III SA/Łd 193/22

III SA/Łd 193/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III OSK 2476/22 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9, art. 58 § 1 i § 2, art. 128
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 15 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 grudnia 2021 roku nr SKO.4113.77.2021, SKO 4113.80.2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 grudnia 2021 r., numer SKO.4113.77.2021, SKO.4113.80.2021, wydanym na podstawie art. 59 w związku z art. 58, art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło R.N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: SOCIV.5300.11517.2021.183986.000001.2021 z 26 października 2021 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Prezydent Miasta Łodzi - po rozpoznaniu wniosku R.N. z 30 września 2021 r. - decyzją znak: SOCIV.5300.11517.2021.183986.000001.2021 z dnia 26 października 2021 r. orzekł o odmowie przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego od dnia 1 lipca 2021 r.
R.N. skorzystał z przysługującego stronie środka odwoławczego i pismem z dnia 17 listopada 2021 r. - złożonym przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego w dniu 18 listopada 2021 r. - wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpoznając ww. odwołanie stwierdziło, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego wart. 129 § 2 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 3 listopada 2021 r., zaś odwołanie zostało wniesione w dniu 18 listopada 2021 r.
Organ wskazując na treść art. 15zzzzzn² ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późniejszymi zmianami), pismem z 30 listopada 2021 r. zawiadomił stronę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji oraz wyznaczył termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu.
W odpowiedzi na powyższe R.N. pismem z dnia 19 grudnia 2021 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 26 października 2021 r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 lipca 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek strony powołało treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i wskazało, że warunkiem przywrócenia terminu, jak stanowi powołana powyżej norma, jest łączne spełnienie następujących przesłanek: uprawdopodobnienie przez osobą zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie przez zainteresowanego - wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie 7-dniowego terminu (nieprzywracalnego) od ustania przyczyn uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jednoczesne dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Brak którejkolwiek z powołanych powyżej przesłanek uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.
Organ podniósł, że R.N. w swoim wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazuje, iż cyt.: "Prośbę swą uzasadniam tym, że powyższe uchybienie powstało z przyczyn takich że przebywam w Zakładzie Karnym w S. gdzie pracuję a w tych warunkach mam utrudniony dostęp do wiedzy prawno - administracyjnej". W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, samo powołanie się na powyższe stwierdzenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Norma zawarta wart. 58 § 1 k.p.a., stanowi, iż wnioskodawca jest zobowiązany do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Samo twierdzenie zawarte we wniosku, nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stanowi oczywisty przykład swoistego zaniedbania w prowadzeniu własnych spraw. W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Zdaniem Kolegium - mając na uwadze treść wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co w sposób oczywisty nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, chybionym jest powoływanie się przez stronę (jako okoliczność uniemożliwiająca wniesienia odwołania z zachowaniem przepisanego terminu) na fakt przebywania w zakładzie karnym, w sytuacji, gdy strona składając odwołanie (z uchybieniem terminu) wniosła je przebywając w tym samym zakładzie karnym. Dodatkowo organ podniósł, że do wniesienia odwołania nie jest wymagana żadna cyt.: "wiedza prawno - administracyjna". Zgodnie bowiem z art. 128 k.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Co do samego trybu i terminu wniesienia odwołania to strona była prawidłowo pouczona w treści zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji organ przyjął, że w sprawie nie została zachowana przesłanka przywrócenia terminu o której mowa w art. 58 k.p.a., tj. strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, co skutkowało odmówieniem uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu. Podkreślił, iż negatywną przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest dopuszczenie się przez stronę nawet lekkiego niedbalstwa.
Odnośnie do formy rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz samego odwołania wniesionego po upływie przepisanego terminu SKO powołało się na wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2014 r. (sygn. akt: II SA/Gd 843/13; System Informacji Prawnej LEX Nr 1470208), zgodnie z którym "Organ odwoławczy w wyniku negatywnego dla strony rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wydaje jedynie postanowienie o odmowie jego przywrócenia i nie zachodzi już wówczas konieczność wydawania odrębnego, bądź też zawartego w tym samym akcie, postanowienia z art. 134 k.p.a. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera już samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, bo w przeciwnym razie nie można byłoby orzec merytorycznie o odmowie przywrócenia terminu. Tym samym nie zachodzi konieczność powtórnego stwierdzenia tej okoliczności w osobnym postanowieniu opartym na art. 134 k.p.a.".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, R.N. podniósł, że rozstrzygnięcie organu jest sprzeczne z art. 6, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 § 1 i 2, art. 9 k.p.a. Skarżący wskazał także, że organ odnosi się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do wyroków sądów administracyjnych, do których strona nie ma dostępu, a przy tym organ używa słów cyt.: "gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny...", co pokazuje brak poszanowania prawa i skarżącego jako obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący argumentował, że podając powód przekroczenia termu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji potrzebował wiedzy prawnej przedstawionej w odwołaniu w postaci załączonego wyroku WSA w Krakowie z 20 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1506/13. Strona wskazała, że jedynym celem negatywnej decyzji SKO w Łodzi z popełnieniem błędów prawnych było nieprzyznanie stronie dodatku mieszkaniowego z uwagi na fakt przebywania w Zakładzie Karnym w S., jak i przedstawienie w odwołaniu, że taka decyzja organu I instancji (choć nierozpatrzone) prowadzi do wniosku, że albo urzędnicy przyznający wcześniej dodatek mieszkaniowy złamali przepisy prawa albo urzędnicy odmawiający dalszego przyznania takiego dodatku, co pokazuje załączony w odwołaniu wyrok. Skarżący wskazał zatem, że bardzo ważnym jest rozstrzygnięcie, którzy urzędnicy popełnili błąd, co jest podstawą "zażalenia" i działania prawa. Tym samym wniósł o pozytywne rozpatrzenie wniosku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanego postanowienia środków określonych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o odmowie przywrócenia R.N. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 października 2021 r. znak: SOCIV.5300.11517.2021.183986.000001.2021.
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W sprawie niniejszej skarżący złożył w dniu 18 listopada 2021 r. odwołanie od decyzji doręczonej mu 3 listopada 2021 r., a następnie – po odebraniu zawiadomienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 listopada 2021 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – R.N. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 października 2021 r., twierdząc, iż uchybienie powstało z powodu przebywania strony w Zakładzie Karnym w S., gdzie skarżący ma utrudniony dostęp do wiedzy prawnoadministracyjnej, która była niezbędna do prawidłowego sporządzenia odwołania.
W orzecznictwie sądowym istnieje jednolitość stanowiska, iż brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony czy też jej pełnomocnika, w zasadzie wyklucza pozytywne rozpoznanie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim należy podkreślić, że już z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić, stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 810/18, CBOSA). W świetle art. 58 § 1 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie mogła tej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej – w danej sytuacji życiowej i osobistej – można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Innymi słowy, kwestia stopnia zawinienia nie ma w tym przypadku znaczenia, bowiem każdy, nawet najmniejszy stopień zawinienia wyklucza przywrócenie terminu (por. np. wyroki NSA z 16 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 3883/19 i 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2539/20, CBOSA).
Należy jeszcze wyjaśnić, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżących w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw – udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2923/18, CBOSA). Do takich przeszkód zalicza się np. nagłą chorobę, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, jeśli doszło do uchybienia wskutek choćby lekkiego niedbalstwa.
W ocenie tutejszego Sądu, okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadniały braku winy strony w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie zostały spełnione wymogi z art. 58 § 1 k.p.a. Podnoszona okoliczność, że uchybienie powstało z powodu przebywania strony w Zakładzie Karnym w S., gdzie skarżący ma utrudniony dostęp do wiedzy prawnoadministracyjnej, która była niezbędna do prawidłowego sporządzenia odwołania – nie jest obiektywną przyczyną do uznania braku winy (choćby w formie niedbalstwa) do zaniechania wniesienia odwołania. Decyzję Prezydenta Miasta łodzi z dnia 26 października 2021 r. skarżący otrzymał w dniu 3 listopada 2021 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Należy zauważyć, że skoro zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia, to strona nie może się powoływać na przebywanie w zakładzie karnym i brak dostępu do wiedzy prawniczej jako okoliczność uprawdopodobniającą brak jej winy w uchybieniu terminu. Ponadto podkreślić należy, że powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa, czy też fakt przebywania w zakładzie karnym, samo w sobie nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1860/15 opublikowane w bazie: www.cbois.nsa.gov.pl). Okoliczność, że skarżący nie posiada zawodowo wiedzy prawniczej, nie zwalniała go od należytej dbałości o własne interesy. Trafnie przy tym Kolegium podniosło w zaskarżonym postanowieniu, iż za chybione trzeba uznać powoływanie się przez stronę na przebywanie w zakładzie karnym, jako na okoliczność uniemożliwiającą wniesienie odwołania z zachowaniem terminu, w sytuacji gdy strona składając odwołanie wniosła je przebywając właśnie w zakładzie karnym. Dodatkowo, zgodnie z art. 128 k.p.a., do wniesienia odwołania nie jest wymagana fachowa wiedza prawnicza, gdyż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, natomiast wystarczy, aby wynikało z niego, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
W ocenie zatem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały żadne obiektywne przeszkody do złożenia odwołania, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji. Nawiasem mówiąc, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący sporządził w terminie odwołanie od decyzji organu I instancji, gdyż posiada ono datę: 17.11.2021 r., natomiast złożył je w administracji zakładu karnego następnego dnia, czyli 18.11.2021 r. – już po upływie ustawowego terminu. Jak już wyżej wskazano, jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W szczególności brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach świadczy o jej winie, a nie o braku tej winy (wyrok NSA w Gdańsku z 21.05.1999 r., I SA/Gd 2243/98, LEX nr 38700). W niniejszej sprawie oceniając wniosek o przywrócenie terminu, organ doszedł zdaniem Sądu do słusznego wniosku, iż nie została spełniona przez stronę przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniały braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 października 2021 r. znak: SOCIV.5300.11517.2021.183986.000001.2021 o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 lipca 2021 r.
Zdaniem Sądu, wbrew zatem zarzutom skargi, organ nie naruszył art. 58 § 1 k.p.a., jak również art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jasno wynika, które fakty organ uznał za udowodnione i na jakich dowodach się oparł. Organ wskazał również przyczyny z jakich powodów nie uwzględnił stanowiska strony, a także wyjaśnił podstawę prawną postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
k.ż.