Orzeczenie · 2025-09-16

III OSK 25/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba więziennazwolnienie ze służbyodwołanieprzywrócenie terminukodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiCOVID-19stan epidemiistan zagrożenia epidemicznego

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu. Postanowienie to stwierdzało uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby. Skarżący odebrał decyzję o zwolnieniu 8 lutego 2023 r., a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył 7 marca 2023 r., argumentując chorobą. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu (14 dni od doręczenia) i odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak uprawdopodobnienia braku winy. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że odwołanie zostało złożone po terminie, a kwestia odmowy przywrócenia terminu nie podlegała ocenie w kontekście legalności postanowienia o uchybieniu terminu. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. naruszenie prawa materialnego (niezastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19) oraz liczne naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie miał zastosowania, ponieważ w dacie wydawania decyzji i postanowień obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, a nie stan epidemii. NSA podkreślił, że kluczowe było stwierdzenie obiektywnego uchybienia terminu, a odmowa przywrócenia terminu była procesową konsekwencją braku podstaw do jego przywrócenia. Sąd nie dopatrzył się również istotnych naruszeń przepisów postępowania, uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające i poddające się kontroli instancyjnej. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona, a Sąd prostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego w kontekście procedury administracyjnej, a także zasady stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów przejściowych. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących uchybienia terminu jest standardowa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej, gdy obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego (a nie stan epidemii), organ administracji publicznej jest zobowiązany do zastosowania przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 dotyczących zawiadomienia o uchybieniu terminu i wyznaczenia terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie miały zastosowania, ponieważ w dacie wydawania decyzji i postanowień obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, a nie stan epidemii.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. i odnosił się do okresu obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii obowiązywał do 15 maja 2022 r. W momencie wydawania decyzji personalnej (styczeń 2023 r.) i postanowień (kwiecień 2023 r.) obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, który nie uprawniał do stosowania wspomnianego przepisu.

Jaka jest rola organu odwoławczego w przypadku złożenia odwołania po terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje wniosek o przywrócenie terminu. Dopiero po jego odmowie, stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że w sytuacji uchybienia terminu i złożenia wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy musi najpierw rozstrzygnąć kwestię przywrócenia terminu. Odmowa przywrócenia terminu stanowi podstawę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji jest zobowiązany do ponownego badania zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy rozpatruje skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji ocenia legalność postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, które jest konsekwencją ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Nie bada ponownie zasadności odmowy przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu jest procesową konsekwencją odmowy przywrócenia terminu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że legalność postanowienia o uchybieniu terminu wynika z faktu, iż odwołanie zostało złożone po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu został prawomocnie odrzucony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J.X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 374/23.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

k.p.a. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony.

k.p.a. art. 59 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1-3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis wprowadzający dodatkową procedurę w okresie stanu epidemii, polegającą na zawiadomieniu strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezastosowanie przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 z uwagi na brak stanu epidemii. • Prawidłowe stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jako konsekwencja prawomocnej odmowy przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (liczne zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia sprawy, błędnej oceny dowodów, lakonicznego uzasadnienia, naruszenia zasady czynnego udziału strony itp.). • Naruszenie prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. • stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej • stan zagrożenia epidemicznego, który nie uprawniał do stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego w kontekście procedury administracyjnej, a także zasady stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów przejściowych. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących uchybienia terminu jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu administracyjnym w okresie pandemii, co może być interesujące dla prawników praktyków.

Czy przepisy COVID-19 chroniły przed uchybieniem terminu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst