III OSK 2522/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G.K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się m.in. udostępnienia raportów o stosowaniu środków przymusu bezpośredniego wobec skazanych. Organ początkowo informował o przedłużeniu terminu, a następnie pismem z 1 marca 2024 r. odmówił udostępnienia informacji z punktu 1 wniosku, powołując się na art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, który ogranicza dostęp do informacji przetwarzanych w systemach teleinformatycznych w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach osobowych. WSA uznał to pismo za wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję i oddalił skargę na bezczynność. NSA w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 13 u.d.i.p. oraz art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za wadliwie skonstruowane. Sąd podkreślił, że przepisy szczególne ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., mogą odmiennie regulować zasady dostępu do informacji publicznej, a w tym przypadku odmowa udostępnienia informacji była uzasadniona. NSA zwrócił również uwagę na błędy w konstrukcji zarzutów procesowych i materialnoprawnych, wskazując, że nie można kwestionować ustaleń faktycznych sądu I instancji za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście przepisów szczególnych, w tym ustawy o Służbie Więziennej, oraz zasady konstrukcji zarzutów w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy pozbawionego wolności i informacji przetwarzanych w systemach teleinformatycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej, nieposiadające formalnych cech decyzji administracyjnej, może być uznane za wadliwie skonstruowaną decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd I instancji uznał, że pismo Dyrektora Zakładu Karnego z 1 marca 2024 r. należy uznać za "ułomną decyzję administracyjną", ponieważ spełniało ono konieczne cechy dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej, mimo braku formalnego nadania mu takiej formy i pouczenia o prawie odwołania.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że pismo organu, mimo braku formalnych cech decyzji, ukształtowało sytuację prawną strony poprzez odmowę udostępnienia informacji, co pozwala na uznanie go za wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję.
Czy przepisy ustawy o Służbie Więziennej (art. 24 ust. 5 pkt 2) mogą ograniczać dostęp do informacji publicznej przetwarzanych w systemach teleinformatycznych, mimo ogólnych zasad ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy szczególne ustawy o Służbie Więziennej mogą odmiennie regulować zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. pozwala na stosowanie przepisów innych ustaw, które określają odmienne zasady dostępu do informacji publicznej. W tym przypadku art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w. stanowił podstawę do odmowy udostępnienia informacji.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) może być skutecznie podniesiony w sprawie dotyczącej kontroli bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mógł zostać podniesiony, ponieważ przepis ten odnosi się do kontroli decyzji lub postanowień, a nie do kontroli bezczynności organu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że kompetencje sądu w sprawach o bezczynność regulują przepisy art. 149 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, a nie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.s.w. art. 24 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 111 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258-261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o Służbie Więziennej (art. 24 ust. 5 pkt 2) mogą ograniczać dostęp do informacji publicznej przetwarzanych w systemach teleinformatycznych. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane i nie mogły być skuteczne. • Nie można kwestionować ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Pismo organu z 1 marca 2024 r. nie było decyzją administracyjną i nie mogło stanowić podstawy do odmowy udostępnienia informacji. • Wydłużenie terminu na udostępnienie informacji publicznej było nieuzasadnione brakiem obiektywnych przeszkód. • Organ błędnie zastosował art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w., ograniczając dostęp do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
"ułomną decyzję administracyjną" • przepisy te nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście przepisów szczególnych, w tym ustawy o Służbie Więziennej, oraz zasady konstrukcji zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy pozbawionego wolności i informacji przetwarzanych w systemach teleinformatycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w specyficznym kontekście zakładu karnego, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i prawami osób osadzonych. Nacisk na formalne aspekty skargi kasacyjnej jest bardziej techniczny.
“Czy więźniowie mają prawo do informacji o środkach przymusu? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.