III OSK 2555/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych. Skarżący wnioskował o pozwolenie na pobór wód ze studni wykonanej w latach 2000-2001 dla potrzeb gospodarstwa ogrodniczego oraz o ustanowienie strefy ochrony bezpośredniej. Starosta pierwotnie wydał pozwolenie, jednak zostało ono uchylone i przekazane do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania organy wezwały skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność wykonania studni oraz uzupełnienia operatu wodnoprawnego. Skarżący argumentował, że prawo nie działa wstecz i wykonanie studni nastąpiło na podstawie przepisów obowiązujących w 2001 r., które nie wymagały takiego pozwolenia. Organy i WSA uznały jednak, że wykonanie studni wymagało pozwolenia wodnoprawnego, którego skarżący nie przedstawił, a późniejsze dokumenty (np. zatwierdzenie projektu prac hydrogeologicznych) nie stanowiły legalizacji urządzenia. Dodatkowo, studnia zlokalizowana była w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody "K.", co naruszało przepisy rozporządzenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że brak legalizacji urządzenia wodnego uniemożliwia wyłączenie stosowania przepisów dotyczących stref ochrony, a skarżący nie przedstawił dowodów na legalność wykonania studni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących legalizacji urządzeń wodnych wykonanych bez pozwolenia, a także kwestii stref ochrony ujęć wody.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków braku legalizacji urządzeń wodnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wykonanie studni głębinowej w latach 2000-2001 wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, nawet jeśli przepisy obowiązujące w tamtym czasie stanowiły, że pozwolenie na korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonanie urządzeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie studni wymagało pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, które było jednocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń. Brak takiego pozwolenia oznacza, że urządzenie zostało wykonane nielegalnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami Prawa wodnego z 1974 r. i 2001 r., wykonanie urządzenia wodnego, jakim jest studnia, wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Dokumenty przedstawione przez skarżącego, takie jak zatwierdzenie projektu prac hydrogeologicznych, nie zastępowały wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Czy dokumenty takie jak zatwierdzenie projektu prac hydrogeologicznych lub decyzja zatwierdzająca dokumentację hydrogeologiczną mogą stanowić legalizację wykonanego bez pozwolenia urządzenia wodnego (studni)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te dokumenty nie stanowią legalizacji wykonania studni, ponieważ nie są tożsame z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie inwestycji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne na wykonanie ujęcia wód podziemnych jest odrębnym rodzajem pozwolenia od pozwolenia na szczególne korzystanie z wód. Dokumenty dotyczące projektów i dokumentacji hydrogeologicznej nie zastępują wymaganego pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego.
Czy lokalizacja nowej studni głębinowej w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody "K." narusza przepisy rozporządzenia ustanawiającego tę strefę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, lokalizacja nowej studni w strefie ochrony pośredniej narusza przepisy, jeśli nie została ona zalegalizowana.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że § 5.1 rozporządzenia DRZGW zabrania lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych na terenie ochrony pośredniej. Brak legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego oznacza, że nie można wyłączyć stosowania tej regulacji prawnej.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, czy też naruszył przepisy postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę i nie naruszył przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzuty naruszenia art. 145, 134, 133 i 141 § 4 p.p.s.a. za nieuzasadnione. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, zinterpretował przepisy prawa i wydał rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne.
Przepisy (26)
Główne
u.P.w. z 2001 r. art. 122 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dla szczególnego korzystania z wód w zakresie poboru wód podziemnych oraz ustanowienia strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
u.P.w. z 2001 r. art. 37 § pkt 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód.
u.P.w. z 2001 r. art. 123 § ust. 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy ustanowienia stref ochrony ujęć.
u.P.w. z 2001 r. art. 126 § pkt 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych.
u.P.w. z 2001 r. art. 127 § ust. 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
u.P.w. z 2001 r. art. 128
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
u.P.w. z 2001 r. art. 131 § ust. 1, ust. 2 i ust. 2b
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
u.P.w. z 2017 r. art. 545 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. i miały zastosowanie do sprawy.
rozporządzenie DRZGW art. 5 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Nr 5/2006 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie
Na terenie ochrony pośredniej zabronione jest lokalizowanie nowych ujęć wód podziemnych.
Pomocnicze
Prawo wodne z 1974 r. art. 53 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód było równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń.
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 54 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 106
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.w. z 2001 r. art. 206 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy obowiązku dostosowania urządzeń wodnych wykonanych przed wejściem w życie ustawy.
u.P.w. z 2017 r. art. 190 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Możliwość wystąpienia z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia.
u.P.w. z 2001 r. art. 132 § ust. 9
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odstąpić od niektórych wymagań dotyczących operatu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c u.p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo zarzucanych naruszeń. • Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 u.p.p.s.a. przez brak merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia § 5.1 rozporządzenia DRZGW i oceny operatu wodnoprawnego. • Naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku, w tym nieodniesienie się do art. 132 ust. 9 Prawa wodnego i kwestii zużycia wody. • Argumentacja skarżącego dotycząca legalizacji urządzenia wodnego poprzez wcześniejsze decyzje administracyjne. • Argumentacja skarżącego dotycząca braku konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni w 2001 r.
Godne uwagi sformułowania
prawo nie działa wstecz • pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń • brak legalizacji przedmiotowego urządzenia stanowi o niemożliwości wyłączenia wobec niego stosowania powyższej regulacji prawnej • nie przedłożył dokumentu, który potwierdzałby legalność wykonanej studni
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
sędzia
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących legalizacji urządzeń wodnych wykonanych bez pozwolenia, a także kwestii stref ochrony ujęć wody."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków braku legalizacji urządzeń wodnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uzyskanie odpowiednich pozwoleń i jak trudne może być legalizowanie samowoli budowlanej w kontekście prawa wodnego, zwłaszcza gdy dotyczy to ochrony zasobów pitnej wody.
“Samowola wodna: czy stara studnia może być legalna?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.