III OSK 2543/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej była sprawa dotycząca zawieszenia rachunku spółki E. sp. z o.o. w rejestrze Unii przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) z powodu nierozliczenia wielkości emisji gazów cieplarnianych za okres 2013-2020. Spółka kwestionowała tę czynność, zarzucając KOBiZE naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez zastosowanie czynności materialno-technicznej zamiast decyzji administracyjnej, naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP) w związku z wejściem w życie art. 92a ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (ustawa ETS) 25 czerwca 2021 r., oraz naruszenie art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że czynność KOBiZE była prawidłową czynnością materialno-techniczną, a przepisy zostały zastosowane zgodnie z zasadą aktualności, ponieważ stan nierozliczenia emisji utrzymywał się po wejściu w życie art. 92a ustawy ETS. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 28 października 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. NSA potwierdził, że ustawa ETS nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej w przypadku zawieszenia rachunku, a czynność ta ma charakter materialno-techniczny. Sąd uznał również, że zastosowanie art. 92a ustawy ETS było zgodne z zasadą aktualności, gdyż nierozliczenie emisji stanowiło stan trwający po wejściu w życie przepisu. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia Karty Praw Podstawowych UE oraz wadliwości składu orzekającego, wskazując na brak podstaw do kwestionowania powołania sędziów w kontekście reformy KRS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszania rachunków w rejestrze Unii w systemie handlu emisjami, stosowanie zasady aktualności w prawie intertemporalnym, charakter czynności materialno-technicznych w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego przepisu ustawy ETS i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Interpretacja zasady aktualności może być stosowana w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy czynność zawieszenia rachunku w rejestrze Unii przez KOBiZE powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, czy jako czynność materialno-techniczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynność zawieszenia rachunku w rejestrze Unii przez KOBiZE jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, zgodnie z przepisami ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
Uzasadnienie
Ustawa ETS w art. 10 określa formę zawiadomienia o zawieszeniu rachunku jako informację (czynność materialno-techniczną), a nie decyzję administracyjną. Przepisy te zapewniają możliwość wniesienia sprzeciwu i kontrolę sądową, realizując standardy ochrony prawnej.
Czy zastosowanie art. 92a ustawy ETS (wprowadzonego 25 czerwca 2021 r.) do stanu nierozliczenia emisji, który istniał przed tą datą, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (retroaktywność)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 92a ustawy ETS jest zgodne z zasadą aktualności, jeśli stan nierozliczenia emisji utrzymywał się po dacie wejścia w życie przepisu.
Uzasadnienie
Zasada aktualności wymaga stosowania prawa obowiązującego w chwili orzekania. Jeśli nierozliczenie emisji stanowiło stan trwający i utrzymywało się po 25 czerwca 2021 r., organ miał prawo zastosować art. 92a ustawy ETS, który wszedł w życie w tym dniu. Obowiązek rozliczenia emisji nie ustaje z upływem terminu, lecz trwa do momentu jego wykonania.
Czy zawieszenie rachunku w rejestrze Unii na podstawie art. 92a ustawy ETS stanowi sankcję naruszającą art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE (zakaz stosowania sankcji w sposób nieproporcjonalny)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie rachunku nie jest sankcją, lecz środkiem zabezpieczającym wykonanie obowiązku rozliczenia emisji.
Uzasadnienie
Mechanizm zawieszenia rachunku ma charakter materialno-techniczny i zabezpieczający, a nie represyjny. Nie pozbawia strony możliwości rozliczenia emisji ani gromadzenia uprawnień, a jedynie ogranicza swobodne nimi rozporządzanie w celu wykonania obowiązku.
Czy skład sądu orzekającego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym był prawidłowy, biorąc pod uwagę kontrowersje dotyczące powołania sędziów w kontekście ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma podstaw do stwierdzenia, że skład sądu był nieprawidłowy z powodu sposobu powołania sędziego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest prawidłowo obsadzony, jeśli orzeka w nim sędzia powołany zgodnie z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Kwestionowanie procesu powoływania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, chyba że wystąpią konkretne okoliczności naruszające standardy niezawisłości i bezstronności.
Przepisy (14)
Główne
ustawa ETS art. 92a § 1
Ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Określa czynność KOBiZE polegającą na zawieszeniu dostępu do rachunku operatora w rejestrze Unii w przypadku nierozliczenia wielkości emisji.
ustawa ETS art. 10 § 1-6
Ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Określa obowiązek KOBiZE informowania o zawieszeniu rachunku oraz procedurę wnoszenia sprzeciwu do Ministra.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
ustawa ETS art. 92 § 1 i 5
Ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Określa terminy rozliczenia wielkości emisji.
ustawa ETS art. 104 § 1
Ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Przewiduje administracyjną karę pieniężną za nierozliczenie wielkości emisji.
k.p.a. art. 1 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zakresu stosowania k.p.a. i definicji decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że sprawy załatwiane są w formie decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy wyłączenia sędziego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niedziałania prawa wstecz.
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
ustawa ETS art. 94 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Dotyczy wykazu podmiotów, które nie rozliczyły wielkości emisji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność KOBiZE polegająca na zawieszeniu rachunku jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. • Zastosowanie art. 92a ustawy ETS jest zgodne z zasadą aktualności, nawet jeśli nierozliczenie emisji nastąpiło przed wejściem w życie przepisu, o ile stan ten utrzymywał się po tej dacie. • Zawieszenie rachunku nie jest sankcją w rozumieniu prawa UE, lecz środkiem zabezpieczającym. • Skład sądu był prawidłowy, a zarzuty dotyczące powołania sędziów nie są uzasadnione.
Odrzucone argumenty
KOBiZE powinno wydać decyzję administracyjną, a nie dokonać czynności materialno-technicznej. • Zastosowanie art. 92a ustawy ETS narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. • Zawieszenie rachunku stanowi sankcję naruszającą art. 49 ust. 1 KPP. • Skład sądu był wadliwy z powodu sposobu powołania sędziów.
Godne uwagi sformułowania
Czynność zawieszenia dostępu do rachunku w rejestrze Unii jest czynnością materialno-techniczną, nie wymagającą przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną. • Zasada aktualności wymaga zastosowania art. 92a ustawy ETS w sytuacji, gdy nastąpiło niewykonanie obowiązku rozliczenia emisji i taki stan rzeczy utrzymuje się także po dniu 24 czerwca 2021 r. • Instrument zawieszenia rachunku w rejestrze Unii ma wyłącznie charakter materialno-techniczny, nie jest przepisem o charakterze sankcyjnym, nie pozbawia Skarżącej prawa do rozliczenia się z wielkości emisji.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
sędzia
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania rachunków w rejestrze Unii w systemie handlu emisjami, stosowanie zasady aktualności w prawie intertemporalnym, charakter czynności materialno-technicznych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przepisu ustawy ETS i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Interpretacja zasady aktualności może być stosowana w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu systemu handlu emisjami gazów cieplarnianych i jego konsekwencji dla przedsiębiorców. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i interpretacyjne związane z prawem UE i krajowym.
“Nierozliczone emisje: NSA wyjaśnia, kiedy zawieszenie rachunku w rejestrze UE jest legalne.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.