III OSK 2471/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych z powodu wadliwego określenia daty początkowej zawieszenia i natychmiastowej wykonalności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA, który uchylił decyzję o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych. NSA rozpatrzył zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowe było ustalenie, czy decyzja o zawieszeniu z rygorem natychmiastowej wykonalności może mieć określoną datę początkową w przyszłości, a także czy okoliczność przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim ma znaczenie dla podstaw zawieszenia. NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzję, wskazując na wadliwe określenie daty początkowej zawieszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję o zawieszeniu funkcjonariusza policji w czynnościach służbowych. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności kwestionując stanowisko WSA, że rozkaz personalny o zawieszeniu musi mieć skutek natychmiastowy i nie może określać daty początkowej w przyszłości, a także że przebywanie na zwolnieniu lekarskim ma znaczenie dla oceny podstaw zawieszenia. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw. Sąd podkreślił, że natychmiastowa wykonalność decyzji oznacza jej wejście do obrotu prawnego z chwilą doręczenia, co jest sprzeczne z określeniem daty początkowej zawieszenia w przyszłości. Ponadto, NSA stwierdził, że choć motywy organu dotyczące przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim nie były w pełni jasne, to wadliwe określenie daty początkowej zawieszenia było wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji. Sąd odniósł się również do kwestii wznowienia postępowania i bezprzedmiotowości dalszego postępowania po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych z rygorem natychmiastowej wykonalności nie może określać daty początkowej zawieszenia w przyszłości, gdyż jest to sprzeczne z ideą natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od obowiązków.
Uzasadnienie
Natychmiastowa wykonalność decyzji oznacza jej wejście do obrotu prawnego z chwilą doręczenia. Określenie daty początkowej zawieszenia w przyszłości jest niezgodne z tym rygorem i celem zawieszenia, jakim jest niezwłoczne odsunięcie funkcjonariusza od czynności służbowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.o. Policji art. 39 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych § § 2 ust. 2 pkt 7
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. Policji art. 39 § ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uznał, że decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych z rygorem natychmiastowej wykonalności nie może określać daty początkowej zawieszenia w przyszłości. Okoliczność przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim powinna być brana pod uwagę przy ocenie zasadności zawieszenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA, dotyczące błędnej wykładni przepisów o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, w tym kwestii daty początkowej i wpływu zwolnienia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
natychmiastowa wykonalność odnosi się bowiem do daty wejścia decyzji do obrotu prawnego, a to następuje z chwilą doręczenia decyzji Celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Fakt pozostawania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim, z powodu niezdolności do służby, powinien być natomiast brany pod uwagę i umotywowany, przy ocenie okoliczności powodujących konieczność zawieszenia w czynnościach służbowych.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia funkcjonariuszy w czynnościach służbowych, w szczególności w kontekście rygoru natychmiastowej wykonalności i określania daty początkowej zawieszenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza policji i może wymagać adaptacji do innych służb mundurowych lub zawodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym funkcjonariuszy służb mundurowych – możliwości określenia daty początkowej zawieszenia w czynnościach służbowych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy policjant może być zawieszony 'na przyszłość'? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2471/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Bk 488/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-12-17 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 3, art. 149 § 1 i §2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 161 art. 39 ust. 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 120 poz 1029 § 2 ust. 2 pkt 7 Rozporządzenie MInistra Spraw Wewnetrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 136 § 1, art. 130 § 3 pkt 1, art. 108 § 1, art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 140 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 488/19 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 maja 2019 r nr 613/2019 w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 17 grudnia 2019 r. II SA/Bk 488/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 9 maja 2019 r. nr 613/2019, w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 28 marca 2019 r. nr 827/2019; 2. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zawieszenia D. R. w czynnościach służbowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji (Dz. U. 2019 r. poz. 161 ze zm.) a także § 2 ust. 2 pkt 7) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029 ze zm.) w zw. z art. 39 ust. 4 ustawy o policji oraz art. 145 § 3 p.p.s.a w efekcie błędnej wykładni powyższych przepisów prawa materialnego, polegającej na uznaniu przez Sąd, że rozkaz personalny którego przedmiotem jest zawieszenie funkcjonariusza policji w czynnościach służbowych musi mieć skutek natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od czynności służbowych, a więc skutkować zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych wraz z uzyskaniem waloru ostateczności decyzji bądź też wraz z wydaniem decyzji nieostatecznej, gdy jest opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, podczas gdy prawidłowa wykładnia wymienionych wyżej przepisów skutkuje uznaniem za prawidłowe takiego znaczenia powyższych przepisów, że możliwe jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych oznaczając datę początkową jako późniejszą niż data wydania (właściwie: doręczenia) rozkazu personalnego (decyzji) któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności gdy jest to, tak jak w niniejszej sprawie, uzasadnione okolicznościami sprawy, a także w efekcie błędnej wykładni powyższych przepisów prawa materialnego polegającej na uznaniu przez Sąd, że istotne znaczenie dla oceny zaistnienia podstaw zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych miała okoliczność przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim i przyjęciu, że skoro skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie było możliwe jednoczesne zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów pozwala uznać, że okoliczność, że funkcjonariusz policji przebywa na zwolnieniu lekarskim nie ma znaczenia dla oceny podstaw do zawieszenia tego funkcjonariusza w czynnościach służbowych, a tym samym organy administracji obu instancji w niniejszym postępowaniu miały prawo zawiesić skarżącego w czynnościach służbowych niezależnie od faktu, czy przebywał on na zwolnieniu lekarskim czy też nie - co doprowadziło Sąd do błędnego uznania że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkowało błędnym rozstrzygnięciem Sądu I instancji, który orzekł o uchyleniu zarówno decyzji skarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego, przy czym stanowiło to naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3)-6) k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie przez Sąd, na podstawie informacji uzyskanej od skarżącego D. R., że doszło do wznowienia postępowania dotyczącego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych i jest to równoznaczne z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a., a więc że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podczas gdy zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia, a tym samym wznowienie postępowania nie świadczy o zaistnieniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wobec czego Sąd nie miał podstaw do uchylenia skarżonej decyzji, a także decyzji jej poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz umorzenia postępowania administracyjnego, co stanowiło naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., art. 130 § 3 pkt 1) k.p.a., 108 § 1 k.p.a., a także art. 15 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że organ II instancji w sposób nieuzasadniony nie zbadał oraz nie uwzględnił okoliczności czy aktualny jest zakres czasu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, określony decyzją organu I instancji, pomimo że zawieszenie obejmowało w części okres czasu już zakończony w dacie orzekania przez organ II instancji, a skarżący pozostawał jednocześnie na zwolnieniu lekarskim, jak i nie wziął pod uwagę, że postępowanie dyscyplinarne mogło zostać zawieszone, a także uznanie przez Sąd, że nieuzasadnione było objęcie rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych rygorem natychmiastowej wykonalności, podczas gdy istotą podjętego rozstrzygnięcia o zawieszeniu w czynnościach służbowych było niezwłoczne zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych, rozumiane jako zawieszenie z datą umożliwiającą doręczenie rozkazu personalnego skarżącemu i nie później niż z datą w której kończyło się zwolnienie lekarskie skarżącego, niezależnie od okoliczności czy od rozkazu personalnego zostanie wniesione odwołanie, wobec czego rozkaz personalny został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności i zgodnie z rozstrzygnięciem organu I instancji doszło do skutecznego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych wraz z datą początkową zawieszenia wskazaną w decyzji, czego nie zmieniło wniesienie odwołania od decyzji, wobec czego słusznie organ II instancji odnosił się wprost do rozstrzygnięcia o zawieszeniu w czynnościach służbowych w datach określonych rozkazem personalnym I instancji, jako decyzji której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności i która została w części wykonana, a jednocześnie bez znaczenia było dla zastosowania przepisów prawa materialnego dotyczącego zawieszenia w czynnościach służbowych co do dat zawieszenia określonych decyzją organu I instancji, okoliczność, czy skarżący pozostawał nadal na zwolnieniu lekarskim, jak i okoliczność że podjęte zostały czynności w celu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji gdy w rzeczywistości postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego zostało doręczone skarżącemu dopiero 9 maja 2019 r. więc postanowienie nie było ostateczne, a nadto nawet zawieszenie postępowania dyscyplinarnego nie uniemożliwiałoby w okolicznościach niniejszej sprawy kontynuowania zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, co stanowiło naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; II. prawa materialnego: 1. art. 39 ust. 2 ustawy o policji a także § 2 ust. 2 pkt 7) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.07.2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych w zw. z art. 39 ust. 4 ustawy o policji, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że rozkaz personalny którego przedmiotem jest zawieszenie funkcjonariusza policji w czynnościach służbowych musi mieć skutek natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od czynności służbowych a więc skutkować zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych wraz z uzyskaniem waloru ostateczności decyzji bądź też wraz z wydaniem decyzji nieostatecznej, gdy jest opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, a zatem błędne było wydanie przez organy administracji w niniejszej sprawie decyzji których przedmiotem było zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych w okresie od 20.04.2019 r. do 19.05.2019 r. a więc w dacie wydania rozkazu personalnego przez organ I instancji niejako "na przyszłość", pomimo nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy prawidłowa wykładnia wymienionych wyżej przepisów skutkuje uznaniem za prawidłowe takiego znaczenia powyższych przepisów, że możliwe jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych oznaczając datę początkową jako późniejszą niż data wydania (właściwie: doręczenia) rozkazu personalnego (decyzji) któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to, tak jak w niniejszej sprawie, uzasadnione okolicznościami sprawy, a więc, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, oznaczając jako datę początkową zawieszenia w czynnościach służbowych datę dzienną zapewniającą możliwość doręczenia skarżącemu decyzji a jednocześnie nie późniejszej niż znana organowi w dacie wydania decyzji data powrotu funkcjonariusza ze zwolnienia lekarskiego do czynności służbowych, a wadliwa wykładnia powyższych przepisów skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz umorzeniem postępowania administracyjnego; 2. art. 39 ust. 2 ustawy o policji, a także § 2 ust. 2 pkt 7) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.07.2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, w zw. z art. 39 ust. 4 ustawy o policji oraz art. 39 ust. 2 w zw. z art. 135h ust. 3 ustawy o policji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że istotne znaczenie dla oceny zaistnienia podstaw zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych miała okoliczność przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim i przyjęciu, że skoro skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie było możliwe jednoczesne zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów pozwala uznać, że okoliczność, że funkcjonariusz policji przebywa na zwolnieniu lekarskim nie ma znaczenia dla oceny podstaw do zawieszenia tego funkcjonariusza w czynnościach służbowych, a tym samym organy administracji obu instancji w niniejszym postępowaniu miały prawo zawiesić skarżącego w czynnościach służbowych niezależnie od faktu czy przebywał on na zwolnieniu lekarskim czy też nie, a także poprzez błędną wykładnię Sądu polegającą na uznaniu, że istotne znaczenie dla oceny zaistnienia podstaw zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych miała okoliczność podjęcia czynności w celu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego i przyjęciu przez Sąd że doszło do zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, co stanowiło zdaniem Sądu okoliczność uniemożliwiającą podjęcie przez organ II instancji rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy rozkaz personalny organu I instancji, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna prowadzić Sąd do wniosku, że skoro postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego na datę orzeczenia przez organ II instancji nie było ostateczne, wobec czego postępowanie nie zostało zawieszone, a nadto nawet zawieszenie postępowania dyscyplinarnego nie wyłącza zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, to podjęte czynności w celu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego nie miały znaczenia dla oceny podstaw zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego w dacie orzekania przez organ II instancji, a rozstrzygnięcie organu II instancji było prawidłowe, przy czym wadliwa wykładnia powyższych przepisów skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz umorzeniem postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, zasądzenie od D. R. na rzecz skarżącego kasacyjnie organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej. Zrzekł się również rozprawy. W piśmie procesowym z 6 lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W tej sprawie natomiast zarzuty postawione w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej zostały powielone w zarzutach procesowych, zatem zostaną rozpoznane łącznie. Na początku rozważań zauważyć jednak należy, w odniesieniu do zarzutów postawionych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, że wszystkie te zarzuty mają wadliwą konstrukcję. Tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (zob. wyroki NSA z: 18 października 2011 r. II FSK 797/10; 13 września 2011 r. II FSK 593/10; 18 maja 2011 r. II FSK 62/10; 19 grudnia 2014 r. II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo; 20 stycznia 2022 r. III FSK 2147/21; 14 lipca 2022 r. III OSK 1434/21). Jest możliwe, że kilka przepisów może tworzyć określoną normę prawną, ale wówczas zarzut skonstruowany z kilku przepisów musi wskazywać, że tworzą one właśnie taką normę prawną, jaka jest jej treść, i w jaki sposób taka norma została naruszona. Niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia tego wymogu, co utrudnia, a czasami wręcz uniemożliwia precyzyjne odniesienie się do stawianych zarzutów. Wobec tego tylko ogólnie można zauważyć, że ani z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, ani z § 2 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (dalej: rozporządzenie), powołanych w ramach obydwu podstaw kasacyjnych, nie wynika, że w decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych można określić początkową datę zawieszenia. Z powołanego przepisu rozporządzenia wynika jedynie, że w decyzji określa się czas zawieszenia. Ponieważ w chwili orzekania przez organ art. 39 ust. 2 ustawy o Policji stanowił, że "Policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych (...) na czas nie dłuższy niż trzy miesiące", to określenie czasu zawieszenia należy rozumieć jako określenie długości okresu zawieszenia, a nie jego daty początkowej. Rację ma Sąd I instancji, że w okolicznościach tej sprawy, gdy decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, nie do pogodzenia z tym rygorem jest określenie na przyszłość daty zawieszenia w czynnościach służbowych. Natychmiastowa wykonalność odnosi się bowiem do daty wejścia decyzji do obrotu prawnego, a to następuje z chwilą doręczenia decyzji (zob. art. 110 § 1 k.p.a.). Co prawda rygor natychmiastowej wykonalności może być też nadany później (zob. art. 108 § 2 k.p.a.), ale w tym przypadku tak nie było. Już tylko z tego powodu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, gdyż zawierała wadę w postaci wątpliwości, z jaką datą nastąpiło zawieszenie w czynnościach służbowych. Podzielić należy też pogląd Sądu I instancji, że celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Chodzi o zawieszenie w czynnościach służbowych natychmiastowe, tj. niecierpiące zwłoki odsunięcie policjanta od czynności służbowych z uwagi na to, że dalsze wykonywanie czynności służbowych przez policjanta byłoby nie do pogodzenia z charakterem postawionych mu zarzutów lub dobrem postępowania. Ponadto "Zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji, na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane policjantowi i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej (zob. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, Zawieszenie funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych, Sł. Prac. 2009, nr 10, s. 25). (...) Nie można też odmówić słuszności tezie, że "dobro służby" należy do zwrotów niedookreślonych. Autorzy trafnie wskazują, że na pojęcie to składają się: dobre imię Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, niezależności formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych" (W. Kotowski [w:] Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. IV, LEX/el. 2021, art. 39. Fakt pozostawania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim, z powodu niezdolności do służby, powinien być natomiast brany pod uwagę i umotywowany, przy ocenie okoliczności powodujących konieczność zawieszenia w czynnościach służbowych. Ustawodawca wskazał w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia wyłącznie dwóch warunków: (1) wszczęcia jednego z wymienionych postępowań i (2) celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Motywy, którymi kierował się organ zawieszając na oznaczony okres policjanta w czynnościach służbowych, nie mogą budzić żadnych wątpliwości co do słuszności takiego załatwienia sprawy. Dotyczy to zarówno celowości samego zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i czasu tego zawieszenia. Tymczasem w tej sprawie oznaczając datę początkową zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego (20 kwietnia 2019 r.) organ I instancji wyraźnie zaznaczył, że ma to związek z przebywaniem skarżącego na zwolnieniu lekarskim do 19 kwietnia 2019 r., a skarżący kasacyjnie organ zdaje się stawiać w dwóch zarzutach tezę, że organy, na podstawie analizowanego wyżej przepisu, miały prawo zawiesić funkcjonariusza w czynnościach służbowych, niezależnie od tego, czy przebywał on na zwolnieniu lekarskim, czy też nie. Przeczy to po pierwsze motywom samego organu, jakimi kierował się wyznaczając datę początkową zawieszenia w czynnościach, a po drugie nie jest możliwa do obrony bezwzględna teza, że fakt przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim jest obojętny dla oceny przesłanek zawieszenia w czynnościach służbowych. Fakt ten musi mieć jednak uzasadnienie w okolicznościach konkretnej sprawy, a uzasadnienie organu nie daje co do tego zagadnienia jednoznacznej odpowiedzi. Zarzuty w tym zakresie należy uznać zatem za nieusprawiedliwione. I chociaż nie są do końca jasne motywy, jakimi kierował się Sąd I instancji twierdząc, że ewentualne zawieszenie postępowania dyscyplinarnego mogło mieć wpływ na postępowanie w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych – wszak postępowanie dyscyplinarne nawet zawieszone, dalej jest postępowaniem wszczętym, a od tego art. 39 ust. 2 ustawy o Policji uzależnia m.in. możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych – to argumentacja ta nie miała ostatecznie decydującego wpływu na wynik sprawy, bowiem o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły okoliczności, o których była mowa wyżej. To samo dotyczy zarzutu przywołanego w pkt I. 2) skargi kasacyjnej, odnoszącego się do argumentacji Sądu I instancji o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na wznowienie postępowania w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych. Argumenty te Sąd I instancji, jak sam zaznaczył, przywołał jedynie dodatkowo, w oparciu o materiały złożone na rozprawie i również nie miały one zasadniczego wpływu na wynik sprawy. Wyjaśnić jedynie przy okazji należy, że "W zakresie wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska są rozbieżne. Zgodnie z pierwszym poglądem, sam fakt zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania nie przesądza o wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ przepisów postępowania. Stanowisko to obecne jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. NSA w wyrokach: z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1714/16; z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 227/10; z dnia 25 października 2011, sygn. akt II GSK 453/10; dostępne w CBOIS) oraz w literaturze (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000/1/16; A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, s. 475). Zwolennicy odmiennego poglądu wskazują, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14; z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 815/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 963/13; z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2874/18; z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 3632/18; dostępne w CBOIS). W uzasadnieniu tego poglądu wskazuje się także, że na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Jeżeli zatem w dacie wydania decyzji istnieje dowód, który nie jest znany organowi, to decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania, choć nie zawsze winę za pominięcie tego dowodu można przypisać organowi. W doktrynie stanowisko takie prezentują autorzy komentarzy do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2016, art. 145 (pkt 16); M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019, s. 699) oraz inni autorzy poruszający rozpatrywane zagadnienie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 834; M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 278-279). Rozbieżność wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jest konsekwencją odmiennego rozumienia użytego w nim pojęcia "naruszenia prawa". Jeżeli pojęcie to będziemy rozumieć w kategoriach subiektywnych i kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można postawić zarzut działania sprzecznego z obowiązującymi go przepisami, to niektóre podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego należy wykluczyć z katalogu przesłanek uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Jeżeli natomiast pojęciu temu przypiszemy znaczenie zobiektywizowane, nawiązujące do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu), to każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2008, nr 4, s. 59 i n.)" – zob. wyrok NSA z 7.12.2021 r. II OSK 566/21, LEX nr 3288858. W niniejszej sprawie Sąd I instancji najwyraźniej opowiedział się za tą drugą koncepcją i uznał, że już sam fakt wznowienia postępowania przez organ może dawać podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Niezależnie od trafności takiego stanowiska w okolicznościach tej sprawy, nie miało ono decydującego wpływu na wynik sprawy, gdyż zostało wypowiedziane jedynie "dodatkowo", jak zaznaczył to sam Sąd I instancji, a o uchyleniu zaskarżonej decyzji zadecydowały także inne względy, omówione już wyżej. Natomiast co do rozstrzygnięcia opartego na art. 145 § 3 p.p.s.a. należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że kontynuowanie postępowania w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, po uchyleniu zaskarżonych decyzji, byłoby bezprzedmiotowe, z uwagi na to, że skarżący został już zwolniony ze służby w Policji. Faktu zwolnienia skarżącego ze służby organ nie kwestionował, a zatem niezrozumiały jest zarzut naruszenia tego przepisu. W takich okolicznościach dalsze kontynuowanie postępowania jest bowiem bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI