III OSK 2619/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, uznając jego niezdolność do służby z powodu zaburzeń osobowości.
Skarga kasacyjna dotyczyła orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, która uznała M.F. za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej z powodu zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, oddalając skargę kasacyjną. Sąd uznał, że komisja lekarska prawidłowo zastosowała przepisy, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się niezasadne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) stwierdzające niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej. CKL rozpoznała u M.F. zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne, co skutkowało kategorią 'N' (niezdolny do służby). M.F. zarzucał naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym dopasowanie stanu faktycznego do nowego stanu prawnego oraz wprowadzenie nowego rozpoznania w instancji odwoławczej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że CKL prawidłowo zastosowała przepisy ustawy i rozporządzenia. Sąd podkreślił, że komisje lekarskie działają w ramach postępowania administracyjnego, a ich orzeczenia podlegają kontroli sądowej. NSA stwierdził, że ponowne badania przeprowadzone przez CKL nie naruszają zasady dwuinstancyjności, a ocena medyczna była zgodna z obowiązującymi przepisami. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego uznano za chybione, ponieważ skarżący nie wykazał błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania przepisów, a jedynie próbował kwestionować ustalenia faktyczne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Centralna Komisja Lekarska nie wydała orzeczenia na niekorzyść skarżącego, ponieważ zarówno orzeczenie pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdziło jego niezdolność do służby. Ponowne badania przeprowadzone przez CKL nie naruszają zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że CKL działała zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 ustawy, a ponowne badania nie stanowiły naruszenia zasady dwuinstancyjności, gdyż organ ten może przeprowadzić niezbędne badania w razie potrzeby. Orzeczenie CKL było zgodne z prawem, a stwierdzona niezdolność do służby była konsekwencją prawidłowo przeprowadzonych badań i oceny medycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
ustawa art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Określa kompetencje Centralnej Komisji Lekarskiej w postępowaniu odwoławczym.
rozporządzenie art. 90 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa
Dotyczy zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne, stanowiących podstawę do uznania niezdolności do służby.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Pomocnicze
ustawa art. 47 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Zakazuje CKL wydawania nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
ustawa art. 46
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Reguluje postępowanie odwoławcze przed Centralną Komisją Lekarską, dopuszczając możliwość przeprowadzenia niezbędnych badań.
ustawa art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Określa zakres materiału dowodowego, jaki musi być uwzględniony przez rejonową komisję lekarską przy ocenie stanu zdrowia.
ustawa art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania.
ustawa art. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
rozporządzenie art. 90
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa
Zawiera uwagi dotyczące osobowości niedojrzałej u osób poniżej 25. roku życia, która jest stanem fizjologicznym i nie stanowi zaburzenia osobowości.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - obowiązek dokładnego zbadania sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena okoliczności i uznanie ich za udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
rozporządzenie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego, w szczególności § 90 ust. 1 rozporządzenia, poprzez dopasowanie stanu zdolności do służby do nowego stanu prawnego i pominięcie normatywnego ustalenia 'niedojrzałości emocjonalnej osobowości'. Naruszenie prawa procesowego, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez jej przekroczenie i dowolność w ocenie materiałów dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Próba polemiki Naczelnego Sądu Administracyjnego z zawartą oceną medyczną byłaby nieuzasadnioną ingerencją w sferę diagnozy medycznej. Ocena Sądu podlegała prawidłowości diagnozy medycznej z perspektywy jej adekwatności względem obowiązujących przepisów rozporządzenia.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Maciej Kobak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, w szczególności w kontekście zaburzeń osobowości i procedury odwoławczej przed komisjami lekarskimi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury oceny zdolności do służby w formacjach podległych MSWiA i konkretnych przepisów rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby w Państwowej Straży Pożarnej – oceny zdolności psychofizycznej. Choć proceduralnie złożona, pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące zdrowia kandydatów.
“Niezdolny do służby w Straży Pożarnej z powodu zaburzeń osobowości – NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2619/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej Hasła tematyczne Straż pożarna Sygn. powiązane II SA/Wa 945/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-05 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 481 art. 47 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 945/19 w sprawie ze skargi M.F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 12 lutego 2019 r. nr CKL GD-57-2019/K/PSP w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M.F. na rzecz Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 945/19 oddalił skargę M.F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 12 lutego 2019 r. nr CKL GD-57-2019/K/PSP w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r. skierował M.F. na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia 4 września 2018 r. nr RKL OL-1228-2018/K/PSP, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm., dalej w skrócie "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898 ze zm.), orzekła, że M.F. jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej – kategoria N. W pkt 11 tego orzeczenia Komisja rozpoznała u wyżej wymienionego: 1) [...] – § 80 p. 1 N (ICD-10 F60); 2) [...] tatuaż [...] (miejsce widoczne) – § 3 p. 1 N (ICD-10 L81). Uzasadniając podjęte orzeczenie wskazała, iż na podstawie wywiadu, badania z dnia 14 sierpnia 2018 r. oraz wyników badań diagnostycznych i opinii specjalistów, w tym negatywnej opinii psychologa, ustalono, że schorzenia nr 1 i 2 wymienione w pkt 11 części A powodują niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej. W wyniku rozpoznania odwołania M.F. od w/w orzeczenia, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej w skrócie "CKL") orzeczeniem z dnia 12 lutego 2019 r. nr CKL GD-57-2019/K/PSP, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035, dalej w skrócie "rozporządzenie"), uchyliła zaskarżone orzeczenie w części i jednocześnie wydała własne orzeczenie. CKL w punkcie 11 orzeczenia rozpoznała u M.F. "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne – § 90 p. 1 N" i stwierdziła, że jest on niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej – kategoria N. W uzasadnieniu orzeczenia wskazała, iż w ramach postępowania odwoławczego wyżej wymieniony w dniu 5 lutego 2019 r. odbył badanie psychologiczne, konsultację psychiatryczną i badanie przez członków komisji lekarskiej. W trakcie badania psychologicznego uznano, że jego sprawność intelektualno-poznawcza plasuje się poniżej przeciętnej. Prezentuje on nieharmonijny rozwój struktur poznawczych oraz niski poziom rozumienia werbalnego i wiedzy ogólnej. Zdolność do tworzenia pojęć, definicji oraz związków między pojęciami znajdują się na niskim poziomie, podobnie jak zdolność rozumienia złożonych sytuacji społecznych, zdolność tworzenia ocen i sądów. Koordynacja wzrokowo-ruchowa plasuje się poniżej normy. Ponadto prezentuje on osobowość niedojrzałą, ujawniającą sztywność w myśleniu i działaniu oraz w podejściu do rozwiązywania problemów. M.F. ma dużą potrzebę znaczenia i aprobaty społecznej, obniżoną refleksyjność oraz wgląd psychologiczny we własne motywy działania i emocje. Odporność na stres i frustracje pozostaje obniżona. Ma on również trudności w przewidywaniu trudnych sytuacji mogących się wydarzyć w służbie. Pod względem psychologicznym został zatem uznany za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Konsultujący psychiatra podtrzymał opinię psychologa i również uznał M.F. za niezdolnego do służby. CKL wskazała, iż zmianie uległa treść rozpoznania oraz podstawa prawna wydanego orzeczenia. Ponadto, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem, tatuaż u kandydata nie stanowi przedmiotu orzekania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie M.F. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie prawa procesowego oraz prawa materialnego, w szczególności § 90 ust. 1 rozporządzenia, poprzez założone "dopasowanie" stanu zdolności do służby ustalonego uprzednio orzeczeniem organu pierwszej instancji do nowego stanu prawnego wprowadzonego rozporządzeniem, pominięcie normatywnego ustalenia "niedojrzałości emocjonalnej osobowości" określonego w szczegółowych objaśnieniach do § 90 rozporządzenia, a także poprzez wprowadzenie po raz pierwszy w postępowaniu w instancji odwoławczej nowego rozpoznania, uniemożliwiając tym samym skarżącemu jego kwestionowanie w toku instancji. Skarżący nie zgodził się również z ustaloną w opinii psychologicznej oceną: "sprawność intelektualno-poznawcza poniżej normy". Stwierdził w tym zakresie, iż w dokumentacji brak jest testów psychologicznych. Nie udzielono również informacji w zakresie narzędzi psychologicznych, którymi posługiwał się psycholog w trakcie badania. Skarżący podniósł ponadto, że CKL całkowicie pominęła orzeczenie psychologiczne nr 302/2017, stwierdzające u skarżącego "brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji psychofizycznych", wykonane w Wojskowej Pracowni Psychologicznej w [...] w dniu 27 czerwca 2017 r. Ustalenia CKL rozmijają się zatem z faktami potwierdzonymi dotychczasowym przebiegiem służby skarżącego. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że orzeczenie organu odwoławczego nie narusza prawa. Motywując swoje rozstrzygnięcie CKL powołała się w szczególności na treść opinii psychologicznej z dnia 5 lutego 2019 r., w której stwierdzono, iż pod względem psychologicznym skarżący jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto wskazała na wynik konsultacji psychiatrycznej, w wyniku której skarżący został również uznany za niezdolnego do służby (specjalista psychiatra wskazał § 90 pkt 1 wykazu jako prawidłową kwalifikację schorzenia). Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący trafnie podnosi, iż zgodnie z treścią objaśnień dodatkowych do § 90 wykazu "osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25 roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości", to jednak CKL – uwzględniając zgromadzoną dokumentację medyczną, wyniki zleconych badań dodatkowych oraz badanie własne – rozpoznała u skarżącego "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne", nie zaś "osobowość niedojrzałą". Wprawdzie w w/w opinii psychologicznej stwierdzono u skarżącego "osobowość niedojrzałą", to jednak oprócz tego stwierdzenia wymieniono wiele innych elementów, które niewątpliwie miały wpływ na przyjęty wniosek końcowy, a w konsekwencji na ostateczne rozpoznanie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.F. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, w szczególności przez faktyczne pominięcie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia § 90 ust. 1 rozporządzenia, przede wszystkim poprzez zignorowanie faktu założonego przez CKL "dopasowania" stanu zdolności do służby, ustalonego uprzednio orzeczeniem komisji lekarskiej pierwszej instancji, do nowego stanu prawnego wprowadzonego powołanym rozporządzeniem oraz pominięcie normatywnego ustalenia "niedojrzałości emocjonalnej osobowości", określonego w szczegółowych objaśnieniach do § 90 rozporządzenia, a także poprzez wprowadzenie po raz pierwszy w instancji odwoławczej nowego rozpoznania, uniemożliwiając tym samym stronie jego kwestionowanie w toku instancji, a w konsekwencji naruszenie zasady instancyjności w stosunku do tych ustaleń; 2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez jej przekroczenie, a w konsekwencji dowolność w ocenie zgromadzonych w sprawie materiałów, z ukierunkowaniem rozważań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia w stronę jednoznacznie niekorzystną dla skarżącego, a także w sposób całkowicie nieuzasadniony. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podkreślił, że orzeczenie organu odwoławczego jest w istocie dopasowaniem stanu zdolności do służby do nowego stanu prawnego i stanowi naruszenie zasady wynikającej z art. 47 ust. 2 i art. 42 ust. 3 ustawy. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdziła, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. np. wyroki NSA z dnia: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, publ. CBOSA). W przypadku, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tego właśnie zarzut (materialnego). Podstawę materialną zaskarżonego w niniejszej sprawie orzeczenia stanowiły przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 8 ust. 2 ustawy. Przedmiotowa ustawa określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach w drodze aktów administracyjnych, które poddane są mocy obowiązującej przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."). Przepisy ustawy, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednak w sprawach nieuregulowanych w ustawie przepisy tego Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2042/17, publ. CBOSA). Rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Państwowej Straży Pożarnej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach k.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślenia jednak wymaga, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie wykazu chorób i ułomności, ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (por. np. wyroki NSA z dnia: 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05, CBOSA). Zgodnie z kolei z zawartą w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli, organy administracji prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Powyższa regulacja określa zakres materiału dowodowego, jaki musi być uwzględniony w toku oceny stanu zdrowia osoby badanej, który winien być zebrany i rozpatrzony w toku postępowania przeprowadzonego z zachowaniem procedur określonych w powołanych przepisach k.p.a. Z kolei postępowanie odwoławcze przed Centralną Komisją Lekarską regulowane jest w art. 46 ustawy. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Przepis ten w ustępie 2 stanowi, że Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, rozpoznająca sprawę w drugiej instancji Centralna Komisja Lekarska nie wydała orzeczenia na jego niekorzyść. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że zarówno orzeczenie pierwszej, jak i drugiej, instancji stwierdziło niezdolność skarżącego do służby. Rozporządzenie, które obowiązywało w dacie orzekania organu odwoławczego nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, a zatem uzasadnione było zamieszczenie w orzeczeniu CKL terminologii medycznej i jednostek redakcyjnych wynikających z wówczas obowiązującego rozporządzenia. Na etapie postępowania odwoławczego ponownie przeprowadzono badania skarżącego, według których jest on niezdolny do służby. Chybiony jest zatem argument o "dopasowaniu" orzeczenia organu odwoławczego do ustaleń dokonanych przed organem pierwszej instancji. Ponowne przeprowadzenie badań przez CKL nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności, gdyż według art. 46 ustawy organ ten może w razie potrzeby przeprowadzić niezbędne badania. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego jako naruszenie prawa materialnego, zauważyć należy, że jak już wyżej wskazano przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, iż skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach, tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia: 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12; 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12, publ. CBOSA). Niedopuszczalne jest więc zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11, publ. CBOSA). Skarżący kasacyjnie, stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazał na naruszenie § 90 ust. 1 rozporządzenia. Zapewne chodzi skarżącemu o § 90 pkt 1, gdyż taka jest systematyka owego aktu. Powołany przepis stanowi: "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne". W uwagach do tej jednostki redakcyjnej stwierdzono: "Zaburzenia osobowości posiadają dwie cechy charakterystyczne: 1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia); 2) całościowość – wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego). Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25. roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości". Uzasadnienie orzeczenia organu odwoławczego odnosi się do oceny stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie. Próba polemiki Naczelnego Sądu Administracyjnego z zawartą oceną medyczną byłaby nieuzasadnioną ingerencją w sferę diagnozy medycznej, której opis jest zgodny z postanowieniami rozporządzenia. Podkreślić należy, że ocenie Sądu podlegała prawidłowość diagnozy medycznej z perspektywy jej adekwatności względem obowiązujących przepisów rozporządzenia, czyli ustalenie, czy wskazana w orzeczeniu dysfunkcja lub jednostka chorobowa jest wymieniona w postanowieniach rozporządzenia i czy jej rozpoznanie nastąpiło po przeprowadzeniu procedury ustawą i rozporządzeniem przewidzianej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI