III OSK 2507/24

III OSK 2507/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6262 Radni
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Rz 866/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-08-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2408
art. 383 § 1 pkt 4, art. 6
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 84§ § 1, art. 88 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Skwarek-Światłoń po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisarza Wyborczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 866/24 w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Komisarza Wyborczego w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1. uchyla punkt II zaskarżonego wyroku, 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie, 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 866/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Komisarza Wyborczego w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I), a także zasądził od Komisarza Wyborczego w [...] na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. D. K. (dalej: "skarżący") złożył do Komisarza Wyborczego w [...] (dalej: "Komisarz", "organ") za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Gminy [...], oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu radnego Rady Gminy [...] [...] kadencji. Oświadczenie to wpłynęło do Komisarza w dniu [...] czerwca 2024 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. zatytułowanym "podanie", skarżący zwrócił się do Komisarza o cofnięcie oświadczenia z dnia [...] czerwca 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzję o zrzeczeniu mandatu podjął pod wpływem [...]. Wskazał, że [...], a mieszkając poza gminą [...] nie mógłby pełnić funkcji radnego. Naprowadził, że dopiero po złożeniu oświadczenia dowiedział się, że [...].
Komisarz Wyborczy w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], podjętym na podstawie art. 383 § 2a w zw. z § 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, zwana dalej: "Kodeks wyborczy"), stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] czerwca 2024 r. mandatu radnego Rady Gminy [...] D. K. z powodu pisemnego zrzeczenia się mandatu. Komisarz Wyborczy wskazał, że Kodeks Wyborczy nie zawiera regulacji dotyczących cofnięcia oświadczenia woli o zrzeczeniu się mandatu. Kolejno podał, że pismo z [...] czerwca 2024 r. stanowiące podanie o cofnięcie wcześniej złożonego oświadczenia nie mogło zostać uznane za skuteczne uchylenie się od pierwotnego oświadczenia, bowiem nie jest obarczone z uwagi na wskazane w nim okoliczności brakiem dotyczącym wad oświadczenia woli.
Na powyższe postanowienie D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie skarżący oświadczył, że w wyborach samorządowych w stosunku do innych kandydatów uzyskał wysoki wynik. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że należy przyznać organowi rację, który pisze w odpowiedzi na skargę, że miał możliwość oceny złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu radnego pod kątem zaistnienie wad, wyłącznie w oparciu o treść pisma strony z dnia [...] czerwca 2024 r. Sąd potwierdził, iż jego treść nie świadczyła o tym, że [...] jak aktualnie podkreśla w skardze. Jednakże odmiennie niż Komisarz Wyborczy Sąd stwierdził, działając w oparciu o przedłożone wraz ze skargą dokumenty, że skarżący złożył swe oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu pod wpływem błędu, czyli w warunkach wady oświadczenia woli opisanej w art. 84 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm., zwana dalej: "Kodeks cywilny"). Powołany przepis stanowi: W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. Ponieważ w niniejszej sprawie złożenie na piśmie oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu było czynnością nieodpłatną, to ograniczenie powoływania się na błąd ze zdania drugiego ww. przepisu nie mogło wpłynąć na działania Komisarza jak i Sądu.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie należy przypomnieć, że w pisemnym oświadczeniu złożonym Komisarzowi Wyborczemu dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący opisał okoliczności wskazujące na to działał w błędnym przekonaniu, iż [...]. Wskazywało ono bowiem wyraźnie, że przed dniem złożenia pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu radnego Rady Gminy [...] [...] kadencji, [...]. Wyjaśniono, również że na terenie Gminy [...] [...]. Strona miała więc prawo działać w mylnym przeświadczeniu, że takiej sytuacji z powodu [...] na terenie gminy w której radny uzyskał mandat, nie będzie mógł go skutecznie realizować. Jednocześnie zważyć też należało, iż skarżący nie wiedział, iż [...]. Innymi słowy, skarżący był w błędzie co do [...] i jednocześnie, że [...] będzie bezpośrednio wiązało się ze złamaniem przepisów art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego zobowiązujących radnych do zamieszkiwania na stałe w miejscowości, w której wykonują mandat. Tak więc, strona skarżąca wykazała, iż zrzekając się mandatu działała w mylnym wyobrażeniu o otaczającej ją rzeczywistości w zakresie prawdziwego stanu rzeczy - przede wszystkim [...]. Błąd polegał w tym przepadku na nieprawidłowości [...] oraz dotyczył stanu istniejącego w momencie składania pisemnego zrzeczenia się mandatu (por. wyrok SN z 9 marca 2022 r., sygn. II CSKP 103/22, LEX nr 3358209).
Sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na ww. przepis Kodeksu wyborczego o miejscu zamieszkania radnych, błędne przekonanie skarżącego zarówno co do [...] jak i błędne przekonanie strony o [...], miało zgodnie z wymogiem art. 84 § 2 Kodeksu cywilnego charakter istotny, bowiem wpłynęło w sposób bezpośredni na niezgodną z rzeczywistością ocenę powstałej sytuacji prawnej, i tym samym na złożenie oświadczenia z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu.
W ocenie Sądu zatem złożenie pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu radnego było obarczone wadą oświadczenia woli, a skarżący skutecznie uchylił się od skutków prawnych tego oświadczenia poprzez złożenie pisemnego oświadczenia Komisarzowi Wyborczemu w [...] dnia 25 czerwca 2024 r., gdzie wyjaśniono okoliczności w jakich błąd ten zaistniał. Niewłaściwa ocena okoliczności przedstawionych w pisemnym oświadczeniu strony z dnia [...] września 2024 r. doprowadziła Komisarza do nieuprawnionego w tych okolicznościach zastosowania art. 383 § 2a w zw. z art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego i wydania zaskarżonego do WSA postanowienia.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. obejmując w pkt. II sentencji wyroku uiszczony przez stronę wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komisarz Wyborczy w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 84 § 1 K.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie skarżący był błędnie przekonany co do [...], co zdaniem sądu miało charakter istotny i wpłynęło w sposób bezpośredni na niezgodną z rzeczywistością ocenę powstałej sytuacji prawnej, a tym samym wpłynęło na złożenie oświadczenia woli o zrzeczeniu się mandatu, pomimo, że w niniejszej sprawie Sąd powinien był przyjąć, iż skarżący nie działał pod wpływem błędu lub błąd ten nie miał charakteru, istotnego związanego z oświadczeniem o zrzeczeniu się mandatu, co w konsekwencji powinno doprowadzić do przyjęcia, że skarżący nie uchylił się skutecznie od skutków prawnych swojego oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 § 1 K.c. w zw. z art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, iż Sąd w niniejszej sprawie błędnie zastosował przepis art. 84 § 1 K.c. pomimo tego, że skarżący nie działał pod wpływem błędu lub błąd ten nie miał charakteru istotnego związanego z oświadczeniem o zrzeczeniu się mandatu, co doprowadziło do wadliwego uchylenia zaskarżonego postanowienia Komisarza Wyborczego w [...], natomiast Sąd powinien był przyjąć, iż złożone oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu nie było obarczone wadą określoną w art. 84 § 1 K.c. i brak było podstaw do jego zastosowania, a mandat skarżącego wygasł z mocy prawa stosownie do treści przepisu art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 § 1 K.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. zatytułowanym "PODANIE" skarżący uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu w sytuacji, w której przedmiotowe pismo nie stanowiło oświadczenia na piśmie skierowanego do organu wyrażającego jednostronne stanowisko skarżącego o uchyleniu się od skutków dokonanej czynności prawnej,
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 225 p.p.s.a. w zw. z art. 6 Kodeksu wyborczego poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i brak zwrotu skarżącemu wpisu od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu [...] lipca 2024 r. jako nienależnie pobranego.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt: II SA/Rz 866/24. W przypadku uwzględnienia wniosku wniósł o rozpoznanie skargi na postanowienie nr [...] Komisarza Wyborczego w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie co do istoty i jej oddalenie. Jednocześnie Komisarz Wyborczy wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Celem rozpoznania wniosku skarżącego o prawo pomocy sprawę w dniu 19 lutego 2025 r. odroczono.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r. WSA w Rzeszowie odmówił ustanowienia na rzecz wnioskodawcy adwokata z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Na wstępie stwierdzić należy, że zrzeczenie się mandatu radnego jest oświadczeniem woli składanym przez osobę fizyczną. Stosunek prawny powstały w wyniku wyborów pomiędzy radnym a gminą ma charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny. Jednocześnie ani ustawy samorządowe, ani Kodeks wyborczy nie zawierają regulacji prawnych dotyczących oceny takich oświadczeń dotkniętych tzw. wadami woli (m.in. pozorność, błąd, groźba bezprawna), a także nie regulują kwestii dopuszczalności ich odwołania. Jak wskazuje się jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. wyrok NSA z 7 października 2020 r., sygn. II OSK 1835/20) odmawianie radnym możliwości cofnięcia oświadczenia woli, dotkniętego poważnymi wadami, z braku odpowiedniej publicznoprawnej regulacji byłoby rozwiązaniem stawiającym radnych w sytuacji gorszej niż sytuacja osób składających cywilnoprawne oświadczenia woli. Taka interpretacja byłaby zbyt restrykcyjna, zważywszy także na ustrojowe znaczenie demokratycznych wyborów do organów stanowiących samorządu terytorialnego (a także wyborów wójta, burmistrza, prezydenta). Waga aktów wyborczych sprawia jednocześnie, że ewentualne cofnięcie oświadczenia woli o zrzeczeniu się mandatu nie może być swobodne, może mieć miejsce tylko w sytuacjach szczególnych i tylko przed podjęciem przez organ stanowiący uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu. Ocena, czy wystąpiły takie szczególne okoliczności, uzasadniające - z uwagi na poważną wadę oświadczenia woli - dopuszczalność jego cofnięcia, należy do organu stanowiącego, który powinien posiłkowo posłużyć się przepisami art. 61 i art. 82 - 88 Kodeksu cywilnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r., sygn. II OSK 880/13 oraz z dnia 8 maja 2012 r., sygn. II OSK 401/12). Jak zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie oświadczenia woli składane przez radnych pozostają w generalnie w mocy, a ich cofnięcie może następować jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Oświadczenia radnych stanowią bowiem element egzekwowania publicznoprawnych uprawnień oraz wywiązywania się z nałożonych nań zobowiązań względem wybierającej społeczności.
W odniesieniu do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów 1 – 3 należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Jak wynika z treści zarzutu 1 skarżący kasacyjnie upatruje błędnej wykładni art. 84 § 1 Kodeksu cywilnego w tym, że "skarżący był błędnie przekonany co do [...], co zdaniem sądu miało charakter istotny i wpłynęło w sposób bezpośredni na niezgodną z rzeczywistością ocenę powstałej sytuacji prawnej, a tym samym wpłynęło na złożenie oświadczenia woli o zrzeczeniu się mandatu, pomimo, że w niniejszej sprawie Sąd powinien był przyjąć, iż skarżący nie działał pod wpływem błędu lub błąd ten nie miał charakteru, istotnego związanego z oświadczeniem o zrzeczeniu się mandatu, co w konsekwencji powinno doprowadzić do przyjęcia, że skarżący nie uchylił się skutecznie od skutków prawnych swojego oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu". Natomiast z treści zarzutu nr 3 wynika, że błędnej wykładni art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego upatruje w tym, że pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. zatytułowanym "PODANIE" skarżący uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu w sytuacji, w której przedmiotowe pismo nie stanowiło oświadczenia na piśmie skierowanego do organu wyrażającego jednostronne stanowisko skarżącego o uchyleniu się od skutków dokonanej czynności prawnej". Wynika stąd jasno, że skarżący kasacyjnie odnosi się do kwestii związanych z przyjętym przez Sąd I instancji stanem faktycznym, a nie z przyjętą wykładnią tych przepisów. Zatem de facto skarżącemu chodziło raczej o błędne zastosowanie tych przepisów, a nie o błędną ich wykładnię. Taka jednak postać naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego nie została sformułowana.
Nadto należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r.).
Ubocznie jedynie wskazać należy, że pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2024 r. zatytułowane "PODANIE" zostało sformułowane w typowy dla kontaktów z administracją publiczną sposób. Z faktu, iż jego treść nie jest kategoryczna i nie została sformułowana w formie zdecydowanego, jednostronnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków dokonanej czynności prawnej (oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2024 r. o zrzeczeniu się mandatu w sytuacji), a przybrało formę "podania" do organu władzy publicznej nie można wywodzić, że nie zawiera ono jednocześnie w swej treści takiego oświadczenia.
Natomiast jako zasadny ocenić należy zarzut naruszenia naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200 p.p.s.a. (który powołano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zamiast w zarzucie) poprzez niezastosowanie art. 225 p.p.s.a. w zw. z art. 6 Kodeksu wyborczego, a w konsekwencji zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i brak zwrotu skarżącemu wpisu od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu [...] lipca 2024 r. jako nienależnie pobranego. Jak jednoznacznie wynika z brzmienia art. 6 Kodeksu wyborczego wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych. Niewątpliwie sprawa ze skargi na postanowienie komisarza wyborczego stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego należy do kategorii "spraw wyborczych". Przemawia za tym przede wszystkim wykładnia systemowa przepisów dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Przepis art. 383 § 1 pkt 4 i § 2a umiejscowione są bowiem w Dziale VII tej ustawy zatytułowanym "Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego". Rację ma skarżący kasacyjnie, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego pozostaje w ścisłym związku z wyborami, gdyż może doprowadzić do wyeliminowania ze składu organów stanowiących samorządu terytorialnego osób wybranych w powszechnych wyborach i od wyniku postępowania związanego ze stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu radnego zależy ewentualna konieczność przeprowadzenia wyborów uzupełniających. Wykładnia systemowa i celowościowa wskazanych przepisów przemawia za uznaniem, że sprawa ze skargi radnego na postanowienie komisarza wyborczego stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu jest sprawą wyborczą w rozumieniu art. 6 Kodeksu wyborczego i postępowanie sądowoadministracyjne toczące się w tej sprawie jest wolne od opłat sądowych. Brak było zatem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed WSA obejmującego wpis sądowy w kwocie 100 zł, który został nienależnie pobrany.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest w części uzasadniona, a istota sprawy w tym zakresie jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia pkt II zaskarżonego wyroku i do oddalenia skargi w zakresie zasądzenia kosztów postępowania w oparciu o art. 188 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 6 Kodeksu wyborczego oraz do oddalenia skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Komisarza Wyborczego w orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. ze względu na to, że skarga kasacyjna organu została uwzględniona jedynie w części (w zakresie zasądzenia kosztów postępowania sądowego przed WSA w Rzeszowie).