III OSK 2603/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Rady Powiatu, potwierdzając, że rada nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli powody nie są związane z wykonywaniem mandatu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Powiatu Starogardzkiego od wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził nieważność uchwały Rady odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym M. B. Burmistrz wnioskował o zgodę na dyscyplinarne zwolnienie radnego z powodu zarzutów o ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym pobieranie wynagrodzenia bez podstawy prawnej, mobbing i naruszenie przepisów antykorupcyjnych. WSA uznał, że uzasadnienie uchwały Rady było niewystarczające. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że rada może odmówić zgody tylko wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy jest związane z wykonywaniem mandatu radnego, a w pozostałych przypadkach ocena należy do sądu pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Powiatu Starogardzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził nieważność uchwały Rady odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym M. B. Burmistrz S. wnioskował o zgodę na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu zarzutów o ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym pobieranie wynagrodzenia od spółki bez podstawy prawnej, naruszenie ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, nadużycie uprawnień wobec pracowników oświaty, czyny zabronione o charakterze seksualnym, wykorzystywanie komputera służbowego do celów prywatnych oraz nieujawnienie dochodów w oświadczeniu majątkowym. Rada Powiatu odmówiła zgody, opierając się głównie na oświadczeniu radnego, że propozycja rezygnacji z mandatu była związana z nieujawnianiem zarzutów. WSA uznał, że uzasadnienie uchwały Rady było niewystarczające, ponieważ nie odnosiło się do merytorycznych zarzutów Burmistrza. NSA, oddalając skargę kasacyjną Rady Powiatu, potwierdził dominujący pogląd, że szczególna ochrona radnego na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy rozwiązanie stosunku pracy jest związane z wykonywaniem mandatu. W pozostałych przypadkach ocena zasadności przyczyn rozwiązania stosunku pracy należy do sądu pracy, a rada nie może zastępować sądu pracy ani prowadzić własnego postępowania wyjaśniającego. Rada powinna odmówić zgody tylko wtedy, gdy wykaże, że proponowane rozwiązanie stosunku pracy ma związek z wykonywaniem mandatu radnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada powiatu może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy rozwiązanie to jest związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W pozostałych przypadkach ocena zasadności przyczyn leży po stronie sądu pracy.
Uzasadnienie
Przepis art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym ma na celu ochronę radnego przed zwolnieniem z powodu sprawowania mandatu. Nie stanowi on jednak bezwarunkowej ochrony pracowniczej ani nie upoważnia rady do zastępowania sądu pracy w ocenie merytorycznej przyczyn rozwiązania stosunku pracy, jeśli nie są one związane z mandatem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.s.p. art. 22 § ust. 2
Ustawa o samorządzie powiatowym
Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady, której jest członkiem. Rada odmawia zgody, jeżeli podstawą do takiej zmiany byłyby zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W pozostałych przypadkach rada nie może odmówić zgody, a ocena zasadności przyczyn leży po stronie sądu pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 52 § § 1 ust. 1
Ustawa - Kodeks pracy
Podstawa do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych).
Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 4 § pkt 2
Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 5 § ust. 2
Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 2 § pkt 6
Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 8
k.k. art. 231 § § 2
Ustawa - Kodeks karny
Nadużycie uprawnień w celu osiągnięcia korzyści osobistej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konsekwencje uwzględnienia skargi - stwierdzenie nieważności lub uchylenie aktu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli powody rozwiązania nie są związane z wykonywaniem mandatu radnego. Ocena zasadności przyczyn rozwiązania stosunku pracy, niezwiązanych z mandatem, należy do sądu pracy. Uzasadnienie uchwały Rady Powiatu było niewystarczające, gdyż nie odnosiło się do merytorycznych zarzutów pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Rada powiatu jest zobowiązana do badania zarzutów przedstawianych przez pracodawcę, nawet jeśli nie przedstawił on dowodów. Rozwiązanie stosunku pracy z radnym ma związek z wykonywaniem mandatu, jeśli rada tak uzna.
Godne uwagi sformułowania
Rada powiatu nie ma możliwości objęcia swoistym parasolem ochronnym pracownika będącego jednocześnie radnym i nie może dowolnie uznać, że nie wyraża zgody na rozwiązanie z nią lub z nim stosunku pracy. Nie może też rada powiatu podejmując uchwałę na podstawie art. 22 ust. 2 u.s.p. zastępować sądu pracy i dokonywać oceny, czy przesłanki pracodawcy dotyczące rozwiązania z radną będącą pracownikiem stosunku pracy są zasadne lub nie są zasadne i czy stanowią "ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych". Szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie art. 22 ust. 2 u.s.p., a uzależniająca rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu.
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym w kontekście zgody rady na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, zwłaszcza gdy zarzuty pracodawcy nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem mandatu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest jednocześnie radnym i pracodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego lub organ z nią powiązany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony radnych i ich relacji z pracodawcą, co ma znaczenie praktyczne dla samorządowców i pracowników samorządowych.
“Czy radny jest nietykalny? NSA wyjaśnia granice ochrony przed zwolnieniem.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2603/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6262 Radni 6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o samorządzie powiatowym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III SA/Gd 432/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-07-28 Skarżony organ Rada Powiatu Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 920 art. 22 ust. 2 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Powiatu Starogardzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 432/22 w sprawie ze skargi Burmistrza S. na uchwałę Rady Powiatu Starogardzkiego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązania stosunku pracy z radnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Powiatu Starogardzkiego na rzecz Burmistrza S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 432/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Burmistrza S. na uchwałę Rady Powiatu Starogardzkiego z dnia 23 lutego 2022 r. nr XXXV/345/2022 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały (pkt 1), a także zasądził od Rady Powiatu Starogardzkiego na rzecz Burmistrza S. zwrot kosztów postępowania (pkt 2). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") pismem z dnia 8 lutego 2022 r. zwrócił się do Rady Powiatu Starogardzkiego (dalej: "Rada Powiatu") o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z M. B., pracownikiem Urzędu Miejskiego w S., radnym Rady Powiatu Starogardzkiego wskazując na ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadnione podejrzenie możliwości popełnienia przez M. B. szeregu przestępstw, jak również naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 2399 z późn. zm., zwana dalej "ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne") oraz ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. W ocenie wnioskodawcy zaszły okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm., zwana dalej: "k.p."). Burmistrz wyjaśnił, że M. B. od dnia 8 lutego 2019 r. pełnił w Gminie S. funkcję Sekretarza Gminy, będąc zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę z dnia 8 lutego 2019 r. Wcześniej pełnił w Gminie S. funkcję Zastępcy Burmistrza w oparciu o umowę o pracę z dnia 8 grudnia 2014 r. Na zlecenie Burmistrza przeprowadzono postępowania wyjaśniające, które ujawniło, że od dnia 1 września 2017 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. M. B. pobierał od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka") wynagrodzenie w kwocie 4.000 zł brutto miesięcznie (łącznie: 100.000 zł brutto) z tytułu pełnienia funkcji Pełnomocnika ds. Realizacji Projektu "Modernizacja systemy ściekowego na terenie Gminy S.", mimo braku jakichkolwiek podstaw do pobierania tego wynagrodzenia i braku uzgodnienia tego z Burmistrzem. Do pełnienia funkcji pełnomocnika M. B. został powołany uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 12 lipca 2017 r. Uchwała w żaden sposób nie przewidywała, że funkcja pełnomocnika będzie wiązała się z jakimkolwiek wynagrodzeniem. Burmistrz uzyskał wiedzę o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji pełnomocnika dopiero podczas postępowania wyjaśniającego. Do przyznania tego wynagrodzenia doszło w dniu 28 grudnia 2017 r., a więc po przeszło czterech miesiącach od podjęcia uchwały, poprzez działający jednoosobowo zarząd Spółki. Na mocy uchwały z dnia 28 grudnia 2017 r., M. B. miał otrzymywać wynagrodzenie maksymalnie do 30 czerwca 2019 r. i w kwocie nieprzekraczającej 72.000 zł brutto. Następnie, uchwałą z dnia 29 czerwca 2018 r. zarząd Spółki zniósł limit wynagrodzenia, a w dniu 17 czerwca 2017 r. wydłużył okres, w którym wymieniony miał otrzymywać wynagrodzenie z tytułu wykonywania funkcji pełnomocnika do dnia 30 września 2019 r. Burmistrz był przekonany, że funkcja pełnomocnika jest sprawowana w ramach zawartej umowy o pracę. W jego ocenie M. B. posiadał pełną wiedzę o tym, że wynagrodzenie przyznane mu uchwałami Zarządu Spółki jest bezpodstawne, wyrządza Spółce szkodę i celowo zataił ten fakt przed Burmistrzem. M. B. nie wykazał powyższego dochodu w składanym oświadczeniu majątkowym, a wykazał jako umowę zlecenie. Działania M. B. stoją również w sprzeczności z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 2 oraz art. 2 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Jako osoba pełniąca funkcje publiczne M. B. wiedział, iż na zajmowanym stanowisku nie może prowadzić dodatkowej działalności i był świadomy przekroczenia uprawnień. W ramach swoich obowiązków M. B. wykonywał szereg czynności związanych z działalnością podległych Burmistrzowi S. placówek oświatowych, w tym Szkoły Podstawowej nr 1 w S. Ujawniono, że mogło w tym zakresie dojść do popełnienia przez niego przestępstwa, o którym mowa w art. 231 § 2 Kodeksu karnego, to jest nadużycia uprawnień w celu osiągnięcia korzyści osobistej, ponieważ wywierał on naciski na dyrektorkę szkoły, a także innych jej pracowników, zmierzające do ustalania konkretnego obsadzania kadrą nauczycielską planu lekcji wybranych klas, a także mające na celu umieszczanie uczniów w konkretnych klasach w ramach szkoły, co nie leżało w jego kompetencjach służbowych. Wnioskodawca wskazał również, że w toku rozmów przeprowadzonych z pracownicami Urzędu Miejskiego S. i jednostek podległych, doszło do ujawnienia informacji o czynach zabronionych o charakterze seksualnym popełnianych przez M. B. wobec podległych mu pracownic. W toku postępowania ujawniono ponadto, że M. B. w godzinach pracy wykorzystywał służbowy komputer do celów prywatnych, między innymi do prowadzenia w imieniu żony działalności gospodarczej. Co więcej M. B. nie złożył oświadczania, o którym mowa w art. 8 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, mimo że jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą i prowadziła ją w momencie powołania go na stanowisko Sekretarza Gminy. Rada Powiatu Starogardzkiego uchwałą z dnia 23 lutego 2022 r. nr XXXV/345/2022, działając na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920 z późn. zm., zwana dalej: "u.s.p."), odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym M. B. Na powyższą uchwałę Burmistrz S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Starogardzkiego wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że w Prokuraturze Rejonowej w Gdyni toczy się postępowanie dotyczące czynów, o których mowa we wniosku. Pełnomocnik Rady Powiatu wskazał zaś, że fakt prowadzenia postępowania w prokuraturze wobec radnego nie był znany Radzie w chwili podejmowania uchwały, natomiast radny złożył oświadczenie, z którego wynikało, że zwolnienie wiąże się z wykonywaniem przez niego mandatu. Uczestnik postępowania M. B. wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że w stosunku do niego prokuratura nie prowadzi jakiegokolwiek postepowania, nie był wzywany do prokuratury, ani nie postawiono mu żadnych zarzutów. W dniu 17 grudnia 2021 r. w gabinecie Burmistrza S. przedstawiono mu do podpisania dokument, w którym miał zrzec się mandatu radnego, a w zamian za to doszłoby do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron bez ujawniania zarzutów. Twierdził, że przedstawione przez Burmistrza zarzuty są nieprawdziwe. Oświadczył, że dnia 20 grudnia 2021 r. podpisał porozumienie na mocy którego bez obowiązku świadczenia pracy miał pozostawać w zatrudnieniu do końca marca 2022 r., a pomimo tego Burmistrz wystąpił o zgodę na rozwiązanie stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie sposób uznać za wystarczające dla odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Uzasadnienie to nie odnosi się w żaden sposób do licznych, poważnych zarzutów w stosunku do osoby radnego M. B., powołanych we wniosku Burmistrza. Zarzuty te mają bardzo poważny charakter, a niektóre z nich wyczerpują znamiona czynów zabronionych i stanowią niewątpliwie przesłanki rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia w trybie art. 52 k.p. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że jako wyłączną przyczynę uzasadniającą odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym M. B. wskazano w uzasadnieniu uchwały jego oświadczenie, że w rozmowie z pracodawcą (Burmistrzem) przedstawiona mu została propozycja rezygnacji z mandatu radnego w zamian za nieujawnianie zarzutów. Argument ten nie odnosi się w żadnej mierze do merytorycznych zarzutów podniesionych we wniosku przez pracodawcę, uzasadniających (o ile byłyby one prawdziwe) rozwiązanie stosunku pracy. Zdaniem Sądu jeśli potwierdziłoby się twierdzenie radnego M. B. co do przedstawionej mu propozycji rezygnacji z mandatu, to prawna ocena takiego zachowania może zostać dokonana przez właściwe organy, lecz zdarzenie to nie unicestwiłoby automatycznie skutków zarzutów postawionych radnemu w świetle przepisów prawa pracy. Prawdziwość zarzutów postawionych wobec radnego przez jego pracodawcę może podlegać w pewnym stopniu weryfikacji przez Radę, która w razie wątpliwości może wszak zwrócić się do pracodawcy lub prokuratury o przedłożenie określonych dokumentów i informacji związanych ze stawianymi radnemu przez pracodawcę zarzutami. Zarzuty te mogą być także kwestionowane w postępowaniu przed sądem pracy. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Rada Powiatu Starogardzkiego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) błędną wykładnię art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez uznanie, że rada powiatu nie jest zobligowana odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym w sytuacji, w której rozwiązanie stosunku pracy ma związek z wykonywaniem mandatu radnego; 2) błędną wykładnię art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez uznanie, że rada powiatu jest zobowiązana do badania zarzutów przedstawianych przez pracodawcę w sytuacji gdy ten nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w skierowanym do rady wniosku, a jednocześnie rada pozbawiona jest ustawowych kompetencji do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej kwestii. Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie Rada Powiatu wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Burmistrz S. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Na wstępie zauważyć należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni art. 22 ust. 2 u.s.p. A zatem nie zostały zakwestionowane okoliczności faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 22 ust. 2 u.s.p. rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady, której jest członkiem. Powołany przepis dotyczy także zmiany warunków pracy z radnym. Wyznacza on przesłankę wyłączającą wyrażenie zgody przez radę powiatu na zmianę stosunku pracy z radnym. Rada powiatu odmawia wyrażenia zgody, jeżeli podstawą do takiej zmiany byłyby zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że regulacja art. 22 ust. 2 u.s.p. została wprowadzona dla zagwarantowania możliwości sprawowania przez radnego mandatu, zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami w tej ustawie. Rada powiatu nie ma możliwości objęcia swoistym parasolem ochronnym pracownika będącego jednocześnie radnym i nie może dowolnie uznać, że nie wyraża zgody na rozwiązanie z nią lub z nim stosunku pracy. Skutkiem tego takie uchwały byłyby w istocie wyłączone spod kontroli sądowej, a tym samym zostałyby istotnie ograniczone uprawnienia pracodawcy, który może uznać, że dany pracownik nie spełnia jego wymagań w zakresie świadczonej pracy. Nie może też rada powiatu podejmując uchwałę na podstawie art. 22 ust. 2 u.s.p. zastępować sądu pracy i dokonywać oceny, czy przesłanki pracodawcy dotyczące rozwiązania z radną będącą pracownikiem stosunku pracy są zasadne lub nie są zasadne i czy stanowią "ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych". Postępowanie przed sądem pracy stanowi wystarczający zakres ochrony praw każdego pracownika, a więc i tego, który jest jednocześnie radnym. Rada powiatu ma prawo odmówić wyrażenia zgody na rozwiązanie z radną stosunku pracy tylko wtedy, gdy podstawa tego rozwiązania wynika ze zdarzenia związanego z wykonywaniem przez radną mandatu. Celem tej regulacji nie jest więc udzielenie bezwarunkowej ochrony w sferze uprawnień radnego w płaszczyźnie regulowanej przepisami prawa pracy, pozbawiając pracodawcę możliwości rozwiązania lub zmiany stosunku pracy z radnym. (por. wyrok NSA z 21 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2148/21). Prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada gminy mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy także wtedy, gdy rozwiązanie to nie miałoby żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. Zatem można obecnie uznać za dominujący pogląd, że szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie przepisów uzależniających rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu. W przypadku zaś, gdy taki związek nie istnieje, rada nie może zatem odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy (zob. mi. in. wyroki NSA: z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4443/21; z 31 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3615/21, z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1450/21 i III OSK 1449/21, z 21 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2007/21, dostępne w CBOSA). Taka wykładnia wskazuje na to, że radny, jak każdy inny pracownik może przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym, nie ma żadnych powodów, aby rada powiatu wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (zob. wyrok NSA z 24 października 2018 r.; sygn. akt II OSK 2532/17, dostępny w CBOSA). Natomiast radnemu, tak jak i każdemu pracownikowi przysługują uprawnienia do kwestionowania przed sądem pracy przyczyn rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązanych z wykonywanym mandatem radnego (wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17; wyrok NSA z 18 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 3245/21). Nie można traktować rady powiatu, w której pracownik jest jednocześnie radnym, jako dodatkowego organu w zakresie prawa pracy, który może swobodnie decydować o rozwiązaniu lub braku rozwiązania z takim radnym jako pracownikiem stosunku pracy. Radny będący pracownikiem powinien w miejscu świadczonej pracy pełnić ją w sposób należyty i zgodny z warunkami pracy. Również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela takie rozumienie art. 22 ust. 2 u.s.p. Szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie art. 22 ust. 2 u.s.p., a uzależniająca rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu. W przypadku zaś, gdy taki związek nie istnieje, rada nie może odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy. Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji radny, jak każdy inny pracownik może przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym, nie ma żadnych powodów, aby rada powiatu wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego. Zatem aby gwarancja skutecznego i bezpiecznego sprawowania funkcji publicznej przez radnego i jego ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy z powodów związanych ze sprawowanym mandatem nie była iluzoryczna, konieczne jest, by pracodawca, występując do rady powiatu z wnioskiem opartym na art. 22 ust. 2 u.s.p., precyzyjnie określił i wykazał rzeczywisty charakter powodów zamierzonego rozwiązania stosunku pracy. Ograniczenie się przez radę powiatu do jedynie formalnego badania, czy wśród podstaw rozwiązania stosunku pracy z radnym, wskazanych przez pracodawcę powołano expressis verbis zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego pozbawiałoby jakiegokolwiek znaczenia ochronę wynikającą z art. 22 ust. 2 u.s.p. Rada powiatu nie może natomiast prowadzić postępowania uzupełniającego, wyjaśniającego, a jedynie proceduje w oparciu o przedstawioną dokumentację. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania uzasadnionych przyczyn, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady powiatu w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Uchwała taka nie może być podjęta w sposób abstrahujący od motywów podanych przez pracodawcę we wniosku, oświadczenia radnego, faktów powszechnie znanych, jak również powinna ona być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy. Uchwała w sprawie niewyrażenia zgody przez radę na zwolnienie z pracy radnego wymaga przeanalizowania wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, które powinny być uwzględnione w jej uzasadnieniu (zob. także wyrok NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 3827/21). Podsumowując rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 30 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1714/18 oraz z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wskazał na okoliczności, które zostały przyjęte w uchwale odmawiającej wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radny. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego podjęta w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym dotyczy indywidualnych praw zarówno radnego, jak i jego pracodawcy i w związku z tym powinna być przekonująco uzasadniona (por. wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17; wyrok NSA z 17 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1208/16; wyrok NSA z 3 października 2014 r. sygn. akt II OSK 2807/14; wyrok NSA z 31 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 3615/21; wyrok NSA z 21 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2007/21; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 6065/21). W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji trafnie wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały całkowicie pomija przedstawione we wniosku argumenty Burmistrza oraz ich analizę pod kątem tego, czy wiążą się one z wykonywaniem mandatu radnego. Tym samym skoro zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 22 ust. 2 u.s.p. okazał się niezasadny, to prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI