III OSK 2541/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o statusie osób bezrobotnych na wniosek strony trzeciej ze względu na ochronę danych osobowych.
Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnych jej synów oraz wysokość otrzymywanych przez nich świadczeń. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, powołując się na ochronę danych osobowych i brak zgody osób, których dane dotyczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwość zarzutów i potwierdzając, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie uprawniają do wydania takiego zaświadczenia na wniosek strony trzeciej.
Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnych jej synów oraz wysokość otrzymywanych przez nich świadczeń. Starosta Chrzanowski odmówił wydania zaświadczenia, uznając wniosek za żądanie udostępnienia danych osobowych bez zgody osób, których dane dotyczą, powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych (ustawa z 1997 r. i RODO). Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy postanowienie Starosty, podkreślając brak możliwości udostępniania danych osobowych stronom trzecim bez zgody osób, których dane dotyczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącej, wskazując, że istotą zaświadczenia jest potwierdzenie stanu rzeczy wynikającego z posiadanych przez organ danych, a w tym przypadku odmowa była uzasadniona ochroną danych osobowych. Sąd powołał się również na przepisy ustawy o promocji zatrudnienia, które określają krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania informacji o bezrobotnych, do których skarżąca nie należała. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za wadliwe konstrukcyjnie i abstrakcyjne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i sposób ich naruszenia, a także wykazać istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy. W tej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania został uznany za nieskuteczny z powodu braku precyzji, niepowiązania z konkretnymi działaniami sądu pierwszej instancji oraz braku wykazania wpływu na wynik sprawy. Sąd zaznaczył również, że samo wskazanie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. bez wskazania przepisów prawa, z których wynika interes prawny skarżącej, jest niewystarczające.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia, jeśli wniosek dotyczy danych osobowych innych osób i nie ma zgody tych osób na ich udostępnienie, a wnioskodawca nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania tych informacji na podstawie przepisów prawa.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia określają krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania informacji o bezrobotnych. Skarżąca nie należy do tej kategorii. Dodatkowo, udostępnianie danych osobowych stronom trzecim bez zgody osób, których dane dotyczą, jest ograniczone przepisami o ochronie danych osobowych (RODO).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 7
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.p.z.i.r.p. art. 4 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
RODO art. 6 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
RODO art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
RODO art. 1 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.i.d.p.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
u.o.d.o. art. 23 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wydania zaświadczenia o statusie osób bezrobotnych na wniosek strony trzeciej jest uzasadniona ochroną danych osobowych. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia określają krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania informacji o bezrobotnych, do których skarżąca nie należała. Zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwe konstrukcyjnie i nie spełniały wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez oddalenie skargi (zarzut skargi kasacyjnej).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest środkiem wnoszonym w konkretnej sprawie, skierowanym przeciwko konkretnemu wyrokowi, co oznacza, iż musi odnosić się do podstaw faktycznych i prawnych wyrokowania w danej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Wskazanie, że zostały one naruszone przez oddalenie skargi jest niewystarczające, a zasadniczo błędne, jako nie odpowiadające wymogom przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w kontekście ochrony danych osobowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie dotyczące osób trzecich i ochrony ich danych osobowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą uzyskania informacji a ochroną danych osobowych, a także stanowi przykład wadliwie skonstruowanej skargi kasacyjnej.
“Czy możesz uzyskać zaświadczenie o statusie bezrobotnych swoich bliskich? Sąd NSA wyjaśnia ograniczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2541/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6339 Inne o symbolu podstawowym 633 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Kr 205/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-07-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 174 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 217 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Gromulska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 205/19 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 9 stycznia 2019 r., nr WP-VII.862.33.2018 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 23 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 205/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. W. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 9 stycznia 2019 r., nr WP-VII.862.33.2018, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z 9 listopada 2018 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w C. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wskazującego czy M. B. oraz P. B. są zarejestrowani w urzędzie pracy jako bezrobotni, a jeżeli tak, to jaka jest wysokość otrzymywanych przez nich świadczeń. Skarżąca podała, że zaświadczenie jest jej potrzebne do wydziału spraw lokalowych w Gminie C. Postanowieniem z 20 listopada 2018 r., nr ESI.804/25817/18, Starosta Chrzanowski odmówił wydania zaświadczenia "o rejestracji i wysokości uzyskanych świadczeń albo ich braku przez bezrobotnych lub ich niezarejestrowaniu w PUP" dotyczącego M. B. ur. [...] r. w C. oraz P. B. ur. [...] w C. Organ stwierdził, że wniosek skarżącej jest wnioskiem o udostępnienie danych osobowych wymienionych w nim osób. Został jednak złożony bez jasno wyrażonej pisemnej zgody tych osób na uzyskanie informacji o ich sytuacji faktycznej i prawnej w ramach zadań ustawowych realizowanych przez Powiatowy Urząd Pracy. Starosta powołał się na art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.; "ustawa z 1997 r."). Kwestia ta jest ściśle uregulowana również w przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L rok 2016 nr 119 poz. 1; dalej "RODO"). Starosta uznał, że w tej sytuacji kwestią drugorzędną jest konieczność wykazania interesu prawnego wynikającego z art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze. zm.; dalej "k.p.a.") i odmówił wydania zaświadczenia z uwagi na ochronę danych osobowych i brak zgody osób, których dane dotyczą. Równocześnie organ poinformował, że osoby, których dane dotyczą same we własnej sprawie mogą złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o statusie osoby bezrobotnej. Postanowieniem z 9 stycznia 2019 r., wydanym na podstawie art. 219 k.p.a. w związku z RODO, Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. postanowienie Starosty. Organ powołał się na art. 1 ust. 2, art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 1 lit. c RODO. Jego zdaniem z przepisów tych wynika, że brak jest możliwości m.in. udostępniania danych osobowych "stronom trzecim", które nie mieszczą się w kategorii "odbiorców danych" określonych dla danego celu przetwarzania. Udostępnienie danych osobowych stronie trzeciej jest możliwe po ewentualnym uzyskaniu jednoznacznej zgody osoby, której te dane dotyczą, na udostępnienie danych osobie trzeciej. Organ drugiej instancji uznał, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym zasadnym jest odmowa wydania zaświadczenia "o rejestracji i wysokości uzyskanych świadczeń albo ich braku przez bezrobotnych lub ich niezarejestrowaniu w PUP", w sytuacji, kiedy o dane te wnioskuje strona trzecia, nieuprawniona do pozyskania danych osobowych. Wojewoda stwierdził, że zasadnym jest utrzymanie w mocy wydanego w tej sprawie postanowienia organu pierwszej instancji z 20 listopada 2018 r., pomimo iż organ w uzasadnieniu wydanego aktu podał obok podstawy prawnej obowiązującego bezpośrednio na terytorium RP RODO, również przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r., która utraciła moc w zakresie obejmującym przedmiot niniejszego postępowania z dniem 25 maja 2018 r., w związku z wejściem w życie przepisów RODO. Skargę na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji przytoczył art. 217 § 1 i 2, a także art. 218 § 1 i 2 k.p.a. Wskazał, że istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie przytoczonych wyżej przepisów jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dotyczy zatem czynności faktycznych administracji, co oznacza, że jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie istotnym jest to, że jako powód odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści organy obu instancji wskazały ochronę danych osobowych wymienionych we wniosku osób, tj. synów skarżącej. W ocenie sądu stanowisko organów co do zasady jest prawidłowe. Sąd ten przytoczył art. 33 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 ze. zm.; dalej "ustawa o promocji zatrudnienia"), w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organ drugiej instancji. Stwierdził, że z art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że informacje, o których mowa w ust. 6 (to jest informacje dotyczące bezrobotnych, poszukujących pracy i cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które są przetwarzane przez powiatowe urzędy pracy, w szczególności z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych i dokumentów elektronicznych), są udostępniane publicznym służbom zatrudnienia lub innym podmiotom, realizującym zadania na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, w zakresie niezbędnym do prawidłowej realizacji tych zadań, w szczególności jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej oraz jednostkom obsługującym świadczenia rodzinne. Skarżąca nie jest "innym podmiotem" realizującym zadania na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny. Już zatem sam ten przepis stanowił podstawę do odmowy wydania skarżącej żądanego przez nią zaświadczenia. Sąd ten przytoczył stosowne przepisy RODO, a także ustawy o promocji zatrudnienia po nowelizacji z 2019 r., z których wynika, że informacje na temat osób bezrobotnych są gromadzone w rejestrze centralnym prowadzonym przez ministra właściwego do spraw pracy. Również wojewódzkie urzędy pracy oraz powiatowe urzędy pracy prowadzą rejestry danych o rynku pracy, odpowiednio w województwie i w powiecie, w tym rejestr danych osobowych osób fizycznych (art. 8 ust. 1ba i art. 33 ust. 5a ustawy o promocji zatrudnienia). Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia dane z rejestru centralnego mogą być udostępniane w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700 ze zm.; dalej "ustawa o informatyzacji") innym podmiotom realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów. Sąd przytoczył art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Wskazał, że również w ust. 6a-6d art. 4 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca wymienił podmioty, którym minister właściwy do spraw pracy udostępnia dane z rejestru centralnego w celu realizacji ich zadań ustawowych. Są to: wojewódzkie urzędy pracy, powiatowe urzędy pracy, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, jednostki organizacyjne pomocy społecznej oraz jednostki obsługujące świadczenia rodzinne. Przepisy regulujące udostępnianie danych z rejestru centralnego stosuje się odpowiednio do rejestrów danych wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy. Zdaniem sądu przepisy ustawy o promocji zatrudnienia określają zatem zasady gromadzenia danych osobowych osób bezrobotnych oraz podmioty uprawnione do ich otrzymania. Skarżąca nie należy do żadnej z kategorii tych podmiotów, a zatem odmowa wydania jej zaświadczenia zawierającego dane osobowe M. B. i P. B. była zasadna. Zarówno bowiem przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organ drugiej instancji, jak i te wprowadzone do polskiego porządku prawnego w związku z wejściem w życie RODO, nie uprawniały organów do wydania skarżącej żądanego przez nią zaświadczenia. Nie pozbawia to skarżącej możliwości uzyskania potrzebnych jej informacji, gdyż jej synowie sami mogą wystąpić do organu o wydanie im zaświadczenia o statusie osoby bezrobotnej. Mając powyższe na względzie, sąd pierwszej instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie w sprawie rozprawy. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi strony skarżącej w sytuacji, gdy doszło do naruszenia dyspozycji art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej podniesiony został jeden zarzut. Jego rozpoznanie wymaga jednak poczynienia szeregu uwag natury ogólnej. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, określenie sposobu naruszenia prawa i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało jego niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, a w przypadku podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – dodatkowo wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11), a także w odniesieniu do podstawy formalnej – uprawdopodobnienie istotnego wpływu naruszenia na wynik postępowania. Prawidłowo skonstruowany zarzut powinien następnie zostać uzasadniony. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy – co jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej - sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12). W rozpoznawanej sprawie autorka skargi kasacyjnej podniosła jeden zarzut - zarzut naruszenia prawa procesowego, który jako dotknięty wadami konstrukcyjnymi, nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, w zarzucie nie wskazano w jaki sposób doszło do naruszenia przywołanych przepisów prawa. Wskazanie, że zostały one naruszone przez oddalenie skargi jest niewystarczające, a zasadniczo błędne, jako nie odpowiadające wymogom przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. interpretowanego w związku z punktem 1 tego artykułu. Przepisy te określił wyraźnie, iż tylko tego rodzaju naruszenia prawa pojawiające się na etapie wykładni lub subsumpcji w procesie stosowania prawa, mogą stanowić podstawę zarzutu względem wyroku sądu pierwsze instancji. Wskazanie zatem, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w sytuacji gdy doszło do naruszenia dyspozycji art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zostały naruszone przez oddalenie skargi nie pozwala na ustalenie formy naruszenia prawa. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie może zostać zastąpiony przez sąd drugiej instancji, gdyż określenie formy naruszenia prawa jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej. Jak już wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie uściślać zarzutu, chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11). W rozpoznawanej sprawie jest to jednakże niemożliwe, gdyż analiza uzasadnienia nie pozwala na ustalenie w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów. Po drugie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut i uzasadnienie są nad wyraz abstrakcyjne. Zauważyć należy, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym wnoszonym w konkretnej sprawie, co obliguje autora skargi kasacyjnej do powiązania zarzutu naruszenia wskazanej normy generalno-abstrakcyjnej z konkretnym działaniem bądź zaniechaniem sądu pierwszej instancji w danej sprawie. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Tym samym nieskuteczne okazać się muszą zarzuty abstrakcyjne, z których nie sposób wywieść jakie konkretnie działanie sądu naruszyło dany przepis. W rozpoznawanej sprawie tylko z pozoru doszło do wskazania skonkretyzowanego działania sądu pierwszej instancji, które miało naruszyć przywołane przepisy, tj. wydanie wyroku oddalającego skargę. Wydanie wyroku przez sąd jest konsekwencją podjęcia szeregu działań nakierowanych na wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej konkretnej sprawy. Właśnie te działania sądu mogą być podstawą zarzutów, gdyż to one przesądzają o treści wyroku. Odnoszenie się w zarzucie do treści wyroku bez połączenia zarzutu z konkretną czynnością procesu wyjaśniania podstawy faktycznej lub formalnej musi być uznane za abstrakcyjne. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż z treści zarzutu nie wynika, jakie działania postępowania wyjaśniającego zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa, zaś samo oddalenie skargi jest właśnie konsekwencją czynności sądu poprzedzających wyrokowania i tylko te etapy mogą stać się kanwą formułowania zarzutów. Dalej wskazać należy, że zarzuty muszą zostać należycie uzasadnione. W uzasadnieniu winno dojść do logicznego wyjaśnienia związku naruszenia przepisu procesowego z istotnym wpływem tego naruszenia na wynika postępowania. Brak uzasadnienia każdego zarzutu oznacza, że podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a (por. wyrok NSA z 16 marca 2005 r., GSK 402/04). W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie jest ogólne i nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy. Podniesione zostały w nim ogólne dywagacje, które nie pozwalają na ustalenie jakie konkretnie działanie sądu naruszyło wskazane przepisy. Po trzecie, zarzut w tej postaci nie może być uznany za skuteczny, gdyż samo wskazanie przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., który odnosi się do interesu prawnego, bez wskazania konkretnej normy materialnoprawnej, z której ten interes wynika, jest niewystarczające. Wydanie zaświadczenia jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże interes prawny w jego uzyskaniu. Interes prawny tym różni się od interesu faktycznego, że wynika on z wyraźnej normy prawnej. Jeśli zatem skarżąca twierdzi, że został naruszony przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., to winna wskazać w zarzucie przepisy prawa, z których wynika jej interes prawny. W zarzucie skargi kasacyjnej przepisy takie nie zostały wskazane, co czyni i z tego względu zarzut formalnie nieskuteczny. Dodać należy, że interesu prawnego skarżąca nie wskazała nie tylko na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, lecz także na etapie postępowania przed organami administracyjnym obu instancji. Po czwarte, skarga kasacyjna jest środkiem wnoszonym w konkretnej sprawie, skierowanym przeciwko konkretnemu wyrokowi, co oznacza, iż musi odnosić się do podstaw faktycznych i prawnych wyrokowania w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji wskazał wyraźnie podstawy faktyczne i prawne, które jego zdaniem przemówiły za oddaleniem skargi. Oznacza to, że jeśli autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oddaleniem skargi, to zarzucić musi naruszenie właśnie podstaw prawnych oddalenia skargi wskazanych przez sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku. W rozpoznawanej sprawie jako podstawy oddalenia skargi wskazano przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w części odnoszącej się do udostępniania danych osobowych osób bezrobotnych. Podstawą oddalenia nie był zatem przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i ewentualne niewskazanie interesu prawnego przez skarżącą. Jeśli przepis ten nie był stosowany przez sąd pierwszej instancji, to zasadniczo nie mógł być naruszony. Hipotetycznie możliwe jest naruszenie określonego przepisu przez jego niezastosowanie, lecz wymaga to specjalnej konstrukcji zarzutu, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Stąd też rozważanie tej kwestii jest bezprzedmiotowe. Z tych względów zarzut nie mógł okazać się uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Odnosząc się także do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne jest od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) i przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI