Orzeczenie · 2026-02-03

III OSK 2500/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-03
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnypowiatstowarzyszenieprzystąpienie do stowarzyszeniaczłonek wspierającyuchwała rady powiatuprawo o stowarzyszeniachustawa o samorządzie powiatowymkontrola administracyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę Wojewody na uchwałę Powiatu M. w sprawie przystąpienia do Związku Stowarzyszeń Centrum Aktywności. Głównym zagadnieniem było ustalenie, czy powiat jako jednostka samorządu terytorialnego i osoba prawna może przystąpić do związku stowarzyszeń jako członek wspierający. Wojewoda zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 75 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 10 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, twierdząc, że przepisy te nie dopuszczają takiej możliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 75 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie reguluje wyczerpująco możliwości zrzeszania się powiatów, a do stowarzyszeń z udziałem jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o stowarzyszeniach. Zgodnie z art. 10 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, osoba prawna może być członkiem wspierającym stowarzyszenia, co dotyczy również związków stowarzyszeń. Sąd wskazał, że przystąpienie powiatu jako członka wspierającego do związku stowarzyszeń, którego działalność jest zbieżna z zadaniami publicznymi powiatu, jest dopuszczalne i stanowi realizację prawa do zrzeszania się oraz zasady samodzielności samorządu terytorialnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Wojewody na rzecz Powiatu koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności przystępowania jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów, do związków stowarzyszeń jako członkowie wspierający, a także interpretacja charakteru uchwał rady powiatu w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przystąpienia do związku stowarzyszeń jako członek wspierający i nie przesądza o możliwościach tworzenia lub przystępowania do innych form współpracy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy powiat jako osoba prawna może przystąpić do związku stowarzyszeń jako członek wspierający?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, powiat jako osoba prawna może przystąpić do związku stowarzyszeń jako członek wspierający.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o samorządzie powiatowym nie wyczerpują wszystkich możliwości zrzeszania się powiatów, a przepisy Prawa o stowarzyszeniach, w tym dotyczące członków wspierających, stosuje się odpowiednio do związków stowarzyszeń. Działanie takie mieści się w ramach samodzielności samorządu i prawa do zrzeszania się.

Czy uchwała rady powiatu w sprawie przystąpienia do związku stowarzyszeń jest aktem prawa miejscowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady powiatu w sprawie przystąpienia do związku stowarzyszeń jest aktem prawa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Uchwała rady powiatu w sprawie przystąpienia do związku stowarzyszeń jest aktem organizacyjnym wiążącym tylko organy podporządkowane radzie. Nie ma zastosowania art. 94 Konstytucji RP dotyczący aktów prawa miejscowego, a jedynie art. 93 Konstytucji RP dotyczący aktów prawa wewnętrznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego.

Przepisy (22)

Główne

u.s.p. art. 75 § 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Prawo o stowarzyszeniach art. 10 § 3

Prawo o stowarzyszeniach

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 172 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 93

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.p. art. 12

Ustawa o samorządzie powiatowym

Prawo o stowarzyszeniach art. 22 § 1

Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 22 § 2

Prawo o stowarzyszeniach

u.s.p. art. 75 § 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Ustawa o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych

Ustawa o europejskim ugrupowaniu współpracy terytorialnej

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiat jako osoba prawna może być członkiem wspierającym stowarzyszenia lub związku stowarzyszeń. • Przepisy Prawa o stowarzyszeniach stosuje się odpowiednio do związków stowarzyszeń. • Przystąpienie do związku stowarzyszeń jako członek wspierający mieści się w ramach kompetencji rady powiatu i zasady samodzielności samorządu. • Uchwała rady powiatu w tej sprawie jest aktem prawa wewnętrznego, a nie prawa miejscowego.

Odrzucone argumenty

Powiat nie może przystępować do związków stowarzyszeń, ponieważ przepisy ustawy o samorządzie powiatowym regulują to wyczerpująco i nie dopuszczają takiej możliwości. • Pokrywanie się celów związku stowarzyszeń z zadaniami powiatu wyklucza możliwość przystąpienia. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Powiat niewątpliwie jest osobą prawną i może być członkiem wspierającym zarówno stowarzyszenia, jak i związku stowarzyszeń. • Istotą samorządu [...] jest wykonywanie zadań w zakresie większej lub mniejszej samodzielności pozwalającej na ich dostosowywanie do lokalnych potrzeb, możliwości i oczekiwań mieszkańców. • Nie ma potrzeby kazuistycznego regulowania i to w akcie rangi ustawowej każdej możliwości działania samorządu.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności przystępowania jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów, do związków stowarzyszeń jako członkowie wspierający, a także interpretacja charakteru uchwał rady powiatu w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przystąpienia do związku stowarzyszeń jako członek wspierający i nie przesądza o możliwościach tworzenia lub przystępowania do innych form współpracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zakresu samodzielności samorządów terytorialnych i ich możliwości współpracy z innymi podmiotami, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Powiat może dołączyć do stowarzyszenia jako wspierający – NSA wyjaśnia granice samorządowej współpracy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst