III OSK 2539/21

III OSK 2539/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Po 217/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-11-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1471
art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 799
art. 138 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2006 nr 137 poz 984
§ 2 pkt 1, § 5 ust. 2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków  do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 278 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojskowego Zarządu Infrastruktury w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 217/19 w sprawie ze skargi Wojskowego Zarządu Infrastruktury w [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 3 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie oczyszczalni ścieków [...] położonej na terenie Kompleksu Wojskowego [...] I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Wojskowego Zarządu Infrastruktury w [...] na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 27 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 217/19 oddalił skargę [...] w P. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako WWIOŚ) z dnia 3 stycznia 2019 r. nr WI.703.516.8.2018.SW.ka w przedmiocie oczyszczalni ścieków [...], położonej na terenie [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że WWIOŚ ww. zarządzeniem pokontrolnym, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 1471 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.i.o.ś. oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 27 września 2018 r. do 9 listopada 2018 r. zarządził: 1) przestrzegać warunków posiadanego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do ziemi (rowu na działce o nr [...], obręb [...]) oczyszczonych ścieków z oczyszczalni zlokalizowanej na terenie [...]. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia; 2) podejmować działania zmierzające do zapewnienia właściwego stanu technicznego i eksploatacji urządzeń oczyszczalni ścieków. Termin realizacji: na bieżąco; 3) podjąć skuteczne działania zmierzające do dotrzymywania parametrów fizykochemicznych ścieków odprowadzanych z oczyszczalni, w celu zapewnienia ochrony wód przed zanieczyszczeniem i wyeliminowania niekorzystnych zmian w odbiorniku ścieków. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia; 4) zamontować przepływomierz do prowadzenia pomiarów ilości ścieków odprowadzanych z oczyszczalni, w celu poboru do badań próbek ścieków średnich dobowych proporcjonalnych do przepływu. Termin realizacji: do dnia 28 lutego 2019 r.; 5) przekazywać terminowo Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu i Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wyniki pomiarów ilości i jakości odprowadzanych ścieków, w zakresie określonym przepisami. Terminy realizacji: ustawowe; 6) zapewnić pobieranie w równych odstępach czasu próbek ścieków doprowadzanych na oczyszczalnię i odprowadzanych z oczyszczalni na potrzeby pomiarów jakości ścieków. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia; 7) magazynować wytwarzane na terenie oczyszczalni ścieków odpady w sposób zapewniający ochronę środowiska, w szczególności zapobiegający przed wsiąkaniem odcieków do gruntu. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia; 8) prowadzić ewidencję wytwarzanych odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia; 9) przekazywać terminowo Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, zgodnie z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym. Termin realizacji: korekta za 2017 r. niezwłocznie, za kolejne lata termin ustawowy; 10) opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi ponosić zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Termin realizacji: korekta za 2017 r. niezwłocznie, za kolejne lata termin ustawowy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powyższe zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do właściwego podmiotu i wydano je po gruntownej i rzetelnej analizie wyników przeprowadzonej kontroli, w związku z czym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew argumentacji skarżącego, podmiot kontroli został określony prawidłowo jako [...] w [...], posiada on bowiem tytuł prawny do oczyszczalni ścieków [...] i jest adresatem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2011 r. na wprowadzanie ścieków z oczyszczalni ścieków w kompleksie [...] do rowu. Zaakcentowano przy tym, że wykonywanie przez [...] zadań określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca 2016 r. w sprawie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w komórkach i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowanych nie powoduje, że skarżący jako zarządca nieruchomości i adresat decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym przestaje być podmiotem odpowiedzialnym za eksploatację instalacji oraz urządzeń zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska w kontekście art. 138 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.o.ś. [...] jest przede wszystkim w ww. decyzji określony jako administrator nieruchomości, a skarżący jako zarządca nieruchomości. Trudno przyjąć, żeby zarządzenie pokontrolne kierowane było do administratora nieruchomości, a nie do jej zarządcy. W związku z powyższym Sąd uznał, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie kwestia braku zbadania przez organ decyzji MON z 2 czerwca 2015 r. nr 38/Log/P4.
Kontrolując treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego Sąd pierwszej instancji podniósł, że brak było podstaw, aby stwierdzić, iż punkt 1 tego zarządzenia narusza prawo, skoro z akt sprawy wynika, że w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego od 22 kwietnia 2017 r. do 21 kwietnia 2018 r. [...] odprowadził z oczyszczalni [...] 44 403,9 m ścieków, tj. więcej o 8 108,9 m3 niż wynika z ww. pozwolenia, czym naruszył określone w nim warunki w zakresie dopuszczalnej rocznej ilości ścieków.
Odnosząc się do punktu 2 zarządzenia zwrócono uwagę, że użyte w art. 145 pkt 3 lit. b P.o.ś. sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż katalog ten nie jest zamknięty i może obejmować także zapewnienie prawidłowej eksploatacji instalacji poprzez utrzymywanie urządzeń w odpowiednim stanie technicznym, której zaniedbanie mogłoby doprowadzić do powstania zakłóceń technologicznych, skutkujących wystąpieniem negatywnych skutków dla środowiska.
W kwestii zaś punktu 3 zaskarżonego zarządzenia Sąd stwierdził, że wprowadzanie do ziemi ścieków nieodpowiednio oczyszczonych, powodujących pogorszenie jakości wody w rowie oraz widoczne negatywne zmiany w postaci wzrostu mętności wody, tworzenia się osadu na dnie i korzeniach roślin zanurzonych w wodzie poniżej wylotu z instalacji, stanowi naruszenie art. 78 pkt 2 lit. b i c oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.w.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący przekroczenia uprawnień z art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś., poprzez nałożenie obowiązku zamontowania przepływomierza do pomiarów ilości ścieków oraz art. 36 P.w. Organ w żadnym miejscu w protokole nie wskazał na art. 36 P.w. Faktycznie ten przepis dopiero zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2021 r. W punkcie 4 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ precyzyjnie wskazał, jakie przesłanki decydują o nałożeniu na skarżącego obowiązku posiadania przepływomierza do prowadzenia pomiarów ilości odprowadzanych ścieków, a jest to przede wszystkim konieczność zapewnienia poboru do badań próbek ścieków średnich dobowych proporcjonalnych do przepływu, do czego podmiot korzystający z usług wodnych jest zobowiązany z mocy prawa, tj. przepisów § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków", w związku z § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, na podstawie którego udzielono [...] obowiązujące pozwolenie wodnoprawne.
W kwestii punktu 5 zarządzenia słusznie organ podkreślił, że posiadane przez [...] pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do ziemi nakłada na kontrolowany podmiot obowiązek prowadzenia pomiarów ilości i jakości odprowadzanych ścieków, a więc również ich przekazywanie właściwym organom. Nieprzekazywanie lub nieterminowe przekazywanie wyników stanowi naruszenie § 2 ust. 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji.
W ocenie Sądu skarżący nie zakwestionował skutecznie także punktu 6 zarządzenia pokontrolnego, bowiem zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z § 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków, na podstawie którego udzielono kontrolowanemu podmiotowi pozwolenia wodnoprawnego, próbki ścieków należy pobierać w regularnych odstępach czasu w ciągu roku.
Analizując z kolei treść punktu 7 zarządzenia poniesiono, że wsiąkanie w grunt odcieków z odpadów wytwarzanych na terenie oczyszczalni ścieków jest sprzeczne z nakazem określonym w art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2018 r. poz. 992 z późn. zm.).
W odniesieniu do punktu 8 zarządzenia Sąd stwierdził, że posiadacz odpadów, który wypełnia karty niezgodnie z obowiązującymi wzorami lub stanem faktycznym, narusza art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach.
W nawiązaniu do punktu 9 zarządzenia organ prawidłowo wskazał zaś, że zgodnie z art. 237aa ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o odpadach, do złożonych zbiorczych zestawień danych o odpadach za lata 2017-2018 stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 37 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach z 2001 r. stanowił, że zbiorcze zestawienia danych o odpadach, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.
Nie podważono też prawidłowości punktu 10 zarządzenia, ponieważ w przypadku kontrolowanego podmiotu wykaz za 2017 r. zawierał błędy i nie zawierał wyliczenia wysokości opłaty za wskaźnik sumy jonów chlorków i siarczanów, co stanowi naruszenie art. 295 ust. 1 P.o.ś.
Odnosząc się do argumentacji strony, że sieć wodno-kanalizacyjna w kompleksie nieruchomości [...] została zmodernizowana i przekazana do [...] T S.A. w P., skutkiem czego wnioski pokontrolne są nieaktualne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że z przedłożonej umowy odpłatnego przekazania podłączenia do sieci ([...] wybudował z własnych środków dwa przyłącza kanalizacyjne do działki nr [...] przy ul. [...] w [...]) nie wynika, że takie podłączenie powoduje, że wnioski pokontrolne są nieaktualne, ponieważ samo pozwolenie wodnoprawne dotyczy odprowadzania ścieków do rowu na działce nr [...], obręb [...]. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, żeby [...] miał w zupełności zaprzestać odprowadzania ścieków do ww. rowu (na skutek podłączenia do kanalizacji).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] w P., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego:
1) art. 278 ust. 5 P.w. oraz art.12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. i § 5 ust. 2 w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków poprzez dokonanie błędnej wykładni przywołanych powyżej przepisów (niezgodnej z zasadami wykładni prawa) przyjęcie, że upoważnia on WWIOŚ do umieszczenia w treści zarządzenia pokontrolnego (punkt 4) nakazu zobowiązującego [...] w P. do zamontowania przepływomierza;
2) art. 138 ust. 1 P.o.ś. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni (niezgodnej z zasadami wykładni prawa), w wyniku czego Sąd przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny (treść wydanego przez WWIOŚ zarządzenia pokontrolnego) nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 138 ust. 1 P.o.ś., w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie zastosował normy wynikającej z przepisu art. 138 ust.1 P.o.ś.;
3) ust. 2 kolumna 2 zadań szczegółowych pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 8 ust. 2 kolumna 3 zadań szczegółowych pkt 1, załącznika do decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 czerwca 2015 r. Nr 38/Log/P4 poprzez ich niezastosowanie w szczególności przy dokonywaniu wykładni art. 138 P.o.ś, a także przy interpretacji zakresu obowiązków nałożonych na [...] w P. w treści zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ z dnia 3 stycznia 2019 r. (nr akt WI.703.516.8.2018.);
4) błędne przyjęcie przez Sąd, że WWIOŚ przy nakładaniu obowiązków na skarżącego jako jednostkę resortu MON, nie jest zobowiązany uwzględnić zapisy pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 8 ust. 2 kolumna 3 zadań szczegółowych pkt 1, załącznika Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 czerwca 2015 r. nr 38/Log/P4, skutkiem czego przyjęcie, że w świetle obowiązującego porządku prawnego dopuszczalnym jest nałożenie w treści zarządzenia pokontrolnego na [...] w P. obowiązków, których wykonanie wykracza poza kompetencje [...] w P, a jednocześnie stanowi nieuprawnioną ingerencję WWIOŚ w organizację struktur MON.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną WWIOŚ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a.
W tej sprawie żadna z przesłanek wynikających z ww. przepisów w tej sprawie nie zachodzi, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Jedyne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, a tym samym wobec niezaskarżenia naruszenia przepisów proceduralnych należy przyjąć, że stan faktyczny sprawy ustalony w tej sprawie przez organ wykonujący administrację i oceniony jako prawidłowy przez Sąd pierwszej instancji, nie podlega dalszej kontroli w tej sprawie. Tym samym tak ustalony stan faktyczny należy uznać za prawidłowy.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu błędnej wykładni art. 278 ust. 5 P.w. oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. i § 5 ust. 2 w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków polegającej na przyjęciu, że upoważniają one WWIOŚ do umieszczenia w treści zarządzenia pokontrolnego (punkt 4) nakazu zobowiązującego [...] w Poznaniu do zamontowania przepływomierza.
Ustosunkowując się do tego zarzutu należy stwierdzić, że art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. zawiera normę kompetencyjną upoważniającą wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, po uprzednim przeprowadzeniu kontroli, do wydania zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W tej sprawie przeprowadzono kontrolę i WWIOŚ skorzystał z ww. kompetencji, czym nie naruszył tego przepisu. Zgodnie z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś. kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Takie obowiązki zostały nałożone w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 3 stycznia 2019 r. nr WI.703.516.8.2018.SW.ka w przedmiocie oczyszczalni ścieków [...]. Zarzucając naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. nie może strona skarżąca kasacyjnie skutecznie zakwestionować treści samego zarządzenia pokontrolnego.
Z treści art. 278 ust. 5 P.w. wynika, że ilość i skład ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi ustala się w miejscu wylotu ścieków z instalacji służących do ich oczyszczania lub kolektorów eksploatowanych przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne, z tym że w przypadku wprowadzania wód chłodniczych wraz z innymi rodzajami ścieków ilość i skład ścieków ustala się przed ich zmieszaniem. Powołany przepis nie reguluje sposobu ustalania ilości i składu ścieków wprowadzanych do wód lub ziemi, ale tylko to, w którym miejscu ma być tak ilość i skład ustalany. Punkt 4 zarządzenia pokontrolnego zobowiązywał do zamontowania przepływomierza do prowadzenia pomiarów ilości ścieków odprowadzanych z oczyszczalni, celem poboru do badań próbek ścieków średnich dobowych nie ustalając miejsca dokonywania tych pomiarów. Tym samym zarzut dokonania błędnej wykładni art. 278 ust. 5 P.w. nie jest uzasadniony w okolicznościach tej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zasadności zarzutu dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni § 2 pkt 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków. § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia definiował pojęcie wartości wskaźnika w dobowej próbce średniej, natomiast § 5 ust. 2 tego rozporządzenia regulował minimalną liczbę średnich dobowych próbek ścieków bytowych i ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe dopływających i odpływających z oczyszczalni (dotyczy to liczby pobieranych próbek w zależności od Równoważnej Liczby Mieszkańców - od 2 lub 4 próbek do 24 próbek). Zarządzenie pokontrolne w punkcie 4 nie regulowało ani ilości pobierania średnich próbek dobowych, ani też tego pojęcia nie definiowało. Nałożenie obowiązku zainstalowania przepływomierza wynikało z ustalenia przekroczenia ilości odprowadzanych ścieków, natomiast celem pobierania próbek jest ustalanie składu ścieków.
Tym samym zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni § 2 pkt 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków nie znajduje usprawiedliwienia.
Nie jest zasadny zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej art. 138 ust. 1 P.o.ś. poprzez przyjęcie, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji art. 138 ust. 1 P.o.ś., w wyniku czego przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie zastosowano normy wynikającej z tego przepisu.
Zgodnie z art. 138 ust. 1 P.o.ś. eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest, z zastrzeżeniem art. 139 tej ustawy, obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot.
Nie budzi wątpliwości, że właścicielem oczyszczalni ścieków w stanie faktycznym ustalonym w tej sprawie był Skarb Państwa. Skarb Państwa wykonuje prawa właścicielskie poprzez swoje jednostki organizacyjne. Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżone zarządzenie pokontrolne stwierdził, że skoro pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do ziemi oczyszczonych ścieków innych niż przemysłowe z oczyszczalni zlokalizowanej na terenie [...] nr [...] zostało wydane na rzecz [...], to ten podmiot miał obowiązek prawidłowego eksploatowania tej oczyszczalni, wykonując w tym zakresie uprawnienia wynikające z trwałego zarządu. Ten podmiot (tj. [...]) był niewątpliwie władającym oczyszczalnią, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, bowiem ta jednostka np. zlecała badanie próbek pobranych ścieków. W takiej też pozycji jako władający oczyszczalnią występował [...] w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez WWIOŚ.
Tym samym skoro w skardze kasacyjnej nie zarzucono wadliwie przeprowadzonego postępowania zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, to ustalony przez organ i przyjęty jako prawidłowy stan faktyczny sprawy wiąże także Naczelny Sąd Administracyjny.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą pominięcia przy dokonywaniu wykładni art. 138 P.o.ś. treści załącznika do decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 czerwca 2015 r. Nr 38/Log/P4 w zakresie obejmującym ust. 2 kolumna 2 i zawartych w niej zadań szczegółowych opisanych w pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 8 ust. 2 kolumna 3 pkt 1.
W powołanych punktach Minister Obrony Narodowej dokonał podziału zadań pomiędzy zarządy infrastruktury, wojskowe odziały gospodarcze i jednostki wojskowe. Podział ten, jak trafnie wskazał na to Sąd pierwszej instancji, ma charakter wewnętrzny i nie mógł zmienić treści np. pozwolenia wodnoprawnego nakładającego na określoną jednostkę obowiązek prawidłowego eksploatowania oczyszczalni ścieków. Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje kontroli ww. decyzji Ministra Obrony Narodowej, natomiast jej wydanie nie mogło zmienić już nałożonych obowiązków na poszczególne jednostki podlegające temu Ministrowi. Istotnie w kolumnie nr 2 ustępie drugim ww. decyzji opisano zadania wykonywane przez wojskowe oddziały gospodarcze w zakresie ochrony środowiska w tym zapewnienie udziału w kontrolach (ust. 2 kolumna 2 pkt 1 tej decyzji), prowadzenie ewidencji odpadów (ust. 2 kolumna 2 pkt 2 tej decyzji), realizacja zadań w zakresie gospodarki odpadami (ust. 2 kolumna 2 pkt 3 tej decyzji), prowadzenie ewidencji danych celem naliczania odpłat za korzystanie ze środowiska (ust. 2 kolumna 2 pkt 4 ww. decyzji), sporządzanie rocznej informacji o stanie środowiska (ust. 2 kolumna 2 pkt 6 tej decyzji), właściwe utrzymywanie i użytkowanie infrastruktury technicznej służącej ochronie środowiska (ust. 2 kolumna 2 pkt 8 ww. decyzji) oraz protokolarne przejmowanie od właściwego zarządcy nieruchomości gruntowych (ust. 2 kolumna 3 pkt 1 tej decyzji). Natomiast z kolumny nr 1 ust. 2 pkt 4 ww. decyzji Ministra Obrony Narodowej wynika, że jednym z zadań wojskowych zarządów infrastruktury jest prowadzenie zbiorczej ewidencji ilości poboru wód i odprowadzania ścieków do wód i ziemi (za wojskowe oddziały gospodarcze pozostające w obszarze odpowiedzialności), co mogło być zdefiniowane jako prowadzenie ewidencji odprowadzanych ścieków do ziemi w zakresie tej infrastruktury, za którą odpowiedzialność ponoszą wojskowe zarządy infrastruktury. Tym samym nie można przyjąć, aby obowiązki nałożone zarządzeniem pokontrolnym przekraczały zakres zadań nałożonych na [...] w P., skoro nie budzi najmniejszych wątpliwości, że to ten Zarząd był odpowiedzialny za prawidłowe eksploatowanie oczyszczalni ścieków[...], położonej na terenie [...].
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się uzasadniony, to skargę tę należało na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od [...] w [...] zasądzić na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).