III OSK 2480/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora OSW, uznając, że WSA prawidłowo uchylił orzeczenie o karze dyscyplinarnej dla funkcjonariusza Służby Więziennej z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organ dyscyplinarny.
Funkcjonariusz Służby Więziennej został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby po skazaniu go za oszustwo. WSA uchylił tę karę, wskazując na błędy organu dyscyplinarnego w ustalaniu stanu faktycznego i ocenie dowodów, w szczególności na brak samodzielnej analizy materiału dowodowego i poleganie na ustaleniach innych postępowań. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora OSW, podzielając stanowisko WSA, że postępowanie dyscyplinarne wymaga samodzielnego ustalenia winy i oparcia się na dowodach materialnych, a nie tylko na aktach oskarżenia czy nieprawomocnych wyrokach.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił orzeczenie o karze dyscyplinarnej wydalenia ze służby nałożonej na funkcjonariusza K.D. Funkcjonariusz został skazany przez sąd karny za oszustwo, a następnie ukarany dyscyplinarnie. Po uchyleniu pierwszego orzeczenia przez Dyrektora OSW z powodu niewystarczających dowodów, Dyrektor ZK ponownie nałożył karę wydalenia ze służby. Dyrektor OSW utrzymał to orzeczenie, opierając się m.in. na akcie oskarżenia, zapisach rozmów telefonicznych i opinii biegłego. WSA uchylił jednak to orzeczenie, wskazując na błędy w postępowaniu dyscyplinarnym: brak samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwą ocenę dowodów (w tym opinii biegłych z różnych postępowań) oraz poleganie na ustaleniach innych organów. WSA podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne wymaga własnej, szczegółowej analizy materiału dowodowego. Dyrektor OSW złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. NSA podkreślił, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i nie jest związany zarzutami skargi kasacyjnej w zakresie badania zgodności z prawem, ale musi opierać się na przedstawionych podstawach. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy i argumentację organu dyscyplinarnego, a zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie znalazły potwierdzenia. NSA zwrócił uwagę, że zarzuty skargi kasacyjnej koncentrowały się na podważeniu oceny dowodów przez WSA, co nie było skuteczne w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, WSA prawidłowo uchylił orzeczenie o karze dyscyplinarnej z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i niewłaściwej oceny dowodów przez organ dyscyplinarny.
Uzasadnienie
Postępowanie dyscyplinarne wymaga samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organ prowadzący, szczegółowej analizy materiału dowodowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których jedne dowody są uznawane za wiarygodne, a inne nie. Poleganie na ustaleniach innych organów lub aktach oskarżenia bez własnej oceny jest błędem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił orzeczenie o karze dyscyplinarnej z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i niewłaściwej oceny dowodów przez organ dyscyplinarny. Postępowanie dyscyplinarne wymaga samodzielnej analizy materiału dowodowego przez organ, a nie polegania na ustaleniach innych postępowań. Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania przez WSA były nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA naruszył przepisy postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 133 § 1 p.p.s.a.), co miało wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie dyscyplinarne ma charakter odrębny od innych postępowań, co oznacza konieczność samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie. Wydane w sprawie dyscyplinarnej orzeczenie powinno w sposób szczegółowy przedstawić materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono stan faktyczny sprawy oraz jego własną ocenę, zawierającą wyjaśnienie przyczyn, dla których jednym dowodom dano wiarę, a innym jej odmówiono. Dowodami o charakterze materialnym nie jest postanowienie o postawieniu zarzutów, akt oskarżenia czy nieprawomocny wyrok skazujący, bowiem te dokumenty są jedynie dowodami na to, że pochodzą od organów uprawnionych do ich wydania. Ocena dokonana przez inne organy w innym postępowaniu, nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi prawidłowego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, samodzielna ocena dowodów przez organ dyscyplinarny, granice kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dyscyplinarnych w Służbie Więziennej, ale zasady oceny dowodów i prowadzenia postępowania są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe zasady postępowania dyscyplinarnego i kontroli sądowej, podkreślając znaczenie samodzielnej oceny dowodów przez organy administracji. Jest to istotne dla funkcjonariuszy i ich obrońców.
“Czy skazanie karne automatycznie oznacza dyscyplinarne zwolnienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2480/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-12-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej Hasła tematyczne Służba więzienna Sygn. powiązane II SA/Wa 2137/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-29 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 182 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2137/23 w sprawie ze skargi K.D. na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 27 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2024 r., II SA/Wa 2137/23, po rozpoznaniu skargi K.D. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z 27 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej, uchylił zaskarżone orzeczenie. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. 23 marca 2022 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku uznał skarżącego za winnego popełnienia czynu z art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (dalej: "k.k") i na podstawie art. 286 § 1 w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. skazał go na 10 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę, jednocześnie zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący rok. Na tej podstawie, Dyrektor Zakładu Karnego w [...] (dalej: "Dyrektor ZK", "organ pierwszej instancji") orzeczeniem z 14 września 2022 r., nr [...], ukarał skarżącego karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] (dalej: "Dyrektor OSW", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z 23 listopada 2022 r., nr [...], uchylił zaskarżone orzeczenie w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wszelkich niezbędnych dowodów wykazujących winę lub niewinność skarżącego. Podkreślił też, że chodzi tu o dowody w znaczeniu materialnym, tj. odnoszące się do okoliczności popełnienia przewinienia. Wyjaśnił też, że takimi dowodami nie jest postanowienie o postawieniu zarzutów, akt oskarżenia czy nieprawomocny wyrok skazujący. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor ZK, orzeczeniem z 16 stycznia 2023 r., nr [...], po raz drugi nałożył na skarżącego karę wydalenia ze służby. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor OSW orzeczeniem z 27 marca 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji podkreślił znaczenie aktu oskarżenia skierowanemu przeciwko skarżącemu. W ocenie Dyrektora OSW winę skarżącego w powyższej sprawie karnej potwierdzają również rozmowy telefoniczne, których zapis został załączony jako dowód w sprawie przez Prokuraturę Okręgową w Białymstoku, z których wynika, że zgłaszający szkodę oraz właściciel firmy [...] zawyżyli koszty naprawy uszkodzeń pojazdu marki [...], a zdarzenie miało inny przebieg, niż ten, który wskazany został przy zgłaszaniu szkody. Podkreślono przy tym, że powyższe ustalenia zostały ocenione zarówno przez Policję, jak i Prokuraturę jako wiarygodne i stanowiące ważny dowód w sprawie. Oceniając zeznania skarżącego organ drugiej instancji wskazał, że nie znajdują one potwierdzenia w pozostałych dowodach zgromadzonych w sprawie. Dodał także, że przełożony dyscyplinarny uwzględnił wszystkie istotne okoliczności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym również korzystną dla strony opinię biegłego (sporządzoną na potrzeby postępowania cywilnego o wypłatę odszkodowania, wygraną przez stronę). Jednak uwzględniając całokształt materiału, w tym pozostałe cztery opinie rzeczoznawców, przełożony dyscyplinarny uznał je za wystarczające do uznania winy skarżącego. Dyrektor OSW zwrócił też uwagę na to, ze już samo oskarżenie skarżącego stanowi naruszenie przez niego etyki zawodowej określonej w § 3 i § 5 regulaminu Nr 1/2010 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 29 maja 2024 r., na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone orzeczenie. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że istota sprawy sprowadzała się do oceny tego, czy Dyrektor ZK wykazał fakt popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu i czy uczynił to realizując wytyczne Dyrektora OSW, zawarte w orzeczeniu z 23 listopada 2022 r., nr [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższy obowiązek nie został prawidłowo wykonany. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie dyscyplinarne ma charakter odrębny od innych postępowań, co oznacza konieczność samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydane w sprawie dyscyplinarnej orzeczenie powinno w sposób szczegółowy przedstawić materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono stan faktyczny sprawy oraz jego własną ocenę, zawierającą wyjaśnienie przyczyn, dla których jednym dowodom dano wiarę, a innym jej odmówiono. Sąd Wojewódzki dodatkowo podkreślił, iż nie sposób pominąć też tego, że Dyrektor ZK rozpoznając sprawę ponownie, działał w warunkach związania wcześniejszym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji. Musiał więc brać pod uwagę wskazania, by zebrać dowody w znaczeniu materialnym, tj. odnoszące się do okoliczności popełnienia przewinienia, jak też by wziąć pod uwagę, że dowodami o charakterze materialnym nie jest postanowienie o postawieniu zarzutów, akt oskarżenia czy nieprawomocny wyrok skazujący, bowiem te dokumenty są jedynie dowodami na to, że pochodzą od organów uprawnionych do ich wydania. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie nie uwzględniało ww. zasad, co w efekcie uniemożliwiało merytoryczną kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Ocena ta podyktowana była przede wszystkim brakiem wyjaśnienia, dlaczego dano wiarę opinii biegłego sądowego, znajdującej się w aktach sprawy karnej, zamiast opinii biegłego sądowego (dotyczącej tego samego zdarzenia) sporządzonej na potrzeby sprawy cywilnej, dotyczącej roszczenia o wypłatę odszkodowania przez ubezpieczyciela. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, także powołując się na dowód w postaci zapisów rozmów telefonicznych, nie dokonano jego oceny, stwierdzając jedynie, że Policja i Prokuratura uznały ten dowód za wiarygodny. W ocenie Sądu pierwszej instancji, świadczy to o zignorowaniu faktu, że ocena dokonana przez inne organy w innym postępowaniu, nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wytknął ponadto, że próba oceny zeznania skarżącego nie została dokonana właściwie. W tym zakresie organ stwierdził jedynie, że nie daje im wiary, gdyż nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Zaniechał jednak szczegółowego wyjaśnienia tego, jakie konkretnie dowody świadczą o braku wiarygodności zeznań skarżącego. Za pozostające w oderwaniu od zarzutu postawionego skarżącemu, Sąd Wojewódzki uznał uwagi, iż już samo oskarżenie funkcjonariusza stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej. Sąd pierwszej instancji podkreślił bowiem, że w postępowaniu dyscyplinarnym zarzucono skarżącemu doprowadzenie ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i z tego faktu wywiedziono naruszenie dyscypliny służbowej, a nie z samego faktu skierowania aktu oskarżenia. W konsekwencji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie można uznać, że w sprawie w sposób prawidłowy ustalono jej stan faktyczny. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przypisanie skarżącemu popełnienia zarzucanego czynu było przedwczesne. Od powyższego wyroku Dyrektor OSW wywiódł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego rozpoznania sprawy, jej istoty i zamiast tego przywoływanie nieistotnych okoliczności podnoszonych w orzeczenia, co skutkowało bezpośrednio uwzględnieniem skargi zamiast jej oddaleniem, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwą konstrukcję wyroku i jego uzasadnienia ich wewnętrzną sprzeczność, co miało istotny wpływ na wynik sprawy skutkując bezpośrednio uwzględnieniem skargi zamiast jej oddaleniem; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niedostatecznym oraz błędnym wyjaśnieniu podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co miało wpływ na rozstrzygniecie. Z uwagi na powyższe zarzuty Dyrektor OSW wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07). Podstawą orzekania sądu jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład w postępowaniu sądowym dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11). Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11). Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., II FSK 419/0). Naruszenia takiego nie stanowi również zanegowanie przeprowadzonej przez organ oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można też skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonej decyzji – również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11; 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała. Z przepisu tego wynika natomiast nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z: 26 maja 2010 r., I FSK 497/09; 19 października 2010 r., II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12). Dlatego też zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie podlegał uwzględnieniu. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., OSK 628/04). Przyjmuje się, że dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, iż sąd pierwszej instancji dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy; a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte; względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd pierwszej instancji nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyroki NSA z: 11 września 2012 r., I OSK 1234/12; 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10). Autor kasacji stawiając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie powołał się na wystąpienie którejkolwiek z powyższych sytuacji. Podkreślenia również wymaga, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył sąd pierwszej instancji (por. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; 15 marca 2013 r., I OSK 1033/12; 19 czerwca 2013 r., I OSK 1353/12;). Tego wymogu w skardze kasacyjnej nie dopełniono. Naruszenia omawianej normy nie powiązano z żadnymi przepisami, których naruszenie - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić z urzędu. Dodatkowo należy także wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyroki NSA z: 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia powyższego przepisu nie można podważać też prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować kontroli kompletności i oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd badający legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu, jak również argumentacji Sądu zawierającej wytknięcie organowi braków w samodzielnym czynieniu ustaleń faktycznych i pominięcie oceny materiału dowodowego sprawy na podstawie, którego organ ustalił stan faktyczny sprawy, zawierającej wyjaśnienie przyczyn dla których jednym dowodom dał wiarę, a innym jej odmówił. A w istocie do tego sprowadza się zarzut skargi kasacyjnej. Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest również zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, jest czytelna, sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. To, że skarżący kasacyjnie organ nie jest przekonany o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1451/11). Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Końcowo można zauważyć, że uzasadnienie skargi kasacyjnej koncentruje się na podważeniu oceny Sądu co do konieczności uzupełniania materiału dowodowego sprawy oraz oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Stawiane zarzuty nie zostały jednak powiązane w jakikolwiek sposób z przepisami regulującymi postępowanie wyjaśniające i dowodowe prowadzone w ramach postępowania dyscyplinarnego. To zaś uniemożliwia odniesienie się do nich w ramach kontroli instancyjnej prowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjna jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI