III OSK 2497/24

III OSK 2497/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6266 Jednostki pomocnicze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Gl 447/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-07-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz rozstrzygnięcie nadzorcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 35 ust 3, 37b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Katowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 447/24 w sprawie ze skargi Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.278.2024 w przedmiocie uchwały rady gminy w sprawie zmiany statutu jednostki pomocniczej 1. uchyla zaskarżony wyrok i uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Miasta Katowice kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 447/24 oddalił skargę Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.278.2024 w przedmiocie uchwały rady gminy w sprawie zmiany statutu jednostki pomocniczej.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.278.2024 Wojewoda Śląski stwierdził nieważność § 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta Katowice z dnia 29 lutego 2024 r. nr LXXIV/1519/24 w sprawie uchwalenia zmian Statutu Dzielnicy [...], jako sprzecznej z art. 35 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 - pkt 5 w związku z art. 37b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) zwanej dalej u.s.g. Zakwestionowana regulacja prawna miała następujące brzmienie: "§ 1. W załączniku do uchwały nr XLI/894/21 Rady Miasta Katowice z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie nadania Statutu Dzielnicy [...] (Dz. Urz. Woj. Śląskiego poz. 7676), wprowadzić następujące zmiany: 2) w § 19 dodaje się ust. 9a, który otrzymuje brzmienie: "9a. Osobom wchodzącym w skład okręgowej i obwodowej komisji przysługuje zryczałtowana dieta za czas realizacji czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów, w wysokości ustalonej odrębną uchwałą Rady Miasta Katowice". Wojewoda zaakcentował, że kwestia dotycząca przyznawania zryczałtowanej diety dla osób wchodzących w skład okręgowej i obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Rad Dzielnic w Katowicach była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1793/22 dot. statutu jednej z Dzielnic w Katowicach, praca w komisjach wyborczych ma charakter społeczny, a fakt wykonywania określonych czynności nie skutkuje nawiązaniem stosunku pracy z gminą. W związku z czym członkom komisji na tej podstawie nie będą przysługiwać diety, wynagrodzenie lub zwrot innych kosztów. Podkreślono, że ustawodawca nie upoważnił organu stanowiącego gminy do kreowania takiego uprawnienia w drodze uchwały, tak jak to uczynił regulacją przepisu art. 5b ust. 11, art. 25 ust. 4, czy art. 37b u.s.g.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Miasto Katowice złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie:
- art. 165 ust. 2 w związku z art. 169 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 i 4 oraz art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607) zwanej dalej EKSL, przez ich niezastosowanie i pominięcie zasady samodzielności społeczności lokalnych, a ingerencja Wojewody Śląskiego winna być od tej zasady wyjątkiem i możliwa jest jedynie w zakresie określonym w ustawie i z zachowaniem zasady proporcjonalności. Podczas gdy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego stanowi przejaw nadmiernej ingerencji wynikającej z wykładni rozszerzającej przepisów prawa;
- art. 35 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący ma uprawnienia do wskazywania w statucie jednostki pomocniczej - Dzielnicy wyłącznie przedmiotu spraw wskazanych w przepisach prawa. Podczas gdy literalna i funkcjonalna wykładnia tegoż przepisu wskazuje na otwarty charakter katalogu spraw, które mogą zostać uregulowane w Statucie Dzielnicy oraz poprzez pominięcie uprawnienia Rady Gminy do tworzenia jednostek pomocniczych w celu wypełnienia zasady subsydiarności oraz pominięcie faktu, że status publicznoprawny jednostek pomocniczych wyznaczany jest poprzez uprawnienia publiczne, a więc zdolność do załatwiania określonych spraw, które gmina im przekaże;
- art. 35 ust. 3 w związku z art. 37b u.s.g. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia aktu prawnego wynika, że skarżący ma uprawnienie do uregulowania wyborów w Dzielnicy, w tym do określenia diet dla członków okręgowej i obwodowej komisji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że sporna kwestia przyznania członkom okręgowej i obwodowej komisji wyborczej prawa do diety była już przedmiotem rozważań sądów obu instancji. NSA wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22 uchylił wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/GI 269/22 w sprawie ze skargi Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2021 r. nr NPII.4131.1.1176.2021 w przedmiocie uchwały w sprawie nadania statutu jednostce pomocniczej - Dzielnicy [...] i oddalił skargę Miasta stwierdzając, że wnioskowanie oparte na argumencie a maiori od minus jest nieuprawnione. NSA podkreślił, że w stosunkach publicznoprawnych stosuje się zasadę, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje, gdyż stosownie do art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem samodzielność i swoboda organów gminy istnieje wyłącznie w granicach ustanowionego prawa. Organ samorządowy może podejmować jakiekolwiek działania władcze ze skutkiem prawnym, jedynie w przypadku, gdy przepis ustawy na to wyraźnie zezwala. Jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami zdecentralizowanymi, samodzielnymi, samorządnymi w swoich działaniach, ale w granicach obowiązującego powszechnie porządku prawnego, zatem nieautonomicznymi i niesuwerennymi poza państwowym porządkiem prawnym. Praca w komisjach wyborczych ma charakter społeczny, a fakt wykonywania określonych czynności nie skutkuje nawiązaniem stosunku pracy z gminą. W związku z czym członkom komisji na tej podstawie nie będą przysługiwać diety, wynagrodzenie lub zwrot innych kosztów. Ponadto NSA zauważył, że ustawodawca nie upoważnił organu stanowiącego gminy do kreowania takiego uprawnienia w drodze uchwały, tak jak to uczynił regulacją przepisu art. 5b ust. 11, art. 25 ust. 4, czy art. 37b u.s.g. Wobec braku wyraźnej podstawy prawnej dla rady gminy do ustalenia diet dla członków komisji wyborczych działających w wyborach do organów jednostki pomocniczej, za niezgodny z prawem uznano przepis uchwały.
Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro kwestia przyznania członkom okręgowej i obwodowej komisji wyborczej prawa do diety dla Dzielnicy [...] została prawomocnie przesądzona wyżej przywoływanym wyrokiem NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22, to tym samym na mocy art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a. skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany tymże wyrokiem i wyrażoną w nim oceną prawną. Z tych względów skarga nie mogła odnieść pożądanego przez skarżącego skutku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Miasto Katowice, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 170 oraz art. 171 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zastosowania tychże przepisów, podczas gdy przepisy te nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi m.in. na zmianę stanu faktycznego sprawy oraz naruszenia podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego w tym zasady równości wobec prawa oraz prawa międzynarodowego;
2) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 165 ust. 2 w związku z art. 169 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 i 4 oraz art. 8 ust. 3 EKSL poprzez ich niezastosowanie i pominięcie zasady samodzielności społeczności lokalnych, a ingerencja Wojewody Śląskiego winna być od tej zasady wyjątkiem i możliwa jest jedynie w zakresie określonym w ustawie i z zachowaniem zasady proporcjonalności. Podczas gdy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego stanowi przejaw nadmiernej ingerencji wynikającej z wykładni rozszerzającej przepisów prawa;
b) art. 35 Konstytucji RP polegające na niezgodnym z zasadą równości zróżnicowaniu sytuacji prawnej skarżącego kasacyjnie w porównaniu z jednostkami samorządu terytorialnego, przejawiające się w zróżnicowaniu podmiotów prawnych posiadających wspólną cechę relewantną, przez odmienne kształtowanie uprawnień wynikających z ustawy o samorządzie gminnym, tj. uniemożliwienie Miastu Katowice - skarżącemu kasacyjnie - przyznania diet członkom komisji wyborczych do rad jednostek pomocniczych przy jednoczesnym uznaniu takiego uprawnienia w stosunku do innych gmin Województwa Śląskiego;
c) art. 165 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego pominięcie i orzeczenie wbrew konstytucyjnej zasadzie samodzielności jednostki samorządu terytorialnego, a to poprzez uznanie, że w ramach autonomii jednostek samorządu terytorialnego Rada Miasta Katowice nie posiada uprawnień do przyznania diet stanowiących zryczałtowaną rekompensatę kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem obowiązków wobec społeczności lokalnej dla osób pełniących funkcje społeczne w komisjach wyborczych do organów jednostek pomocniczych - Rady Dzielnicy, podczas gdy konstytucyjna zasada uprawnia jednostkę samorządu terytorialnego do takiegoż działania;
d) art. 35 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący ma uprawnienia do wskazywania w statucie jednostki pomocniczej - Dzielnicy wyłącznie przedmiotu spraw wskazanych w przepisach prawa. Podczas gdy literalna i funkcjonalna wykładnia tegoż przepisu wskazuje na otwarty charakter katalogu spraw, które mogą zostać uregulowane w Statucie Dzielnicy oraz poprzez pominięcie uprawnienia Rady Gminy do tworzenia jednostek pomocniczych w celu wypełnienia zasady subsydiarności oraz pominięcie faktu, że status publicznoprawny jednostek pomocniczych wyznaczany jest poprzez uprawnienia publiczne, a więc zdolność do załatwiania określonych spraw, które gmina im przekaże;
e) art. 35 ust. 3 w związku z art. 37b u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia aktu prawnego wynika, że skarżący ma uprawnienie do uregulowania wyborów w Dzielnicy, w tym do określenia diet dla członków okręgowej i obwodowej komisji.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wniesiono nadto o wystąpienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, czy ograniczenie zasady pomocniczości poprzez brak możliwości uregulowania przez jednostkę samorządu terytorialnego treści statutu wyborów do Rady Dzielnicy Miasta Katowice, w tym poprzez możliwości uregulowania płatności w formie diet na rzecz członków komisji wyborczej, jest zgodne z treścią art. 5 ust. 3 oraz art. 10 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
W tej sprawie wniesiona skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Jednym z podstawowych zagadnień objętych sporem w tej sprawie jest ocena, czy trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pominął kontrolę merytoryczną zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego uznając, że sprawa ta była już przedmiotem rozstrzygania przed sądami administracyjnymi i wyrok NSA z dnia 2 sierpnia sygn. akt III OSK 1792/22 ma moc wiążącą w tej sprawie, tym samym przesądził o sposobie jej rozstrzygnięcia.
W związku z tym zaskarżony wyrok zostanie w pierwszej kolejności skontrolowany w zakresie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 170 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do jego zastosowania, podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi m.in. na zmianę stanu faktycznego sprawy oraz naruszenia podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego w tym zasady równości wobec prawa oraz prawa międzynarodowego.
Kontrolując zaskarżony wyrok w oparciu o ten zarzut należy wskazać, że zgodnie z powołanym art. 170 P.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W doktrynie podnosi się, że art. 170 P.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Orzeczenie wiąże również inne osoby, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie. Związanie dotyczy zarówno prawa (związania dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych), jak i ustaleń faktycznych. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu lub prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. W odniesieniu do ustaleń faktycznych związanie ogranicza dowodzenie określonych faktów stwierdzonych w orzeczeniu prejudycjalnym (B. Dauter, komentarz do art. 170, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, 2024, LEX/el.).
W orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym wynikająca z art. 170 P.p.s.a. moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 966/24). Ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa lub prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że o mocy wiążącej prawomocnego wyroku można mówić tylko wtedy, gdy dotyczy on tej samej sprawy będącej przedmiotem ponownej kontroli. Trafnie zostało to wskazane w wyroku NSA z 11 maja 2024 r. sygn. akt I GSK 1361/20 oraz w wyroku NSA z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 272/19, zgodnie z którymi ustanowiona w art. 170 P.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy.
Tym samym podstawą do prawidłowego stosowania art. 170 P.p.s.a. powinno być wykazanie, że dany prawomocny wyrok zawiera rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie poddanej kontroli sądowej i w tej sprawie zapadły wyrok wiąże nie tylko strony, ale i inne sądy oraz organy administracji publicznej, przy czym przepisy ustawowe mogą rozciągnąć moc wiążącą takiego wyroku także i na inne podmioty.
W postępowaniach administracyjnych o charakterze jurysdykcyjnym moc wiążąca prawomocnego wyroku zasadniczo nie budzi wątpliwości. Nie można ponownie poddać pod ocenę sądu sprawy, która już została prawomocnie rozstrzygnięta. Tak wniesiona skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Także w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi art. 170 w związku z art. 171 P.p.s.a. stanowi przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 981/20).
Natomiast w przypadku skarg na akty organów nadzoru każdorazowo rozważenia wymaga, czy poprzednio wydany prawomocny wyrok dotyczy tej samej sprawy, czy też innej sprawy. Zasada związania prawomocnym wyrokiem musi być stosowana z dużą ostrożnością przez sąd orzekający w sprawie późniejszej, w której pojawia się kwestia już uprzednio oceniona. Chodzi o to, by sąd prawidłowo przyjął zakres związania innym wyrokiem i aby zbyt pochopnie nie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie (późniejszej) nie wolno mu już dokonywać żadnych ocen w tym zakresie.
Sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem NSA z 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22 obejmowała kontrolę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 269/22, którym uchylono rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2021 r. stwierdzające częściowo nieważność uchwały Rady Miasta Katowice z dnia 25 listopada 2021 r. nr XLI/894/21 w sprawie nadania Statutu Dzielnicy [...]. Wskazanym powyżej wyrokiem NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego.
Jednym z zakresów unieważnionego Statutu Dzielnicy [...] był § 19 ust. 9 o następującej treści: "Osobom wchodzącym w skład okręgowej i obwodowej komisji przysługują diety w wysokości ustalonej odrębną uchwałą Rady Miasta Katowice." Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prawomocny wyrok NSA z 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22 wiąże w zakresie dokonywania ponownej oceny zgodności z prawem § 19 ust. 9 ww. Statutu, ale tylko w zakresie wskazanej powyżej treści.
Ta zaś sprawa objęta skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 447/24 nie dotyczy ponownej kontroli § 19 ust. 9 o ww. treści, ani też kontroli rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2021 r. nr NPII.4131.1.1176.2021 objętego kontrolą zakończoną wyrokiem NSA z 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22. W tej sprawie Rada Miasta Katowice w dniu 29 lutego 2024 r. podjęła inną uchwałę, tj. uchwałę nr LXXIV/1519/24 w sprawie uchwalenia zmiany Statutu Dzielnicy [...] (Dz. Urzęd. Woj. Śląs. z 2024 r. poz. 1881) w której m.in. do obowiązującego § 19 Statutu Dzielnicy [...] dodała ustęp 9a o następującej treści: "Osobom wchodzącym w skład okręgowej i obwodowej komisji przysługuje zryczałtowana dieta za czas realizacji czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów, w wysokości ustalonej odrębną uchwałą Rady Miasta Katowice". Tak dodany przepis został objęty rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. znak NPII.4131.1.278.2024, a nie rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2021 r. znak NPII.4131.1.1176.2021 kontrolowanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 269/22.
Mając powyższe należy stwierdzić, że wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22 kończący postępowanie sądowe obejmował inną sprawę niż ta, która stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z 2 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 447/24. Mimo bowiem tożsamości stron (Miasto Katowice i Wojewoda Śląski), przedmiot kontroli sądowej obejmuje w tej sprawie odrębne rozstrzygnięcie nadzorcze w stosunku do sprawy zakończonej wyrokiem NSA z 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22. W obu tych sprawach rozstrzygnięcia nadzorcze zostały wydane wobec dwóch różnych uchwał – jednej z 2021 r. i drugiej z 2024 r. Co istotne, także treść zakwestionowanych w obu sprawach przepisów – § 19 ust. 9 pierwotnej wersji Statutu Dzielnicy [...] i dodanego na mocy uchwały z 29 lutego 2024 r. nr LXXVI/1519/24 ust. 9a do § 19 tego Statutu nie jest ściśle tożsama. Trafnie wskazuje na to strona skarżąca kasacyjnie podkreślając, że czym innym jest generalne przyznanie diet osobom wchodzącym w skład okręgowej i obwodowej komisji, od regulacji, która wyraźnie określa takie diety członkom takich komisji tylko za czas realizacji czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów.
Także w orzecznictwie sądowym podnosi się, że moc wiążąca w granicach danej sprawy dotyczy sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy, przy czym tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (wyrok NSA z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 767/17).
W związku z tym nie można stwierdzić, aby sprawa objęta zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 447/24 stanowiła tożsamą sprawę z tą, która prawomocnie została zakończona wyrokiem NSA z 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1792/22. Skargi wnoszone na różne rozstrzygnięcia nadzorcze obejmujące nawet w niewielkim zakresie odmienne co do treści uchwały lub zarządzenia, mimo tożsamości stron, co do zasady nie stanowią tożsamych spraw. Przyjęcie za zasadny pogląd Sądu pierwszej instancji prowadziłoby do znaczącego ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa samorządu do sądowej ochrony jego samodzielności, wynikającego wprost z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 października 2009 r. sygn. K 32/08, OTK-A 2009/9/139 wprost stwierdził, że samodzielność samorządu w aspekcie negatywnym oznacza wolność od arbitralnej ingerencji ze strony innych organów władzy publicznej. Wszelkie formy ingerencji w sferę działania jednostek samorządu terytorialnego muszą być zgodne z Konstytucją, określone przez ustawy i uzasadnione koniecznością zapewnienia ochrony wartości konstytucyjnych. Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego wyraża się m.in. w możliwości uchwalania statutu, wyboru organów, stanowienia prawa miejscowego, uchwalania budżetu i w prowadzeniu gospodarki finansowej. Procesową gwarancję tej samodzielności stanowi przysługujące jednostkom samorządu terytorialnego uprawnienie do zaskarżania aktów nadzoru do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. – por. postanowienie NSA z 7 października 2021 r. sygn. akt I OSK 1341/21). Tym samym ograniczanie możliwości zaskarżania aktów nadzoru skierowanych bezpośrednio do organów jednostek samorządu terytorialnego stanowi naruszenie jednego z podstawowych filarów samodzielności samorządu, a za ewentualnym jego wprowadzaniem muszą przemawiać wartości konstytucyjne, które byłyby naruszone respektowaniem prawa samorządu do sądowej ochrony przed władczą ingerencją podmiotów nadzorczych. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w tej sprawie takich wartości konstytucyjnych, które byłyby naruszone odmową poddania kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego wprost ingerującego w moc obowiązywania przepisu prawa miejscowego.
Powyższe stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to istnieje oparta na art. 188 P.p.s.a. podstawa do orzekania w zakresie wniesionej przez Miasto Katowice skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.278.2024, którym stwierdzono nieważność § 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta Katowice z dnia 29 lutego 2024 r. nr LXXIV/1519/24 w sprawie uchwalenia zmiany Statutu Dzielnicy [...].
Większość zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni i w związku z tym także wadliwego zastosowania art. 35 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. oraz w związku z art. 37b u.s.g. polegającego na przyjęciu, że strona skarżąca kasacyjnie ma uprawnienia do wskazywania w statucie jednostki pomocniczej - Dzielnicy wyłącznie przedmiotu spraw wskazanych w przepisach prawa, bez wykonania delegacji ustawowej wynikającej z powołanego art. 35 ust. 3 ww. ustawy.
Zgodnie z powołanym art. 35 ust. 3 u.s.g. statut każdej jednostki pomocniczej ma zawierać regulację obejmującą w szczególności: 1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej; 2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej; 3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej; 4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji i 5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Nie jest to jedyna delegacja ustawowa określająca zakres spraw objętych regulacją statutów jednostek pomocniczych, jednakże w tej sprawie to wykładnia art. 35 ust. 3 u.s.g. ma istotne znaczenie w procesie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Trafnie strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że zakres spraw przekazanych do uregulowania w statucie jednostki pomocniczej nie został określony w sposób pełny w powołanym art. 35 ust. 3 u.s.g. Skoro ustawodawca wskazuje, że "w szczególności" statut takiej jednostki ma regulować sprawy objęte punktami 1-5 tego ustępu to oznacza, że także i inne kwestie niewyrażone wprost w tej delegacji ustawowej mogą się znaleźć w statucie jednostki pomocniczej, o ile będą dotyczyły regulacji same jednostki pomocniczej i jednocześnie nie naruszają żadnego przepisu obowiązującego prawa.
Zakres regulacji statutowej jednostek pomocniczych obejmuje także określenie zasad i trybu wyborów jej organów. Co istotne, poza niezwykle fragmentaryczną w tym zakresie regulacją art. 35a, art. 36 ust. 2 i art. 37 ust. 4 u.s.g., pozostały zakres uregulowania zasad i trybu wyborów musi być zawarty właśnie w statucie jednostki pomocniczej i to bez możliwości nawet posiłkowego stosowania przepisów Kodeksu wyborczego. Wyjątek dotyczy wyborów w dzielnicach jako jednostkach pomocniczych Warszawy, ale nie ma on zastosowania w tej sprawie (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy). W ocenie tak Sądu pierwszej instancji, jak i organu nadzoru niedopuszczalne jest określenie trybu przeprowadzania wyborów do organów stanowiących dzielnic w tym zakresie, w którym członkowie takich komisji wyborczych otrzymywaliby jakiekolwiek wynagrodzenie za pracę w tych komisjach. Wyraźnie wskazuje się, że praca w komisji wyborczej w wyborach do organów jednostek pomocniczych ma charakter społeczny i tylko taki.
Tak zajęte stanowisko doprowadziło w tej sprawie do braku przeprowadzenia jakichkolwiek wyborów do Rady Dzielnicy [...] w Katowicach, tak jak i do pozostałych dzielnic w tym Mieście. Nie znaleziono chętnych do społecznej pracy w komisjach. Fakt ten ma charakter notoryjny [za np. https://mieszkancydlakatowic.pl/koniec-rad-dzielnic-w-katowicach/ (dostęp 24.03.2026); http://rjp19.katowice.pl/ (dostęp 24.03.2026); https://slaskaopinia.pl/2025/01/10/z-katowic-znikaja-rady-dzielnic-wszystko-przez-konflikt-prawny/ (dostęp 24.03.2026)]. Wprawdzie same dzielnice jako jednostki pomocnicze w Mieście Katowice nie zostały zlikwidowane, to jednak od końca marca 2025 r. nie funkcjonują już rady dzielnic, ponieważ nie zdołano przeprowadzić do nich wyborów. Brak zaś funkcjonowania organu stanowiącego na poziomie jednostki pomocniczej oznacza, że i sama jednostka przestaje wykonywać swoje jakiekolwiek zadania. Skoro wymóg społecznego udziału mieszkańców w komisjach wyborczych w wyborach do jednostek pomocniczych nie przyniósł żadnych efektów, a w szczególności mieszkańcy nie zgłosili się jako chętni do udziału w tych komisjach jako wolontariusze, to taka okoliczność dodatkowo uzasadnia stwierdzenie, że nie stanowiła naruszenia prawa regulacja przewidująca jednorazowe wynagrodzenie za pracę w takich komisjach wyborczych. Praca w komisjach wyborczych stanowi istotą część trybu przeprowadzenia wyborów, a żaden przepis nie zakazuje, aby regulacja w tym zakresie nie mogła obejmować wydatkowania środków publicznych obejmujących w istocie przeprowadzenie samych wyborów. Kolejnym faktem powszechnie znanym jest i to, że przed każdymi wyborami do jednostek pomocniczych należy wydatkować środki publiczne obejmujące np. zapłatę za wydrukowanie odpowiednich ogłoszeń, za wydrukowanie kart do głosowania, ewentualnie zakup urn wyborczych i wyposażenia pomieszczeń, w których odbywają się głosowania. Skoro na tak określone wydatki także nie ma odrębnej podstawy ustawowej, to także jako wydatki "wyborcze" należy uznać jednorazową zapłatę członkom komisji za ich pracę w czasie wyborów do organów jednostek pomocniczych.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił również znaczenie wykładni art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w odniesieniu do realizacji zadania własnego samorządu, jakim jest
wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, w tym tworzenie warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej (art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g.). Jest to istotna wartość, która powinna być chroniona, a prowadziłoby do jej likwidacji wymaganie, aby członkowie komisji wyborczych pełnili swoje obowiązki jedynie wolontariacko. Znajduje to uzasadnienie w treści art. 8 ust. 3 EKSL, zgodnie z którym kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Środki ingerencji nadzorczej mają także uwzględniać interesy społeczności, a niewątpliwie jednym z istotniejszych jest rozwijanie idei samorządowej dla najmniejszych społeczności lokalnych.
Trafnie podnosi też strona skarżącą kasacyjne, że art. 37b u.s.g. posługuje się pojęciem "dieta", ale dotyczy ona wykonywania funkcji przez przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej, pozostałych członków organu wykonawczego jednostki pomocniczej oraz członków rady dzielnicy (osiedla) i rady sołeckiej. Dieta ta nie ma charakteru jednorazowego i stanowi formę rekompensaty za czas wykonywania czynności w ramach jednostek pomocniczych przez osoby pełniące ww. funkcje, w którym te osoby nie mogły zarobkować. Natomiast dieta objęta treścią unieważnionej przez organ nadzoru uchwały stanowiła jednorazową zapłatę za realizację czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów, a więc nie miała charakteru rekompensaty, tylko stanowiła formę zapłaty za konkretną pracę.
Trafnie strona skarżąca kasacyjnie powołuje się na treść art. 165 ust. 2 w związku z art. 169 ust. 4 Konstytucji RP i w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2 i 4 EKSL poprzez pominięcie zasady samodzielności społeczności lokalnych, zasady proporcjonalności oraz przyjęcie, że ingerencja organu nadzoru nie musi opierać się na wyraźnej podstawie prawnej, a przy tym stanowiła ona w tej sprawie przejaw nadmiernej ingerencji wynikającej z wykładni rozszerzającej przepisów prawa.
Art. 165 ust. 2 Konstytucji RP statuuje zasadę samodzielności samorządu terytorialnego. Samodzielność ta realizowana jest w różnych aspektach. Obejmuje ona np. samodzielność budżetową, samodzielność organizacyjną, samodzielność finansową, itd. Jednym z istotniejszych zakresów owej samodzielności jest także samodzielność statutowa rozumiana jako prawo do ustalania treści statutów w taki sposób, by najlepiej dostosować je do lokalnych potrzeb i oczekiwań i granicą dopuszczalności takiej regulacji powinny być wyraźne przepisy ustawowe. Znajduje to wprost potwierdzenie w treści art. 169 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym ustrój wewnętrzny jednostek samorządu terytorialnego określają, w granicach ustaw, ich organy stanowiące. Tym samym skoro Konstytucja RP przesądza, że organy stanowiące mają obowiązek uregulowania ustroju każdej jednostki samorządu terytorialnego i to nie "na podstawie przepisu", tylko "w granicach ustaw" to oznacza, że regulacja treści ustrojowych w statutach nie jest oparta na kazuistycznej delegacji ustawowej szczegółowo określającej jego treść. Tak zawarta konstytucyjna regulacja prawidłowo oddaje istotę samorządu jako jednej z podstawowych form decentralizacji terytorialnej władzy publicznej, polegającej na każdorazowym przyznawaniu samorządowi jakiegoś zakresu samodzielności w wykonywaniu zadań publicznych. Im większy zakres tej samodzielności, tym pełniej realizowana jest konstytucyjna zasada decentralizacji (art. 15 ust. 1 Konstytucji RP). Tym samym jeżeli ustawodawca w zakresie regulacji materii ustrojowej jednostek pomocniczych gmin wskazał, że ich statuty mają regulować zasady i tryb wyborów ich organów to jest to przykład delegacji ustawowej w pełni respektującej zasadę decentralizacji. Każda rada gminy ustali własny tryb i zasady wyborów do organów jednostki pomocniczej i taka regulacja będzie niezgodna z prawem tylko wtedy, gdy nie będzie regulowała tej materii (a więc ani trybu ani zasad przeprowadzania wyborów) lub gdy będzie wprost niezgodna z konkretnym przepisem prawa.
Także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 EKSL oraz art. 4 ust. 2 i 4 EKSL nie są wadliwe. Przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa Sąd pierwszej instancji, jak i organ nadzoru nie uwzględniły koncepcji samorządu terytorialnego zawartej we wiążącej polski system prawny Europejskiej Karcie Samorządu Lokalnego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 EKSL samorząd lokalny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców, a art. 4 ust. 2 tej Karty stanowi, że społeczności lokalne mają - w zakresie określonym prawem - pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy. Wprawdzie pod pojęciem społeczności lokalnych zwartym w ww. Karcie należy rozumieć wspólnoty samorządowe, to jednak zasada, zgodnie z którą wspólnoty te powinny mieć pełną swobodę działania w każdej sprawie w zakresie określonym prawem - chyba że jest ona wyłączona z ich kompetencji lub wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy - także została w tej sprawie naruszona. Skoro ustawodawca zobowiązał radę gminy do ustalenia w statucie jednostki pomocniczej zasad i trybu przeprowadzenia wyborów, to tylko wyraźne przepisy prawa mogłyby w tym zakresie ograniczać zakres regulacji statutowej. Potwierdza to treść art. 4 ust. 4 EKSL, zgodnie z którym kompetencje przyznane społecznościom lokalnym powinny być w zasadzie całkowite i wyłączne i mogą zostać zakwestionowane lub ograniczone przez inny organ władzy, centralny lub regionalny, jedynie w zakresie przewidzianym prawem.
Nie jest zasadny tylko jeden z zarzutów skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 35 Konstytucji RP. Przepis ten dotyczy ochrony mniejszości narodowych i etnicznych w Rzeczypospolitej Polskiej, a nie zasady równości, jak wynikałoby z uzasadnienia do tego zarzutu. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podnosi, że organ nadzoru nie kwestionował uchwał w innych miastach, w których organy stanowiące określiły wysokość diet dla członków komisji wyborczych w wyborach do organów jednostek pomocniczych, ale także i taka argumentacja nie może doprowadzić do uznania za zasady tego zarzutu. Ponadto w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie może oceniać czynności lub brak czynności organu nadzoru wobec organu stanowiącego innej gminy (innego miasta). Nie można dokonywać w tej sprawie kontroli uchwały Rady Miasta Tychy i na tej podstawie oceniać, czy została naruszona zasada równości.
Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej Miasta Katowice i uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest także dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.278.2024 w sprawie uchwały Rady Miasta Katowice z dnia 29 lutego 2024 r. nr LXXIV/1519/24 w sprawie uchwalenia zmiany Statutu Dzielnicy [...].
Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest uzasadniona. Wojewoda niezasadnie stwierdził w części nieważność ww. uchwały. Przeprowadzona w granicach zarzutów skargi kasacyjnej kontrola zaskarżonego wyroku wykazała, że uchwała ta w zakresie obejmującym jej § 1 pkt 2 nie narusza prawa.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 148 w związku z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaistniała w tej sprawie podstawa do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zgodności z art. 5 ust. 3 oraz art. 10 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej z ograniczeniem zasady pomocniczości poprzez brak możliwości uregulowania przez jednostkę samorządu terytorialnego treści statutu wyborów do Rady Dzielnicy Miasta Katowice, a w tym możliwości uregulowania płatności w formie diet na rzecz członków komisji wyborczej. Art. 5 ust. 3 ww. Traktatu dotyczy rozdziału kompetencji między organami Unii Europejskiej a organami Państw Członkowskich Unii, a art. 10 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przyznaje każdemu obywatelowi prawo uczestniczyć w życiu demokratycznym Unii, a decyzje mają być podejmowane w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela. Wykładnia tych przepisów nie miała istotniejszego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej stronie, która wniosła tę skargę należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od Wojewody Śląskiego zasądzić na rzecz Miasta Katowice kwotę 720 złotych stanowiący zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).