III OSK 2571/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
zdolność do służbyPaństwowa Straż Pożarnauzależnieniealkoholkokainaorzecznictwo lekarskiepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza PSP uznając, że uzależnienie od alkoholu i kokainy stanowi podstawę do orzeczenia o niezdolności do służby.

Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy orzeczenie o jego niezdolności do służby z powodu uzależnienia od alkoholu i kokainy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów nie zostały skutecznie uzasadnione i nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. D., funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy orzeczenie o jego niezdolności do służby z powodu uzależnienia od alkoholu i kokainy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych KPA, poprzez niewłaściwą kontrolę działania organów. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione, a skarżący nie wykazał, aby uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA podkreślił, że organy administracji prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania orzeczenia, a skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy, a samo wskazanie naruszenia przepisów nie jest wystarczające. W tej sprawie skarżący nie wykazał takiego wpływu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa o komisjach lekarskich art. 47 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa § § 93 pkt 4

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § ust. 1 i 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione przez skarżącego. Skarżący nie wykazał, że uchybienia przepisom postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy jako wystarczający do wydania orzeczenia. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 ust. 1 i 9 oraz w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 oraz art. 15 i nast. k.p.a.) przez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działania organów. Brak udziału pełnomocnika skarżącego w toku postępowania przed organem odwoławczym bez jego winy stanowi podstawę wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczane przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Uchybienia pozbawione takiego potencjalnego wpływu nie uzasadniają uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zasady ogólne postępowania administracyjnego znajdują swoje rozwinięcie i uszczegółowienie w dalszych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej muszą być skutecznie uzasadnione poprzez wykazanie istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury sądowoadministracyjnej i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zdolności do służby funkcjonariuszy służb mundurowych, jakim jest uzależnienie, oraz procedury odwoławczej w takich przypadkach. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa administracyjnego.

Uzależnienie od alkoholu i kokainy – czy to koniec kariery w służbach mundurowych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2571/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 4005/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-04-19
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 398
47 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2035
§ 93 pkt 4
Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z  kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 81 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4005/21 w sprawie ze skargi F. D. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lipca 2022 r., II SA/Wa 4005/21, po rozpoznaniu skargi F. D. (dalej: "skarżący) na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie zdolności do służby, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2022 r. II SA/Wa 4005/21 (pkt 1), oddalił skargę (pkt 2) oraz zasądził od Centralnej Komisji Lekarskiej na rzecz F. D. zwrot kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2).
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Centralna Komisja Lekarska (dalej: "organ odwoławczy") zaskarżonym aktem utrzymała w mocy - na zasadzie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o komisjach lekarskich" - orzeczenie Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Komisja Rejonowa") z [...] lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczej wskazuje jednoznacznie, że skarżący jest uzależniony od alkoholu i kokainy (uzależnienie mieszane). Potwierdza to m. in. karta informacyjna leczenia szpitalnego (nr ks. głównej [...]). Z danych o przebiegu choroby wynika, że hospitalizację spowodowały zaburzenia psychiczne i zachowawcze w następstwie przyjmowania tych środków. W zaleceniach wskazano na konieczność utrzymania abstynencji oraz dalszego systematycznego leczenia odwykowego w poradni leczenia uzależnień (leczenie podjęto i jest kontynuowane). Konsultujący dla Komisji Rejonowej psychiatra stwierdził w rozpoznaniu końcowym - poza zaburzeniami adaptacyjnymi typu depresyjnego, które nieznacznie upośledzają sprawność ustroju - uzależnienie mieszane (alkohol i kokaina). Podał ponadto, że skarżący wymaga bezwzględnie dalszej terapii odwykowej oraz leczenia w poradni zdrowia psychicznego (skarżący podjął je po wyjściu ze szpitala). Ponadto lekarz wskazał, że istnieją przeciwskazania psychiatryczne do służby w Państwowej Straży Pożarnej.
Biorąc pod uwagę rozpoznane schorzenie - uzależnienie mieszane (alkohol i kokaina), opisane zarówno w karcie leczenia szpitalnego i w kartach historii choroby z Poradni Leczenia Uzależnień – organ odwoławczy uznał, że zasadnie należało je zakwalifikować do § 93 pkt 4 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, wedle załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035).
Na jego podstawie wydano orzeczenie o stanie zdrowia oraz o zdolności lub niezdolności do służby w PSP dla skarżącego; w rubryce 8 danego paragrafu widnieje wyłącznie kategoria "C" - niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że kontrolne badanie lekarskie Komisja Rejonowa wyznaczyła za trzy lata, wobec powyższego organ odwoławczy uznał zgromadzoną, dostępną dokumentację orzeczniczą za wystarczającą do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie - z pominięciem dodatkowej opinii specjalisty.
Skarżący na ww. orzeczenie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 19 kwietnia 2022 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając że sprawa dotyczy ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a więc nie należy do kognicji sądów administracyjnych.
Przywołanym wyżej wyrokiem z 27 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił własne postanowienie z 19 kwietnia 2022 r.
Odnosząc się do ww. kwestii dopuszczalności skargi, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w jego ocenie zaistniały przesłanki uwzględnienia wniesionej w tym przedmiocie skargi kasacyjnej, opisane art. 179a zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Skarga dotyczyła w istocie orzeczenia w części, gdzie określono zdolność skarżącego do służby - część wstępna. Odrzucając skargę uchybiono zatem treści art. 58 ust. 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec jego bezpodstawnego zastosowania. Uchybienie przepisowi postępowania w danym zakresie miało zaś istotny wpływ na wynik sprawy - zamykało stronie prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Sąd pierwszej instancji uchylił zatem postanowienie z 19 kwietnia 2022 r. o odrzuceniu skargi (pkt 1) i rozpoznał ją, co do meritum, a następnie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 2).
Sąd uznał za trafne stanowisko organu odwoławczego, prezentowane w zaskarżonym orzeczeniu, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Sąd podkreślił, że nie znajduje podstaw, aby zakwestionować zasadność diagnozy postawionej przez wyspecjalizowany organ - składający się z lekarzy orzeczników - na podstawie zgromadzonej dotąd dokumentacji medycznej.
W ocenie WSA w Warszawie w rozpatrywanej sprawie organ orzekał na podstawie zgromadzonej dotąd dokumentacji - z uwzględnieniem argumentacji skarżącego, sformułowanej w odwołaniu. Skarżący mógł też podnosić nowe okoliczności, aż do wydania ostatecznego orzeczenia. Nie naruszono więc jego uprawnień w zakresie możliwości aktywnego udziału w sprawie.
Jeżeli zaś kwalifikacja schorzenia skarżącego jest prawidłowa (czego Sąd nie ma podstaw kwestionować), zasadnym było orzeczenie o jego niezdolności do służby w związku z treścią § 93 pkt 4 Załącznika - kategoria C (kolumna 8). Stanowisko organu w tym zakresie stosownie wyczerpująco także uzasadniono, powołując się na wyniki badań i diagnoz oraz dokumentację dotyczącą dotychczasowego leczenia skarżącego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji jeżeli aktualny stan zdrowia skarżącego - na podstawie zgromadzonej dokumentacji - nie budził wątpliwości Centralnej Komisji, nie ona była zobligowana - wbrew zarzutom skargi - do przeprowadzenie ponownego badania tylko wobec konkretnego żądania wnioskodawcy. Uzależnienie od alkoholu i narkotyków to stan wymagający długotrwałych terapii (jest to fakt powszechnie znany a więc nie wymaga dowodzenia), które zresztą, co bezsporne (organ to odnotowuje), skarżący podjął.
W takiej sytuacji Centralna Komisja, orzekając stosunkowo niedługo po wydaniu orzeczenia Komisji Rejonowej z [...] lipca 2021 r. (gdy przeprowadzono niebudzące wątpliwości organu badanie oraz ustalono stan zdrowia skarżącego w oparciu o aktualną dokumentację medyczną) - nie była obowiązana do prowadzenia kolejnych badań.
Jednocześnie WSA w Warszawie wskazał, że wobec wniosku skarżącego, dopuścił dowód z zaświadczenia wystawionego w okresie przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia (protokół z rozprawy k. 73), który w jego ocenie nie miał jednak istotnego znaczenia dla sprawy. Potwierdzał bowiem jedynie, że skarżący realizuje określoną terapię i opisuje jego aktualny stan w trakcie kuracji. Nie sposób z jego treści wnosić jednak, że skarżący nie powinien być nadal klasyfikowany, jako osoba cierpiąca na uzależniona od alkoholu i narkotyków - na etapie leczenia, które jest procesem długotrwałym. Termin kolejnej kwalifikacji skarżącego - także w kontekście wyjście przezeń z uzależnienia - wyznaczono za 3 lata.
Skarżący od powyższego wyroku wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 ust. 1 i 9 oraz w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 oraz art. 15 i nast. k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działania organów administracji publicznej, tj. organu odwoławczego w zakresie przestrzegania przez ten organ obowiązków wynikających z powyższych przepisów i w konsekwencji uznanie przez Sąd, że uchybienia te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Tymczasem naruszenia w zakresie przestrzegania podstawowych zasad wyrażonych w Kodeksie postepowania administracyjnego - a których to naruszenie w niniejszej sprawie po stronie organu odwoławczego miało cechy rażącego naruszenie przepisów o postępowaniu, ponieważ sam fakt braku udziału pełnomocnika skarżącego w toku postępowaniu przed organem odwoławczym - bez jego winy stanowi powód wznowienia postępowania, gdyż powołane powyżej przepisy nie wymagają stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy, w sytuacji gdy organ nie powoływał się na podstawy do zastosowania przez organy dyspozycji przepisu art. 10 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z 28 czerwca 2002 r., V SA 166/2002; z 4 września 2002 r. IV SA 2326/2002).
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczane przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i określenia, jaką postać miało to naruszenie. Nie jest zatem prawidłowe, tak jak to uczyniono w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, sformułowanie zarzutu naruszenia art. 15 i nast. k.p.a.
W niniejszej sprawie nie stwierdzono podstaw nieważnościowych. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 p.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04, 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12). W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II GSK 784/10 i przywołane w nim: wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 459/06; wyrok SN z 21 marca 2006 r., I CSK 63/05; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, str. 508). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej z powyższej powinności nie wywiązał się.
Uchybienia pozbawione takiego potencjalnego wpływu nie uzasadniają uwzględnienia skargi kasacyjnej. Taka konstrukcja normatywna ma swoje uzasadnienie m.in. w zasadzie szybkości postępowania. Przewlekłość postępowania w sprawie obejmuje bowiem również przypadki, gdy podejmowane przez organy czynności pozbawione były istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez wykazania na etapie postępowania sądowego, że pominięte czynności mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie, nie jest dopuszczalne uchylanie wydanych w sprawie rozstrzygnięć - ponowne prowadzenie postępowania ze względu na uchybienie pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy byłoby bowiem czynnikiem przyczyniającym się do oceny całej procedury jako prowadzonej w sposób przewlekły (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2021 r., I OSK 21/19).
Wskazane w ramach zarzutu pierwszego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego formułują zasady ogólne postępowania prowadzonego przed organem administracji publicznej. Stanowią one wymaganie, by w postępowaniu organ administracji działał na podstawie przepisów prawa, stał na straży praworządności, czynił zadość zasadzie prawdy obiektywnej, a także nakazują wyważanie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, przy czym podejmowane przez organ działania powinny zawsze budzić zaufanie tychże obywateli do władzy publicznej. Przyjmuje się, że wymagania te stanowią wyraz obowiązywania zasady rzetelnej procedury, która musi być respektowana w państwie prawa. Nie może budzić wątpliwości normatywny charakter kodeksowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, co oznacza, że kreują one konkretne obowiązki prawne, których dochowanie przez organ jest wyznacznikiem prawidłowości decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Powyższa okoliczność nie zmienia jednakże tego, że zasady ogólne, w tym te zasady, które wymienia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., znajdują swoje rozwinięcie i uszczegółowienie w dalszych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Ich zasadnicze znaczenie wyraża się przede wszystkim w oddziaływaniu na proces wykładni tychże przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd też zarzut naruszenia określonej zasady postępowania administracyjnego powinien być zasadniczo powiązany ze wskazaniem jako naruszonych tych przepisów procesowych, które stanowią rozwinięcie i dopełnienie tejże zasady. Zauważyć także należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy administracyjne obowiązku informowania stron, że ich żądanie prawdopodobnie nie zostanie rozpatrzone zgodnie z ich intencją, jak i naprowadzania na możliwości domagania się realizacji innego roszczenia. Ocena zachowania się organu stosownie do przytoczonych reguł wymaga każdorazowego odniesienia do okoliczności indywidualnej sprawy administracyjnej, także pod kątem skutków ewentualnych zaniedbań.
Analizując okoliczności tej sprawy, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodobna zarzucić organowi uchybienia tym przepisom. Organy przytoczonym wymogom sprostały, bowiem wyjaśniły sprawę do rozstrzygnięcia i wydały orzeczenia zgodne z zasadą praworządności, nie naruszając zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Na naruszenie tych zasad, wynikających z art. 8 § 1 k.p.a. skarżący kasacyjnie nie wskazuje. Za takie nie może zostać uznane stwierdzenie skargi kasacyjnej, że "Przerzucenie błędów proceduralnych administracji na obywatela lub próba stawiania znaku równości stron w tymże postępowaniu jest daleko krzywdząca i niezgodna z treścią art. 6 -9 k.p.a.". Zarówno komisja lekarska pierwszej, jak i drugiej instancji działały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, tj. ustawę z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. Skarżący kasacyjnie nie zarzucił naruszenia przepisów tych aktów prawnych w powiązaniu z ogólnymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Można zatem jedynie wskazać, że Centralna Komisja Lekarska, stosownie do przepisu art. 46 ww. ustawy rozpatruje odwołanie po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, na co wskazał w uzasadnieniu swojego orzeczenia, orzekał po zapoznaniu się z całością zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, uznając ją za wystarczającą do rozpoznania odwołania i wydania orzeczenia. Nie znalazł podstaw do zasięgnięcia dodatkowej opinii specjalisty. Ta ocena organu, w skardze kasacyjnej, nie została skutecznie zakwestionowana. Nie można zatem uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. Ma rację skarżący kasacyjnie, że organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z uznania za zbędne przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w sytuacji gdy organ drugiej instancji uznał dotychczas zgromadzony materiał dowodowy za dający podstawę do wydania orzeczenia. Nie wskazuje na to także treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, które potwierdza ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Dodatkowo zauważenia wymaga, na co zasadnie zwrócił uwagę także Sąd pierwszej instancji, że pomiędzy orzeczeniem pierwszej i drugiej instancji nie minął nawet miesiąc, co musi prowadzić do wniosku, że materiał dowodowy przedstawiony organowi odwoławczemu, od czasu wydania orzeczenia z [...] lipca 2021 r. nie stracił aktualności. Zważywszy zwłaszcza na charakter schorzeń rozpoznanych u skarżącego.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie, podnosząc powyższy zarzut, skarżący nie wskazuje jakich konkretnych czynności procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, z powodu braku prawidłowego pouczenia w trybie art. 10 k.p.a., nie mógł w postępowaniu orzeczniczym dokonać. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej można jedynie wyprowadzić wniosek, że chodzi o zaświadczenie lekarskie z 29 lipca 2021 r. Zaświadczenie to zostało przeanalizowane przez Sąd pierwszej instancji, który uznał, a uznanie to nie zostało podważone, że nie mogło mieć ono istotnego znaczenia w sprawie. Zaświadczenie to potwierdza jedynie, że skarżący realizuje określoną terapię i opisuje jego aktualny stan w trakcie kuracji. Zasadne jest zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z jego treści nie można wnosić, że skarżący nie powinien być nadal klasyfikowany jako osoba uzależniona od alkoholu i narkotyków, będąca w trakcie leczenia. Niezłożenie zatem omawianego zaświadczenia w toku postępowania odwoławczego nie może zostać uznane jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 k.p.a. wskazać należy, że przepis ten, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, ma zastosowanie w postępowaniu zwyczajnym, tak w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, jeżeli w tych postępowaniach przeprowadza się postępowanie dowodowe. Przepis ten należy rozumieć jako ustanawiający warunek procesowy uznania danej okoliczności za udowodnioną, z czym wiąże się obowiązek organu zapewnienia stronie możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W rozpoznawanej sprawie skarżący miał możliwość odniesienia się do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Wielkopolską Rejonową Komisją Lekarską, co uczynił w złożonym odwołaniu. Przed organem odwoławczym nowe dowody nie były przeprowadzane, a zatem nie można uznać, że naruszenie powyższego przepisu przez ten organ rzutowało na sytuację procesową skarżącego.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI