III OSK 2552/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną wójta od postanowienia WSA odrzucającego skargę na uchwałę o nieudzieleniu wotum zaufania, uznając brak interesu prawnego wójta do zaskarżenia takiej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę wójta na uchwałę Rady Gminy o nieudzieleniu mu wotum zaufania, stwierdzając brak jego interesu prawnego do zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że uchwała o wotum zaufania ma charakter intencyjny i nie narusza bezpośrednio praw ani obowiązków wójta. Skarga kasacyjna została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.P., Wójta Gminy, od postanowienia WSA we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Gminy o nieudzieleniu mu wotum zaufania. Sąd pierwszej instancji uznał, że wójt nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia takiej uchwały, powołując się na przepisy P.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że uchwała w przedmiocie wotum zaufania ma charakter intencyjny i stanowi ocenę działalności organu wykonawczego, a nie ingerencję w jego prawa lub obowiązki. NSA przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym wójt nie ma legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy w tej sprawie, gdyż nie narusza ona jego indywidualnego interesu prawnego. Skutki takie jak potencjalne referendum odwoławcze są zdarzeniami przyszłymi i hipotetycznymi. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, Konstytucji RP oraz przepisów postępowania za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wójt nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy o nieudzieleniu mu wotum zaufania, ponieważ uchwała ta ma charakter intencyjny i nie narusza bezpośrednio jego praw ani obowiązków.
Uzasadnienie
Uchwała o wotum zaufania jest oceną działalności organu wykonawczego i nie powoduje bezpośrednich skutków prawnych dla wójta, takich jak ograniczenie kompetencji czy odwołanie. Potencjalne przyszłe zdarzenia, jak referendum odwoławcze, nie tworzą aktualnego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Warunkiem legitymacji procesowej do wniesienia skargi jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co wymaga istnienia bezpośredniego związku między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego. Uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania nie narusza interesu prawnego wójta.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 28aa § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 28aa § ust. 9
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 28aa § ust. 10
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania ma charakter intencyjny i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego wójta. Wójt nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy o nieudzieleniu mu wotum zaufania. Potencjalne przyszłe skutki uchwały (np. referendum odwoławcze) nie tworzą aktualnego interesu prawnego.
Odrzucone argumenty
Uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania narusza interes prawny wójta, w tym dobra osobiste (prawo do dobrego imienia, godności). Uchwała stanowi pierwszy etap procedury odwołania wójta i jest wskazówką dla wyborców. Uchwała ingeruje w sytuację prawną wójta, wskazując na niezgodne z prawem działanie. Naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie argumentacji skarżącego w uzasadnieniu.
Godne uwagi sformułowania
uchwała w przedmiocie nieudzielenia wotum zaufania organowi wykonawczemu gminy ma charakter intencyjny nie sposób uznać, aby podjęcie uchwały w przedmiocie nieudzielenia organowi wykonawczemu gminy votum zaufania naruszało interes prawny lub uprawnienie skarżącego pełniącego taką funkcję nie można uznać, że podjęcie przez radę gminy uchwały o nieudzieleniu votum zaufania wójtowi doprowadza w sposób bezpośredni, czy nawet pośredni do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej stanowisko wójta Są to zdarzenia przyszłe, kreujące wyłącznie potencjalne skutki, a sama uchwała jest wyrazem politycznej oceny działalności wójta
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego organu wykonawczego (wójta) do zaskarżania uchwał rady gminy dotyczących wotum zaufania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały o wotum zaufania; interpretacja interesu prawnego w innych kontekstach może być odmienna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w samorządzie terytorialnym – możliwości zaskarżania uchwał o wotum zaufania przez wójta. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym.
“Czy wójt może zaskarżyć uchwałę o braku wotum zaufania? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2552/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa) 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane III SA/Wr 805/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-07-13 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 559 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 805/22 w sprawie ze skargi R.P. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r., nr XLIII.381.2022 w przedmiocie nieudzielania Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 13 lipca 2023 r., III SA/Wr 805/22, odrzucił skargę R.P. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w przedmiocie nieudzielania wotum zaufania. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm., dalej: u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie odebrane lub ograniczone jakiekolwiek uprawnienie skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony obowiązek dotychczasowy. Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Podmiot wnoszący skargę winien zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Związek ten powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podnoszono, że uchwała w przedmiocie nieudzielenia wotum zaufania organowi wykonawczemu może być zaskarżona przez piastuna tego urzędu, jednakże nie dokonano w nim analizy dopuszczalności takiej skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Na okoliczność powyższą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4896/21, zauważając, że stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. dla ustalenia legitymacji procesowej skarżącego konieczne jest wskazanie normy prawnej, będącej podstawą naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego", co wymaga istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem. Interes prawny powinien być indywidualny, osobisty, własny i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej skarżącego, a więc musi istnieć przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skoro niezbędną przesłanką skorzystania z prawa do sądu w trybie art. 101 u.s.g. jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, to przepis ten nie może być podstawą prawną do wniesienia skargi w interesie publicznym. Zatem z art. 101 u.s.g. nie można wywieść, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) będący organem wykonawczym, ma legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy. W ocenie NSA, brak jest podstaw do uznania, że podjęcie przez radę gminy uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania wójtowi doprowadza w sposób bezpośredni, czy nawet pośredni do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej stanowisko wójta. Rada gminy, podejmując uchwałę w przedmiocie wotum zaufania, nie realizuje wobec wójta zadań organu administracji publicznej (nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada obowiązków), a jedynie spełnia funkcje kontrolne wobec niego jako organu wykonawczego. Wskazany przepis nie odnosi się zatem do naruszenia interesu prawnego jednego organu gminy przez inny organ gminy. W tych okolicznościach, podjęcie uchwały o nieudzieleniu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wotum zaufania nie stanowi ingerencji w jego uprawnienia lub obowiązki. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 14 stycznia 2022 r., sygn. akt: III OSK 4896/21 i III OSK 7559/21; 1 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5083/21; 31 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 2883/22, stwierdzając, że: "Uchwała o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania, na podstawie art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym, ma charakter intencyjny, będąc wyłącznie deklaracją organu stanowiącego tej jednostki samorządu terytorialnego w sprawie oceny działalności organu wykonawczego gminy w roku poprzednim, w zakresie określonym w raporcie o stanie gminy, tj. realizacji polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego (zob. art. 28aa ust. 2 u.s.g.). Co za tym idzie, nie sposób uznać, aby podjęcie uchwały w przedmiocie nieudzielenia organowi wykonawczemu gminy wotum zaufania naruszało interes prawny lub uprawnienie skarżącego pełniącego taką funkcję, stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g.". WSA we Wrocławiu podzielił pogląd wyrażony w powołanym powyżej wyroku NSA, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia interesu prawnego, który nadto miałby zostać naruszony podjęciem uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania, po stronie skarżącego, jako obywatela pełniącego jednocześnie stanowisko wójta gminy. Interes prawny do zaskarżenia takiej uchwały nie wynika ani z faktu wyboru na stanowisko burmistrza, ani z art. 28aa u.s.g. Z przepisu tego – jak wywiódł WSA w Poznaniu w postanowieniu z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Po 603/22 – nie wynikają dla wójta, burmistrza lub prezydenta miasta żadne indywidualne uprawnienia lub obowiązki. Jest to typowy przepis kompetencyjny uprawniający radę gminy do przeprowadzenia głosowania nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania po przeprowadzeniu debaty nad raportem o stanie gminy. Niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania - co jest skutkiem z mocy prawa. Uchwała taka nie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki osoby, będącej piastunem organu. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że ewentualna kolejna uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania w następnym roku może prowadzić do podjęcia uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta - art. 28 ust. 10 u.s.g. Są to zdarzenia przyszłe kreujące wyłącznie potencjalne skutki, a sama uchwała jest wyrazem politycznej oceny działalności wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przez organ kontrolujący - radę gminy. W tym względzie jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 264/23, że rada gminy (miasta) jedynie "może podjąć" uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miast) z tego powodu, że w dwóch kolejnych latach nie udzieliła mu wotum zaufania. Tym samym podjęcie uchwały o nieudzieleniu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wotum zaufania nie stanowi ingerencji w jego uprawnienia lub obowiązki. Rozważania te prowadzą do konkluzji, że nie sposób uznać, by zaskarżona uchwała odbierała lub ograniczała jakiekolwiek prawo skarżącego, jako osoby fizycznej piastującej stanowisko Burmistrza wynikające z przepisów prawa, bądź też nakładała na skarżącego nowy obowiązek lub zmieniała obowiązek dotychczasowy. Skutkiem podjęcia zaskarżonej uchwały nie jest np. odwołanie z funkcji Burmistrza, ani nawet nie jest równoznaczne z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w przedmiocie odwołania Burmistrza. Skoro interes prawny wymieniony w art. 101 ust. 1 u.s.g. polega na powiązaniu między sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną, to związek powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia jedynie hipotetyczne, oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu. Skutkiem uchwały o nieudzieleniu wójtowi gminy wotum zaufania nie jest jego odwołanie, ani ograniczenie jego kompetencji w jakimkolwiek zakresie, to nie sposób uznać, aby interes prawny osoby pełniącej tę funkcję został naruszony stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd doszedł zatem do przekonania, że uchwała o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania, na podstawie art. 28 aa ust. 9 u.s.g., ma charakter intencyjny, będąc wyłącznie deklaracją organu stanowiącego tej jednostki samorządu terytorialnego w sprawie oceny działalności organu wykonawczego gminy w roku poprzednim, w zakresie określonym w raporcie o stanie gminy, tj. realizacji polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu. Co za tym idzie, nie sposób uznać, aby podjęcie uchwały w przedmiocie nieudzielenia organowi wykonawczemu gminy wotum zaufania naruszało interes prawny lub uprawnienie skarżącego pełniącego taką funkcję, stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. Mając powyższe na względzie, WSA we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę kasacyjna i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 28aa ust. 2 i ust. 10 u.s.g. w zw. z art. 30 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 23 kodeksu cywilnego, poprzez błędne przyjęcie, że: a. brak jest po stronie skarżącego kasacyjnie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., który mógłby zostać naruszony podjęciem przez Radę Gminy [...] uchwały z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie wotum zaufania Wójtowi Gminy [...], w której Rada Gminy [...] nie udzieliła R.P. - Wójtowi Gminy [...] - wotum zaufania za rok 2021 oraz błędnym przyjęciu, iż uchwała Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie nieudzielenia wotum zaufania Wójtowi Gminy [...] nie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki skarżącego kasacyjnie jako osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy [...] oraz błędnym przyjęciu, iż skutkiem nieudzielenia R.P. - Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania, nie jest jego odwołanie ani ograniczenie jego kompetencji w sytuacji, gdy: • uchwała niniejsza stanowi pierwszy etap w procedurze zarządzenia referendum w przedmiocie odwołania skarżącego kasacyjnie z funkcji Wójta Gminy [...], • uchwała niniejsza stanowi dla wyborców wskazówkę co do prawidłowego sprawowania urzędu przez osobę skarżącego kasacyjnie pełniącego funkcję Wójta Gminy [...], w zakresie realizacji polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy; • podjęcie uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania oznacza dla wyborców i innych osób, iż skarżący kasacyjnie jako pełniący funkcję Wójta Gminy [...] nie zrealizował w 2021 r. polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy, tj. oznacza, iż skarżący działa w sposób sprzeczny z art. 30 u.s.g., co stanowi naruszenie dóbr osobistych skarżącego określonych w art. 23 kodeksu cywilnego w postaci m.in.: wizerunku, prawa do dobrego imienia, godności skarżącego, jako osoby fizycznej pełniącej funkcję Wójta Gminy [...]; b. uchwała Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie nieudzielenia wotum zaufania za rok 2021 ma charakter uchwały intencyjnej, w sytuacji gdy uchwała ta ingeruje w sytuację prawną skarżącego kasacyjnie, jako osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy [...], ponieważ oznacza, iż skarżący nie działa zgodnie z prawem, co stanowi naruszenie dóbr osobistych skarżącego prawnie chronionych w art. 23 kodeksu cywilnego oraz kreuje uprawnienie dla Rady Gminy przewidziane w art. 28aa ust. 10 u.s.g., tj. w przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania, w dwóch kolejnych latach rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta. 2. art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego kasacyjnie, jako osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy [...] możliwości rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd; 3. art. 141 § 4 P.p.s.a, poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawionej przez skarżącego kasacyjnie argumentacji, odnoszącej się do naruszenia jego interesu prawnego, jako osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy [...] w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. jako źródła interesu prawnego skarżącego kasacyjnie, którego naruszenie umożliwiało mu skuteczne wniesienie skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie wotum zaufania Wójtowi Gminy [...]; 4. art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w zw. z art. 101 § 1 w zw. z art. 28aa ust. 2 i 10 u.s.g. w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 23 kodeksu cywilnego, poprzez odrzucenie skargi mimo, iż zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie wotum zaufania Wójtowi Gminy [...], narusza interes prawny skarżącego kasacyjnie jako osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy [...]. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt: III OSK 4896/21 (podobne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 1 czerwca 2022 r., III OSK 5083/21), do którego odwołał się również Sąd pierwszej instancji, że uchwała o nieudzieleniu wójtowi votum zaufania, na podstawie art. 28aa ust. 9 u.s.g., ma charakter intencyjny, będąc wyłącznie deklaracją organu stanowiącego tej jednostki samorządu terytorialnego w sprawie oceny działalności organu wykonawczego gminy w roku poprzednim, w zakresie określonym w raporcie o stanie gminy, tj. realizacji polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego (zob. art. 28aa ust. 2 u.s.g.). Co za tym idzie, nie sposób uznać aby podjęcie uchwały w przedmiocie nieudzielenia organowi wykonawczemu gminy votum zaufania naruszało interes prawny lub uprawnienie skarżącego pełniącego taką funkcję, stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że uprawnionym do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że skoro do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, to podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją, nie zaś sytuacją faktyczną. W konsekwencji, prawo do zaskarżenia uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem (por. wyroki NSA zapadłe na gruncie art. 101 u.s.g.: z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3339/17, LEX nr 2865757, z dnia 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1905/19, LEX nr 2744703, z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 845/17, LEX nr 2683327, z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 467/17, LEX nr 2626659). Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Podmiot wnoszący skargę powinien zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie (a nie tylko faktycznie) gwarantowaną sytuacją. Nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości. Związek ten powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia zatem hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący, lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, wobec czego w danej sprawie należy wykazać naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, które wpływa negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Z art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ta osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, a zatem samo legitymowanie się interesem prawnym lub uprawnieniem, nie jest wystarczające. Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. W konsekwencji, z art. 101 u.s.g. nie można wywieść, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) będący organem wykonawczym, ma legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy. W toku wykonywania zadań gminy i wykonywania przysługujących im kompetencji organy gminy nie mają bowiem własnego interesu prawnego. Nie można uznać, że podjęcie przez radę gminy uchwały o nieudzieleniu votum zaufania wójtowi doprowadza w sposób bezpośredni, czy nawet pośredni do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej stanowisko wójta. Rada gminy, podejmując uchwałę w przedmiocie votum zaufania, nie realizuje wobec wójta zadań organu administracji publicznej (nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada obowiązków), a jedynie spełnia funkcje kontrolne wobec niego jako organu wykonawczego. Wskazany przepis nie odnosi się zatem do naruszenia interesu prawnego jednego organu gminy przez inny organ gminy. Brak jest także podstaw do stwierdzenia istnienia interesu prawnego, który nadto miałby zostać naruszony podjęciem uchwały o nieudzieleniu votum zaufania, po stronie skarżącego, jako obywatela pełniącego jednocześnie stanowisko wójta gminy. Wniesiona skarga kasacyjna kwestii tej także nie wyjaśnia. Potencjalna i ewentualnie mająca zaistnieć w przyszłości utrata zajmowanego stanowiska może godzić w interes faktyczny, a nie prawny skarżącego kasacyjnie. Niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi votum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi votum zaufania – co jest skutkiem z mocy prawa. Uchwała taka nie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki osoby, będącej piastunem organu. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że ewentualna kolejna uchwała o nieudzieleniu votum zaufania może prowadzić do podjęcia uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta. Są to zdarzenia przyszłe, kreujące wyłącznie potencjalne skutki, a sama uchwała jest wyrazem politycznej oceny działalności wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przez organ kontrolujący – radę gminy. W konsekwencji, nie sposób uznać, by zaskarżona uchwała odbierała lub ograniczała jakiekolwiek prawo skarżącego, jako osoby fizycznej piastującej stanowisko wójta wynikające z przepisów prawa, bądź też nakładała na skarżącego nowy obowiązek lub zmieniała obowiązek dotychczasowy. Skutkiem podjęcia zaskarżonej uchwały nie jest odwołanie z funkcji wójta, ani nawet nie jest równoznaczne z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w przedmiocie odwołania wójta. Co więcej, podjęcie uchwały o przeprowadzeniu referendum w przedmiocie odwołania wójta (burmistrza) ma charakter fakultatywny. Skoro interes prawny wymieniony w art. 101 ust. 1 u.s.g. polega na powiązaniu między sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną, to związek powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia jedynie hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu. Skoro skutkiem uchwały o nieudzieleniu wójtowi votum zaufania nie jest jego odwołanie, ani ograniczenie jego kompetencji w jakimkolwiek zakresie, to nie sposób uznać, aby interes prawny osoby pełniącej funkcję wójta został naruszony stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. Jako niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., który skarżący kasacyjnie umotywował w ten sposób, że Sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu pominął przedstawioną przez skarżącego argumentację odnosząca się do jego interesu prawnego. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżony akt za zgodny lub niezgodny z prawem. Sąd administracyjny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powinien podać przepisy prawne, na których się oparł, dokładnie je zinterpretować oraz odnieść się do orzecznictwa (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt. II FSK 2521/11). Uzasadnienie powinno zatem zawierać rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego. Nie ma natomiast obowiązku odnoszenia się do wszystkich aspektów sprawy czy też zarzutów. Sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie NSA, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wzorcowi formalnemu nakreślonemu w art. 141 § 4 P.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu oraz kontrolę instancyjną orzeczenia. Sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem przebieg sprawy, odniósł się do wszystkich kwestii spornych. Zawarł także własną ocenę i analizę tego stanu, podając podstawę prawną rozstrzygnięcia. Możliwe jest prześledzenie toku rozumowania Sądu, a tym samym kontrola instancyjna postanowienia. Strona nie została też pozbawiona informacji o motywach rozstrzygnięcia. To zaś, że Sąd dokonał odmiennej od oczekiwanej przez stronę skarżącą interpretacji przepisów i oceny ich zastosowania nie oznacza, że dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, aby istniał związek między jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza bezpośrednio jego interes prawny. Z powołanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI