III OSK 2605/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba wojskowadodatek służbowyżołnierze zawodowiprawo administracyjneNSAprawo pracy wojskowejuposażenie żołnierzy

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego dotyczącą wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby, potwierdzając prawidłowość zastosowanego algorytmu obliczeniowego.

Skarżąca kasacyjnie kwestionowała wysokość dodatku służbowego przyznanego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, domagając się jego ustalenia według przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, a nie według daty utraty prawa do dodatku. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że zastosowany algorytm obliczeniowy, uwzględniający wskaźnik relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej z dnia utraty prawa do dodatku, jest prawidłowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżąca domagała się przyznania dodatku w wysokości wynikającej z przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, podczas gdy organ i sąd niższej instancji zastosowali metodę "odtworzeniową", opartą na kwocie dodatku otrzymywanego w przeszłości i dacie utraty do niego prawa. WSA oddalił skargę, uznając, że § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych wyraźnie odsyła do daty utraty przez żołnierza prawa do otrzymania dodatku. Dniem tym był ostatni dzień służby w Jednostce Wojskowej Nr [...], tj. 7 maja 2017 r., kiedy to skarżąca otrzymała dodatek w wysokości 900 zł. Przyjęcie hipotetycznej kwoty dodatku na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby (2019 r.) nie znalazło oparcia w przepisach. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość wykładni § 7 rozporządzenia MON. Sąd wskazał, że algorytm obliczenia dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby, określony w § 7 ust. 2 rozporządzenia, wymaga ustalenia wskaźnika relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej z dnia utraty prawa do dodatku. W tym przypadku, ostatnia kwota dodatku wynosiła 900 zł (60% kwoty bazowej 1500 zł) na dzień 7 maja 2017 r. Kwota bazowa na dzień zwolnienia ze służby (31 maja 2019 r.) również wynosiła 1500 zł. Pomnożenie kwoty bazowej przez wskaźnik relacji (60%) dało 900 zł, co potwierdziło prawidłowość przyznanego dodatku. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wysokość dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby ustala się na podstawie algorytmu określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia MON, który uwzględnia wskaźnik relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej z dnia utraty przez żołnierza prawa do otrzymywania dodatku, a następnie mnoży się go przez kwotę bazową obowiązującą na dzień zwolnienia ze służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 7 ust. 2 rozporządzenia MON precyzyjnie określa sposób obliczenia dodatku, odwołując się zarówno do danych z dnia utraty prawa do dodatku (wskaźnik relacji), jak i danych z dnia zwolnienia ze służby (kwota bazowa). Metoda ta zapewnia prawidłowe odtworzenie wysokości dodatku, który był faktycznie wypłacany w przeszłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 80 § ust. 5e, 5f

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

rozporządzenie MON § § 7 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Określa algorytm ustalania wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby, uwzględniając dane z dnia utraty prawa do dodatku oraz kwotę bazową z dnia zwolnienia.

Pomocnicze

rozporządzenie MON § § 27, § 27a

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 7 rozporządzenia MON i art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie WSA), art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. (przekroczenie kognicji WSA), art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (naruszenie zasady równości), art. 3 Konstytucji RP (naruszenie zasady lex retro non agit), art. 2 i 7 Konstytucji RP (naruszenie zasad państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej).

Godne uwagi sformułowania

Metoda "odtworzeniowa" dodatku służbowego. Algorytm obliczenia wysokości dodatku specjalnego o charakterze stałym. Wskaźnik relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej z dnia utraty prawa do dodatku.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości dodatku służbowego dla żołnierzy zawodowych w ostatnim miesiącu służby, w szczególności w kontekście zmian przepisów i daty utraty prawa do świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i konkretnych przepisów dotyczących dodatków służbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy specyficznej kwestii finansowej dla żołnierzy zawodowych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym lub administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2605/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2338/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-12
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art.80 ust. 5e
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dz.U. 2016 poz 2296
§ 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Krysińska-Kłos po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2019 roku, sygn. akt II SA/Wa 2338/19 w sprawie ze skargi M.O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Wa 2338/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.O. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej: "Minister") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej – oddalił skargę.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] przyznał Skarżącej, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, dodatek służbowy w wysokości 900 zł, mając na uwadze, że Skarżąca otrzymywała dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w Jednostce Wojskowej Nr [...] (Jednostce Wojskowej [...]), przez łączny okres ponad 10 lat, ostatnio w kwocie 900 zł miesięcznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podniosła, że w trakcie służby w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej, dokonano zmiany rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 853 – dalej: "rozporządzenie MON"), w wyniku którego podniesiono wysokość dodatku służbowego dla żołnierzy pełniących służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...]. W przypadku Skarżącej wysokość tego dodatku wynosiła od 2850 zł do 3300 zł miesięcznie. Wobec powyższego, w ocenie Skarżącej, wysokość dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej powinna wynosić 3.300 zł.
Po rozpoznaniu odwołania Minister decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że Skarżącej "odtworzono" dodatek służbowy, który otrzymywała w Jednostce Wojskowej Nr [...]. Dla celów odtworzenia dodatku, w ostatnim miesiącu służby wojskowej, stosownie do treści § 7 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia MON, przyjmuje się natomiast kwotę dodatku jaką otrzymał żołnierz w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej w tej jednostce wojskowej, a nie kwotę dodatku jaką przewidują przepisy prawa w dacie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
Minister podał, że Skarżąca otrzymywała dodatek służbowy:
1) na podstawie § 27 rozporządzenia MON od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2011 r. w okresie pełnienia służby wojskowej w 1 Pułku [...] oraz od 5 maja 2014 r. do 31 maja 2017 r. w okresie pełnienia służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] (tj. przez łączny okres ponad 10 lat). Wysokość ostatniego dodatku została ustalona decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z 30 września 2015 r. przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,60 i w ostatnim miesiącu służby w tej jednostce wojskowej wynosiła 900 zł;
2) na podstawie § 27a rozporządzenia MON, w okresie służby w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej na stanowisku służbowym oraz w okresie pozostawania w dyspozycji, również w kwocie 900 zł miesięcznie.
Odwołując się do treści przepisu art. 80 ust. 5e ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 z późn. zm. – dalej: "u.s.w.ż.z.") oraz § 27 i § 27a rozporządzenia MON, Minister przyjął, że są to dwa różne dodatki. W oparciu zatem o art. 80 ust. 5e i 5f u.s.w.ż.z., Skarżącej należało przyznać, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, dodatek w kwocie wyższej, tj. dodatek za pełnienie służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...], w wysokości 900 zł miesięcznie. Regulacje te wskazują bowiem, że w przypadku zbiegu uprawnień żołnierza do dwóch dodatków służbowych, żołnierzowi przysługuje jeden dodatek, którego wysokość jest wyższa.
Minister wskazał następnie, że stosownie do treści § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON, dla potrzeb ustalenia wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej uwzględnia się miesięczną kwotę dodatku służbowego ustalaną z dnia utraty prawa do dodatku. Dniem utraty prawa do dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w jednostce wojskowej był ostatni dzień służby w tej jednostce wojskowej, tj. 7 maja 2017 r. (przy czym Skarżąca otrzymała za maj dodatek służbowy w pełnej wysokości wynoszącej 900 zł, co wynika z istoty wypłaty uposażenia miesięcznie "z góry"). W ocenie Ministra, nie jest możliwe przyjęcie hipotetycznej wartości dodatku służbowego, jaka przysługiwałaby oficerowi w przypadku gdyby nadal pełniła zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej [...] i dla celów odtworzenia dodatku przyjąć kwotę dodatku, która nigdy nie była przyznana. Istotą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest "odtworzenie", tj. ponowne przyznanie w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej dodatku, który był w przeszłości wypłacany Skarżącej. Wynika to z brzmienia art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. Kluczowe znaczenie ma § 7 ust. 1 rozporządzenia MON, zgodnie z którym do wyliczenia wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby wojskowej należy przyjąć kwotę dodatku jaką ostatnio została wypłacona żołnierzowi, a nie kwota dodatku obowiązująca w dacie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
W skardze do WSA na ww. decyzję Ministra, Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. oraz § 6, § 27, § 27a i § 28 rozporządzenia MON przez ich błędną wykładnię, a w szczególności poprzez przyznanie dodatku służbowego w wysokości nieodpowiadającej warunkom określonym w przepisach, obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a zastosowanie norm prawnych wycofanych już z obrotu prawnego,
2) art. 7, art. 9, art. 11, art. 104, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. – dalej: "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie, a w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu prawnego sprawy przez wskazanie stronie przepisu temporalnego pozwalającego na przyznaniu dodatku służbowego w wysokości ustalonej na podstawie przepisów nieobowiązujących już w dniu wydania zaskarżonych decyzji,
3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niestosowanie jednolitych kryteriów przy dokonywaniu weryfikacji istnienia przesłanek uprawniających oficerów do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy Skarżąca ma prawo oczekiwać, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa i są wobec nich stosowane jednolite metody weryfikacji,
4) art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji poprzez naruszenie podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasady działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela według norm obowiązujących w dniu przyznania uprawnienia.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem, WSA oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że regulacja § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON wyraźnie odsyła do daty utraty przez żołnierza prawa do otrzymania dodatku. Dniem utraty prawa do dodatku służbowego z tytułu pełnienia przez Skarżącą służby w Jednostce Wojskowej Nr [...] był ostatni dzień służby w tej jednostce wojskowej, tj. 7 maja 2017 r. W tej dacie i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami Skarżąca otrzymała za maj 2017 r. dodatek służbowy w pełnej wysokości wynoszącej 900 zł. Przyjęcie hipotetycznej kwoty dodatku związanego ze służbą w Jednostce Wojskowej Nr [...], na bazie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby (czyli w 2019 r.) nie znajduje zatem oparcia w przytoczonych regulacjach prawnych. W dacie zwolnienia ze służby Skarżąca nie pełniła jej już bowiem w Jednostce Wojskowej Nr [...] lecz w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej. WSA uznał więc za niezasadny zarzut naruszenia art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. oraz § 6, § 27, § 27a i § 28 rozporządzenia MON.
WSA nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 9, art. 11, art. 104, art. 107 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Stan prawny sprawy został wyjaśniony w sposób adekwatny do potrzeb niniejszego postępowania, natomiast Minister nie miał potrzeby wskazania stronie przepisu temporalnego pozwalającego na przyznaniu dodatku służbowego w wysokości ustalonej na podstawie przepisów nieobowiązujących już w dniu wydania zaskarżonych decyzji, bowiem § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON wyraźnie wskazuje metodę "odtworzeniową" tego świadczenia. W ocenie WSA nie miało również miejsca naruszenie przepisów art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem kryteria określone w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON dotyczą wszystkich żołnierzy kończących służbę na wskazanych w tych regulacjach prawnych zasadach. Nie miało również miejsca naruszenie art. 2, art. 7, Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji, Skarżąca bowiem otrzymała świadczenie w postaci dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby na podstawie § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON, który nawiązuje do świadczenia, które faktycznie Skarżąca otrzymywała pełniąc służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...].
Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:
I. W ramach podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej: "p.p.s.a."), naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną wykładnię § 7 rozporządzenia MON, zakładającego przyznanie żołnierzowi zawodowemu, który utracił prawo do otrzymywania dodatku służbowego o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby, poprzez uznanie że wskazane przepisy zakładają przyznanie żołnierzowi, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, dodatku, który otrzymywał w przeszłości, na podstawie nieobowiązujących już przepisów prawa a nie w dniu zwolnienia ze służby, podczas gdy z treści przepisu wprost wynika, że wysokość należy ustalić na dzień zwolnienia ze służby, według norm obowiązujących na ten dzień,
2) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. przez przyznanie Skarżącej dodatku służbowego w wysokości nie odpowiadającej warunkom określonym w przepisach, obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a zastosowanie norm wycofanych już z obrotu prawnego, tj. przepisów rozporządzenia MON sprzed zmiany z 19 października 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2016).
II. Istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w świetle regulacji art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a w szczególności:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym sporządzeniu przez WSA uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którego treść uniemożliwia dokonanie oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie; braku niezbędnych i jednoznacznych wskazań co do interpretacji przepisów prawa, zbyt lakonicznym i ogólnikowym uzasadnieniu wyroku,
2) art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu przez WSA kognicji wykraczającej poza zakres kontroli administracyjnej działalności organów administracji publicznej,
3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niestosowanie jednolitych kryteriów przy dokonywaniu weryfikacji istnienia przesłanek uprawniających oficerów do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy Skarżąca ma prawo oczekiwać, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa i są wobec nich stosowane jednolite metody weryfikacji,
4) art. 3 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie przepisów prawa nieobowiązujących już na dzień wydania decyzji godząc w ten sposób w fundamentalną zasadę lex retro non agit,
5) art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasady działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela według norm obowiązujących w dniu przyznania uprawnienia.
Zdaniem Skarżącej powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem WSA utrzymał w mocy wadliwie wydaną decyzję administracyjną, opartą na zastosowaniu nieobowiązujących, na dzień jej wydania przepisów prawa dotyczącą obliczania wysokości dodatku służbowego. Stanowisko takie godzi w zawartą w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, jak również jest nie do pogodzenia z zasadą lex retro non agit.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Opartą ją na obu podstawach, wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., a więc zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego, jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. Z przyczyn metodologicznych
w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż skarżąca kasacyjnie, jako formę tego naruszenia wskazała błędną wykładnię.
W takim skonfigurowaniu, wobec zakwestionowania prawidłowości rekonstrukcji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia kwestionowanego skargą, kwestia naruszenia przepisów prawa procesowego ma charakter wtórny. Ustalenie wiążącej dyrektywy prawnej kształtującej treść stosunku administracyjnego w ramach rozpoznawanej sprawy determinuje zakres istotnych okoliczności faktycznych, których ustalenia dokonuje się w oparciu o przepisy procesowe.
Nie można zgodzić się, że Sąd pierwszej instancji wadliwie zrekonstruował normę prawna z przepisu § 7 rozporządzenia MON, choć należy zaznaczyć, że uzasadnienie wyroku w zakresie, w jakim odnosi się do tej materii nie jest kompletne.
W sprawie jest bezsporne i nie jest kwestionowane na etapie postępowania kasacyjnego, że Skarżącej w okresie zawodowej służby wojskowej przysługiwały dwa dodatki stałe:
1) na podstawie § 27 rozporządzenia MON od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2011 r. w okresie pełnienia służby wojskowej w 1 Pułku [...] oraz od 5 maja 2014 r. do 7 maja 2017 r. w okresie pełnienia służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] (tj. przez łączny okres ponad 10 lat). Wysokość ostatniego dodatku została ustalona decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,60 i w ostatnim miesiącu służby w tej jednostce wojskowej wynosiła 900 zł;
2) na podstawie § 27a rozporządzenia MON, w okresie służby w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej na stanowisku służbowym oraz w okresie pozostawania w dyspozycji, również w kwocie 900 zł miesięcznie.
Nie ma również wątpliwości, że na dzień zwolnienia ze służby Skarżąca nie pobierała żadnego dodatku stałego. Zgodnie z postanowieniami art. 80 ust. 5f u.s.w.z.z. "[ż]ołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny z różnych tytułów, w ostatnim miesiącu pełnienia służby przyznaje się dodatek specjalny
z jednego tytułu w najwyższej wysokości. Wysokość dodatku specjalnego z jednego tytułu uzależnia się od wysokości dodatku i okresu jego otrzymywania. Przepis stosuje się odpowiednio do dodatku służbowego." Treść cytowanego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że żołnierzowi, który w okresie służby zawodowej otrzymywał dodatki specjalne z różnych tytułów, w różnych, rozłącznych okresach czasu, a w chwili zwolnienia ze służby, żadnego dodatku specjalnego nie otrzymuje, w ostatnim miesiącu służby przyznaje się dodatek specjalny w wysokości odpowiadającej kwotowo temu dodatkowi otrzymywanemu przez żołnierza
w przeszłości, który był najwyższy.
Wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie WSA potwierdził stanowisko organów, że dodatkiem specjalnym miarodajnym dla określenia wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien być dodatek przyznany
w związku z pełnieniem służby w Jednostce Wojskowej Nr [...]. Wprawdzie jego wysokość – 900 zł. – jest taka sama, jak dodatek specjalny przyznany w związku
z pełnieniem służby w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej, jednak w odróżnieniu od tego ostatniego dodatku, był on wypłacany przez okres ponad 10 lat. Skarżąca kasacyjnie przyjętej w omawianym zakresie oceny prawnej w skardze kasacyjnej nie zakwestionowała.
Zdaniem Skarżącej kasacyjnie wadliwe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, w myśl którego wyznacznikiem wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinna być kwota dodatku specjalnego z tytułu pełnienia służby w Jednostce Wojskowej Nr [...] adekwatna na dzień utraty tego dodatku,
a nie na dzień zwolnienia ze służby. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że w tym zakresie WSA błędnie zinterpretował § 7 rozporządzenia MON. Zarzuty Skarżącej kasacyjnie nie są uzasadnione.
Stosownie do postanowień § 7 ust. 1 rozporządzenia MON "[ż]ołnierzowi zawodowemu, który utracił prawo do otrzymywania dodatku specjalnego
o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługuje dodatek specjalny w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby (...)". Treść cytowanego przepisu potwierdza więc – co do zasady – stawianą w skardze kasacyjnej tezę, że wysokość dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinna być czasowo adekwatna do dnia zwolnienia ze służby. Uwzględnić jednak należy, że zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia MON "[u]stalenie wysokości dodatku specjalnego o charakterze stałym, obowiązującej w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej lub wygaśnięcia stosunku służbowego, następuje przez:
1) określenie wskaźnika relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej - ustalonych z dnia utraty przez żołnierza prawa do otrzymywania dodatku
z tytułu wykonywania czynności, o których mowa w § 4 pkt 1-10; wskaźnik ten wyraża się w procentach z zaokrągleniem do setnych części procentu;
2) pomnożenie kwoty bazowej ustalonej na dzień zwolnienia żołnierza ze służby przez wskaźnik relacji, o którym mowa w pkt 1."
Prawodawca wskazał więc algorytm obliczenia wysokości dodatku specjalnego o charakterze stałym, obowiązującej w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i nie uczynił tego poprzez odwołanie się wyłącznie do zmiennych obowiązujących w dniu tego zwolnienia, ale również do tych, które obowiązywały
w dniu utraty przez żołnierza prawa do otrzymywania dodatku (§ 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON). Ustalenie wskaźnika relacji ostatniej miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej (§ 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON) wymaga więc ustalenia jaką kwotę dodatku stałego z tytułu służby w Jednostce Wojskowej
Nr [...] otrzymywała Skarżąca w dniu utraty prawa do tego dodatku i jaką procentową część kwoty bazowej dodatek ten stanowił. W sprawie jest bezsporne, że Skarżąca na dzień zakończenia służby w Jednostce Wojskowej Nr [...], tj. na dzień 7 maja 2017 roku pobierała dodatek specjalny w wysokości 900, co stanowiło 60 % kwoty bazowej która zgodnie z § 2 rozporządzenia wynosiła 1500 zł. Wskaźnik relacji, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MON wynosi więc 60%. Obliczenie należnego skarżącej dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby polega na pomnożeniu kwoty bazowej ustalonej na dzień zwolnienia żołnierza ze służby przez wyżej obliczony wskaźnik relacji. Skarżąca została zwolniona ze służby z dniem 31 maja 2019 roku. Zgodnie z § 2 rozporządzenia MON w brzmieniu obowiązującym na dzień zwolnienia Skarżącej ze służby (Dz. U. 2019r. poz. 853) kwota bazowa wynosiła 1500 zł. 60% z kwoty 1500 zł. wynosi 900 zł. Wysokość przyznanego Skarżącej dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby była zatem prawidłowa.
W tym stanie rzeczy zarzuty błędnej wykładni § 7 rozporządzenia MON oraz art. 80 ust. 5f u.s.w.z.z. nie mogły zostać uwzględnione.
Brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza tego przepisu wskazuje, że może on zostać naruszony przez pominięcie któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie lub takie sformułowanie wywodów sądu, które powoduje, że kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Kontrolowany pod tym kątem wyrok WSA nie wykazuje wad przemawiających za koniecznością jego uchylenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w zacytowanym powyżej przepisie, a wywody składu orzekającego w sprawie są logiczne, wyczerpujące i odnoszą się do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Jak już sygnalizowano uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji w kwestii wykładni § 7 rozporządzenia MON oraz sposobu obliczenia wysokości spornego dodatku nie jest wyczerpujące. Uwzględniając jednak fakt, że sam kierunek rozstrzygnięcia jest prawidłowy, nie jest to uchybienie, które zobowiązywałoby Naczelny Sąd Administracyjny do skorzystania z kompetencji kasacyjnych – art. 185 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do ustaleń i ocen prawnych prezentowanych przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznanie zarzutu naruszenia tego przepisu polega wyłącznie na zweryfikowaniu, czy uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie prawem wymagane elementy - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1948/21.
Zarzut naruszenia art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez wykroczenie przez Sąd pierwszej instancji poza zakres ustawowo przyznanej kompetencji do kontroli działalności administracji publicznej jest oczywiście niezasadny. WSA skontrolował zgodność z prawem decyzji administracyjnej Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] stosując przy tym ustrojowo określone kryterium oraz zachowując rygory proceduralne narzucone przepisami p.p.s.a.
Nie doszło również do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji RP. Przepisy prawa, na podstawie których zrekonstruowano podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w sposób abstrakcyjny i generalny wyznaczają treść decyzji administracyjnej w sprawie przyznania żołnierzowi dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Każdy żołnierz znajdujący się w analogicznym układzie faktycznym jak Skarżąca uzyska przedmiotowy dodatek w wysokości obliczonej według tych samych, normatywnie określonych zasad.
Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 2, 3, i 7 Konstytucji RP.
W sprawie zastosowano przepisy obowiązujące w dniu wydania kwestionowanych
w skardze decyzji. Nie doszło więc do naruszenia zasady lex retro non agit, zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, czy zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Uwzględniając sformułowane oceny prawne, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI