III OSK 2545/22

III OSK 2545/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 158/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-06-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 158/22 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek P. P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 158/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną w pierwszej instancji (pkt I), a także zasądził od Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
P. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. (dalej: "Dyrektor", "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
1. Czy podmiot gospodarczy [...] świadczy lub kiedykolwiek świadczył usługi na rzecz Biblioteki?
2. Jaki jest zakres świadczonych usług przez [...]?
3. Skan wszystkich umów między Biblioteką a [...].
Dyrektor wezwał skarżącego do wskazania powodów, dla których spełnienie żądania wniosku będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Stwierdził, że zakres żądania generuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), obejmujący anonimizację danych osób, które widnieją na żądanych dokumentach (pracowników, współpracowników). Wskazał na konieczność wykazania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, celem dokonania przetworzenia żądanych informacji. Poinformował, że w przypadku braku odpowiedzi (w terminie 14 dni) wniosek zostanie pozostawiony bez odpowiedzi.
Odpowiadając na wezwanie skarżący stwierdził, iż objęte wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej i że - w związku z tym - nie zachodzi konieczność przetworzenia informacji. Podniósł, iż są to informacje proste i że ich udostępnienie nie wymaga wykazania istnienia jakiegokolwiek interesu po stronie wnioskodawcy. Pomijając powyższe, odpowiadając na wezwanie organu odnoszące się do wykazania szczególnego interesu publicznego, wskazał, że wnioskowane informacje są niezwykle ważne z punktu widzenia opinii publicznej, gdyż dla niego osobiście, ale i mieszkańców osiedla W. w C. oraz mieszkańców Gminy C. ważne jest, jakie podmioty świadczą usługi dla Biblioteki, czy są one efektywne z punktu widzenia rynkowego i zarazem konkurencyjne oraz jakie środki publiczne są na nie przeznaczane (dodatkowo można upewnić się, czy są one wykonywane /te usługi/ na wysokim poziomie, rzetelnie i w sposób właściwy). Zważył, że uzyskanie wnioskowanych informacji przyczyni się w szczególności do poprawy efektywności działania organu, a ich wykorzystanie przyniesie realny wpływ na sprawy społeczności, przez możliwość kontroli społecznej zakresu wykonywanych usług na rzecz Biblioteki, jakości oraz terminowości świadczonych usług. Dodał, że uzyskane informacje odpowiedzą na pytanie co do gospodarności Biblioteki oraz wydatkowania środków publicznych na cele statutowe jednostki. Skarżący motywował, że wnioskodawcą w sprawie jest radny, który - jako członek organu gminy - ma niezaprzeczalnie większe możliwości wpływania na sprawy publiczne i kształtowania aktów prawa miejscowego, które mogą dotyczyć podmiotu, do którego zwrócono się o informację publiczną.
Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C. decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. L.dz. [...], na podstawie art. 104 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), odmówił udostępnienia informacji publicznych.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], na podstawie "art. 138 § 1 pkt" k.p.a. w związku z art. 16 i art. 17 u.d.i.p., oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że osią sporu jest charakter (kwalifikacja) żądanej przez skarżącego informacji publicznej, prowadzący w konsekwencji do odmowy jej udostępnienia.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że trzeba za skarżącym stwierdzić, że informacje objęte wnioskiem są typowymi informacjami prostymi, które podlegają udostępnieniu bez wykazania przez wnioskodawcę jakiegokolwiek interesu w ich pozyskaniu. Wniosek sprowadza się do udostępnienia skanu dokumentów oraz odpowiedzi na dwa nieskomplikowane w swej treści klarowne pytania. Żądana informacja jest zapewne znana (winna być znana) organowi niejako z urzędu, bowiem nie jest to duży organ administracji.
W ocenie Sądu trafnie przyjmuje skarżący, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji musi podejmować czynności materialno-techniczne, służące realizacji wniosku. Gdyby każdą konieczność odszukania dokumentów tratować jako przetworzenie informacji, prawo do informacji publicznej przestałoby być powszechne, a tym samym nie czyniłoby zadość postanowieniom Konstytucji RP. Takie czynności organu jak selekcja dokumentów i ich analiza pod względem treści są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej oraz że sam fakt czasochłonnego procesu odnajdywania żądanej informacji, czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej, albowiem taka informacja nie jest informacją nową.
Zdaniem Sądu, zakres wniosku nie pozostawia wątpliwości, że informacja objęta wnioskiem w skutek jej udostępnienia nie staje się informacją nową jakościowo, a jej udostępnienie nie wymaga podjęcia przez organ ponadprzeciętnych czynności. Trzeba wskazać za skarżącym, że informacje nie wymagają ponadprzeciętnej analizy, a jedynie prostego udostępnienia w formie pisemnej. Za wątpliwie należy uznać argumenty organu, jakoby do udostępnienia informacji objętych wnioskiem konieczne było poświęcenie trzech godzin pracy przez dwie osoby. Gdyby nawet uznać takowe za realne, to nie sposób stwierdzić, aby paraliżowało to pracę organu.
Powyższe prowadzi do wniosku, że organ bezzasadnie uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i wezwał skarżącego do wykazania, że pozyskanie przez niego żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że słuszny jest zarzut nieprawidłowego wydania obu decyzji przez tę samą osobę (p.o. Dyrektora Biblioteki A. W.). Sąd stwierdził, że powyższe uchybienie stanowiło wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w C., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa poprzez: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - poprzez jego błędną wykładnię i wskazanie, że wnioskodawca wykazał szczególny interes publiczny - w sytuacji gdy wnioskodawca takiej przesłanki nie wykazał, jego wyjaśnienie miały charakter ogólny, subiektywny - nie wykazujący tej przesłanki.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. P. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Zarzut skargi kasacyjnej opiera się wyłącznie na naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - poprzez jego błędną wykładnię "i wskazanie, że wnioskodawca wykazał szczególny interes publiczny – w sytuacji, gdy wnioskodawca takiej przesłanki nie wykazał, jego wyjaśnienia miały charakter ogólny, subiektywny".
Istota zarzutu i jego uzasadnienie sprowadza się zatem do stwierdzenia, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż informacja jakiej żądała strona nie jest informacją publiczną przetworzoną, a nadto wnioskodawca uzasadnił, że jej pozyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – gdyż uczynił to ogólnie, powołując się na bliżej nieokreślone dobro mieszkańców oraz, że może się ona przyczynić do poprawy działania Biblioteki. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że "każda konieczność ingerencji w treść dokumentu (zatajenie określonych danych) stanowi formę anonimizacji, a to w konsekwencji stanowi przetworzenie informacji. (...) W przypadku, gdy udostępnienie żądanej informacji wymaga podjęcia dodatkowych czynności, w tym sięgnięcia do dokumentacji źródłowej, chodzi zazwyczaj o informację przetworzoną."
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej – czyli, innymi słowy, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) – obejmuje m.in. uprawnienia do "uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Choć ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował ani nawet bliżej nie określił. A termin "informacja prosta" w u.d.i.p. w ogóle nie występuje.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2018 r. o sygn. akt I OSK 1526/16 "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (zob. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (zob. wyrok NSA z 05.12.2013 r., I OSK 1857/13, CBOSA). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.
W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m. in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09, CBOSA; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13 – CBOSA). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12, CBOSA). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 05.09.2013 r., I OSK 865/13, CBOSA). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością;
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05).
W judykaturze wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym – tracącym, jak się wydaje, już na aktualności – nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19.03.2013 r., I OSK 2875/12, CBOSA), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14.09.2012 r., I OSK 1292/12, CBOSA). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie – obecnie już raczej dominujący – wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA). W referowanym tu nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 09.08.2011 r., I OSK 792/11; z 25.04.2012 r., I OSK 202/12; z 05.03.2015 r., I OSK 863/14; z 04.08.2015 r., I OSK 1645/14; z 25.11.2016 r., I OSK 1513/15; z 14.04.2017 r., I OSK 2791/16; z 26.03.2018 r., I OSK 2349/17; z 27.03.2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA).
Zatem nie każda anonimizacja dokumentów zawierających informację publiczną (jak twierdzi strona skarżąca kasacyjnie), której udostępnienia żąda wnioskodawca, może być kwalifikowana jako informacja przetworzona.
Jednocześnie podkreślić należy, że nie został w skardze kasacyjnej zakwestionowany stan faktyczny przyjęty w niniejszej sprawie. Tym samym za Sądem I instancji stwierdzić należy, że żądane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej informacje są "typowymi informacjami prostymi". Zwłaszcza dotyczy to odpowiedzi na odpowiedzi na pierwsze dwa pytania tego wniosku. Pytanie trzecie wniosku staje się aktualne dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze z nich. W takim też przypadku strona skarżąca kasacyjnie powinna była wykazać w sposób przekonujący, dlaczego zeskanowanie umów między Biblioteką a asperNova i ich ewentualna anonimizacja stanowi informację przetworzoną tj. wymaga podjęcia niestandardowych czynności, czy też poniesienia wymiernych nakładów osobowych i czasowych ze strony organu. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, "gdyby każdą konieczność odszukania dokumentów tratować jako przetworzenie informacji, prawo do informacji publicznej przestałoby być powszechne, a tym samym nie czyniłoby zadość postanowieniom Konstytucji RP." Natomiast podmiot zobowiązany nie wykazał, aby selekcja dokumentów i ich analiza pod względem treści, a zwłaszcza konieczność ich anonimizacji – np. ze względu na znaczącą ilość dokumentów wiązała się z szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku. Podmiot zobowiązany ograniczył się tylko do ogólników, że będzie to wymagało "co najmniej trzy godziny pracy (znaczną część dnia pracy) i że do tego zadania musiałoby być zaangażowanych co najmniej dwóch pracowników, którzy musieliby odszukać odpowiednie dokumenty, analizować je, odpowiednio kompletować, redagować odpowiedzi itp." W tym kontekście, ubocznie jedynie należy zwrócić uwagę, że działając na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.i.p., podmiot zobowiązany podmiot może poinformować skarżącego, że udzielenie wnioskowanych przez niego informacji wiąże się z koniecznością poniesienia przez organ dodatkowych kosztów (osobowych, eksploatacyjne, materiałowe). W takim wypadku te dodatkowe koszty (dokładnie wyliczone) w związku z przygotowaniem wnioskowanej informacji z uwagi na jej zakres, ilość i formę żądanych dokumentów, pracochłonność ich przygotowania oraz potrzebę przetworzenia informacji powinien ponieść wnioskodawca (zob. np. wyrok NSA z 30 maja 2025 r., sygn. III OSK 1697/24).
W konsekwencji przyjmując, że żądana przez wnioskodawcę informacja jest informacja prostą, a nie jest informacją przetworzoną nie istotne jest czy wykazał on, iż jej pozyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać jedynie należy, że ocena, czy wnioskodawca w swoim piśmie z 27 grudnia 2021 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu wystarczająco uzasadnił, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, czy też uczynił to zbyt ogólnie nie wykazując tej przesłanki, jest oceną stanu faktycznego przyjętego w sprawie, a nie wykładnią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jednak, jak wskazano na wstępie rozważań, zarzutu naruszenia ustaleń faktycznych, w skardze kasacyjnej nie podniesiono.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wniosek P. P. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. został oddalony (pkt 2 wyroku), ponieważ skarżący nie wykazał (sporządzając samodzielnie odpowiedź na skargę kasacyjną), że takowe koszty poniósł, a zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 przepisy art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.