III OSK 2584/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnygminarada gminyradnyrozstrzygnięcie nadzorczeuchwałarozwiązanie stosunku pracyochrona radnegoprawo pracypostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, potwierdzając, że rada gminy ma prawo odmówić zgody na zwolnienie radnego, jeśli wniosek pracodawcy jest zbyt ogólny i nie wyjaśnia rzeczywistych przyczyn zwolnienia.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały rady gminy odmawiającej zgody na zwolnienie radnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że wniosek pracodawcy był zbyt ogólny i nie pozwalał na ocenę przyczyn zwolnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA, że rada gminy ma prawo odmówić zgody, jeśli pracodawca nie przedstawi konkretnych i rzeczywistych przyczyn zwolnienia, a nie tylko ogólnych stwierdzeń.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Opocznie. Uchwała ta odmawiała zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy z radnym T. K., zatrudnionym na stanowisku Dyrektora. Rada argumentowała, że wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi był zbyt ogólny i nie wskazywał konkretnych przyczyn rozwiązania stosunku pracy, poza stwierdzeniem, że nie są one związane z wykonywaniem mandatu radnego. WSA uznał skargę Gminy za zasadną, podkreślając, że to na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych i udokumentowanych przyczyn zwolnienia, a ogólnikowość wniosku uniemożliwia radzie dokonanie merytorycznej oceny. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że szczególna ochrona radnego przed zwolnieniem z powodu sprawowania mandatu wymaga od pracodawcy precyzyjnego określenia i wykazania rzeczywistych powodów zamiaru rozwiązania stosunku pracy. Ogólnikowość wniosku uniemożliwia radzie ocenę i pozbawia znaczenia ochronę wynikającą z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ogólnikowość wniosku pracodawcy i brak wyjaśnienia rzeczywistych przyczyn rozwiązania stosunku pracy uniemożliwia radzie gminy dokonanie merytorycznej oceny i uzasadnia odmowę udzielenia zgody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że to na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych i udokumentowanych przyczyn zamiaru rozwiązania stosunku pracy z radnym. Ogólnikowość wniosku uniemożliwia radzie ocenę, czy przyczyny te nie są związane z wykonywaniem mandatu, co pozbawia znaczenia ochronę radnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.s.g. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Szczególna ochrona radnego przed rozwiązaniem stosunku pracy od zgody rady dotyczy sytuacji, gdy rozwiązanie jest związane z wykonywaniem mandatu. W przeciwnym razie rada nie może odmówić zgody, chyba że pracodawca nie przedstawi precyzyjnie i nie wykaże rzeczywistego charakteru powodów rozwiązania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ma zastosowanie w przypadku uwzględnienia skargi na akt nadzoru.

u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogólnikowość wniosku pracodawcy o zgodę na zwolnienie radnego uniemożliwia radzie dokonanie merytorycznej oceny. Obowiązek wykazania rzeczywistych i udokumentowanych przyczyn zwolnienia spoczywa na pracodawcy, a nie na radzie gminy. Rada gminy nie ma obowiązku prowadzenia postępowania uzupełniającego w celu wyjaśnienia przyczyn zwolnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 25 ust. 2 u.s.g.) poprzez błędną wykładnię. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 147 § 1 p.p.s.a.) poprzez uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Godne uwagi sformułowania

To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych, uzasadnionych przyczyn i ich udokumentowania, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane. Uchwała taka nie może mieć charakteru blankietowego i winna być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy. Ograniczenie się przez radę do jedynie formalnego badania, czy wśród podstaw rozwiązania stosunku pracy z radnym, wskazanych przez pracodawcę powołano expressis verbis zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego pozbawiałoby jakiegokolwiek znaczenia ochronę wynikającą z art. 25 ust. 2 u.s.g.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście obowiązku pracodawcy do przedstawienia konkretnych przyczyn zwolnienia radnego oraz kompetencji rady gminy w ocenie wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania stosunku pracy z radnym na podstawie powołania, gdy pracodawcą jest organ administracji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony radnych i ich niezależności w wykonywaniu mandatu, co jest istotne dla samorządowców i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem samorządu.

Czy ogólnikowy wniosek o zwolnienie radnego może być podstawą do odmowy zgody przez radę gminy?

Sektor

samorząd terytorialny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2584/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Łd 459/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-08-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 609
art.25 ust.2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.147 §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 459/24 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy z radnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 459/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Opoczno na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr PNIK-I.4131.314.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy z radnym, uchylił zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze (pkt 1), a także zasądził od Wojewody Łódzkiego na rzecz Gminy Opoczno zwrot kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rada Miejska w Opocznie uchwałą z dnia 27 marca 2024 r. nr LXX/809/2024 odmówiła wyrażenia zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy na podstawie powołania z radnym T. K., zatrudnionym na stanowisku Dyrektora [...] z siedzibą w B.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że wnioskodawca - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w treści wniosku skierowanego do Rady Miejskiej w Opocznie w sprawie wyrażenia zgody na odwołanie T. K. ze stanowiska Dyrektora [...] z siedzibą w B., jako przyczynę zamiaru rozwiązania umowy o pracę z radnym wskazał, że rozwiązanie stosunku pracy nie jest związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, nie wskazując jednocześnie powodów (przyczyn) rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu uchwały wskazano także, że rada ma pełną świadomość braku obowiązku wskazywania przy odwołaniu przyczyny uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 69 pkt 1 Kodeksu pracy, ale regulacja ta stosowana jest w ramach postępowań toczonych na podstawie Kodeksu pracy, w przypadku sporów o bezprawność odwołania (rozwiązania stosunku pracy czy odwołania) i nie ma zastosowania w przypadku postępowania na podstawie przepisów art. 25 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., zwana dalej: "u.s.g."). W ocenie rady wnioskodawca powinien w swoim wniosku wykazać, że przyczyną odwołania (rozwiązania stosunku pracy) nie jest zdarzenie związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Organ nadzoru pismem z 15 kwietnia 2024 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie kontroli ww. uchwały, która wpłynęła do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi w dniu 5 kwietnia 2024 r. W zawiadomieniu poproszono o złożenie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda Łódzki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr PNIK-I.4131.314.2024, na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g., stwierdził nieważność uchwały nr LXX/809/2024 Rady Miejskiej w Opocznie z dnia 27 marca 2024 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej w Opocznie.
Na powyższe rozstrzygniecie nadzorcze Gmina Opoczno wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2024 r. skierowany do Rady Miejskiej w Opocznie o wyrażenie zgody na odwołanie radnego T. K. jest bardzo ogólny i nie pozwala ustalić faktycznych, konkretnych przyczyn leżących u podstaw zamiaru rozwiązania z nim stosunku pracy. Wnioskodawca wskazał, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest związana z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi we wniosku nie zostały podane przyczyny odwołania radnego z funkcji Dyrektora [...] w B. Nie załączono również żadnych dokumentów źródłowych. Takie ogólne stwierdzenia jak przedstawione we wniosku uniemożliwiają jego ocenę w świetle przesłanek określonych w art. 25 ust. 2 u.s.g. Wskazane przez organ przesłanki, które stanowiły podstawę złożenia wniosku o wyrażenie zgody na odwołanie radnego muszą bowiem być rzeczywiste. Nie jest dopuszczalne, aby składający przedmiotowy wniosek podawał inne powody niż faktycznie te, którymi kierował się podejmując zamiar rozwiązania stosunku pracy i jednocześnie przyczyny te nie podlegałyby kontroli radnych. Tym samym nie jest wystarczające tak jak to uczynił wnioskodawca we wniosku wskazanie, że powód rozwiązania stosunku pracy z radnym nie jest związany ze sprawowaniem przez niego mandatu radnego. Zaakceptowanie takiego stanowiska czyniłoby ocenę merytoryczną, jaką winna przeprowadzić rada gminy przed podjęciem uchwały w oparciu o kryteria określone w art. 25 ust. 2 u.s.g. iluzoryczną, tak jak i ochronę stosunku pracy radnego wynikającą z tego przepisu. To nie na radnych wchodzących w skład rady gminy spoczywa obowiązek ustalania, jakie przesłanki przemawiają za przyjęciem, że zmiana na kierowniczym stanowisku w danym zakładzie pracy przyczyni się do osiągnięcia lepszych wyników pracy. Wnioskodawca we wniosku winien przedstawić okoliczności uzasadniające taką zmianę, np. nowe wymagania w stosunku do pracownika co do posiadanych umiejętności w związku z koniecznością realizacji nowych zdań lub dotychczas osiągniętych niezadawalających wyników. Brak uzasadnienia wskazującego na rzeczywiste istnienie podwodów, na które wskazywał pracodawca w złożonym wniosku w istocie uniemożliwił radzie ocenę czy w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 25 ust. 2 u.s.g. zobowiązujące organ do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązane stosunku pracy z radnym. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych, uzasadnionych przyczyn i ich udokumentowania, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Uchwała taka nie może mieć charakteru blankietowego i winna być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy.
Zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, to nie rada gminy miała obowiązek wykazania zasadności przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, a pracodawca. Zatem w tak przedstawionym materiale dowodowym rada uznała, że brak jest podstaw do wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, bowiem wnioskodawca ma obowiązek wskazania przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
W ocenie Sądu zwrócić należy nadto uwagę, że rada nie ma obowiązku prowadzenia postępowania uzupełniającego, wyjaśniającego, a jedynie proceduje w oparciu o przedstawioną dokumentację. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych, uzasadnionych przyczyn i ich udokumentowania, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Uchwała taka nie może mieć charakteru blankietowego i winna być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy.
Sąd I instancji podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu nadzoru motywy, dla jakich podjęto uchwałę na podstawie art. 25 ust. 2 u.s.g. wynikają z treści jej uzasadnienia. Rada uznała, że ogólnikowość wniosku pracodawcy przemawia za przyjęciem, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy związane jest ze sprawowaniem funkcji radnego, co wyklucza możliwość wyrażenia na nie zgody. Sąd podkreślił, że Rada Gminy w Opocznie wprost wskazała na ogólnikowość wniosku pracodawcy i brak wyjaśnienia przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie zachodziły wskazane w nim podstawy do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej uchwały i dlatego uchylił je na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł (pkt 2 wyroku).
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Łódzki, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 2 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ogólnikowość wniosku pracodawcy i brak wyjaśnienia przyczyn rozwiązania stosunku pracy przemawia za przyjęciem, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy związane jest ze sprawowaniem funkcji radnego, co wyklucza możliwość wyrażenia na nie zgody przez radę w świetle przesłanek określonych w art. 25 ust. 2 u.s.g.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego z dnia 30 kwietnia 2024 r., nr PNIK-I.4131.314.2024, w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odwołanie i rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej w Opocznie, w sytuacji, w której nie zachodziły ku temu przesłanki.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotem kontroli sądowej (skargi do WSA w Łodzi) było rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr PNIK-I.4131.314.2024, które zostało uchylone ze względu na naruszenie prawa tj. art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g., gdyż nie zachodziły wskazane w nim podstawy do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej uchwały. Jednak skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów w zakresie wykładni bądź zastosowania tego przepisu. Tym samym strona skarżąca nie zakwestionowała oceny Sądu, iż organ nadzoru naruszył art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g. wydając zakwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze.
Odnośnie skargi kasacyjnej przede wszystkim na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 2 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię. Zarzut błędnej wykładni tego przepisu nie został szerzej uzasadniony w skardze kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że art. 25 ust. 2 u.s.g. "zobowiązuje radę gminy do odmowy udzielenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wówczas, gdy podstawą wniosku pracodawcy są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego jego mandatu. (...) Możliwość odmowy udzielenia zgody przez radę, uzależniona jest wyłącznie od istnienia związku pomiędzy planowanym zwolnieniem z pracy, a wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Czytając a contrario art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, brak takiego związku uniemożliwia radzie odmówienie żądanej zgody. Celem art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest jedynie zapewnienie radnemu nieskrępowanej możliwości prezentowania własnych poglądów w trakcie pełnienia mandatu, a nie bezwzględna ochrona jego stosunku pracy. Celem tym nie jest zapewnienie radnemu nieusuwalności z pracy jaką wykonuje, gdyż to stawiałoby ją ponad prawami innych pracowników będących w tożsamej sytuacji, godząc tym samym w zasadę równości."
Otóż przedstawione rozumienie tego przepisu nie odbiega od przyjętego przez Sąd I instancji. Jak stwierdził WSA w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku "szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie przepisów uzależniających rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu. W przypadku zaś, gdy taki związek nie istnieje, rada nie może zatem odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy (zob. mi. in. wyroki NSA: z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4443/21; z 31 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3615/21, z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1450/21 i III OSK 1449/21, z 21 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2007/21 (...). Taka wykładnia wskazuje na to, że radny, jak każdy inny pracownik może przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym, nie ma żadnych powodów, aby rada gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (zob. wyrok NSA z 24 października 2018 r.; sygn. akt II OSK 2532/17)".
Również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela takie rozumienie art. 25 ust. 2 u.s.g. Szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie art. 25 ust. 2 u.s.g., a uzależniająca rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu. W przypadku zaś, gdy taki związek nie istnieje, rada nie może zatem odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy. Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji radny, jak każdy inny pracownik może przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym, nie ma żadnych powodów, aby rada gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniał zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego. Zatem aby gwarancja skutecznego i bezpiecznego sprawowania funkcji publicznej przez radnego i jego ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy z powodów związanych ze sprawowanym mandatem nie była iluzoryczna, konieczne jest, by pracodawca, występując do rady gminy z wnioskiem opartym na art. 25 ust. 2 u.s.w., precyzyjnie określił i wykazał rzeczywisty charakter powodów zamierzonego rozwiązania stosunku pracy. Oczywistym jest bowiem, że pracodawca, zamierzając zwolnić radnego z pracy nie powoła się z reguły w uzasadnieniu wprost na okoliczności związane z wykonywaniem przez niego mandatu. Ograniczenie się przez radę do jedynie formalnego badania, czy wśród podstaw rozwiązania stosunku pracy z radnym, wskazanych przez pracodawcę powołano expressis verbis zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego pozbawiałoby jakiegokolwiek znaczenia ochronę wynikającą z art. 25 ust. 2 u.s.g.
Ubocznie jedynie stwierdzić należy, że treść zarzutu oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazują, że skarżący kasacyjnie kwestionuje w istocie niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 2 u.s.g. w odniesieniu do kwalifikacji i oceny przez Sąd I instancji ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Jako błędne wskazuje bowiem, że "ogólnikowość wniosku pracodawcy i brak wyjaśnienia przyczyn rozwiązania stosunku pracy przemawia za przyjęciem, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy związane jest ze sprawowaniem funkcji radnego" – co zadecydowało o nieprawidłowym zastosowaniu w sprawie wskazanego w treści zarzutu przepisu. Jednak ta postać podstawy kasacyjnej – niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego - nie została podniesiona w analizowanym zarzucie skargi kasacyjnej. Co więcej Sąd I instancji nie stwierdził, że "ogólnikowość wniosku pracodawcy i brak wyjaśnienia przyczyn rozwiązania stosunku pracy przemawia za przyjęciem, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy związane jest ze sprawowaniem funkcji radnego". Prawidłowo jedynie zwrócił uwagę, że to nie rada gminy miała obowiązek wykazania zasadności przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, lecz pracodawca. Rada gminy nie może prowadzić postępowania uzupełniającego, wyjaśniającego, a jedynie proceduje w oparciu o przedstawioną dokumentację. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania uzasadnionych przyczyn i ich udokumentowania, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Uchwała taka nie może być podjęta w sposób abstrahujący od motywów podanych przez pracodawcę we wniosku, oświadczenia radnego, czy faktów powszechnie znanych, jak również powinna być ona uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy. Uchwała w sprawie niewyrażenia zgody przez radę na zwolnienie z pracy radnego wymaga przeanalizowania wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, które powinny być uwzględnione w jej uzasadnieniu (zob. także wyrok NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 3827/21). Zdaniem rady gminy oraz Sądu I instancji ogólność złożonego wniosku o wyrażanie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym uniemożliwiało weryfikację przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
Nie zasługuje na uwzględnienie także drugi z podniesionych zarzutów. Otóż wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 147 ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Ma on charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że Sąd I instancji nie orzekał i nie mógł w niniejszej sprawie orzekać na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć. Podstawą prawną wyrokowania przez Sąd I instancji był art. 148 p.p.s.a., który ma zastosowanie w przypadku uwzględnienia skargi na akt nadzoru, w tym przypadku na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI