III OSK 2645/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuSP ZOZDyrektor SP ZOZprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnawsansa

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że Dyrektor SP ZOZ jest właściwym podmiotem do udzielenia informacji publicznej, nawet jeśli skarga pierwotnie wskazywała na SP ZOZ jako całość.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Dyrektora SP ZOZ w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zmarłych pacjentów. WSA uznał bezczynność za rażącą i nałożył grzywnę. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów procesowych i materialnych, twierdząc, że skarga była skierowana do niewłaściwego podmiotu (Dyrektora zamiast SP ZOZ). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając Dyrektora za właściwy organ reprezentujący SP ZOZ w sprawach dostępu do informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] od wyroku WSA w Białymstoku, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia. Stowarzyszenie domagało się listy zmarłych cudzoziemców i osób o nieustalonej tożsamości, wraz ze szczegółowymi danymi, a także informacji o zapytaniach dotyczących osób zaginionych. WSA uznał bezczynność za rażącą, nałożył grzywnę na Dyrektora i zasądził koszty. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił, że WSA wyszedł poza granice skargi, błędnie kierując wyrok do Dyrektora SP ZOZ, podczas gdy skarga była skierowana do SP ZOZ jako odrębnego bytu prawnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Dyrektor SP ZOZ, jako kierownik zakładu, jest właściwym organem do reprezentowania go i udzielania informacji publicznej. Sąd podkreślił, że SP ZOZ wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, a Dyrektor jest jego organem wykonawczym, co potwierdzają przepisy ustawy o działalności leczniczej dotyczące raportowania i Biuletynu Informacji Publicznej. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) były bezzasadne, ponieważ sprawy o bezczynność nie podlegają art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a przepisy k.p.a. stosuje się w ograniczonym zakresie. Pozostałe zarzuty dotyczące podmiotu, charakteru bezczynności, grzywny i kosztów również uznano za bezzasadne, wskazując, że Dyrektor podpisał odpowiedź na wniosek i skargę, reprezentując SP ZOZ. Zwłoka w udzieleniu informacji przekraczająca osiem miesięcy uzasadniała merytoryczne rozstrzygnięcie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Dyrektor SP ZOZ jest właściwym organem do reprezentowania zakładu i udzielania informacji publicznej, nawet jeśli skarga pierwotnie wskazywała na SP ZOZ.

Uzasadnienie

Dyrektor SP ZOZ, jako kierownik zakładu, jest organem wykonawczym i reprezentuje placówkę na zewnątrz. Ustawa o działalności leczniczej nakłada na niego obowiązek udostępniania informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, co potwierdza jego rolę w dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 4 i 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym podmioty wykonujące zadania publiczne.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Reguluje stosowanie przepisów k.p.a. do decyzji o odmowie udostępnienia informacji.

p.p.s.a. art. 57 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zakresu skargi na bezczynność organu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w kontekście zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia przez sąd bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia przez sąd rażącego naruszenia prawa przez organ.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymierzenia grzywny w sprawach o bezczynność.

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

u.d.l. art. 2 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o działalności leczniczej

Definicja świadczenia zdrowotnego.

u.d.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa o działalności leczniczej

Definicja działalności leczniczej.

u.d.l. art. 49

Ustawa o działalności leczniczej

Konkursy na stanowiska w podmiocie leczniczym.

u.d.l. art. 53a § ust. 1

Ustawa o działalności leczniczej

Obowiązek sporządzania i udostępniania raportu o sytuacji ekonomiczno-finansowej w Biuletynie Informacji Publicznej.

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 116

Środki publiczne Narodowego Funduszu Zdrowia.

Konstytucja RP art. 68 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 § ust. 1 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 § § 1 pkt 3, § 1a i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektor SP ZOZ jest właściwym organem do udzielenia informacji publicznej. Przepisy k.p.a. dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mają zastosowania w sprawach o bezczynność.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna organu oparta na zarzucie skierowania wyroku do niewłaściwego podmiotu (Dyrektora zamiast SP ZOZ).

Godne uwagi sformułowania

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Szpital jest organem administracji o szczególnym charakterze. Jego konstrukcja jako samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma kształt zależnej osoby prawnej. Jest on kierowany i zarządzany przez Dyrektora. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], w ustawie zwany kierownikiem wybrany w drodze konkursu był faktycznie organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, mimo błędnego, a może tylko nieprecyzyjnego pierwotnie wskazania we wniosku przez Stowarzyszenie.

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Sławomir Pauter

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Dyrektor SP ZOZ jest właściwym organem do udzielania informacji publicznej i reprezentowania placówki w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji SP ZOZ i jego relacji z Dyrektorem w kontekście dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście placówek medycznych, co jest istotne dla prawników i obywateli. Wyjaśnia, kto jest właściwym podmiotem do udzielenia informacji.

Kto odpowiada za informacje w szpitalu? NSA rozstrzyga spór o Dyrektora SP ZOZ.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2645/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 69/24 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2024-08-13
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bk 69/24 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bk 69/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...], wniesionej w dniu 7 marca 2024 roku (dalej także jako: "Stowarzyszenie", "strona skarżąca") na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] (dalej także jako: "organ", "skarżący kasacyjnie") w przedmiocie informacji publicznej: w punkcie pierwszym – umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosku Stowarzyszenia [...] w [...] z dnia 17 października 2023 r.; w punkcie drugim – stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności; w punkcie trzecim – stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie czwartym – wymierzył Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] grzywnę w kwocie 800 (osiemset) złotych; w punkcie piątym – zasądził od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku argumentował, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie zaś, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.").
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący.
Pismem z dnia 1 marca 2024 r. Stowarzyszenie zaskarżyło bezczynność organu w przedmiocie wniosku Stowarzyszenia z dnia 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji w zakresie podania:
1. Listy zmarłych cudzoziemców oraz osób o nieustalonej tożsamości, którzy zmarli w szpitalu w przedmiotowym okresie wraz z następującymi informacjami: narodowość, płeć, wiek, data śmierci, przyczyna śmierci, czy dana osoba trafiła do szpitala ze strefy nadgranicznej, czy w czasie hospitalizacji skutecznie powiadomiono rodzinę pacjenta, czy o śmierci pacjenta szpital skutecznie powiadomił rodzinę, co szpital zrobił z ciałem.
2. Listy zmarłych cudzoziemców oraz osób o nieustalonej tożsamości, których ciała przechowywano w prosektorium w przedmiotowym okresie wraz z następującymi informacjami: narodowość, płeć, wiek, data śmierci, przyczyna śmierci, data przyjęcia ciała, czy przeprowadzono sekcję zwłok, cel sekcji zwłok, data wydania ciała, organ/instytucja, któremu/-ej wydano ciało, cel wydania ciała.
3. Liczbę zapytań o osoby zaginione, które w przedmiotowym okresie wpłynęły do szpitala.
4. Liczbę osób zaginionych, których dotyczyły zapytania z podziałem na płeć i narodowość.
Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że w dniu 15 listopada 2023 r. wezwało organ do realizacji ww. wniosku, a w dniu 29 listopada 2023 r. ponowiło jego treść. Do dnia sporządzenia skargi organ nie udzielił Stowarzyszeniu jakiejkolwiek odpowiedzi na powyższy wniosek.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że odpowiedział w dniu 28 czerwca 2024 roku na wniosek o dostęp do informacji publicznej, udzielając jej na dowód czego dołączył mail przesłany do skarżącego 28 czerwca 2024 r.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł organ administracji publicznej zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
a) art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022, poz. 902 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jako przepisu prawa materialnego w zw. z art. 57 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez naruszenie tych przepisów jako przepisów prawa procesowego, mającego istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem mimo treści skargi Stowarzyszenia na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], a zatem podmiotu i organu odrębnego od Dyrektora SP ZOZ w [...], zaskarżony wyrok w całości opiewa na Dyrektora SP ZOZ w [...], który nie był w ogóle przedmiotem skargi, choć do niego adresowany jest obowiązek udostępnienia informacji publicznej, co tym samym przesądza o wyjściu w zaskarżonym wyroku poza nie tylko granice skargi pod kątem jej zarzutów (co jest uprawnione), ale także nieuprawnionym już objęciu nim podmiotu niebędącego w ogóle przedmiotem skargi;
b) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie tych przepisów jako przepisów prawa procesowego, mającego istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem zaskarżony wyrok stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej i to z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy skarga Stowarzyszenia obejmowała bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] i w tym zakresie domagała się stwierdzenia tej bezczynności i to z rażącym naruszeniem prawa, który to SP ZOZ w [...] jest bytem prawnym odrębnym od Dyrektora SP ZOZ w [...], a tym samym zaskarżony wyrok wykroczył w sposób nieuprawniony z ram skargi;
c) art. 149 § 2 p.p.s.a., art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie tych przepisów jako przepisów prawa procesowego, mającego istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem zaskarżony wyrok nakłada grzywnę na Dyrektora SP ZOZ w [...], podczas gdy skarga Stowarzyszenia obejmowała żądanie nałożenia grzywny na Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...], który to jednak SP ZOZ w [...] jest bytem prawnym odrębnym od Dyrektora SP ZOZ w [...], a tym samym zaskarżony wyrok wykroczył w sposób nieuprawniony z ram skargi;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego przeprowadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oraz jego dowolną a nie swobodną ocenę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało pominięciem tego, że skarga administracyjna Stowarzyszenia z dnia 1 marca 2024 r. na bezczynność w udostępnieniu informacji jest kierowana przeciwko SP ZOZ w [...] – sama ta skarga określa jako organ właśnie SP ZOZ w [...], a nie wobec Dyrektora SP ZOZ w [...].
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie w całości skargi wniesionej przez Stowarzyszenie na bezczynności SP ZOZ w [...] jako oczywiście bezzasadnej gdyż skierowanej wobec niewłaściwego podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, z ostrożności procesowej w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz Dyrektora SP ZOZ w [...] kosztów procesu, w tym wynagrodzenie radcy prawnego według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec tego istotnego znaczenia nabiera prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej, przez co należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por.: postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek podania, które konkretnie przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba indywidualnie uzasadnić każdy zarzut formułowany wobec każdego z przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył sąd pierwszej instancji (por.: wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18 i z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1070/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
W rozpatrywanej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy naruszenia – przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że wszystkie zarzuty w istocie sprowadzają się do próby wykazania naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego jak przepisów prawa materialnego, bowiem mimo treści skargi Stowarzyszenia na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], a zatem podmiotu i organu odrębnego, w ocenie skarżącego kasacyjnie od Dyrektora SP ZOZ w [...], zaskarżony wyrok w całości opiewa na Dyrektora SP ZOZ w [...], który nie był w ogóle przedmiotem skargi, choć do niego adresowany jest obowiązek udostępnienia informacji publicznej, co tym samym przesądza o wyjściu w zaskarżonym wyroku poza nie tylko granice skargi pod kątem jej zarzutów (co jest uprawnione), ale także nieuprawnionym już objęciu nim podmiotu niebędącego w ogóle przedmiotem skarg.
W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Wskazać należy, że zarówno żądana informacja jest informacją publiczną jak i wskazany podmiot, podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, poza sporem pozostaje też i to, że została ona udzielona.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oczywiście bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu, w których to sprawach nie ma zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten ma zastosowanie w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia jest decyzja lub postanowienie. Zatem przedmiotowy przepis nie mógł być naruszony przez Sąd. Również nie mogło dojść do naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepisy k.p.a. stosowanie do treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p. stosuje się do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu, który dodatkowo nie wydał w niniejszej sprawie jakiejkolwiek decyzji. Dlatego też i wskazane przepisy k.p.a. nie mogły być naruszone przez Sąd.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, tych kwestionujących podmiot określony w komparycji i sentencji wyroku, a więc organ zobowiązany do jej udzielenia, określenia charakteru bezczynności organu jako rażącej, wymiaru grzywny nałożonej na organ i zasądzenia kosztów, są one w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie bezzasadne.
Udzielona w dniu 28 czerwca 2024 roku odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej została podpisana przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], co wynika bezspornie z załączonego przy odpowiedzi na skargę dokumentu. To Dyrektor [...] jako organ szpitala złożył też odpowiedź na skargę, nie miał więc wątpliwości, iż to on reprezentuje Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...].
Szpital jest organem administracji o szczególnym charakterze. Jego konstrukcja jako samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma kształt zależnej osoby prawnej. Jest on kierowany i zarządzany przez Dyrektora.
Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego i warunków zdrowotnych obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa, a waga jaką mu się nadaje podkreśla konstytucyjne prawo każdego do ochrony zdrowia o którym stanowi art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Znaczenie jakie dla realizacji tych zadań mają samodzielne zakłady opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (K 20/99 OTK z 2000 r. Nr 5, poz. 140 LEX nr 41210), dowodząc, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych. Stanowią zabezpieczenie możliwość realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Do tych wniosków nawiązuje także ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz.U.2025.450 z dnia 2025.04.08 dalej także jako "u.d.l."), sytuując samodzielne zakłady opieki zdrowotnej jako podmioty lecznicze, wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych, nie będące przedsiębiorcą. Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l.). Nie ma zatem wątpliwości, że Szpital jako Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia. Według art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej podmiot ten może uzyskiwać środki finansowe z odpłatnej działalności leczniczej. Umowy o udzielanie tych świadczeń zawiera z kolei ze świadczeniodawcami również Narodowy Fundusz Zdrowia, dysponujący środkami publicznymi określonymi w art. 116 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U.2025.1461 z dnia 2025.10.24 W świetle powyższego uzasadnione jest przekonanie, że także Szpital jako Publiczny Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej w zakresie, w jakim korzysta ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną i może to wykonywać przez działania swego organu.
Zgodnie z art. 49 u.d.l.:
1. W podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs na stanowisko:
1) kierownika;
2) zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem;
3) ordynatora;
4) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek;
5) pielęgniarki oddziałowej.
2. Konkurs na stanowisko kierownika ogłasza podmiot tworzący, a na pozostałe stanowiska - kierownik.
Tak więc to Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], w ustawie zwany kierownikiem wybrany w drodze konkursu był faktycznie organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, mimo błędnego, a może tylko nieprecyzyjnego pierwotnie wskazania we wniosku przez Stowarzyszenie. Trudno byłoby wskazać inny podmiot do udzielenia informacji niż Dyrektora ZOZ, który jest podmiotem reprezentującym tą placówkę służby zdrowia na zewnątrz. W kolejnych przepisach u.d.l. znajdujemy potwierdzenie zasadności tego twierdzenia.
Przepis art. 53a ust. 1 – stanowi – Kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej corocznie sporządza i udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w terminie 45 dni od dnia upływu terminu do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego.
Biuletyn Informacji Publicznej jest tym miejscem, gdzie informacja publiczna winna być udostępniania. Jeżeli jakaś interesująca wnioskodawcę informacja się tam nie znajduje to winien jej udzielić organ placówki, instytucji, zakładu, w sprawie niniejszej organem tym jest Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...].
Z tych też względów zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Również ich uzasadnienie, będące w istocie powtórzeniem treści zarzutów zawierające się na jednej stronie skargi kasacyjnej, co w istocie pozbawia jej uzasadnienia, nie przekonało NSA o ich zasadności.
Na marginesie jedynie powyższych rozważań i bez wpływu na tego treść rozstrzygnięcia wskazać należy, że zwłoka w udzieleniu informacji publicznej wynosząca ponad osiem miesięcy uzasadnia merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu I instancji w całości. Przypomnieć należy, że skarżący kasacyjnie kwestionował jedynie przymiot Dyrektora jako podmiotu, do którego, według niego nie była skierowana skarga.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI