III OSK 2460/21

III OSK 2460/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Lipiński
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Gl 981/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-10-11
Skarżony organ
Rada Miasta~Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1289
art. 6c ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 6r ust. 2d, art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 981/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odbierania odpadów komunalnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 981/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji) na skutek skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odbierania odpadów komunalnych, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 5 pkt 3 oraz § 8 ust. 12 (pkt 1), a także zasądził od Gminy K. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Prezydent Miasta K. (dalej: skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej opartej na podstawie art. 174 pkt 1
i 2 p.p.s.a. zarzucił wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
1) art. 1 § 1 i 2 ppsa oraz art. 3 § 1 ppsa poprzez nienależyte wykonywanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 2 i 4 ppsa, polegające na braku spójnego i zrozumiałego uzasadnienia oraz wskazania zaleceń jakie ma wykonać Organ w związku z uwzględnieniem skargi a także poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do zarzutów Organu i nieskonfrontowanie ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
2) art. 141 § 4 ppsa przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu podstawy prawnej i motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz sporządzenie uzasadnienia w tym zakresie w sposób lakoniczny, niewyjaśniający rozumienia treści zastosowanych przez Sąd przepisów, uniemożliwiający kontrolę instancyjną,
3) art. 134 § 1 ppsa przez dokonanie wadliwej oceny zgodności z prawem ww. uchwały przy jednoczesnym wyjściu poza granice danej sprawy oraz nie wzięcie pod uwagę wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie - co skutkowało uwzględnieniem skargi w sytuacji, w której winna ona zostać oddalona.
2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 6c ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że w zakresie obowiązku gminy dotyczącego zorganizowania odbierania odpadów komunalnych nie mieści się odbiór tych odpadów w punktach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, oraz że odpady biodegradowalne powinny być w całości odbierane w sposób selektywny z terenu nieruchomości i nieuwzględniającą przepisu zawartego w art. 6r ust. 3a oraz w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy oraz skutkującą błędnym przyjęciem, że Uchwała nr [...] Rady Miasta K. w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych
od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów z dnia [...] września 2017 roku narusza art. 6c ust. 1 ww. ustawy;
2) art. 6r ust. 2d oraz art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że w pojęciu usług dodatkowych świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie mieści się odbiór bezpośrednio z nieruchomości odpadów zielonych oraz błędnym przyjęciu, że treści art. 6r ust. 2d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawiera trzy obligatoryjne, a nie alternatywne sposoby pozbywania się odpadów polegającą na nieuwzględnieniu w procesie wykładni treści art. 6r ust. 2 ww. ustawy, którego sąd nie zastosował.
W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawił
szczegółową argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wskazał, że
z naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w petitum skargi, wynika zastosowanie przez sąd błędnej wykładni tychże przepisów. Dodatkowo, jak się wydaje, sąd pierwszej instancji całkowicie pominął stanowisko Organu. Zgodnie z treścią uzasadnieniem wyroku NSA z 10.6.2014 roku, sygnatura akt II GSK 649/13
"w każdym uzasadnieniu wyroku szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymogu tego nie spełnia ani ogólne powołanie się na zastosowane w sprawie przepisy prawa, ani też ograniczenie się do stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia prawa. Za takim stwierdzeniem musi podążać dokonana samodzielnie przez sąd analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Ogólnikowe, uzasadnienie stanowi więc uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, w praktyce uniemożliwia stronie polemikę z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie jest wymagane, aby podstawa prawna była przedstawiana w sposób bardzo szeroki, jednak powinna ona być tak sformułowana, aby nie było wątpliwości co do jej treści, tak aby zarówno strona, jak i sąd wyższej instancji mogli ocenić orzeczenie pod kątem prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów". Treść uzasadnienia nie spełnia powyższych wymagań. Dodatkowo podkreślić należy, że gdy skarga zostanie uwzględniona, sąd powinien dokładnie wskazać organowi administracji publicznej sposób dalszego postępowania.
Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponownym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa z powodu których sąd uchylił zaskarżoną
decyzję oraz w konsekwencji doprowadzenie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem. Nie można pominąć, że organ na podstawie art. 153 ppsa jest związany treścią wyroku, a zatem zbyt niekonkretne wskazania co dalszego postępowania w oczywisty sposób uniemożliwiają organowi realizację wyroku.
Reasumując powyższe wskazać należy na uchwałę NSA z 15.2.2010 roku w sprawie o sygnaturze akt II FPS 8/09, iż przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może nawet stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego
sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego
za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tak więc zarzut naruszenia art. 141 § 4 może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli brak jest stanowiska
co do stanu faktycznego. Również dopuszczalne jest ten zarzut, gdy wyrok jest napisany w sposób, który uniemożliwia zrozumienie toku myślenia sądu, czy też argumentów, które sąd uznał za uzasadniające przyjęte rozstrzygnięcie. Taki wyrok uniemożliwia bowiem kontrolę instancyjną.
Ponadto skarżący kasacyjnie odniósł się do zarzutu naruszenia przepisu art.
134 § 1 ppsa, w którym podnieść należy, że przepis określa on obowiązki sądu administracyjnego w trakcie kontroli skargi. Zasadą jest, że sąd I instancji nie może podczas rozpoznawania sprawy ograniczyć się do kontroli sprawy tylko pod względem zarzutów postawionych w skardze. Sąd jest zobowiązany do wyjścia poza granice skargi co oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. [M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu, 2015, komentarz do art. 134], W toku rozpoznawania sprawy sąd powinien dokonać kompleksowej oceny sprawy pod kątem zgodności działania lub braku działania organu administracji pod względem zgodności z prawem. Jeżeli WSA ogranicza się tylko do rozpoznania zarzutów skargi, co powinno wynikać z analizy treści uzasadnienia wyroku, wówczas tenże zarzut kasacyjny naruszenia treści wskazanego przepisu winien okazać się skuteczny.
W ocenie skarżącego kasacyjnie treść art. 6c ust. 1 ustawy czystościowej wskazuje wyraźnie, że gminy mają obowiązek organizowania odbioru odpadów komunalnych od wszystkich właścicieli nieruchomości, które są zamieszkane. Z kolei art. 6c ust. 2 ustawy czystościowej wskazuje, że rada gminy ma prawo (nie zaś obowiązek) postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których powstają odpady komunalne, choć nieruchomości te nie są zamieszkane. Istotą sprawy jest właściwa interpretacja art. 6r ust. 2d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który Sąd I Instancji pominął w treści uzasadnienia, a na ten element wskazuje także orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 lipca 2018 roku w sprawie
o sygnaturze akt IV SA/Po 516/18), zgodnie z którym w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom
nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych,
określając przy tym formy odbierania odpadów. W konsekwencji rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości (pierwsza forma pozbywania się
odpadów komunalnych), o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (druga forma
pozbywania się odpadów komunalnych) oraz zapewnianie przyjmowania tych
odpadów przez gminę w inny sposób (trzecia forma pozbywania się odpadów komunalnych). Tym samym gmina może zapewnić właścicielom nieruchomości pozbywanie się odpadów komunalnych na trzy wskazane powyżej i wskazane w odpowiedzi na skargę sposoby. Jednym z nich jest odbieranie odpadów z nieruchomości, a drugim przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów. Trzecia forma została niedookreślona przez ustawodawcę, co oznacza, że dopuszcza się zapewnianie przyjmowania odpadów przez gminę w inny sposób, zgodny z prawem. W taki sposób powyższa kwestia została uchwalona w zaskarżonej uchwale.
Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł, iż uchwała rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3 ustawy czystościowej, jest obligatoryjna. Artykuł 6r ust. 4 ustawy czystościowej mówi natomiast o uchwale rady gminy, która jest fakultatywna. Jest ona aktem prawa miejscowego, który określa: 1) rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów; 2) sposób świadczenia usług; 3) wysokość cen za te usługi. Nie sprecyzowano, co należy rozumieć przez dodatkowe usługi. W każdym razie ich świadczenie nie jest obowiązkiem gminy objętym opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższa uchwała nie ustanawia nowej opłaty za dodatkowe usługi, lecz określa ich cenę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] – pismem z dnia 3 lutego 2020 r. – wniosła o oddalenie skargi i przyznanie Skarżącej kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 t.j.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 2 i 4 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że art. 1 p.p.s.a. nie składa się z paragrafów. Zauważyć należy, że przepis art. 1 p.p.s.a. ma charakter ogólnoustrojowy. Z natury rzeczy powyższa norma nie może być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż określa zakres regulacji p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2019 r., sygn. II OSK 2956/17). To,
czy dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być też utożsamiane z naruszeniem art. 1 p.p.s.a.
Zgodnie zaś z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjnej sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. O naruszeniu tego przepisu można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje
środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie odbierania odpadów
komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej sąd I instancji stwierdził nieważność uchwały w opisanej w wyroku części, czyli zastosował jeden ze środków przewidzianych w p.p.s.a. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanego przepisu w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony skarżącej kasacyjnie.
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 141
§ 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zgodnie z tym przepisem w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.
W rozpoznawanej sprawie skargę uwzględniono, a uzasadnianie wyroku zostało sporządzone z urzędu zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. W skardze kasacyjnie nie przedstawiono żadnej argumentacji wskazującej na naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli
zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego,
stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku zgodnie z wymaganiami zakreślonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej uznała, że należy stwierdzić w części nieważność zaskarżonej uchwały. Tak skonstruowane uzasadnianie wyroku pozwala na jego kontrolę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może przesądzać o zasadności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącej kasacyjnie o braku zaleceń jakie ma wykonać organ w związku z uwzględnieniem skargi zauważyć należy, że przedmiotem sprawy nie była decyzja czy postanowienie lecz uchwała stanowiąca akt prawa miejscowego, a co za tym idzie Sąd I instancji stwierdził nieważność tego aktu w części. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił z jakich przyczyn stwierdził nieważność tej uchwały w części, a więc zawarł argumentację jaką organ powinien mieć na względzie w ewentualnej ponownej procedurze podejmowania przedmiotowej uchwały.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. O naruszeniu normy wynikającej z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy,
w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Przedmiotem skargi, a więc przedmiotem kontroli Sądu I instancji była uchwała Rady Miasta K. z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykroczył poza granice sprawy, a w skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentacji, która uzasadniałaby takie twierdzenie. Nie wyjaśniono także jakich przepisów Sąd I instancji nie uwzględnił dokonując kontroli zaskarżonej uchwały.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 6c ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.c.g. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w zakresie obowiązku gminy dotyczącego zorganizowania odbierania odpadów komunalnych nie mieści się odbiór tych odpadów w punktach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych oraz że odpady biodegradowalne powinny być
w całości odbierane w sposób selektywny z terenu nieruchomości i nieuwzględniającą przepisu zawartego w art. 6r ust. 3a oraz art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.c.g.
Przed odniesieniem się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że art. 4 ust. 2 u.p.c.g. składa się z wielu jednostek redakcyjnych. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Rozpoznawana skarga kasacyjna nie czyni zadość powyższym
wymaganiom. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego. Korzystając z przedstawionej powyżej
możliwości Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w odniesieniu do tego zarzutu.
Ponadto zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakwestionował możliwości zapewnienia właścicielom nieruchomości pozbywania się odpadów komunalnych poprzez stacjonarne punkty selektywnego zbierania odpadów.
W zaskarżonej uchwale w § 5 pkt 3 zapisano, że "W przypadku odpadów zielonych, powstających w wyniku pielęgnacji ogrodów i terenów zielonych w zabudowie jednorodzinnej i wielorodzinnej w związku ze świadczeniem usług przez przedsiębiorcę/podmiot gospodarczy lub inny podmiot działający na zlecenie/umowę, zagospodarowanie odpadów należy do obowiązków tego podmiotu/przedsiębiorcy".
W § 8 ust. 12 zaskarżonej uchwały zawarto następujące postanowienie "W przypadku innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpadów
remontowo – budowalnych) powstałych w związku ze świadczeniem usług przez przedsiębiorcę/podmiot gospodarczy lub inny podmiot działający na zlecenie/umowę
w gospodarstwach domowych, zagospodarowanie odpadów należy do obowiązków tego podmiotu/przedsiębiorcy".
Zdaniem Sądu I instancji takie zróżnicowanie sytuacji właścicieli nieruchomości podważa konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę wynikającą z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to należy podzielić.
Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. ustawy obowiązkiem gminy jest zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, że o ile ustawodawca zezwolił gminie w drodze aktu prawa miejscowego na ograniczeniu ilości odpadów, czy też częstotliwości ich odbierania (art. 6r ust. 3 u.c.p.g.), a ustawowo dokonał ograniczeń odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, o tyle nie dokonał zróżnicowania praw i obowiązków właścicieli nieruchomości z powodu przyczyn określonych w § 5 pkt 3 oraz § 8 ust. 12 uchwały. Przepisy ustawy nie dokonują rozróżnienia na odpady komunalne powstałe w wyniku dokonywania czynności pielęgnacyjnych w ogrodach dokonywanych przez samych właścicieli nieruchomości, czy też w wyniku korzystania przez właścicieli z usług podmiotów trzecich zajmujących się pielęgnacją ogrodów, czy terenów zielonych. Podobna sytuacja zachodzi w odniesieniu do § 8 ust. 12 zaskarżonej uchwały. Ustawa w art. 6c ust. 1 nakłada na gminę obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Żaden przepis nie zwalnia gminy z obowiązku odbioru tych odpadów w przypadku korzystania przez właścicieli z usług innych podmiotów w zakresie np. pielęgnacji terenów zielonych. Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, że takie postanowienia uchwały godzą w zasadę równości właścicieli nieruchomości.
Okoliczności te wskazują na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakwestionował prawa Gminy do organizowania punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Podkreślić jednak należy, że możliwość dostarczenia odpadów przez mieszkańca do punktu ich zbiórki stanowi tylko dodatkowy sposób ich pozbycia się przez właściciela i nie może ten sposób być traktowany jako jedyny ani nawet jako podstawowy (tak też NSA w wyroku z 18 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2892/18; NSA w wyroku z 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4944/21).
Art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 u.c.p.g. nakazuje, aby gmina zapewniając czystość i porządek na swoim terenie tworzyła warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności ustanowiła selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące między innymi odpady komunalne ulegające biodegradacji i tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie między innymi odpady ulegające biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów. Art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. nakłada obowiązek tworzenia warunków do selektywnego zbierania odpadów, a samo selektywne zbieranie odpadów co do zasady obciąża właściciela nieruchomości (art.
5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.). Gmina odpowiada za zorganizowanie odbioru tak zebranych odpadów – art. 6c ust. 1 u.c.p.g. Art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. nakładający na gminę tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Każda gmina ma obowiązek utworzenia odrębnego punktu selektywnego zbierania odpadów, do
którego mieszkańcy sami mogą przywozić pewne rodzaje odpadów, ale to nie zwalnia gminy od zorganizowania odbierania odpadów od mieszkańców gminy.
Także zarzut dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnej wykładni
art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.c.p.g. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem rada gminy ma obowiązek uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron. Regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na
terenie nieruchomości obejmujących prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak, m.in. odpady zielone oraz odpady komunalne ulegające biodegradacji. Wprawdzie powołany przepis przewidywał określenie wymagań dotyczących odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jednakże nie oznaczało to możliwości dowolnego różnicowania uprawnień i obowiązków mieszkańców gminy na tych, od których odpady te będą odbierane i tych od których one nie będą odbierane a którzy zostali zmuszeni do samodzielnego ich dostarczania do punktu selektywnego zbierania. W tym właśnie tkwi istota tej sprawy, tj. dokonania zróżnicowania pozycji mieszkańców jako właścicieli nieruchomości w zakresie zasad wykonywania na ich rzecz zadania publicznego obejmującego utrzymanie czystości i porządku w gminie.
Przedstawiona powyżej argumentacja przesądza jednocześnie o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 6r ust. 2d i art. 4 ust. 2 u.c.p.g.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu
o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.