III OSK 2547/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo oświatoweliceum dla dorosłychzezwolenie na założenie szkołysieć szkółpotrzeby edukacyjnepostępowanie administracyjnesądy administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Fundacji dotyczącą zezwolenia na założenie publicznego liceum dla dorosłych, uznając, że istniejąca sieć szkół jest wystarczająca i nie wymaga uzupełnienia.

Fundacja domagała się zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, argumentując, że poprawi to warunki kształcenia i uzupełni sieć szkół. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że istniejąca sieć szkół w Warszawie jest już wystarczająca, a liczba wolnych miejsc znacznie przewyższa zainteresowanie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że obie przesłanki – poprawa warunków kształcenia i korzystne uzupełnienie sieci – muszą być spełnione łącznie, a w tym przypadku pierwsza z nich nie została wykazana.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Kuratora Oświaty odmawiającą zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych. Fundacja argumentowała, że utworzenie szkoły poprawiłoby warunki kształcenia i uzupełniło sieć szkół. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe przesłanki do udzielenia zezwolenia, określone w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, to sprzyjanie poprawie warunków kształcenia oraz korzystne uzupełnienie sieci szkół publicznych. Analiza danych wykazała, że w Warszawie istnieje już 18 liceów dla dorosłych prowadzonych przez samorząd, z czego tylko w 7 prowadzono nauczanie, a liczba uczniów była znacznie niższa od planowanej. Podobnie, inne podmioty prowadziły licea, w których kształciło się 2754 uczniów. Wobec tak dużej liczby miejsc i spadającego zainteresowania, NSA uznał, że utworzenie nowej szkoły nie stanowiłoby korzystnego uzupełnienia sieci. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące finansowania szkół niepublicznych oraz konstytucyjnego prawa do zakładania szkół, wskazując, że nie wynika z niego bezwzględny obowiązek udzielenia zezwolenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, utworzenie nowej szkoły nie stanowi korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych, ponieważ istniejąca sieć jest już wystarczająca i nie wykorzystana w pełni, a także nie wykazano, że nowa placówka znacząco poprawi warunki kształcenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w Warszawie istnieje duża liczba miejsc w liceach dla dorosłych, a zainteresowanie nimi jest niskie, co oznacza, że sieć szkół nie wymaga uzupełnienia. Brak spełnienia tej przesłanki jest wystarczający do odmowy zezwolenia, nawet jeśli druga przesłanka (poprawa warunków kształcenia) mogłaby być spełniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.ośw. art. 88 § ust.4 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

rozp. MEN art. 4 § ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konst. RP art. 70 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istniejąca sieć szkół publicznych dla dorosłych w Warszawie jest wystarczająca i nie wymaga uzupełnienia. Liczba wolnych miejsc w istniejących liceach dla dorosłych znacznie przewyższa liczbę chętnych uczniów. Utworzenie nowej szkoły nie sprzyja poprawie warunków kształcenia w sytuacji nadpodaży miejsc.

Odrzucone argumenty

Utworzenie nowej szkoły poprawiłoby warunki kształcenia i uzupełniło sieć szkół. Organy miały obowiązek analizować zmiany w finansowaniu szkół niepublicznych. Art. 70 ust. 3 Konstytucji RP daje prawo do założenia publicznej szkoły. Naruszenie przepisów K.p.a. przez brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie niedookreślone pojęcie nieostre, ocenne, wartościujące lub szacunkowe pozwala na luz interpretacyjny korzystne uzupełnianie sieci szkół publicznych sprzyjać poprawie warunków kształcenia nie można traktować zakładania szkół przede wszystkim przez pryzmat uzyskania tą drogą środków publicznych

Skład orzekający

Artur Kuś

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zezwolenia na założenie szkoły publicznej, w szczególności ocena 'korzystnego uzupełnienia sieci szkół' i 'poprawy warunków kształcenia'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa oświatowego i rozporządzenia wykonawczego, a także stanu faktycznego konkretnej miejscowości (Warszawa).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii dostępu do edukacji i zasad tworzenia szkół publicznych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem oświatowym i administracyjnym.

Czy zawsze można założyć szkołę, jeśli jest zapotrzebowanie? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2547/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1588/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-16
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151, art.145 §1 pkt 1 lit.c, art.3 §1, art.3 §2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7, art.77 §1, art.80, art.15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1082
art.88 ust.4 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1588/23 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w Ł. na decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1588/23 oddalił skargę Fundacji [...] z siedzibą w Ł. (dalej Fundacja) na decyzję M. Kuratora Oświaty (dalej Kurator) z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu była ocena, czy utworzenie szkoły, której dotyczył wniosek Fundacji w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...], który
w wyczerpujący i przekonujący sposób wykazał, że potrzeby edukacyjne w W. są
w wystarczający sposób zaspokojone istniejącą siecią placówek publicznych tego rodzaju. Z przeprowadzonego w tym zakresie postępowania wyjaśniającego wynika jednoznacznie, że już obecnie liczba osób przyjmowanych do publicznych liceów dla ogólnokształcących jest znacznie mniejsza niż liczba wolnych miejsc przeznaczonych dla kandydatów w ramach rekrutacji. Dodatkowo organ pierwszej instancji w przygotowanym zestawieniu przekonująco dowiódł, że w W. spada zainteresowanie kształceniem w publicznych liceach dla dorosłych, czego dowodem są liczby słuchaczy uczęszczających do tych placówek w W. w latach 2014-2022.
W toku kontrolowanego postępowania wykazano zatem, że utworzenie nowego liceum nie doprowadzi do korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że aby doszło do wydania zezwolenia na założenie liceum dla dorosłych, to nawet gdyby utworzenie tej placówki miało sprzyjać poprawie warunków kształcenia, to jednak brak korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych był wystarczającą podstawą do odmowy udzielenia zezwolenia. Przesłanki te muszą być bowiem spełnione łącznie, aby wniosek o udzielenie zezwolenia mógł być rozpatrzony pozytywnie dla wnioskodawcy. Dlatego jednoznaczne i prawidłowe przyjęcie, że udzielając zezwolenia na założenie spornego liceum dla dorosłych nie doprowadzi się do korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych, zwalniało organy od obowiązku wszechstronnego poszukiwania dowodów na spełnienie przesłanki "poprawy warunków kształcenia".
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że skarżąca podniosła również, iż złożenie przez nią wniosku o udzielenie zezwolenia na założenie ww. placówki jest konsekwencją zmiany zasad finansowania szkół niepublicznych. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie miały obowiązku omawiania tego zagadnienia, albowiem zasady finansowania szkół publicznych i niepublicznych nie stanowią elementu podstawy prawnej wydanych przez nie decyzji. W toku kontrolowanego postępowania oceniano, czy istnieją przesłanki do udzielenia zezwolenia na założenie publicznego liceum dla dorosłych i podstawa prawna decyzji w tym zakresie została wyjaśniona w sposób wystarczający. Sąd przy tym zgodził się ze stanowiskiem organów, że szkoły i placówki publiczne utworzone na podstawie zezwolenia chociaż z administracyjnoprawnego punktu widzenia mają charakter szkoły publicznej, to w dalszym ciągu są własnością prywatną. Szkoły publiczne prowadzone przez osoby fizyczne bądź prawne otrzymują na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem łożenie na te szkoły pieniędzy publicznych, czy też ujmując to inaczej pieniędzy podatnika ma sens jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół państwowych i będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można również zgodzić się z zarzutem skargi, że to w wyniku zaskarżonej decyzji "mieszkańcy miasta mają ograniczoną możliwość nauki w publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych". Sąd wyjaśnił, że to ustawodawca zdecydował o nałożeniu na jednostki samorządu terytorialnej zadań z zakresu oświaty i ten sam ustawodawca wybrał (co do zasady) organy tych jednostek do udzielania zezwoleń innym podmiotom na zakładanie szkół publicznych. Treść analizowanego zarzutu skargi jest zatem cechą charakterystyczną polskiego systemu oświaty, w którym skarżąca Fundacja funkcjonuje. Sąd zauważył przy tym, że z art. 70 Konstytucji RP, na który powołuje się autor skargi, nie wynika publiczne prawo podmiotowe do założenia publicznej szkoły. W art. 70 ust. 3 Konstytucji RP przyznano "obywatelom i instytucjom" prawo zakładania szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych oraz zakładów wychowawczych, jednak z przepisu tego wynika wyraźne rozróżnienie na szkoły publiczne i niepubliczne. Nie można uznać, że właściwy organ musiałby udzielić zezwolenia na założenie szkoły publicznej przez podmiot niepubliczny zawsze, gdy wpłynie do niego taki wniosek.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów wskazanych w skardze. W toku kontrolowanego postępowania przeprowadzono wyczerpujące postępowanie wyjaśniające z zachowaniem wymogów z art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej K.p.a., zaś strona skarżąca czynnie brała udział w postępowaniu przedstawiając własne stanowisko organom. Sąd dostrzegł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zwięzłe, niemniej jednak organ odwoławczy odniósł się do istoty sprawy. Nie miał przy tym obowiązku powtarzania zdań sformułowanych w doręczonym skarżącej rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, skoro w uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kurator w pełni podzielił zapatrywania Prezydenta [...]. Strona skarżąca nie została pozbawiona możliwości poznania argumentacji, którą organ odwoławczy kierował się przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Fundacja zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo:
- naruszenia przez Kuratora art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nieustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie przez organ odwoławczy okoliczności sprawy, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, iż utworzenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w W. nie jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie, a także, iż utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez wnioskodawcę nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia;
- a także naruszenia przez Kuratora art. 15 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości sprawy w ramach drugiej instancji;
2. art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli postępowania administracji publicznej oraz legalności wydanej decyzji;
II. naruszenie norm prawa materialnego:
1. art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielenia i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1591) zwane dalej rozporządzeniem przez osobę prawną lub osobę fizyczną poprzez błędną interpretację przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" oraz "poprawy warunków kształcenia".
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do merytorycznego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie Fundacja oświadczyła, iż zrzeka się rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Jest to także jeden z zarzutów skargi kasacyjnej, stosownie do którego Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne w zakresie obejmującym § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną interpretację przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" oraz "poprawy warunków kształcenia".
Trafnie zostało w zaskarżonym wyroku wskazane, ze takiej pojęcie jak "korzystne uzupełnianie sieci szkół publicznych" stanowi pojęcie niedookreślone. Pojęcie to, zwane także pojęciem nieostrym, ocennym, wartościującym lub szacunkowym, odsyła do ocen porównawczych. Pojęcia nieostre są częścią porządku prawnego i pozwalają na luz interpretacyjny. Ustawodawca wprowadza pojęcia nieostre zasadniczo wtedy, gdy nie jest możliwe kazuistyczne określenie przypadków stosowania lub niestosowania danej normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 972/22).
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprawnie wskazał, że na treść ww. pojęcia nieostrego (niedookreślonego) składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero w konkretnych sprawach.
Przesłanka "korzystnego uzupełniania sieci szkół", stanowiąca jedną z podstaw udzielenia zezwolenia na podstawie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia odnosi się do tworzenia nowych szkół lub placówek edukacyjnych, które spełniają potrzeby edukacyjne lokalnej społeczności i są efektywne w realizacji swojej misji co oznacza, że jest zarówno zapotrzebowanie na kształcenie, które ma prowadzić nowo tworzona szkoła, jak i istniejąca sieć szkół jest w tym zakresie niewystarczająca.
Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że założenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w W." spełnia przesłankę "korzystanego uzupełnienia sieci szkół" w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Argumentacja mająca przemawiać za takim stanowiskiem jest niezasadna. Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję trafnie wskazał, że w pełni zasadne są argumenty organów przemawiające za brakiem jej spełnienia. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w W. jest 18 liceów ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez organy samorządu [...], a w roku szkolnym 2022/2023 z tych 18 liceów tylko w 7 z nich prowadzone było nauczanie. Łącznie w tych 7 liceach ogólnokształcących dla dorosłych w roku szkolnym 2022/2023 pobierało naukę 2207 uczniów, z tym że nabory do klas pierwszych przeprowadzono już tylko w 5 takich liceach i przyjęto w roku szkolnym 2022/2023 498 uczniów, co skutkowało utworzeniem łącznie tylko 17 oddziałów. Jest to znacząco poniżej planowanego przyjęcia do klas pierwszych w tym roku szkolnym, szacowanego na 1507 uczniów i 43 odziały w klasach pierwszych.
Powyższe wskazuje, że w istniejącej na terenie [...] sieci liceów ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych tylko przez samorząd lokalny istnieje bardzo duży niedobór uczniów, skoro z zakładanej liczby uczniów wakaty obejmowały ok. 65 %. Przyjęcie tylko 1/3 liczby uczniów w stosunku do planowanych do uruchomienia oddziałów w szkołach wyraźnie wskazuje, tak jak to trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że potrzeby wspólnoty samorządowej w zakresie wykonywania zadań oświatowych w segmencie szkół ogólnokształcących dla dorosłych są w pełni zapewnione i zaspokojone.
Oprócz liceów ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez samorząd [...], funkcjonują w Warszawie także licea ogólnokształcące prowadzone przez inne podmioty, w których kształciło się w roku szkolnym 2022/2023 2754 uczniów.
Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie została spełniona przesłanka, zgodnie z którą założenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w W." stanowiłoby korzystne uzupełnienie sieci szkół w [...]. Identyczny pogląd zawarł NSA w wyroku z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 147/14 stwierdzając, że nie ma więc sensu tworzenia nowego liceum, jeżeli w dotychczas istniejących jest taka ilość miejsc, że jest ona wystarczająca dla wszystkich chętnych (podobnie NSA w wyroku z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14).
Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy samorządowe [...] nie wykazały, aby były w stanie przyjąć wszystkich chętnych, którzy pobierają odpłatną naukę w liceach ogólnokształcących dla dorosłych. Okoliczność ta nie ma w tej sprawie znaczenia. Przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia w tej sprawie nie było to, czy wszyscy chętni będą mieli zapewnione kształcenie w publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych ale to, czy istniejąca w dacie wydania decyzji odwoławczej sieć takich szkół na terenie [...] jest wystarczająca, czy też wymaga uzupełnienia. Skoro organy w tej sprawie prawidłowo wykazały, że sieć tych szkół nie tylko w pełni pokrywa zapotrzebowane na takie kształcenie, ale też w znacznym zakresie nie jest wykorzystywana, to utworzenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w W." nie spełniałoby przesłanki korzystnego uzupełniania sieci takich szkół w [...].
Kwestia zapewnienia uczniom możliwości wyboru liceum ogólnokształcącego dla dorosłych prowadzonego przez organy samorządu oraz przez inne podmioty nie stanowi kryterium udzielania zezwolenia. Jak wynika przy tym ze zgromadzonego materiału dowodowego, w [...] istnieje możliwość wyboru między liceami ogólnokształcącymi dla dorosłych prowadzonymi przez różne podmioty.
Tym samym okoliczność, że wnioskowana do założenia szkoła nie spełni przesłanki korzystnego uzupełniania sieci szkół oznacza, że decyzja odmowna jest zasadna. Powołany § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienia dwie odrębne przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby mogło być wydane pozwolenie.
Także druga przesłanka wynikająca z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którą warunkiem udzielenia zezwolenia jest sprzyjanie poprawie warunków kształcenia, stanowi pojęcie nieostre (niedookreślone). Wprawdzie w tej sprawie organy administracji tę przesłankę nie oceniły w szerszym zakresie, tym niemniej nie stanowi to wady, która uzasadniałaby uchylenie zaskarżonego wyroku lub zaskarżonej decyzji. Sama strona skarżąca kasacyjnie nie wykazywała, w jaki sposób udzielenie zgody na założenie przez nią liceum ogólnokształcącego dla dorosłych sprzyjałoby poprawie warunków kształcenia. Dopiero w skardze i skardze kasacyjnej wskazuje się, że w tej szkole oferowane byłyby platformy edukacyjne i zajęcia nadobowiązkowe przygotowujące z niektórych przedmiotów do matury. Tak podnoszona argumentacja nie może spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku z dwóch zasadnych powodów. Po pierwsze sama wnioskująca Fundacja [...] z siedzibą w Ł. nie wskazywała, w jaki sposób funkcjonowanie planowanej szkoły sprzyjałoby poprawie warunków kształcenia. To nie organy mają uzasadniać spełnienie przesłanek pozwalających na udzielenie zezwolenia, ale na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazywania, że wnosząc o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły jest spełniona przesłanka w postaci "sprzyjania poprawie warunków kształcenia". Po drugie wykazany już brak spełnienia przesłanki w postaci "korzystnego uzupełnienia sieci szkół" na terenie m.st. Warszawy uzasadniało odmowę udzielenia zezwolenia i to niezależnie od tego, czy spełniona byłaby przesłanka "sprzyjania poprawie warunków kształcenia" w nowo zakładanej szkole.
Jak wynika wprost z treści skargi kasacyjnej, istotną wagę przywiązuje strona skarżąca kasacyjnie do finansowania zadań oświatowych wykonywanych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym w tym zakresie argumentacja ta jest niespójna. Z jednej strony podnosi się, że zmiany w zakresie finansowania takich szkół spowodują realne zmniejszenie wysokości dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, co ma skutkować podniesieniem opłat w istniejących już liceach ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego, a skutkiem tego ograniczyć możliwości edukacyjne mieszkańców W. Z drugiej zaś strony wskazuje strona skarżąca kasacyjnie, że właśnie w takiej hipotetycznej sytuacji założenie szkoły przez nią umożliwiłoby bezpłatną naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych. Niespójność tej argumentacji wynika stąd, że tak jak wnioskująca Fundacja, tak i inne podmioty niepubliczne otrzymywałyby dotacje na wykonywanie zadań oświatowych na podstawie takich samych kryteriów, tym samym także i ta Fundacja starałaby się o otrzymywanie dotacji z budżetu m.st. Warszawy oraz poszukiwałaby środków na co najmniej pokrycie kosztów funkcjonowania szkoły w taki sam lub bardzo podobny sposób, jak inne podmioty niepubliczne. Ponadto nawet w przypadku zmniejszenia dostępności dla uczniów takich szkół z uwagi na np. wprowadzenie wyższych opłat w liceach ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez podmioty niepubliczne, na terenie [...] istniało w dacie wydania decyzji odwoławczej 18 liceów ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez [...] ze znaczną liczbą miejsc wolnych, z których tylko w 7 z nich prowadzone były zajęcia lekcyjne.
Mając powyższe należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym niezasadne oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargi w tej sprawie i brak stwierdzenia, że wydając zaskarżoną decyzję M. Kurator Oświaty naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nieustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego. W tej sprawie, jak wynika to z uzasadnienia wyroku, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa oddalając skargę i poprawnie stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób pozwalający na ustalenie rzeczywistego stanu sprawy. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji nie uznał, aby zostały naruszone ww. przepisy postępowania administracyjnego.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli postępowania administracji publicznej oraz legalności wydanej decyzji.
Wskazane przepisy mają charakter kompetencyjny i stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 268/08). Naruszenie art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11).
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w całości przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy przedstawił w zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz wskazał na przepisy prawa, które w sprawie miały zastosowanie i dokonał ich prawidłowej wykładni. Okoliczność skoncentrowania się przez organ odwoławczy na przesłance "korzystnego uzupełnienia sieci takich szkół" w [...] nie naruszała przepisów prawa. To bowiem brak spełnienia tej przesłanki uzasadniał odmowę wydania zezwolenia. Okoliczność uznania przez organ odwoławczy za trafną argumentację organu pierwszej instancji nie oznacza braku ponownego rozpoznania sprawy.
Nie są również zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 88 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego nie jest uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Skoro organy obu instancji odmówiły udzielenia zezwolenia na założenie szkoły przez stronę skarżącą kasacyjnie po uzyskaniu opinii kuratora oświaty, to taka odmowa nie stanowiła naruszenia ww. przepisu kompetencyjnego.
Z ustalonego stanu faktycznego tej sprawy wynika, że na terenie [...] nie ma zapotrzebowania na tworzenie kolejnej szkoły o uprawnieniach szkoły publicznej przez podmiot nie będący jednostką samorządu terytorialnego. Tym samym zgoda na jej utworzenie byłaby postrzegana jako naruszenie tej przesłanki. Nie można traktować zakładania szkół przede wszystkim przez pryzmat uzyskania tą drogą środków publicznych. Takie stanowisko wyrażono także w orzecznictwie sądowym podkreślając, że łożenie na takie szkoły pieniędzy publicznych, czy też pieniędzy podatnika, ma sens jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół państwowych i będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej (tak NSA w wyroku z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 147/14; NSA w wyroku z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14). Tym samym tylko spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących wydanie zezwolenia na założenie szkoły określonych w § 4 rozporządzenia, a w tym także jego § 4 ust. 1 pkt 6 uzasadnia późniejsze przekazywanie dotacji na wykonywanie zadań oświatowych.
Skoro w tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśniono brak spełnienia przesłanki w postaci korzystnego uzupełnienia sieci szkół wynikającej z powołanego § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w zakresie udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w W., to zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Także zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie zakwestionowały zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI