III OSK 2613/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-12
NSAAdministracyjneWysokansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskaKRSustawa o KRSinformacja publicznaETPCztajne więzienia CIAwyroki ETPCzsądownictwo administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił wnioski o wyłączenie sędziów z powodu rzekomego braku niezawisłości i bezstronności, uznając, że okoliczności powołania sędziów oraz charakter sprawy nie uzasadniają takich wątpliwości.

Skarżący złożył wnioski o wyłączenie sędziów NSA Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza z postępowania w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej. Argumentowano, że sposób powołania sędziów przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz charakter sprawy (związanej z tajnymi więzieniami CIA i wyrokami ETPCz) mogą naruszać ich niezawisłość i bezstronność. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił te wnioski, stwierdzając, że droga zawodowa sędziów nie nosiła znamion niestandardowości, a charakter sprawy, obejmujący działania różnych organów władzy wykonawczej z różnych okresów, nie dawał podstaw do kwestionowania bezstronności.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wnioski Skarżącego o zbadanie spełnienia przez sędziów NSA Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności. Skarżący argumentował, że sposób powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz charakter sprawy, dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej związanej z tajnymi więzieniami CIA i wykonaniem wyroków ETPCz, mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. NSA, analizując sprawę, odwołał się do uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego oraz własnej uchwały I FPS 3/22, podkreślając, że ocena niezawisłości i bezstronności wymaga uwzględnienia zarówno okoliczności powołania, jak i postępowania sędziego po powołaniu, a także charakteru konkretnej sprawy. Sąd szczegółowo przeanalizował drogę zawodową obu sędziów, stwierdzając, że ich kariery były standardowe i nie nosiły znamion niestandardowości, a powołanie na stanowisko sędziego NSA stanowiło naturalną konsekwencję ich dotychczasowej pracy. Odnosząc się do charakteru sprawy, NSA zauważył, że dotyczy ona działań organów władzy wykonawczej z różnych okresów i opcji politycznych, co nie pozwala na automatyczne przyjęcie, że sędziowie mogą być stronniczy. W konsekwencji, sąd uznał, że wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziów i oddalił wnioski.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności powołania sędziów przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz charakter sprawy nie stanowią podstawy do przyjęcia naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, jeśli droga zawodowa sędziego jest standardowa, a sprawa dotyczy działań organów władzy wykonawczej z różnych okresów i opcji politycznych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena niezawisłości i bezstronności wymaga uwzględnienia zarówno okoliczności powołania, jak i postępowania sędziego po powołaniu, a także charakteru sprawy. Analiza akt osobowych sędziów wykazała standardowy przebieg ich kariery, a charakter sprawy, dotyczącej działań różnych organów władzy wykonawczej z różnych okresów, nie uzasadniał domniemania stronniczości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego powinno uwzględniać okoliczności towarzyszące jego powołaniu i jego postępowanie po powołaniu, ocenione pod kątem wpływu na standard niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach danej sprawy.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 5a § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 19

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o KRS z 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa ta ukształtowała skład KRS, co było podstawą zarzutów dotyczących sposobu powoływania sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Droga zawodowa sędziów była standardowa i nie nosiła znamion niestandardowości. Charakter sprawy, obejmujący działania organów władzy wykonawczej z różnych okresów i opcji politycznych, nie uzasadnia domniemania stronniczości sędziów. Brak dowodów na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziów.

Odrzucone argumenty

Sposób powołania sędziów przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. uzasadnia wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności. Charakter sprawy, związanej z tajnymi więzieniami CIA i wyrokami ETPCz, może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności towarzyszące jego powołaniu i z uwzględnieniem jego postępowania po powołaniu standard niezawisłości lub bezstronności może być naruszony nie można oprzeć się jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego nie można czynić sędziemu zarzutu, że z przyczyn od niego niezależnych wymagany wniosek o powołanie na stanowisko sędziego NSA musiał pochodzić od KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS 2017 r. kwestia tajnego ośrodka CIA [...] dotyczy działalności organów władzy wykonawczej wywodzących się z różnych opcji politycznych.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Hanna Kamińska

członek

Tomasz Zborzyński

członek

Marek Olejnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kryteriów oceny niezawisłości i bezstronności sędziów w kontekście wadliwych procedur powoływania oraz charakteru sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowymi procedurami powoływania sędziów i specyficznym charakterem sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, co jest tematem gorącej debaty publicznej w Polsce. Analiza argumentów i rozstrzygnięcia sądu jest istotna dla zrozumienia aktualnych standardów.

Czy sędziowie NSA byli bezstronni? Sąd rozstrzyga o niezawisłości w głośnej sprawie informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2613/21 - Postanowienie I NSA
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Hanna Kamińska
Tomasz Zborzyński
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2275/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-19
Skarżony organ
Minister Spraw Zagranicznych
Treść wyniku
Oddalono wnioski
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Marek Olejnik (spr.) sędzia NSA Hanna Kamińska sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Tomasz Zborzyński Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków M.P. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Mirosława Wincenciaka i sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2275/19 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr 4/BRP/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wnioski.
Uzasadnienie
M.P. (dalej jako "Skarżący") wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2275/19 oddalającego skargę na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr 4/BRP/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczył rozprawę w sprawie ww. skargi kasacyjnej o sygn. akt III OSK 2613/21 na dzień 25 października 2023 r., w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Wincenciak, sędzia NŚA Przemysław Szustakiewicz oraz sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.), sędzia zastępca - sędzia NSA Tamara Dziełakowska.
W terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia dokonanego na podstawie art. 5a § 4 zdanie trzecie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm., dalej: "p.u.s.a.") Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika na podstawie art. 53 § 1-4 p.u.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Konstytucja RP") w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: "KPP") w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: "EKPCz"), wniósł o:
1/ zbadanie, czy w sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt III OSK 2613/21, zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., tj. brak spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka oraz sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Przemysława Szustakiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na okoliczności towarzyszące Ich powołaniu i Ich postępowaniu po powołaniu, które w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących charakteru sprawy mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy,
a w konsekwencji o stwierdzenie zaistnienia tych przesłanek i wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt III OSK 2613/21 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka oraz Przemysława Szustakiewicza.
Skarżący wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z : uchwał Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 08 listopada 2018r. w przedmiocie przedstawienia przez KRS Prezydentowi RP wniosku o powołanie Mirosława Wincenciaka oraz Przemysława Szustakiewicza do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego; postanowień Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o powołaniu Mirosława Wincenciaka oraz Przemysława Szustakiewicza do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego; komunikatów o wręczeniu przez Prezydenta RP nominacji sędziowskich
na okoliczność przebiegu procedury nominacyjnej ww. sędziów na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodów z : akt postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. II SA/Wa 2275/19; komunikatu prasowego pt. Historyczny wyrok w sprawie tajnych więzień CIA w Polsce; artykułu prasowego pt. Wyroki ETPCz ws. Al. Nashiri i Abu Zubayda przeciwko Polsce trzeba wykonać; raportu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka Wyrok w Strasburgu to nie koniec. Raport na temat wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; artykułu prasowego Piotra Żytnickiego pt. Więzienia CIA bez kary. "Wyborcza "ujawnia" prokuratura umorzyła tajne śledztwo i rozgrzeszyła polskie władze; sprawozdania Komitetu Ministrów Rady Europy dot. wykonania wyroków w sprawach Al Nashiri p. Polsce i Abu Zubaydah p. Polsce z grudnia 2022 r.
na okoliczność charakteru niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim jej znaczenia dla debaty publicznej i kontekstu politycznego zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej, a także znaczenia sprawy dla zapewnienia transparentności działania władz publicznych, w szczególności w zakresie opieszałości w zakresie wyjaśnienia jej wszelkich istotnych okoliczności oraz konieczności wykonania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 24 lipca 2014 r. (skargi nr 7511/13, 28761/11).
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał, że sędziowie Przemysław Szustakiewicz oraz Mirosław Wincenciak zostali powołani na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego przy udziale Krajowej Radzie Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3; dalej: "ustawa o KRS z 2017 r.’’). Podkreślono, że Organ ten z uwagi na sposób jego obsadzenia jest uwarunkowany politycznie, co zostało potwierdzone w szczególności w orzecznictwie ETPCz, TSUE oraz Sądu Najwyższego. Przystąpienie przez sędziego Mirosława Wincenciaka i sędziego Przemysława Szustakiewicza do wykonywania obowiązków w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w obecnych okolicznościach także ich kontynuowanie, może zatem - w ocenie przeciętnego obserwatora - wskazywać na kwestionowanie poprzez Ich postawę orzecznictwa sądów międzynarodowych oraz kształtowanych nimi standardów w zakresie niezależności i niezawisłości sądu.
Skarżący podkreślił także, że okolicznościami uzasadniającymi możliwość naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy są okoliczności dotyczące charakteru niniejszej sprawy. Wskazał, że wystąpił do Ministra Spraw Zagranicznych z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykonania przez władze polskie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Al Nashiri p. Polsce, skarga nr 28761/11. Uzyskanie przedmiotowych informacji miało i nadal ma niezwykle istotne znaczenie, albowiem sprawa, której dotyczył wniosek o dostęp do informacji publicznej stanowi jedną z najszerzej komentowanych w kraju oraz na arenie międzynarodowej spraw toczących się przeciwko Polsce przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka dotyczących naruszenia art. 3 EKPCz i wyrażonego w nim zakazu nieludzkiego i poniżającego traktowania. Z uwagi jednak na rolę Skarżącego jako pełnomocnika Abd Al Rahim Husayn Muhammad Al Nashiriego w postępowaniach krajowych i międzynarodowych, a także ich dotychczasowy przebieg założyć można, iż rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie może mieć zasadnicze znaczenie dla władz publicznych w Polsce.
Powyższe, w ocenie Skarżącego, wzbudzać może uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Mirosława Wincenciaka i sędziego Przemysława Szustakiewicza w wymiarze obiektywnym, zaś w realiach sprawy Skarżącego może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących charakteru sprawy.
W dniu 31 sierpnia 2023 r. wylosowany w sprawie rozpoznania ww. wniosków sędzia sprawozdawca Marek Olejnik wniósł na podstawie art.19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz.1634, dalej "p.p.s.a.") o wyłączenie od orzekania w sprawie. Postanowieniem z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt III OSK 2613/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił żądanie w powyższym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, zważył co następuje :
Na wstępie należy wskazać, że działając na podstawie art.5a § 9 p.u.s.a. zarządzono połączenie wniosków o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza w celu ich łącznego rozpoznania. Jednocześnie na podstawie art. 5a § 18 p.u.s.a. w zw. z art 197 § 2 oraz art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzono dowody uzupełniające z dokumentów dołączonych do wniosku, a na podstawie art. 5a §11 p.u.s.a. odstąpiono od wysłuchania sędziów ponieważ z uwagi na przebywanie Ich na zaplanowanych urlopach wypoczynkowych było to bardzo utrudnione.
Z art. 5a § 1 p.u.s.a. wynika, że badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności powinno zostać przeprowadzone z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i z uwzględnieniem jego postępowania po powołaniu. Te dwa czynniki powinny być ocenione pod kątem tego, czy w okolicznościach sprawy, w której sędzia ma orzekać, z uwzględnieniem charakteru tej sprawy oraz z uwzględnieniem okoliczności dotyczących strony postępowania (z wyjątkiem organu administracji) standard niezawisłości lub bezstronności może być naruszony. Z powołanego przepisu wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego muszą być uwzględnione łącznie z postępowaniem sędziego po powołaniu. Ustawodawca bowiem wskazując na te dwa czynniki użył koniunkcji. Ponadto te dwa czynniki ustawodawca powiązał z okolicznościami danej sprawy - konkretnie z jej charakterem oraz okolicznościami dotyczącymi podmiotu składającego wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Oznacza to, że przy ocenie zachowania standardu niezawisłości i bezstronności nie można oprzeć się jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego. Tym samym podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może opierać się jedynie na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r. Konieczne jest powołanie innych jeszcze, wyżej wskazanych okoliczności.
Skarżący, poza faktem powołania sędziów NSA Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r., powołał się na okoliczność charakteru niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim jej znaczenia dla debaty publicznej i kontekstu politycznego zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej, a także znaczenia sprawy dla zapewnienia transparentności działania władz publicznych, w szczególności w zakresie opieszałości w zakresie wyjaśnienia jej wszelkich istotnych okoliczności oraz konieczności wykonania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 24 lipca 2014 r. (skargi nr 7511/13, 28761/11).
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA 1-4110-1/20, przypomniano, że mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności powinien polegać na ocenie zarówno stopnia wadliwości poszczególnych postępowań konkursowych, jak też okoliczności odnoszących się do samych sędziów biorących w nich udział oraz charakteru spraw, w których orzekają (orzekały) sądy z ich udziałem, co oznacza, że przy ocenie wpływu wadliwości procesu powołania na urząd sędziego na dochowanie standardu bezstronności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiego sędziego konieczne jest uwzględnienie całego zespołu rozmaitych kryteriów. Mianowicie, w przypadku sądów wyższego szczebla w strukturze organizacyjnej organów wymiaru sprawiedliwości za obowiązujący trzeba przyjąć wyższy poziom wymagań w zakresie minimalnych warunków bezstronności i niezawisłości, rozróżnić należy sytuacje, w których oceniane powołanie nastąpiło po raz pierwszy na urząd sędziego, oraz w których wiązało się z objęciem kolejnego urzędu przez sędziego, w sądzie wyższego rzędu (uwzględnienie charakteru awansu, jak szybko do niego doszło, na jakie stanowisko awansował dany sędzia); przy dokonywaniu tej oceny znaczenie mogą mieć szczególne okoliczności dotyczące samego sędziego (np. zaangażowanie sędziego bezpośrednio przed powołaniem na urząd w jednostkach podległych Ministrowi Sprawiedliwości lub innych organach władzy wykonawczej lub Krajowej Radzie Sądownictwa w okresie, w którym kierownictwo organów zwierzchnich tych jednostek kształtowane było przez większość parlamentarną uchwalającą ustawę o KRS z 2017r,).
Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego przypomniano również, że pewne okoliczności mogą wskazywać, że mimo wadliwości procedury powołania co do konkretnego sędziego zachowany został minimalny standard warunkujący postrzeganie sądu jako bezstronnego i niezawisłego, w szczególności w sytuacji, w której dana osoba spełniałaby obowiązujące kryteria wskazania na urząd sędziego także w poprawnie ukształtowanej procedurze postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią podstawy do przyjęcia, że w odniesieniu do sędziów NSA Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza, uwzględniając przesłanki wskazane w art. 5a § 1 p.u.s.a., może zachodzić naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.
Faktem jest, że sędzia NSA Mirosław Wincenciak został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 marca 2019 r. na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r., (uchwała KRS nr 531/2018 z 8 listopada 2018 r.). Jak wynika z akt osobowych sędziego, przed powołaniem na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w latach 2004-2009 był wpisany na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w Białymstoku i wykonywał zawód radcy prawnego. W 2006 r., uchwałą Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa. Od stycznia 2007 r. jest zatrudniony na stanowisku adiunkta w Katedrze Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2009 r. został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Orzekał na delegacji w Izbie Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przerwami od 2012 r. do dnia objęcia urzędu sędziego NSA. Po zgłoszeniu swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziego NSA, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2018 r. poz. 14, została przeprowadzona ocena kwalifikacji sędziego przez sędziego NSA, który ocenił kwalifikacje zawodowe sędziego Mirosława Wincenciaka jako bardzo dobre. Kandydat otrzymał również wyróżniającą ocenę Wiceprezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W świetle wskazanych faktów dotyczących drogi zawodowej sędziego NSA Mirosława Wincenciaka oraz przywołanych powyżej kryteriów oceny spełniania standardu niezawisłości i bezstronności zawartych w uchwale z dnia 3 kwietnia 2023r., sygn. akt I FPS 3/22, należałoby więc uznać, że ścieżka kariery zawodowej sędziego, wobec którego Skarżący wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 5a § 1 i § 2 p.u.s.a., w tym tempo jego awansu zawodowego oraz towarzyszące temu okoliczności, nie miała niestandardowego charakteru i nie towarzyszyły jej okoliczności - bo takie nie wynikają z akt osobowych, a wnioskodawca nie wskazał innych, które mogłyby skutecznie podważyć walor wyżej przywołanych. Powołanie sędziego Mirosława Wincenciaka do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiło naturalną konsekwencję pełnienia od wielu lat w sposób należyty urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Niezbędnym warunkiem takiego powołania było zgłoszenie swej kandydatury na wolne stanowisko sędziego i uzyskanie rekomendacji KRS. Nie można czynić sędziemu zarzutu, że z przyczyn od niego niezależnych wymagany wniosek o powołanie na stanowisko sędziego NSA musiał pochodzić od KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS 2017 r. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do tego, aby zakładać, że sędzia NSA Mirosław Wincenciak nie będzie się kierował niezależnością oraz bezstronnością w wymiarze zewnętrznym, obiektywnym podczas orzekania w sprawie skargi kasacyjnej Skarżącego.
Odnosząc się do oceny wniosku w zakresie sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza wskazać należy, że został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 lutego 2019 r. na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r., (uchwała KRS nr 529/2018 z 8 listopada 2018 r.). Jak wynika z akt osobowych sędziego, przed powołaniem na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego od 4 maja 2004 r. pełnił czynności sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, jako asesor sądowy. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 czerwca 2007 r. został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Od lutego 2011 r. był delegowany przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do pełnienia obowiązków sędziego w Izbie Ogólnoadministracyjnej tego Sądu. W 2007 r., uchwałą Rady Wydziału Prawa Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa. Z dniem 1 marca 2007 r. został zatrudniony na tej Uczelni na stanowisku adiunkta, a uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 2013 r., został mu nadany stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych. Po zgłoszeniu swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziego NSA, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2017 r. poz. 1058, została przeprowadzona ocena kwalifikacji sędziego przez sędziego NSA, który ocenił kwalifikacje zawodowe sędziego Przemysława Szustakiewicza jako bardzo dobre. Pozytywne opinie o kandydacie sporządzili Wiceprezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Wiceprezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W świetle wskazanych faktów dotyczących drogi zawodowej sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza oraz przywołanych powyżej kryteriów oceny spełniania standardu niezawisłości i bezstronności zawartych w uchwale z dnia 3 kwietnia 2023r., sygn. akt I FPS 3/22, należałoby więc uznać, że ścieżka kariery zawodowej sędziego, wobec którego Skarżący wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 5a § 1 i § 2 p.u.s.a., w tym tempo jego awansu zawodowego oraz towarzyszące temu okoliczności, nie miała niestandardowego charakteru i nie towarzyszyły jej okoliczności - bo takie nie wynikają z akt osobowych, a wnioskodawca nie wskazał innych, które mogłyby skutecznie podważyć walor wyżej przywołanych. Powołanie sędziego Przemysława Szustakiewicza do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiło naturalną konsekwencję pełnienia od wielu lat w sposób należyty urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Niezbędnym warunkiem takiego powołania było zgłoszenie swej kandydatury na wolne stanowisko sędziego i uzyskanie rekomendacji KRS. Nie można czynić sędziemu zarzutu, że z przyczyn od niego niezależnych wymagany wniosek o powołanie na stanowisko sędziego NSA musiał pochodzić od KRS ukształtowanej przepisami ustawy o KRS 2017 r. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do tego, aby zakładać, że sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz nie będzie się kierował niezależnością oraz bezstronnością w wymiarze zewnętrznym, obiektywnym podczas orzekania w sprawie skargi kasacyjnej Skarżącego.
Odnosząc się natomiast do eksponowanego we wniosku charakteru sprawy, w tym przede wszystkim jej znaczenia dla debaty publicznej i kontekstu politycznego zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej, wskazać należy, że Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że objęci wnioskiem sędziowie mogą być zależni oraz stronniczy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, a w świetle art. 5a § 1 p.u.s.a. muszą istnieć wątpliwości dotyczące okoliczności oraz charakteru danej sprawy. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019r. sygn. II SA/Wa 2275/19 w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr 4/BRP/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej t.j. not dyplomatycznych wymienionych między rządem Rzeczpospolitej Polskiej a rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz listu Podsekretarza Stanu do Ambasadora Stanów Zjednoczonych Ameryki w Warszawie, oraz odpowiedzi na niego.
Zauważyć należy, że sprawa istnienia w Polsce tajnego ośrodka CIA, w których przebywać miały osoby podejrzewane o działalność terrorystyczną dotyczy lat 2002-2005 kiedy premierem rządu był Leszek Miller powołany na to stanowisko przez Prezydenta RP na wniosek większości sejmowej posłów SLD i Unii Pracy. Również przywołane we wniosku wyroki ETPCz z dnia 24 lipca 2014 r. w sprawie Al Nashiri Abu oraz Zubaydah przeciwko Polsce (skargi nr 7511/13, 28761/11) dotyczą lat 2002-2003. Dokumenty o ujawnienie których wnioskował Skarżący pochodzą z okresu marzec-październik 2015 r. tzn. okresu, gdy na czele rządu stała Ewa Kopacz powołana na to stanowisko przez Prezydenta RP na wniosek większości sejmowej posłów Platformy Obywatelskiej. Okoliczność, że decyzję z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr 4/BRP/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia ww. dokumentów wydał Minister Spraw Zagranicznych w rządzie powołanym przez większość sejmową posłów Prawa i Sprawiedliwości oraz Solidarnej Polski, tej samej której głosami uchwalono ustawę o KRS z 2017 r., nie może sama w sobie świadczyć o tym, że okoliczności dotyczące charakteru przedmiotowej sprawy mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności przez sędziów NSA Mirosława Wincenciaka i Przemysława Szustakiewicza. Jak wskazał NSA w przywoływanej już uchwale z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., ze względu na strukturalne uzależnienie Krajowej Rady Sądownictwa od władzy politycznej, większe wątpliwości co do dochowania standardów bezstronności i niezawisłości będą występować wówczas, gdy w danej sprawie sąd miałby orzekać w kwestiach istotnych z punktu widzenia tej władzy (podkr. Sądu). Z powyżej przedstawionej chronologii wydarzeń wynika natomiast, że kwestia tajnego ośrodka CIA, w których przebywać miały osoby podejrzewane o działalność terrorystyczną w latach 2002-2005 oraz wykonania wyroków ETPCz z dnia 24 lipca 2014 r. w sprawie Al Nashiri Abu oraz Zubaydah przeciwko Polsce dotyczy działalności organów władzy wykonawczej wywodzących się z różnych opcji politycznych.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 5a § 12 u.p.s.a. wnioski Skarżącego oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI