III OSK 2587/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezczynność organuinformacja publicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisędziabezstronnośćUniwersytet Jagielloński

NSA wyłączył sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej z uwagi na jego zatrudnienie w Uniwersytecie, którego Rektor był stroną postępowania.

Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz zwrócił się o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej dotyczącej bezczynności Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sędzia uzasadnił żądanie faktem zatrudnienia w Katedrze Prawa Administracyjnego tegoż Uniwersytetu, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił żądanie, uznając, że stosunek podległości służbowej może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Sprawa dotyczyła żądania wyłączenia sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia S. od wyroku WSA w Krakowie, który rozpoznał skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sędzia Jakimowicz wystąpił z żądaniem wyłączenia, wskazując, że jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego, którego Rektor jest stroną postępowania. Zgodnie ze Statutem Uniwersytetu, Rektor wykonuje czynności z zakresu prawa pracy wobec pracowników, co mogło budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 19 P.p.s.a., uznał, że taka okoliczność może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego i postanowił o jego wyłączeniu od orzekania w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zatrudnienie może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Stosunek podległości służbowej między sędzią a stroną postępowania (Rektorem uniwersytetu) może budzić wątpliwości co do bezstronności, co jest celem art. 19 P.p.s.a. do wyeliminowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu, którego Rektor jest stroną postępowania, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie Celem art. 19 P.p.s.a. jest wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości w tym przedmiocie.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy sędzia jest pracownikiem naukowym uczelni, która jest stroną postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika naukowego uczelni będącej stroną postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego i podkreśla znaczenie zachowania pozorów bezstronności w wymiarze sprawiedliwości.

Czy pracownik naukowy może orzekać w sprawie swojej uczelni? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2587/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 21/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-15
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 18, 19, 22 PAR 1 I 2, 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej żądania sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza wyłączenia od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 21/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: wyłączyć sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza od orzekania w niniejszej sprawie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 21/22, rozpoznał skargę Stowarzyszenia S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i w pkt 1 oddalił skargę w zakresie pkt 1 i 3 wniosku skarżącego z 22 października 2021 r., w pkt 2 umorzył postępowanie w zakresie pkt 2 ww. wniosku, w pkt 3 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia pkt 2 ww. wniosku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pkt 4 zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, żądając zmiany orzeczenia Sądu I instancji w zakresie punktu pierwszego sentencji. Sprawie nadana została sygnatura III OSK 2587/22.
Zarządzeniem z 27 lipca 2023 r. wyznaczono skład orzekający w sprawie, tj. s. NSA Wojciech Jakimowicz (przewodniczący), s. NSA Grzegorz Jankowski, s. del. WSA Beata Jezielska (sprawozdawca). O terminie i składzie powiadomiono pełnomocników stron.
W dniu 22 września 2023 r. sędzia NSA Wojciech Jakimowicz wystąpił z żądaniem wyłączenia go od rozpoznawania sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko Sędzia przywołał art. 19 p.p.s.a wskazując, że stroną niniejszego postępowania jest Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a on sam jest pracownikiem naukowym zatrudnionym w Katedrze Prawa Administracyjnego tego Uniwersytetu. Co więcej zgodnie ze Statutem Uniwersytetu do zadań Rektora należy, m.in. wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników Uniwersytetu. Należy zatem przyjąć, że wskazane wyżej okoliczności mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność wskazana w żądaniu Sędziego wskazuje na konieczność jego uwzględnienia. Pozostawanie przez sędziego – pracownika naukowego w stosunku podległości służbowej ze stroną postępowania niewątpliwie jest okolicznością tego rodzaju, że mogłaby wywołać zarówno u stron postępowania, jak i w odbiorze społecznym przekonanie, że sędzia nie orzekał bezstronnie. Celem art. 19 P.p.s.a. jest wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI