III OSK 259/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że utrata poświadczenia bezpieczeństwa uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby.
Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, co organ uznał za równoznaczne z brakiem rękojmi zachowania tajemnicy i naruszeniem ważnego interesu służby. NSA uznał te argumenty za zasadne, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było cofnięcie skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych. Sąd I instancji uznał, że brak poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczny z niedawaniem rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych, co stanowi negatywną przesłankę do pełnienia służby w Policji i uzasadnia zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby). W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji) przez błędną wykładnię, twierdząc, że cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa nie jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia i że decyzja o zwolnieniu powinna uwzględniać inne okoliczności, w tym możliwość pełnienia służby na stanowisku niewymagającym poświadczenia. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (art. 125 § 1 p.p.s.a.) przez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii legalności decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Stwierdził, że brak poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczny z brakiem rękojmi zachowania tajemnicy, co stanowi negatywną przesłankę do pełnienia służby w Policji zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Utrata tej rękojmi, choć nie jest przesłanką obligatoryjnego zwolnienia, uzasadnia zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby), gdyż dopuszczenie do służby osób nie dających rękojmi ochrony informacji niejawnych naruszałoby ten interes. NSA uznał, że organy Policji prawidłowo oceniły ważny interes służby przeważający nad interesem skarżącego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, uznając, że kontrola legalności decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa nie stanowiła zagadnienia wstępnego, od którego zależałoby rozstrzygnięcie sprawy o zwolnienie ze służby, zwłaszcza że decyzja ta była już ostateczna i wykonalna, a późniejsze orzeczenie NSA potwierdziło jej legalność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, utrata poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczna z brakiem rękojmi zachowania tajemnicy, co stanowi negatywną przesłankę do pełnienia służby w Policji i uzasadnia zwolnienie ze służby w ważnym interesie służby.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak poświadczenia bezpieczeństwa oznacza brak rękojmi zachowania tajemnicy, co jest wymogiem z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Choć nie jest to przesłanka obligatoryjnego zwolnienia, stanowi podstawę do zwolnienia w ważnym interesie służby (art. 41 ust. 2 pkt 5), gdyż dopuszczenie do służby osób nie dających rękojmi ochrony informacji niejawnych naruszałoby ten interes.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o. Policji art. 25 § ust. 1
Ustawa o Policji
Służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległej szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o Policji
Policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2021 poz 1882 art. 41 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
Dz.U. 2021 poz 1882 art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległej szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Pomocnicze
u.o.i.n. art. 2 § pkt 2
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Rękojmią zachowania tajemnicy jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego.
u.o.i.n. art. 21 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego aktu lub czynności w całości albo w części, jeżeli naruszono prawo materialne lub przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego aktu lub czynności w całości albo w części, jeżeli naruszono przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sadowego, przed trybunałem Konstytucyjnym, lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania od skarżącego na rzecz organu.
Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczna z brakiem rękojmi zachowania tajemnicy, co stanowi negatywną przesłankę do pełnienia służby w Policji. Zwolnienie policjanta ze służby w ważnym interesie służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jest uzasadnione w przypadku braku rękojmi zachowania tajemnicy. Kontrola legalności decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy o zwolnienie ze służby.
Odrzucone argumenty
Cofnięcie policjantowi poświadczenia bezpieczeństwa nie jest tożsame z trwałą utratą rękojmi zachowania tajemnicy i nie skutkuje obligatoryjnym zwolnieniem ze służby. Decyzja o zwolnieniu ze służby, oparta na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, pozostaje decyzją uznaniową i wymaga rozważenia słusznego interesu strony, w tym możliwości pełnienia służby na stanowisku niewymagającym poświadczenia bezpieczeństwa. Sąd powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozpoznania w innym postępowaniu legalności decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
brak poświadczenia bezpieczeństwa należy uznać za równoznaczny z niedawaniem przez skarżącego rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych ważny interes służby nie daje rękojmi zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych kontrola legalności w postępowaniu sądowym decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Stasikowski
sędzia
Beata Jezielska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby w przypadku utraty poświadczenia bezpieczeństwa i braku rękojmi zachowania tajemnicy, a także kwestie związane z zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i utraty poświadczenia bezpieczeństwa. Interpretacja 'ważnego interesu służby' może być stosowana w innych przypadkach, ale wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby w Policji - utraty zaufania związanego z dostępem do informacji niejawnych i jej konsekwencji. Jest to istotne dla funkcjonariuszy i organów bezpieczeństwa.
“Policjant zwolniony ze służby. Utrata dostępu do tajemnic państwowych to koniec kariery?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 259/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska Rafał Stasikowski Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 255/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-26 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art. 25 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Beata Jezielska protokolant asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 255/22 w sprawie ze skargi L. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 22 listopada 2021 r. nr 3754 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 255/22, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." oddalił skargę L. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 22 listopada 2021 r. nr 3754 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że u podstaw zaskarżonej decyzji legło wydanie przez Prezesa Rady Ministrów ostatecznej decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli ,,tajne" i "poufne". Okoliczność ta uzasadnia zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882), jako że funkcjonariusz nie daje rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych, a w konsekwencji nie może dalej pełnić służby w Policji. Podzielając stanowisko organu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie ww. przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni, z przyczyn pozamerytorycznych, pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. W niniejszej sprawie brak poświadczenia bezpieczeństwa należy uznać za równoznaczny z niedawaniem przez skarżącego rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych, co stanowi negatywną przesłankę do mianowania policjanta. Sąd dodał, że słusznie wskazuje ponadto organ, że postawa skarżącego w kontrolnym postępowaniu sprawdzającym budzi uzasadnione wątpliwości co do posiadania przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii. Jednocześnie Sąd Wojewódzki podkreślił, iż brak było podstaw do zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby do czasu dokonania przez sąd kontroli legalności decyzji Prezesa Rady Ministrów o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa. Obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu następuje, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, która to sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że cofnięcie policjantowi poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzulach "Tajne" i "Poufne" tożsame jest z trwałą utratą rękojmi zachowania przez policjanta tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych i skutkuje brakiem kwalifikacji do pełnienia służby w Policji, a która to wykładani jest błędna, gdyż zakłada obligatoryjność zwolnienia takiego policjanta ze służby, i co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, którym skargę skarżącego na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr 3754 z 22 listopada 2021 roku o utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji nr 2934 z 1 września 2021 roku w sprawie zwolnienia skarżącego z dniem 30 września 2021 roku ze służby w Policji oddalono w całości, podczas gdy utrata poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych nie jest wymieniona wśród przesłanek obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji, ujętych wyczerpująco w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji, a zatem decyzja o zwolnieniu ze służby, jako oparta na przesłankach wymienionych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, w tym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje decyzją pozostawioną uznaniu administracyjnemu i jako decyzja o takim charakterze wymaga poprzedzenia szczegółowym rozważeniem m.in. słusznego interesu strony postępowania, polegającego na możliwości pełnienia służby na w Policji na stanowisku niewymagającym poświadczenia bezpieczeństwa, czego nie czynił zaskarżony w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozkaz, a tym samym pozostawał decyzją o znamionach dowolności, co w konsekwencji winno prowadzić do rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie o uchyleniu zaskarżonego rozkazu oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego wydanego w pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. "polegające na poprzez zaniechaniu" do czasu rozpoznania w postępowaniu sądowo-administracyjnym zagadnienia wstępnego, to jest kontroli legalności decyzji nr 88/2021 wydanej w dniu 15 czerwca 2021 roku przez Dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, o utrzymaniu w mocy decyzji nr 1/2020 Pełnomocnika Komendanta Stołecznego Policji ds. Ochrony Informacji Niejawnych z 24 listopada 2020 roku o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "Tajne", "Poufne" wobec skarżącego, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem zasadność zwolnienia skarżącego ze służby w Policji miała wynikać wyłącznie z braku posiadania poświadczenia bezpieczeństwa i ewentualne orzeczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym o treści eliminującej z obrotu prawnego decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa, skutkować będzie unicestwieniem bytu prawnego takiej przesłanki, a tym samym wpływać będzie na zmianę stanu faktycznego leżącego u podstaw zwolnienia i bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia sądowoadministracyjnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o rozpoznanie skargi zgodnie z zawartym w niej wnioskiem, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że służbę w Policji może pełnić tylko obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Skoro skarżący nie daje rękojmi zachowania tajemnicy, to nie posiada zdolności do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem. W konsekwencji w interesie służby, a więc w interesie społecznym leżało rozwiązanie stosunku służbowego skarżącego. Organ dodał, że w kontrolnym postępowaniu sprawdzającym skarżący działał świadomie i celowo, a przy tym wykazywał nad wyraz swobodne, bezkrytyczne i bagatelizujące podejście do kwestii niewłaściwego postępowania z informacjami niejawnymi. Skarżący był świadomy, że przetwarza informacje niejawne na nierejestrowanych nośnikach, a także niewłaściwie przechowuje te nośniki, wbrew obowiązującym przepisom, o których treści miał wiedzę. Biorąc pod uwagę szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, a także fakt, iż na stanowisku funkcjonariusza Policji w strukturze każdej jednostki organizacyjnej Policji wymagane jest posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa, zdaniem organu wystąpiły przesłanki świadczące o tym, iż w interesie służby pozostaje rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Skarżący nie może bowiem zajmować żadnego stanowiska w jakiejkolwiek jednostce organizacyjnej Policji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Należy ponadto wyjaśnić, że w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów normujących ustalenie stanu faktycznego przez organy Policji, na którym oparły zaskarżone rozkazy personalne, a także przepisów postępowania sądowoadministracynego stanowiących podstawę oceny przeprowadzonego w tym zakresie postępowania przez organy Policji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez organy Policji i zaakceptowanym przez Sąd I instancji a nie faktach, na których opiera się skarżący kasacyjnie. W niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób bezpośredni wiąże się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 25 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w wyniku której uznano, że ważny interes służby przemawiał za zwolnieniem skarżącego ze służby. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów, policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa wyrażeń nieostrych, prawnie niezdefiniowanych - w postaci "ważnego interesu służby". Stąd też skoro ustawodawca kwestie związane ze zwolnieniem policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten musi ocenić zebrany materiał dowodowy w jego całokształcie. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być oceniana indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego policjanta. W wyroku z 21 kwietnia 1999 r. II SA 426/99, Lex 47389 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji, pozwala na zwolnienie policjanta ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Okoliczności te winny odnosić się do art. 1 powołanej ustawy o Policji. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. We wcześniejszym wyroku z 1 grudnia 1994 r. III ARN65/94 Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji należy uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (OSNP 1995/3/31). Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (wyrok NSA z 16 marca 1995 r., sygn. akt II SA 1802/94). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, jednak nieobjęty zakresami innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (wyrok NSA z 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99 ). Podkreślić w niniejszej sprawie należy, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można rozwiązać stosunek służbowy z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie prawnej określonej w ustawie o Policji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta. W niniejszej sprawie zwolnienie skarżącego ze służby z powołaniem się na jej ważny interes jest całkowicie uzasadnione. Uzasadnieniem tym jest brak po stronie skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa. Brak poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczny z niedawaniem przez skarżącego rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych. To zaś stanowi negatywną przesłankę do mianowania policjanta. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Zatem należy odwołać się do przepisów ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U z 2019 r., poz. 742 ) tj. art. 2 pkt 2, art. 21 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 21 ust. 4, art. 24 ust. 1, art. 29 ust. 4, art. 33 ust. 1. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy "rękojmią zachowania tajemnicy - jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego". Natomiast stosownie do treści art. 21 ust. 1 tej ustawy "[d]opuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa". Zatem z tych przepisów wywieść należy, że posiadanie przez funkcjonariusza poświadczenia bezpieczeństwa (oznaczającego, że jest zdolny do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem) jest niezbędne do wykonywania zadań i czynności służbowych na każdym stanowisku w Policji. W świetle powyższego w ważnym interesie służby leży dopuszczenie do służby wyłącznie osób spełniających ustawowe kryteria dostępu do informacji niejawnych. Skoro skarżący kryteriów tych nie spełnia, nie może tym samym pełnić służby w Policji. Niemożność pełnienia służby z przyczyn niezależnych od policjanta, a niewymienionych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji stanowi o spełnieniu przesłanki uzasadniającej zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie istotne jest to, że skarżącemu cofnięto poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" i "tajne", przez co uniemożliwiono pełnienie służby w Policji. Ważny interes służby zostałby naruszony w sytuacji dopuszczenia do jej pełnienia osób, które nie dają rękojmi właściwego postępowania z informacjami niejawnymi, a więc takich, którym cofnięto lub odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa. W braku takiego poświadczenia należy upatrywać zagrożenia dla ważnego interesu służby. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że utrata rękojmi zachowania przez policjanta tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, nie została wymieniona wśród przesłanek obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji ujętych wyczerpująco w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem, niewątpliwie decyzja oparta na tej przesłance jako wydana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 pozostaje decyzją pozostawioną uznaniu administracyjnemu i jako decyzja o takim charakterze wymaga poczynienia niezbędnych ustaleń co do stanu faktycznego (zebrania w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego i rozpatrzenia go zgodnie z regułami dowodowymi) i szczegółowego jej uzasadnienia ze zidentyfikowaniem interesów społecznego i słusznego interesu policjanta. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego te wymogi organy Policji spełniły. Organy wypowiedziały się w szczegółowo co do przewagi ważnego interesu służby, który jest również interesem społecznym, nad słusznym interesem skarżącego żądającego pozostawienia go w służbie choćby na stanowisku niezwiązanym z koniecznością posiadania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych. Stanowisko organów zasługuje na akceptację. Organy wyjaśniły dlaczego, skarżący nie może dalej pełnić służby w Policji. Ponieważ jak już podano wyżej, stosownie do treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Natomiast stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa. Zatem wcześniejsze posiadanie przez skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa oznaczało, że dawał on rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Jednak skoro skarżącemu cofnięto dostęp do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" i "tajne" to utracił on rękojmię zachowania tajemnicy. W konsekwencji utracił on przymiot z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji konieczny do bycia policjantem. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, utrata rękojmi zachowania tajemnicy skutkuje brakiem kwalifikacji do pełnienia służby w Policji. Stanowisku temu nie przeczy to, że taka przesłanka nie została przez ustawodawcę uznana za przesłankę do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby. Z tych względów nie sposób też uznać, że jak twierdzi skarżący, zaskarżona decyzja nosi "znamiona dowolności". Trudno bowiem zgodzić się z zaproponowanym przez skarżącego kasacyjnie sposobem wykładni art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to umożliwiałby pozostawanie w służbie w Policji osobom, które nie dają rękojmi zachowania tajemnicy. Niewątpliwie kłóciłoby się to z ważnym interesem służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy wskazać, że zakres przeprowadzonego postępowania zdeterminowany był przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby, jaką było cofnięcie skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" i "tajne", które nastąpiło w innym postępowaniu, którego wynikiem organy Policji były związane w niniejszym postępowaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie postulowanym przez skarżącego. Znaczna część argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej powiązanej z zarzutem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego nie została oparta na abstrakcyjnej wykładni tych przepisów lecz na wadliwie, według skarżącego, przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które uniemożliwiło skarżącemu wykazanie okoliczności przemawiających za pozostawieniem go w służbie w Policji. Jednak wobec niepodniesienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania normujących te zagadnienia, argumentacja ta nie wymaga odniesienia się do niej. Z tych względów zarzut dotyczący błędnej wykładni przepisów art. 25 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji okazał się niezasadny, a zastosowanie w sprawie przez organy administracji i Sąd I instancji tych przepisów należy ocenić jako prawidłowe. Nie można również zapominać, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby była poza utratą rękojmi zachowania tajemnicy, również utrata przez skarżącego nieposzlakowanej opinii wymaganej od policjanta zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. przesłanka związana z postawą jaką reprezentował skarżący w kontrolnym postępowaniu sprawdzającym. Zaistnienia tej przesłanki, mogącej stanowić samoistną przesłankę zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, w skardze kasacyjnej jednak nie kwestionowano. Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 125 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarżący upatruje go w błędnym zaniechaniu przez Sąd I instancji zawieszenia postępowania sądowego do czasu rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym "zagadnienia wstępnego", tj. kontroli legalności decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "Tajne" i "Poufne" wobec skarżącego. Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. "[s]ąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postepowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sadowego, przed trybunałem Konstytucyjnym, lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej". Zawieszenie z przyczyn wymienionych w tym przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu. Na tym polega fakultatywność zawieszenia postępowania uregulowanego w tym przepisie. Uznanie sądu w tym zakresie nie może być dowolne. Musi on rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie. Aktualny pozostanie pogląd Sądu Najwyższego, że ze względów celowościowych nieuzasadnione jest zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia w innym postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy można samodzielnie dokonać ustaleń potrzebnych do rozstrzygnięcia - por. uchwała SN z 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, LexPolonica nr 296798 (OSNCP 1986, nr 3, poz. 24). Podstawy zawieszenia postępowania wskazane w art. 125 § 1 pkt 1 można określić jako przyczyny prejudycjalne w szerokim znaczeniu tego słowa. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, w tym również sądowoadministracyjnego, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Przyjęte w analizowanym przepisie rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjonalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Celowość zawieszenia postępowania powinna być też analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu. Ale należy przy tym również mieć na uwadze względy ekonomiki procesowej. Ponadto pamiętać należy, że komentowany przepis umożliwia sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Kluczowe w tym przepisie jest więc słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, Warszawa 2000, t. P-Ż, s. 1231). Nie chodzi więc o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. W konsekwencji, zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym może mieć miejsce wtedy, wyrok w innej sprawie sądowoadmnistracyjnej ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem pierwszej lub drugiej instancji. Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kontrola legalności w postępowaniu sądowym decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "Tajne" i "Poufne" nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Z niespornych między stronami postępowania okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dniu wydania rozkazów personalnych przez organ I i II instancji, nie legitymował się poświadczeniem bezpieczeństwa, bowiem Prezes Rady Ministrów decyzją z 15 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika Komendanta Stołecznego Policji ds. Ochrony Informacji Niejawnych z 24 listopada 2020 r. (nr 1/2020) o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne", "poufne". Ta decyzja jest ostateczna i wykonalna. Ponadto na dzień wyrokowania przez Sąd I instancji, skarga L. P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z 15 czerwca 2021 r., została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2911/21. Brak jest zatem kwestii zarówno faktycznej jak i prawnej, którą należy rozstrzygnąć przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. Ewentualne późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania o zwolnienie ze służby w Policji. Za niezawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego przemawiała również celowość i ekonomika procesowa. Bowiem rozpoznając kwestię zawieszenia postępowania sądowego należało mieć na uwadze konieczność rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). Nade wszystko należy jednak wskazać, że niezawieszenie postępowania sądowadministracyjnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 843/22 oddalił skargę kasacyjną L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2911/21. Wobec tego decyzja Prezesa Rady Ministrów z 15 czerwca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Pełnomocnika Komendanta Stołecznego Policji ds. Ochrony Informacji Niejawnych z 24 listopada 2020 r. (nr 1/2020) o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa jest już nie tylko ostateczna i wykonalna ale i prawomocna. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania od skarżącego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI