III OSK 249/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-28
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznyuzasadnienie decyzjikodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając za prawidłowe stanowisko WSA, że organ wadliwie uzasadnił odmowę udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z powodu braku wykazania jej szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydatków na dostawę ciepła i utylizację odpadów medycznych. Organ odmówił udostępnienia informacji, kwalifikując ją jako przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego. WSA uchylił decyzję organu, uznając uzasadnienie za wadliwe. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, dlaczego żądana informacja ma charakter przetworzony i jakie nakłady byłyby konieczne do jej przygotowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Milickiego Centrum Medycznego Sp. z o.o. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydatków na dostawę ciepła i utylizację odpadów medycznych. Sąd uznał, że organ wadliwie zakwalifikował żądaną informację jako przetworzoną i nie przedstawił wystarczająco szczegółowego uzasadnienia swojej decyzji, nie wykazując konkretnych nakładów czasowych, kadrowych czy intelektualnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi w sposób wyczerpujący uzasadnić, dlaczego dana informacja ma charakter przetworzony, wskazując konkretne okoliczności, a nie tylko ogólnikowo powołując się na nakłady pracy. Sąd stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego są bezzasadne, a WSA prawidłowo ocenił wadliwość uzasadnienia decyzji organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób wyczerpujący i szczegółowy okoliczności przemawiających za uznaniem informacji za przetworzoną.

Uzasadnienie

Sąd I instancji i NSA uznały, że organ nie spełnił wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ ogólnikowo powołał się na zaangażowanie środków osobowych, nakład intelektualny i czasowy, bez doprecyzowania ilości dokumentów czy roboczogodzin.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji musi być wyczerpujące i szczegółowe, zwłaszcza w przypadku odmowy udostępnienia informacji przetworzonej, wskazując zakres nakładów, czasochłonność, liczbę zaangażowanych pracowników i inne okoliczności.

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wymóg wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego dotyczy informacji przetworzonej.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie).

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania (istotny wpływ na wynik sprawy).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Uzasadnienie decyzji organu było wadliwe i nie spełniało wymogów ustawowych. Ocena charakteru informacji przez sąd była przedwczesna z uwagi na braki w uzasadnieniu organu.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie decyzji organu było wyczerpujące i zawierało argumentację faktyczną oraz prawną. Sąd I instancji błędnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd I instancji błędnie zinterpretował lub nie zastosował art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Godne uwagi sformułowania

nie czyniło zadość obowiązkom organu nie mogło prowadzić do uznania, że zawnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej oraz sposób kwalifikacji informacji jako przetworzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację przetworzoną i wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej, jakim jest kwalifikacja informacji jako przetworzonej i wymogi formalne uzasadnienia decyzji. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Jak prawidłowo uzasadnić odmowę udostępnienia informacji publicznej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 249/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 297/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-08-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 16 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 297/21 w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] na decyzję [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 297/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zakładu [...] – A i M B. Spółka Jawna z siedzibą w O. na decyzję Milickiego Centrum Medycznego Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu z dnia 21 września 2020 r. nr MCM/1072/DO/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 września 2020 r. nr MCM/1000/DO/2020 (pkt I), a także zasądził od Milickiego Centrum Medycznego Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 22 lipca 2020 r., adresowanym do Milickiego Centrum Medycznego Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu (dalej: "organ", "MCM"), Zakład [...] - A i M B. Spółka Jawna z siedzibą w O. (dalej: "wnioskodawca", "skarżąca") zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydatków poniesionych przez MCM na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na dostawę ciepła oraz utylizacje odpadów medycznych w poszczególnych latach od 2012 r. do 2019 r.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") zawiadomiono wnioskodawcę, że z uwagi na konieczność wezwania go do wykazania, iż uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, udostępnienie informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 wskazanej ustawy nie jest możliwe. Nadto, poinformowano wnioskodawcę, że udzielenie merytorycznej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nastąpi w terminie do dnia 8 września 2020 r.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca w piśmie z dnia 19 sierpnia 2020 r. zakwestionował stanowisko organu co do kwalifikacji żądanej przez niego informacji jako informacji przetworzonej. W tym zakresie wskazał, że stanowi ona wydruk rejestru rozliczeń z kontrahentem. Wyjaśnił też, że wnioskowane informacje zamierza złożyć do zawisłej przed Sądem Rejonowym w Opolu sprawy pod sygnaturą akt sprawy VII K 912/19.
Milickie Centrum Medyczne Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu decyzją z dnia 3 września 2020 r. nr MCM/I000/D0/2020 r. odmówiło udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, z tym uzasadnieniem, że wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego.
Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Milickie Centrum Medyczne Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu decyzją z dnia 21 września 2020 r. nr MCM/1072/DO/202 wydaną z powołaniem się na przepisy art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że osią sporu między stronami jest dokonana przez organ kwalifikacja żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej jako informacji przetworzonej, a w konsekwencji ocena, czy zachodziły uzasadnione podstawy do wydania przez podmiot zobowiązany decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Stanowi ona jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Na trudność zakreślenia granicy pomiędzy informacją publiczną przetworzoną a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu w odniesieniu do niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie, zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzegając, że powyższy problem pojawia się m.in. wówczas, gdy wnioskodawca żąda przedstawienia mu wielu informacji prostych. W tym zakresie dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12).
Sąd I instancji podkreślił, że w motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że żądana przez stronę skarżącą informacja ma charakter informacji przetworzonej, ponieważ "realizacja wniosku (...) wymagałaby niewątpliwie zaangażowania pewnych środków osobowych oraz nakładu intelektualnego i czasowego, jak i działań organizacyjnych, w oparciu o które możliwe byłoby przygotowanie wnioskowanych informacji". Natomiast w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z uwagi na brak wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, niezwykle istotne jest sporządzenie przez organ prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Oznacza to, że odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej organ obligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie oznaczało to zatem konieczność wyczerpującego i szczegółowego przedstawienia w uzasadnieniu podjętej decyzji okoliczności przemawiających za uznaniem informacji publicznej za informację przetworzoną, takich jak choćby łączną ilość dokumentów (rejestrów, ksiąg, ewidencji, faktur) niezbędnych do przeanalizowania i ewentualnej anonimizacji, dostępne zasoby kadrowe i techniczne. Wymogu tego nie spełnia ogólnikowe powołanie się na zaangażowanie pewnych środków osobowych oraz na nakład intelektualny i czasowy, jak i na działania organizacyjne, bez żadnego doprecyzowania i wskazania o jaką konkretnie ilość dokumentów i ilości roboczo-godzin przeznaczonych dla potrzeb udzielenia wnioskowanej informacji chodzi. Powołanie się więc jedynie na konieczność zaangażowania pracowników, nakład czasowy w celu zestawienia dokumentów i wygenerowania z niej żądanej informacji nie czyniło zadość obowiązkom organu i nie mogło prowadzić do uznania, że zawnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Ma zatem rację strona skarżąca, kiedy wywodzi, że co najmniej przedwczesna jest ocena organu co do charakteru wnioskowanej informacji. Z tych względów pod adresem organu należy skutecznie wyartykułować zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Zdaniem Sądu z uwagi na stwierdzone uchybienia procesowe, sprowadzające się do uznania sporządzonego uzasadnienia zaskarżonej decyzji za wadliwe i niespełniające wymogów ustawowych, Sąd nie miał możliwości zapoznania się z pełną argumentacją podmiotu zobowiązanego odnośnie charakteru żądanych przez stronę informacji. Dlatego też na tym etapie postępowania przedwczesne byłoby dokonanie wiążącej oceny zawnioskowanych informacji w kontekście art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Rekapitulując, skarga zasługiwała na uwzględnienie, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji obu organów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") (pkt I wyroku). O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Milickie Centrum Medyczne Sp. z o.o. z siedzibą w Miliczu, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego tj.
1. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie uzasadnienia decyzji z dnia 21.09.2020 r., nr MCM/1072/DO/2020 o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej za wadliwe i niespełniające wymogów ustawowych, podczas gdy uzasadnienie ww. decyzji zawierało wyczerpujące uzasadnienie tak faktyczne jak i prawne i zarówno Sąd jak i wnioskodawca miał możliwość zapoznania się z argumentacją organu.
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie w wyniku uznania, że przedwczesnym byłoby dokonanie wiążącej oceny zawnioskowanych informacji w kontekście wskazanej normy, skutkujące uchyleniem decyzji z dnia 21.09.2020 r. (oraz decyzji z dnia 3.09.2021 r.), podczas gdy z uzasadnienia decyzji wynikało, że informacja publiczna żądana przez wnioskodawcę była informacją przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej i decyzja została wydana prawidłowo;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na skutek przyjęcia, iż wydana przez organ decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., podczas gdy zaskarżona decyzja nie była dotknięta tego typu wadliwością.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jednocześnie, z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Jednocześnie Spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 22 listopada 2021 r. skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład [...] - A i M B. Spółka Jawna z siedzibą w O. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na skutek przyjęcia, iż wydana przez organ decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., "podczas gdy zaskarżona decyzja nie była dotknięta tego typu wadliwością". Otóż sam fakt, iż zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie nie oznacza jeszcze, że realizuje ona w pełni wymóg wynikający z art. 107 § 3 k.p.a., przez który realizowana jest także zasada przekonywania wynikająca z art. 11 k.p.a. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i szczegółowy okoliczności przemawiających za uznaniem żądanej informacji publicznej za informację przetworzoną. Wymogu tego w żaden sposób nie spełnia ogólnikowe powołanie się na zaangażowanie pewnych środków osobowych oraz na nakład intelektualny i czasowy, jak i na działania organizacyjne, bez żadnego doprecyzowania i wskazania o jaką konkretnie ilość dokumentów i ilości roboczo-godzin przeznaczonych dla potrzeb udzielenia wnioskowanej informacji chodzi. Powołanie się więc jedynie na konieczność zaangażowania pracowników, nakład czasowy w celu zestawienia dokumentów i wygenerowania z niej żądanej informacji nie czyniło zadość obowiązkom organu i nie mogło prowadzić bez szerszego uzasadnienia do uznania, że zawnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Ogólnikowe uzasadnienie przyjęcia przez organ, że żądana informacja ma charakter przetworzony powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. Tymczasem powinno ono zawierać wyjaśnienie, dlaczego podmiot zobowiązany uznaje żądaną informację za przetworzoną. Informacja przetworzona jest nią nie dlatego, że organ sam ją tak kwalifikuje, ale dlatego, że obiektywne okoliczności przemawiają za takim uznaniem. Przedstawione uzasadnienie powinno być więc na takim poziomie szczegółowości, wskazywać jasno i konkretnie okoliczności, które pozwoliłyby wnioskodawcy oraz sądowi dokonać oceny, czy rzeczywiście żądana informacja jest informacją przetworzoną.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Po pierwsze zarzut naruszenie tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy przepisów postępowania i powinien być podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Po drugie w zarzucie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wskazano, że nastąpiło to poprzez ich błędną wykładnię. Jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano ani w jaki sposób Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tych przepisów, ani też jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia zdaniem autorki skargi kasacyjnej. Co więcej z treści tego zarzutu i uzasadnia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut ten jest odnoszony do oceny stanu faktycznego poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż uzasadnienie decyzji z dnia 21.09.2020 r., nr MCM/1072/DO/2020 nie spełnia wymogów ustawowych, "podczas gdy uzasadnienie ww. decyzji zawierało wyczerpujące uzasadnienie tak faktyczne jak i prawne". Tym samym chodziło raczej o zarzut niewłaściwego zastosowania tych przepisów, lecz takiej postaci naruszenia tych przepisów nie podniesiono.
Natomiast zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie jest bezzasadny. Otóż wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji stosował art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. s. 6 i nast. uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Nadto z treści samego zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut niezastosowania tego przepisu powiązany został ze wskazaniem, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji "wynikało, że informacja publiczna żądana przez wnioskodawcę była informacją przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej i decyzja została wydana prawidłowo". Tym samym zarzut ten wiąże się ze stanem faktycznym sprawy. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI