III OSK 2491/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) w składzie trzech sędziów rozpoznał skargę kasacyjną Miasta Katowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach. WSA oddalił skargę miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność § 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta Katowice z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie zmiany statutu jednostki pomocniczej (Dzielnicy nr 7 Załęże). Zakwestionowana regulacja dotyczyła przyznania zryczałtowanej diety członkom okręgowych i obwodowych komisji wyborczych. Wojewoda powołał się na wcześniejszy wyrok NSA z 2 sierpnia 2023 r. (sygn. akt III OSK 1793/22), który stwierdził, że praca w komisjach wyborczych ma charakter społeczny i nie przysługują za nią diety. WSA, związany tym wyrokiem, oddalił skargę Miasta Katowice. Miasto Katowice wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 170 i 171 p.p.s.a.) poprzez uznanie, że sąd jest związany wcześniejszym wyrokiem, mimo zmiany stanu faktycznego i naruszenia zasad państwa prawnego. Miasto argumentowało, że nowa uchwała z 2024 r. wprowadziła przepis o innej treści niż uchwała z 2021 r. analizowana w poprzedniej sprawie. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał, że wyłania się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące zakresu związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego na podstawie art. 170 p.p.s.a. w sytuacji, gdy kolejny akt prawa miejscowego, uchwalony po wydaniu wyroku i dotyczący tych samych stron, zawiera przepis regulujący materię objętą wcześniej unieważnionym przepisem. W związku z tym, NSA postanowił przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA i odroczyć rozpoznanie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 170 p.p.s.a. w kontekście związania prawomocnym orzeczeniem w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście zmian wprowadzanych przez organy samorządu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego po wydaniu prawomocnego orzeczenia i wpływu tej zmiany na związanie sądu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd administracyjny jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem stwierdzającym nieważność przepisu aktu prawa miejscowego, w sytuacji, jeżeli kolejny akt prawa miejscowego, uchwalony po wydaniu wyroku i dotyczący tych samych stron, zawiera przepis regulujący materię objętą wcześniej unieważnionym przepisem?
Odpowiedź sądu
Przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA.
Uzasadnienie
WSA uznał, że jest związany wcześniejszym wyrokiem NSA, co uniemożliwiło mu merytoryczną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Skarga kasacyjna kwestionuje to stanowisko, wskazując na zmianę stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie zasad państwa prawnego.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 170 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
p.p.s.a. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny może przedstawić zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy.
u.s.g. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Reguluje sprawy, które mogą być przedmiotem statutu jednostki pomocniczej.
u.s.g. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa zakres spraw przekazywanych do regulacji w statucie jednostki pomocniczej.
u.s.g. art. 37b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy wyborów do organów jednostek pomocniczych.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Czy sąd administracyjny jest, na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem stwierdzającym nieważność przepisu aktu prawa miejscowego, w sytuacji, jeżeli kolejny akt prawa miejscowego, uchwalony po wydaniu wyroku i dotyczący tych samych stron, zawiera przepis regulujący materię objętą wcześniej unieważnionym przepisem? • W orzecznictwie wskazuje się, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd. • Istotą przepisu art. 170 p.p.s.a. jest związanie treścią wcześniejszego orzeczenia dotyczącego treści normy prawnej, a niekoniecznie przepisu. • Nie można uznać, aby przeważające w tym zakresie znaczenie miało to, czy kontrola sądu administracyjnego obejmuje te same uchwały lub akty nadzoru. Istotą jest to, aby tożsamość obejmowała ten sam problem pojawiający się we wcześniejszej uchwale i wcześniejszym rozstrzygnięciu nadzorczym skontrolowanym prawomocnie przez Naczelnego Sąd Administracyjny i kolejną uchwałę (lub kolejny akt nadzoru) objęty późniejszą kontrolą sądu administracyjnego. […]
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kuś
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 170 p.p.s.a. w kontekście związania prawomocnym orzeczeniem w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście zmian wprowadzanych przez organy samorządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego po wydaniu prawomocnego orzeczenia i wpływu tej zmiany na związanie sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii związania sądu wcześniejszymi orzeczeniami, co ma kluczowe znaczenie dla pewności prawa i stabilności orzecznictwa. Zagadnienie to jest istotne dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym.
“Czy wyrok sądu sprzed lat wiąże go dzisiaj, gdy prawo się zmieniło?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.