupełniać już istniejącej sieci szkół publicznych utworzonych na terenie Gminy M. oraz poprawiać warunków kształcenia.
Zgodnie z powołanym § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.
Zarzut naruszenia prawa materialnego może polegać albo na błędnej wykładni danego przepisu, albo jego niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącej, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej
(tzw. błąd subsumpcji).
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczył błędnej wykładni § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN. Co najwyżej można wnioskować, że strona skarżącą kasacyjnie neguje właściwe zastosowanie tego przepisu (normy prawnej wynikającej z tego przepisu) pod ustalony stan faktyczny w tej sprawie. Innymi słowy wydaje się wskazywać, że hipoteza normy prawnej wynikającej z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MEN odpowiada stanowi faktycznemu tej sprawy, a tym samym dyspozycja tej normy prawnej powinna prowadzić do uznania, że skarżącej kasacyjnie należy udzielić wnioskowanego przez nią zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny przede wszystkim nie może domyślać się treści zarzutu skargi kasacyjnej, ale nawet przyjmując, że zarzut ten dotyczy w istocie niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego, to i tak nie jest on zasadny. Skoro strona skarżąca kasacyjnie nie dowiodła wadliwości w zakresie prowadzonego postępowania, a w tym w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy,
to zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie może w tej sprawie odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku.
Nie jest także zasadny ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 P.p.s.a. poprzez zaaprobowanie w pełni ustaleń
i wniosków poczynionych przez Kuratora Oświaty, podczas gdy decyzja organu nie uwzględniła wszystkich wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wyrażonych w wyroku z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bd 561/22. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, co znalazło także swoje potwierdzenie w uzasadnieniu tego wyroku, Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że wszystkie wskazania zawarte w ww. prawomocnym wyroku z 14 lutego 2023 r. zostały spełnione przez Kuratora Oświaty. Nie pominął ten organ, jak i organ pierwszej instancji, żadnej istotnej wskazówki wynikającej z uzasadnienia ww. wyroku. Sama strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła zaś, jakie to okoliczności lub czynności dowodowe
wynikające z wyroku z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bd 561/22 zostały pominięte.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to stąd też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę