III OSK 2526/24

III OSK 2526/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1111/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-25
VII SA/Wa 111/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-17
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 900
art. 88 ust 4, 90a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par 1, 135, 145 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. i J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1111/24 w sprawie ze skargi M. R. i J. R. na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2024 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1111/24 oddalił skargę M. R. i J. R. (dalej strona lub skarżący) na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty (dalej organ) z dnia [...] lutego 2024 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że istotę sprawy stanowi zagadnienie, czy upływ terminu planowanego zakończenia działalności placówki jako dodatkowej lokalizacji zajęć Przedszkola w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, uniemożliwiała merytoryczną wypowiedź organu odwoławczego, jak również czyniła bezprzedmiotowym rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że stwierdzić należy, że o ile organ pierwszej instancji w dacie wydawania rozstrzygnięcia (w dniu 3 listopada 2023 r.) był władny do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 14 września 2023 r. o zmianę decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 11 lipca 2023 r. w zakresie utworzenia dodatkowej lokalizacji prowadzenia zajęć, o tyle organ odwoławczy rozstrzygając sprawę w dniu 23 lutego 2024 r. mógł uznać, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe na skutek upływu zakładanego przez wnioskodawców okresu prowadzenia zajęć w tej lokalizacji, jako dodatkowego miejsca realizowania działalności oświatowej. Upływ tego terminu stanowił bowiem istotną zmianę okoliczności faktycznych w sprawie, czyniąc postępowanie w sprawie obiektywnie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. Zaznaczyć trzeba przy tym, że samo odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wpłynęło do Mazowieckiego Kuratora Oświaty w dniu 3 stycznia 2024 r., a zatem już po upływie terminu, którego obowiązywania dotyczyła decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia.
Odnosząc się do argumentacji skargi w zakresie, w jakim wywodzi ona, że sam fakt wniesienia odwołania przez skarżących dobitnie świadczy o ich woli podtrzymania wniosku o zmianę pierwotnego zezwolenia na założenie Publicznego Przedszkola [...] "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...], w zakresie obejmującym utworzenie dodatkowej lokalizacji zajęć, Sąd zauważył, że kwestia woli popierania wniosku, ewentualnie jego modyfikacji w zakresie prowadzenia zajęć w dalszej perspektywie czasowej, a to z uwagi na upływ pierwotnego okresu wskazywanego we wniosku, pozostawała nie dość wyraźnie ujawniona. Skarżący w żadnym miejscu złożonego odwołania nie wskazywali, by skłonni byli zmodyfikować wniosek wszczynający postępowanie w zakresie wskazywanej pierwotnie granicznej daty zezwolenia na prowadzenie zajęć w dodatkowej lokalizacji. Zwrócić przy tym należy uwagę, że wśród żądań odwołania znalazł się wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. A zatem, w ocenie Sądu, na etapie ponownego rozpatrywania sprawy nie pojawiły się wątpliwości w zakresie rzeczywistej woli strony, które wymagały wyjaśnienia czy sprecyzowania.
W zakresie argumentacji skargi co do niepełnej podstawy prawnej i braku wyjaśnienia zastosowanych przez organ przepisów Sąd stanął na stanowisku, że brak przywołania art. 105 § 1 K.p.a. stanowi wadliwość, która może być oceniona jedynie jako nieistotne uchybienie przepisom proceduralnym. Jakkolwiek organ w zaskarżonej decyzji wskazuje niepełną podstawę prawną jej wydania, w uzasadnieniu nie wyjaśniając kwalifikacji prawnej rozstrzygnięcia w powyższym zakresie, to Sąd przyjął, że nie można uznać, by zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, bądź uchybiała w sposób istotny przepisom art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 77 § 1 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. R. i J. R., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:
- naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię łub niewłaściwe stosowanie, a to niewłaściwe niezastosowanie (pominięcie) art. 88 ust. 4 i art. 90a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.) polegające na tym, że Sąd nie dostrzegł, iż organ drugiej instancji, w sposób całkowicie dowolny, orzekł o formalnym zakończeniu postępowania administracyjnego, zamiast zadecydować o zezwoleniu lub odmowie zezwolenia na założenie dodatkowej lokalizacji zajęć przedszkola publicznego, czego dotyczył wniosek strony aktualny w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji, podtrzymany przez skarżących kasacyjnie w odwołaniu wniesionym od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy do skarżonego Mazowieckiego Kuratora Oświaty, przy czym oczywiste jest, że ustawa Prawo oświatowe nie przewiduje zmiany zezwolenia na założenie publicznej szkoły, przedszkola lub placówki poprzez utworzenie czasowej (okresowej) innej lokalizacji prowadzenia zajęć;
- naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowią zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a., art. 135 P.p.s.a. i art. 145 § 1 P.p.s.a. poprzez niedokonanie kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, nieuwzględnienie oczywistych uchybień toku postępowania administracyjnego i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w rażąco nieprawidłowym postępowaniu administracyjnym, co wynikało z następujących uchybień przepisom ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego:
a) art. 15 K.p.a., które polegało na zignorowaniu przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja naruszała zasadę dwuinstancyjności postępowania, bowiem naruszała tożsamość sprawy rozpoznawanej przez organ pierwszej i drugiej instancji;
b) art. 61 § 1 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., które polegało na pominięciu przez Sąd, że wniosek złożony przez skarżących został prawidłowo złożony, nadano mu bieg, nie został cofnięty i był przedmiotem decyzji merytorycznej, od której niezadowolona strona odwołała się w toku instancji, wobec czego postępowanie obiektywnie nie mogło być zakwalifikowane jako "bezprzedmiotowe";
c) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., które polegało na oddaleniu skargi, mimo że sprawa administracyjna istniała i miała określony przedmiot w dacie zarówno wydania decyzji pierwszej instancji, jak i wywiedzenia od niej odwołania do organu wyższego stopnia, wobec czego rozstrzygnięcie tegoż organu wykraczało poza zakres dopuszczalnego prawnie wyrzeczenia;
d) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez całkowite zignorowanie przez Sąd a quo, że zaskarżona decyzja jest pozbawiona uzasadnienia prawnego, wobec czego nie poddaje się kontroli sądowej.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za instancję kasacyjną, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2024 r., sygn. [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 2 września 2024 r. skarżący oświadczyli, że zrzekają się rozprawy kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W tej sprawie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, co do zasady prowadzi do rozpoznania - w pierwszej kolejności – zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22).
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 135 P.p.s.a. i art. 145 § 1 P.p.s.a. poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji polegającej na niedostrzeżeniu naruszenia art. 15 K.p.a., art. 61 § 1 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Tak skonstruowany zarzut nie jest zasadny. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia zarzutu polegającego na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty, którą organ ten uchylił decyzję pierwszoinstancyjną o odmowie zmiany zezwolenia na założenie publicznego przedszkola w zakresie innej lokalizacji prowadzenia zajęć i umorzył postępowanie w tej sprawie. Ten właśnie przedmiot sprawy był rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15; wyrok NSA z 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17). Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy.
Ponadto naruszenie tego przepisu miałoby miejsce także wtedy, gdyby Sąd pierwszej instancji uznałby się za związany zarzutami i wnioskami samej skargi i mimo zaistnienia innych istotnych uchybień nie objąłby w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja w tej sprawie nie zaistniała.
W szczególności wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie nie można uznać, aby w tej sprawie został naruszony art. 15 K.p.a. Przepis ten reguluje zasadę dwuinstancyjności postępowania. Dwuinstancyjność postępowania umożliwia stronie wniesienie środka zaskarżenia celem poddania danej sprawy ponownemu rozpoznaniu. Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, ponieważ od decyzji organu pierwszej instancji strona skarżąca wniosła odwołanie, które zostało rozpoznane przez organ drugoinstancyjny. Okoliczność, że organ ten orzekł w ten sposób, że uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości w tej sprawie nie oznacza naruszenia zasady dwuinstancyjności w sytuacji, gdy istniały podstawy do wydania takiej decyzji w tej sprawie. Skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że organ odwoławczy w dacie wydania zaskarżonej decyzji zgodnie z prawem uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne, to przyjęcie, że została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania prowadziłaby wprost do sprzeczności z treścią art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który pozwala organowi odwoławczemu (drugoinstancyjnemu) na takie właśnie rozstrzyganie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającej na oddaleniu skargi, mimo że sprawa administracyjna istniała i miała określony przedmiot w dacie zarówno wydania decyzji pierwszej instancji jak i w dacie wniesienia odwołania.
Nie budzi żadnej wątpliwości, że w tej sprawie w dniu 18 września 2023 r. skarżący złożyli wniosek o zmianę już otrzymanego zezwolenia na założenie publicznego przedszkola z siedzibą w [...] przy ul. [...] w zakresie obejmującym wyrażenie przez właściwy organ zgody na dodatkową lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w [...] przy ul. [...] w okresie od 1 października 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednym z podstawowych elementów przedmiotu tej sprawy było uzyskanie zmiany zezwolenia na czasowe prowadzenie zajęć w publicznym przedszkolu, tj. w okresie od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Skoro organ odwoławczy rozstrzygał sprawę w dniu 23 lutego 2024 r. to oznaczało, że czas, na jaki chcieli wnioskodawcy uzyskać zmianę zezwolenia już upłynął. Tym samym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawa stała się bezprzedmiotowa. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na datę wydania swojego rozstrzygnięcia. Nie ma przy tym znaczenia, czy w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej jak i w dacie wniesienia odwołania istniał przedmiot danej sprawy. Dla organu odwoławczego podstawowe w tym zakresie znaczenie ma data wydania swojego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie odwoławcze.
Także w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. wtedy, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak i wtedy, gdy bezprzedmiotowość postępowania nastąpiła już po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, np. w przypadku utraty mocy obowiązującej przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną jej wydania, o ile nie ma odmiennych przepisów przejściowych (por. wyrok NSA z 18 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2968/17).
Nie jest zasadny zarzut braku dokonania przez Sąd pierwszej instancji należytej kontroli zastosowania art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten określa co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne decyzji. Trafnie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził istotniejszego naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Mazowieckiego Kuratora Oświaty zawierała uzasadnienie faktyczne ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Zawierała także uzasadnienie prawne wskazujące, z jakich przyczyn organ ten uznał postępowanie w tej sprawie za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu, na jaki miała nastąpić zmiana zezwolenia. Wadą było niepowołanie się wprost na treść art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., jednakże nie stanowiło to istotniejszej wadliwości, skoro organ odwoławczy wyjaśnił, na czym polegała bezprzedmiotowość całego postępowania zaistniała dopiero na etapie postępowania odwoławczego.
Nie można również uznać, aby zasadnym był zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W tej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek stron i zainicjowana tym wnioskiem sprawa administracyjna była merytorycznie rozpoznawana przez organ pierwszej instancji. W czasie prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego istniał przedmiot tej sprawy i nie było podstaw do odmowy merytorycznego orzekania. Okoliczność, że organ pierwszej instancji orzekł merytorycznie nie oznacza, że jakakolwiek zmiana zaistniała po tej dacie w trakcie postępowania odwoławczego nie mogła być przeszkodą do oceny, czy sprawa ta stała się lub nie stałą się bezprzedmiotowa. Przeciwnie, także organ odwoławczy na każdym etapie prowadzonego postępowania odwoławczego winien oceniać, czy nadal istnieje przedmiot danego postępowania.
Mając powyższe należy stwierdzić, że także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 135 P.p.s.a. nie można uznać za zasadny. Zgodnie z jego treścią sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie nie stwierdził istotniejszego naruszenia prawa, to prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przypadku oddalenia skargi nie stosuje się art. 135 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 1 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1269/19; wyrok NSA z 10 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1915/23).
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 P.p.s.a. nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten dzieli się na trzy punkty i punkt pierwszy na trzy litery. Każda z wyodrębnionych formalnie jednostek redakcyjnych art. 145 § 1 P.p.s.a. zawiera odrębne normy prawne stanowiące podstawy kognicji sądu administracyjnego. Tym samym aby dany zarzut skargi kasacyjnej mógł podlegać kontroli, koniecznym jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd z precyzyjnym podaniem jednostki redakcyjnej. W przeciwnym razie to na Naczelnym Sądzie Administracyjnym spoczywałby obowiązek doprecyzowania lub poprawiania treści zarzutów skarg kasacyjnej, co jednak nie jest dopuszczalne na podstawie obowiązujących przepisów. Zgodnie bowiem z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają zarzuty takiej skargi.
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję pierwszoinstancyjną i umarzającą postępowanie w sprawie w całości. Tym samym rozstrzygnięciem administracyjne miało charakter proceduralny obejmujący ustalenie, czy w tej sprawie istniał jej przedmiot. Skoro strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, to nie ma podstaw do kontroli merytorycznego zarzutu zawartego w samej skardze kasacyjnej.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2468/15 jeżeli postępowanie w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości podlega umorzeniu to oznacza, że sprawa nie jest rozstrzygana co do istoty a istotne okoliczności sprawy dotyczą przyczyn umorzenia postępowania, a nie rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Sąd ten stwierdził również, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. oznacza zakończenie postępowania bez orzekania co do istoty sprawy z tego powodu, że postępowanie było bezprzedmiotowe. Oznacza to, że w sytuacji gdy nie ma podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie, mankamenty w uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia nie mogą być kwalifikowane jako naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ sprawa została zakończona i nie może zakończyć się innym wynikiem. Z poglądem tym zgadza się w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga kasacyjna podlega na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddaleniu.