III OSK 2645/21

III OSK 2645/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1276/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 80, art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1276/19 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r., nr KOA/1816/Wo/17 w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1276/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ) z 27 marca 2019 r., nr KOA/1816/Wo/17 w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się K.K. (dalej: skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie:
1. art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego poprzez:
• niemających odzwierciedlenia w aktach sprawy ustaleniach co do daty podwyższenia ulicy [...] i jej zakresu oraz braku spływu wody z tejże drogi na działki położone wzdłuż tej ulicy, w szczególności poprzez potraktowanie oświadczenia pełnomocnika uczestniczki złożonego na rozprawie 13 grudnia jako dowodu i pominięcie faktu, iż organ I instancji jako inwestor (ul. [...] jest drogą gminną) posiada tu sprzeczne ze skarżącą interesy;
• przy jednoczesnym pominięciu wydruku mapy z 20 stycznia 2012 r. (dokonanego przez K.J.), który wskazuje, iż napływ wody na działki wzdłuż ul. [...] istniał poprzednio;
2. art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 6 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) poprzez przyjęcie reguł dowodowych właściwych dla prawa cywilnego, poprzez błędne uznanie, iż:
• nieokazanie działki przez skarżącą zwalnia organ z ustalenia stanu faktycznego, w szczególności złożenia aktualnych map geodezyjnych z rzędnymi lub też dokonania aktualizacji posiadanych map;
• oględziny z udziałem hydrologa mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia kwestii geodezyjnych, podczas gdy jak wynika z ustaleń opinii, podstawą dla jej sporządzenia była mapa geodezyjna, a nie protokół oględzin;
3. art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 6 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6 k.c., poprzez przyjęcie reguł dowodowych właściwych dla procesu cywilnego i nierozpoznanie zarzutów co do błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego, w szczególności zaś kwestii:
• podstawy przyjętych przez biegłych wzajemnych relacji co do wysokości działek przed i po rzekomym podwyższeniu;
• możliwości spływu wody z działek położonych wyżej na działki położone niżej w okresie przed rzekomym podwyższeniem;
• ograniczenia zakresu opinii wyłącznie co do zmian na działce skarżącej z pominięciem pozostałych działek,
co wpłynęło na uznanie opinii biegłych i bazujących na niej ustaleń organów za poprawne ad meritum, podczas gdy opinia ta (niezależnie od nieprawidłowego formalnego powołania biegłych) wypowiada się co do kwestii geodezyjnych, które to stanowią istotę sporu pomiędzy stronami;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 29 ust. 3 Prawa wodnego (tj. ustawy z 2001 r., aktualnie stosowanej jedynie do postępowań toczących się przed wejściem w życie nowego Prawa wodnego) w związku z:
1. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego:
• niewskazanego w postanowieniu z 17 maja 2013 r.;
• nieposiadającego uprawnień w zakresie opiniowanym (dr hab. T.F.), a w części przez geologa, a nie hydrologa (dr H.Z.);
• czynienie przez w/w biegłych ustaleń właściwych dla biegłych z zakresu geodezji;
• art. 10 w związku z art. 77, 78 i 81 k.p.a. poprzez uznanie za niesporne podwyższenia terenu oraz brak uzupełnienia opinii biegłej w tym zakresie, podczas gdy skarżąca fakt ten kwestionowała, a mapy którymi się posłużono zawierają inne rzędne i wskazują na podwyższenie ul. [...], która jest drogą gminną (Gminy Miasta M., a więc znajduje się pod zarządem jednostek organizacyjnych organu I instancji – Burmistrza M.);
2. art. 81 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. poprzez uznanie za wiarygodną opinii biegłych, która:
• nie ustala o ile zwiększył się napływ wody na działki wzdłuż ul. [...] i jaka ma być wydajność lub parametry urządzeń (drenażu), które ma wykonać skarżąca;
• bazowała na badaniach wykonanych urządzeniami bez zaświadczeń probierczych oraz nieaktualnej mapie geodezyjnej (nieuwzględniającej podwyższenia ulicy [...] oraz działek położonych po drugiej stronie tejże ulicy);
• ograniczona została do zbadania stosunków pomiędzy działkami przy ul. [...] (nr ewidencyjny [...]) i niewyjaśniającej wpływu budynku posadowionego na działce przy ul. [...] (nr [...]), [...] ([...]) oraz [...] ([...]) i [...] ([...], [...]) na zmiany w sposobie przepływu wód pomimo, iż podano to jako powód gromadzenia się wody na działce przy ul. [...] (teza 7 opinii);
• posiadała wewnętrzne sprzeczności części opisowej z dokumentacją rysunków, w szczególności zaś nieuzasadnionemu przyjęciu tezy, iż woda spływa z działek niżej położonych ([...]) na działki wyżej położone [...], [...], [...];
• braku wyjaśnienia w jaki sposób zwiększył się i o ile przepływ wody na działkę przy ul. [...], skoro przed rzekomą zmianą stosunków również i ona była zalewana jako najniżej położona;
• braku analizy w jaki sposób drenaż i studnie chłonne spowodują przywrócenie stany poprzedniego (pomimo, iż organ I instancji początkowo żądał uzupełnienia opinii w tym zakresie);
3. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wskazania, jakie roboty mają być przeprowadzone lub określenie parametrów drenażu poprzez wskazanie jego wydajności,
a w konsekwencji oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji winien uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uwzględnienie skargi w całości poprzez orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Skarżąca kasacyjnie zauważyła, iż przedmiotem sporu w sprawie nie jest jedynie kwestia, jak podwyższenie działki skarżącej wpływa na stan stosunków wodnych, ale czy w ogóle doszło do podwyższenia działki skarżącej i czy wybudowanie przez nią budynku miało wpływ na zalewanie działki uczestniczki. Jak podniosła skarżąca kasacyjnie, Sąd I instancji ustalił stan faktyczny w oparciu o oświadczenie pełnomocnika, które nie jest dowodem i winno być złożone do akt administracyjnych, bowiem WSA rozpoznaje sprawę na podstawie akt przedłożonych przez organy i samodzielnie nie przeprowadza dowodów. Jednocześnie podkreślono, iż kwestia podniesienia ulicy [...] przez organ I instancji (jest to droga gminna), nie została w ogóle zbadana przez biegłych.
Następnie skarżąca kasacyjnie wskazała, że biegła powołana przez organ (Burmistrza M.) nie prowadziła pomiarów w trakcie oględzin, bowiem nie ustalała np. kwestii podwyższenia ulicy [...] i ulicy [...], ograniczając się – pomimo przedmiotu opinii – jedynie do działki skarżącej, a ponadto biegła nie posiadała w zakresie geodezji uprawnień, co przy relatywnie niewielkich zmianach rzędnych jakie wystąpiły według ustaleń organów, daje powód do przypuszczeń, iż jest to wynik błędu pomiarowego.
Odnosząc się do uznania przez Sąd I instancji oraz organ, iż przed datą wszczęcia postępowania i datą oględzin podwyższono działkę skarżącej kasacyjnie, a nie ulicę [...] (przylegającą do działki skarżącej) i ulicę [...], skarżąca kasacyjnie wskazała, że w jej ocenie nie uwzględniono faktu, iż ulica [...] jest położona wyżej, aniżeli okoliczne działki, w tym działka skarżącej kasacyjnie. Tym samym spływ wody z ulicy [...], która położona jest wyżej, aniżeli w/w działki (tj. [...], [...], [...]), jak i działka przy ul. [...] jest zjawiskiem, które występowało i występować będzie, niezależnie od stanu wysokości rzędnych na działce skarżącej, bowiem z zasady utwardzona częściowo i pozbawiona roślinności droga nie ma wchłanialności analogicznej jak powierzchnia przydomowych ogrodów.
Jednocześnie podkreślono, iż organ I instancji (Burmistrz M.) wydał decyzję w sprawie, w której sam potencjalnie mógłby być stroną z racji faktu, iż również ul. [...] (podobnie jak ul. [...]) jest drogą gminną przez niego zarządzaną. Zdaniem skarżącej kasacyjnie kwestia wpływu wód spływających z działki drogowej, co do której to organ wykonuje uprawnienia właścicielskie winna być szczególnie wnikliwie wyjaśniona, a nie pominięta zarówno w uzasadnieniach decyzji, jak i opinii, na której decyzje się opierają.
Uzasadniając zarzuty dotyczące przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, skarżąca kasacyjnie podniosła, iż jedynie jeden z opiniujących został przez organ I instancji wskazany jako biegły, bowiem – jak wynika z postanowienia Burmistrza – opinię winna sporządzić dr H.Z., podczas gdy opinię sporządził i podpisał wspólnie z ww. również dr hab. T.F. Argumentacja organu co do faktu, iż druga osoba jest biegłym nie przekonuje w świetle faktu, iż biegłym może być jedynie osoba spełniająca kryteria formalne (m.in. powołanie), a sam dorobek naukowy nie wskazuje, aby możliwe było sanowanie braków formalnych. Skarżąca kasacyjnie wskazała także na wątpliwości dotyczące posiadania przez sporządzających opinię uprawnień w tym zakresie, jak również wiadomości specjalnych do tego niezbędnych z zakresu hydrologii (zmiany stosunków wodnych) i geodezji (zmiany wysokości działek).
Zdaniem skarżącej kasacyjnie w postępowaniu przed Sądem I instancji pominięto również kwestionowany przez nią zakres opinii. O ile bowiem niespornym jest, iż skarżąca wybudowała na należącej do niej nieruchomości dom, to należy wskazać, iż Prawo wodne wiąże możliwość nałożenia obowiązków materialnoprawnych z czynnościami właściciela nieruchomości, a nie ze zmianą stosunków wodnych mających źródło w działkach sąsiednich. Istota zmiany stosunków wodnych to przepływ pomiędzy działkami, który spowodował odpływ wód na działkę sąsiednią, wywołany przez właściciela tejże działki, ale nie przypadek, gdy wody przepływają jedynie przez działkę osoby trzeciej z uwagi na zmiany na działce, z którą działka zalewana nie graniczy, jak to w ocenie skarżącej kasacyjnie ma miejsce poprzez przepływ wody z jej działki, która uprzednio spływa z ul. [...] oraz na napływ (nieistniejący wcześniej) z podwyższonej ulicy [...].
Skarżąca kasacyjnie zauważyła następnie, iż w opinii stanowiącej podstawę wydania opinii brak jest jasnego ustalenia, czy i w jaki sposób działki położone przy ul. [...] zostały podwyższone, w jaki sposób wpływa na stosunki wodne fakt, iż ul. [...] jest położona wyżej aniżeli w/w działki (tj. [...], [...], [...]), jak i działka przy ul. [...] oraz czy podwyższenie i utwardzenie ulicy [...] mogło mieć wpływ na spływ wody poprzez działkę skarżącej kasacyjnie na działki wnioskodawców. W ocenie skarżącej, ustalenia opinii w tym zakresie są niejako aprioryczne, bowiem ograniczają się do czterech działek uczestników sprawy, tymczasem logika nakazuje przyjmować, iż w przypadku spływu wody po powierzchni, zaczyna się on w miejscach najwyżej położonych i kończy w miejscach o najniższej wysokości, stąd ewentualne podwyższenia i obniżenia pomiędzy punktem najwyższym i najniższym nie wydają się odgrywać roli w przepływie wody po powierzchni gruntu.
Konkludując skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, iż nie jest jasne w jaki sposób wybudowanie bliżej nieokreślonych urządzeń (brak parametrów technicznych, ich lokalizacji itp.) ma wpłynąć na przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego. Skarżąca kasacyjnie wskazała, iż celem postępowania nie jest doprowadzenie do sytuacji, w której działka [...] nie będzie zalewana (co miało miejsce poprzednio), ale iż nie będzie zalewana w stopniu większym. Zdaniem skarżącej kasacyjnie żadne dowody w niniejszej sprawie nie wskazują, aby nałożone decyzją nieprecyzyjne obowiązki wpływać miały jedynie na przywrócenie stanu poprzedniego, bowiem brak jest ustalenia wielkości powiększenia spływu wód na działki przy ul. [...] z działki skarżącej, a co za tym idzie, określenie nawet w przybliżeniu parametrów instalacji jest niemożliwe, a skuteczność nakazanych prac nie może być określona, skoro nie jest znana ilość zwiększonego napływu wody, chłonność gruntu i wydajność urządzeń, jakie skarżąca kasacyjnie ma zbudować lub ich danych technicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, t.j.) – dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Przy czym, obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej naruszonych przepisów nie wyłącza możliwości objęcia jednym zarzutem kilku przepisów, takie wyliczenie musi jednak być połączone wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. Przyjmowane w doktrynie i orzecznictwie rozróżnienie między przepisem i normą prawną każe uznać taką praktykę za dopuszczalną, wymienione przepisy muszą jednak pozostawać ze sobą właśnie w takim związku normatywnym, a jego wykazanie obciąża sporządzającego skargę kasacyjną, który powinien przedstawić treść naruszonej normy, czyli wskazać, jaka reguła zachowania ustanowiona łącznie tymi przepisami, została naruszona. Zarzut pozbawiony takiego sprecyzowania nie poddaje się rozpoznaniu, albowiem Sąd II instancji nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania przez NSA we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem. Z podanych względów zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty oparte na wyliczeniu wielu przepisów poddawały się rozpoznaniu wyłącznie w takim zakresie, jaki został wyznaczony w samej skardze kasacyjnej, a nie odrębnie w odniesieniu do każdego ze wskazanych przepisów. Zastrzec również należy, że obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wielości zarzutów i rozbudowanego pod względem objętości uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich rozpoznając skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. Z tego względu rozważeniu w odniesieniu do poszczególnych zarzutów podlegały te z argumentów, które względnie wyraźnie wskazywały na ich wzajemny związek.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należy, że podstawę tego zarzutu skargi kasacyjnej stanowi wielość przepisów o różnej treści i charakterze, w tym art. 156 § 1 pkt 2,3, 5 i 6 k.p.a., art. 7a k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przy czym brak jest argumentacji odnoszącej się do naruszenia norm prawnych zawartych w tych przepisach. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła w czym upatruje zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji i to w oparciu o cztery przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., czy też w stosunku do którego przepisu podnosi zastrzeżenia co do wątpliwości interpretacyjnych, które powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony.
Argumentacja dotycząca tego zarzutu odnosi się jedynie do kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, to jest daty podwyższenia ulicy [...] oraz pominięcia wydruku mapy z 20 stycznia 2012 r.
Zauważyć należy, że pełnomocnik uczestniczki na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. oświadczył, że droga gminna została wybudowana około roku temu, a więc w 2018 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej takie oświadczenie nie jest dowodem, organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie. W związku z tym przypomnieć należy, że sprawa przed organami administracji została wszczęta w 2011 r. W tej dacie właścicielka działki położonej przy ul. [...] w M. wskazywała na podwyższenia działek położonych przy ul. [...] i ul. [...] w M. Okoliczność podwyższenia działek przy ul. [...] i [...] została potwierdzona oględzinami dokonanymi w 2011 r. oraz opracowaniem geodezyjnym w postaci inwentaryzacji wysokościowej wykonanej w 2011 r. Opinia biegłych zaś z 2013 r. potwierdziła, że to zmiany stanu wody na działkach przy ul. [...] i [...] spowodowały zmianę kierunku odpływu gruntowego ze szkodą dla działki położonej przy ul. [...]. Powyższe wskazuje, że zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałująca na działkę położoną przy ul. [...] miała miejsce na wiele lat przed wybudowaniem drogi i nie ma związku z tą czynnością, co czyni ten zarzut skargi kasacyjnej nieuzasadnionym.
Nie ma znaczenia dla wyniku sprawy pominięcie wydruku map z 20 stycznia 2012 r., jak bowiem stwierdzono powyżej, w 2011 r. za pomocą oględzin, jak i opracowania geodezyjnego wykazano, że nastąpiło podwyższenie poziomu gruntu przy ul. [...] i [...], natomiast wydruk mapy, na który powołuje się skarżąca kasacyjnie datowany jest na okres późniejszy.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej został oparty także na naruszeniu szeregu przepisów prawa, w tym naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, art. 156 § pkt 2, 3, 5 i 6 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 oraz art. 105 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., przy czym podobnie jak w poprzednim zarzucie skargi kasacyjnej jej autor zmierza do zakwestionowania dokonania ustaleń faktycznych bez przeprowadzenia oględzin działki skarżącej kwestionując "cywilistyczne" podejście do tego zagadnienia. Skarżąca kasacyjnie, pomimo wezwania, nie udostępniła swojej działki biegłym sporządzającym opinię w sprawie. W tej sytuacji biegli sporządzili opinię w oparciu o pozostały zgromadzony materiał w sprawie, w tym w oparciu o przeprowadzone badania geologiczne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodów, czy dana okoliczność została udowodniona. Zwrócić także należy uwagę, że w skardze kasacyjnej nie wykazano jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogłoby mieć przeprowadzenie oględzin przez biegłych na nieruchomości skarżącej. Istota zarzutu naruszenia przepisów postępowania sprowadza się bowiem do wykazania możliwości istnienia takiego związku. Skoro zaś skarżąca kasacyjnie nie udostępniła swojej nieruchomości, a pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na sporządzenie opinii, natomiast strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogłoby mieć przeprowadzenie oględzin tej nieruchomości, to zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, pomimo tego że część z nich została zakwalifikowana przez autora skargi kasacyjnej jako zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego faktycznie dotyczą oceny przeprowadzonego w sprawie dowodu z opinii biegłych.
Odnosząc się do tych zarzutów ponownie przypomnieć należy, że okoliczność zmiany stanu wody na gruncie w wyniku podwyższania działek położonych przy ul. [...] i [...], a co za tym idzie zmiany kierunku spływu wody ustalono w oparciu o oględziny, jak i opracowanie geodezyjne. Skarżąca kasacyjnie kwestionując te ustalenia nie wniosła o przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, które potwierdzałyby jej stanowisko. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie opinia biegłych nie dotyczy tylko jej działek, ale także innych nieruchomości w odniesieniu do których toczyło się postępowanie, to jest nieruchomości położonej przy ul. [...].
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., zauważyć należy, że zgodnie z tym przepisem, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r. organ zwrócił się do biegłej H.Z. o sporządzenie opinii w sprawie. Biegła ta sporządzając opinię skorzystała z pomocy dr. hab. T.F. posiadającego uprawnienia geologiczno–inżynierskie. Nie można więc mówić, że opinia w sprawie nie została sporządzona przez biegłego wskazanego w postanowieniu.
Odnosząc się zaś do twierdzeń strony skarżącej kasacyjnie co do braku posiadania uprawnień przez osoby sporządzające opinię, to zauważyć należy, że H.Z. jest uprawnionym hydrologiem, a T.F. posiada uprawnienia geologiczno–inżynierskie, a okoliczności te potwierdzone zostały stosownymi świadectwami znajdującymi się w aktach sprawy. Ponadto zauważyć należy, że ustalenie stanu faktycznego nie jest zadaniem biegłych, a ewentualne podwyższenie ul. [...], w tym przypadku nie miało znaczenia dla wyniku sprawy, co czyni zarzut naruszenia art. 10 w zw. z art. 77, 78, 81 k.p.a. nieusprawiedliwionym. Ponadto zauważyć należy, że art. 10, 77, 78 k.p.a. składają się z wielu jednostek redakcyjnych, które to jednostki nie zostały wskazane przez autora skargi kasacyjnej. Co więcej, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 78 nie wskazano jakiego dowodu zgłoszonego przez stronę miała dotyczyć odmowa, tym bardziej, że w aktach sprawy nie można dopatrzeć się wniosków dowodowych złożonych przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 81 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a.
Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że organ administracji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie o opinię biegłych przyznając jej walor wiarygodności. W opinii nie ustalono o ile zwiększył się napływ wody na działkę przy ul. [...] oraz nie wskazano parametrów drenażu. Nie przesądza to jednak o wadliwości tej opinii, albowiem wynika z niej niezbicie, że to zmiana stanu wody na gruncie skarżącej kasacyjnie negatywnie wpływa na grunty położone przy ul. [...]. Dokładne ustalenie ilości napływu wody nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem wystarczającym było ustalenie, że wpływa on negatywnie na grunty sąsiednie. Zgodnie zaś z treścią art. 29 ust. 3 wystarczającym było wskazanie jaki rodzaj urządzenia ma zostać wykonany, aby zapobiec szkodom. Takim rodzajem urządzenia jest wykonanie drenażu wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] oraz studni chłonnej połączonej z drenażem. Brak wskazania paramentów drenażu nie dyskwalifikuje tej opinii. W tym miejscu ponownie zwrócić należy uwagę, że także w tym przypadku autor skargi kasacyjnej nie wykazał jaki mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca kasacyjnie zarzuca, że autorzy opinii bazowali na badaniach wykonanych urządzeniami "bez zaświadczeń pobierczych" nie przedstawiając w tym zakresie żadnych argumentów. Zarzut zaś, że nie uwzględniono podwyższania ul. [...] jest o tyle nieuzasadniony, że remont tej ulicy miał miejsce znacznie później niż data sporządzenia opinii. W opinii wyjaśniono także jaki wpływ na stosunki wodne miała lokalizacja budowli położonych na działce przy ul. [...].
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.