II SA/BD 1022/23

II SA/Bd 1022/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski
Leszek Tyliński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 86 ust. 4 w zw z  art. 93 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie przyznania stypendium rektora oddala skargę.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu WSB M. w B., na podstawie art. 86 ust. 4 w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, zwanej w skrócie "P.s.w.n.") decyzją z 29 kwietnia 2023 r. uchylił decyzję Komisji Stypendialnej z 8 grudnia 2022 r. na mocy której przyznano K. Ch. (tj. Skarżącej) prawo do stypendium rektora na okres 5 miesięcy (od października 2022 r. do lutego 2023 r.) w wysokości 703 zł miesięcznie.
Rektor wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 4 P.s.w.n. łączny okres, przez który przysługuje studentowi stypendium rektora wynosi 12 miesięcy, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia nie dłużej niż 9 semestrów, a drugiego stopnia – nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Rektor na podstawie danych w systemie POLON wyliczył okresy, w których Skarżąca studiowała na studiach pierwszego stopnia (łącznie 11 semestrów) oraz na studiach drugiego stopnia (łącznie 3 semestry).
Na tej podstawie stwierdził, że uwzględnienie wniosku Skarżącej o przyznanie stypendium skutkowało wypłatą ponad ww. okres, a więc naruszało art. 93 ust. 4 P.s.w.n.
W rezultacie Rektor stwierdził, że decyzja Komisji Stypendialnej została wydana z naruszeniem przepisów prawa w dacie jej wydania. W myśl natomiast art. 86 ust. 4 P.s.w.n. rektor, w drodze decyzji administracyjnej uchyla decyzję komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa.
Rektor wskazał, że rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium zostanie rozpoznane odrębną decyzją.
W skardze do sądu administracyjnego K. Ch. wniosła o uchylenie decyzji Rektora zarzucając jej:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 93 ust. 4 i 6 P.s.w.n. w zw. z art. 91 ust. 3 P.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że łączny okres, przez który przysługuje stypendium, równoznaczny jest z samym posiadaniem statusu studenta, podczas gdy należało przyjąć, że przysługiwanie stypendium jest możliwe wyłącznie po spełnieniu szczególnych warunków jego przyznania (znalezieniu się w wąskim gronie 10% studentów z najwyższą liczbą punktów na danym kierunku) oraz skutecznym złożeniu wniosku o jego przyznanie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie § 14 ust. 1 w zw. z § 15 Regulaminu świadczeń dla studentów W. S. B. w T. na rok akademicki 2022/2023, precyzujących kryteria przysługiwania stypendium, w konsekwencji - przyjęciu, że okres przysługiwania stypendium oznacza okres studiowania, podczas gdy stosując kryteria wskazane w tych przepisach, należało dojść do wniosku przeciwnego;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, polegające na niedopełnieniu przez organ obowiązków: stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w konsekwencji - uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium, podczas gdy dopełniając tych obowiązków i dokonanie rzetelnych ustaleń dotyczących okresów pobierania stypendium rektora, należało decyzje Komisji Stypendialnej ocenić jako prawidłową;
4) naruszenie art. 86 ust. 4 ustawy P.s.w.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uchylenie decyzji z dnia 8 grudnia 2022 r. przyjmując, że była ona niezgodna z prawem - podczas gdy prawidłowo stosując wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, należało dojść do przeciwnego wniosku.
Skarżąca podniosła, że ukończyła na Uniwersytecie WSB M. B. (wcześniej: W. S. B. w T. Wydział Finansów i Zarządzania w B) studia II stopnia na kierunku "Zarządzanie", zakończone obroną pracy dyplomowej w dniu 14 lipca 2023 r. Wcześniej ukończyła studia inżynierskie na P. B, uzyskując tytuł zawodowy inżyniera. Na ostatnim roku studiów magisterskich złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora z uwagi na spełnianie warunków przewidzianych w § 14 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów W. S. B. w T. w roku akademickim 2022/2023, wprowadzonego zarządzeniem nr 28/22 Rektora W. S. B. w T. z dnia 12 września 2022 r. w sprawie ustanowienia Regulaminu świadczeń dla studentów W. S. B. w T. na rok akademicki 2022/2023 (dalej przywoływanego jako ,,Regulamin"). W szczególności Skarżąca spełniała kryterium średniej ocen, która w roku poprzednim wyniosła 4,59. Był to pierwszy taki wniosek w toku edukacji Skarżącej.
Decyzją Komisji Stypendialnej przyznano Skarżącej stypendium rektora na okres 5 miesięcy (od października 2022 r. do lutego 2023 r.)
Zaskarżoną decyzją z 29 kwietnia 2023 r., Rektor Uniwersytetu WSB M. B (w okresie między wydaniem poszczególnych decyzji nastąpiło przekształcenie i zmiana nazwy uczelni), na podstawie art. 86 ust. 4 w zw. z art. 93 ust. 4 p.s.w.n. oraz art. 104 i 107 k.p.a. uchylił z urzędu wcześniejszą decyzję Komisji Stypendialnej z 8 grudnia 2022 r. To rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniu, że Skarżąca przekroczyła okres przysługiwania świadczenia, albowiem łącznie w swoim życiu studiowała dłużej niż 12 semestrów. Doliczono się łącznie 14 semestrów pobierania nauki przez Skarżąca. Stwierdzono w związku z tym, że przekroczony został okres wskazany w art. 93 ust. 4 P.s.w.n.
Zdaniem Skarżącej, organ dokonał niewłaściwej wykładni art. 93 ust. 4 P.s.w.n., utożsamiając okres przysługiwania stypendium z okresem posiadania statusu studenta. Najprawdopodobniej organ błędnie zinterpretował ust. 6 tego artykułu, w którym wskazano, że do okresu przysługiwania stypendium, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach I i ll stopnia oraz jednolitych magisterskich, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Co istotne, ustęp ten został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2232), wchodząc w życie z dniem 18 grudnia 2021 r. Tą samą ustawą zmieniono również brzmienie art. 93 ust. 4 P.s.w.n., zastępując maksymalny okres przysługiwania stypendium - 6 lat, okresem 12 semestrów. Zdaniem Skarżącej dodanie do treści tego przepisu sformułowania "bez względu na ich pobieranie przez studenta" oznacza, że nie ma znaczenia, czy student otrzymał wszystkie raty stypendialne. Liczy się decyzja o przyznaniu stypendium lub zapomogi. Tymczasem, jak od lat wskazuje się w najnowszym orzecznictwie, przesłanką przysługiwania stypendium nie jest samo posiadanie statusu studenta, bowiem z jego posiadania nie wynika, że studentowi przysługuje stypendium. Wynika to już choćby z brzmienia art. 91 P.s.w.n. w którym precyzyjnie zakreśla się wąski krąg osób, którym stypendium rektora może zostać przyznane. Wyróżnia się w nim kryteria zaliczenia do tego kręgu na podstawie osiągnięć naukowych, artystycznych lub sportowych oraz ustanawia sztywny limit 10% studentów na określonym kierunku studiów. Regulacja ta została nota bene powtórzona przez organ w § 15 Regulaminu. Tym samym, aby można było stwierdzić, że stypendium przysługuje, należy: 1) być studentem, 2) złożyć wniosek, 3) spełniać warunki ustawowe i kryteria uczelniane, 4) otrzymać decyzję pozytywną, 5) otrzymać przyznane świadczenie.
Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 445/22.
Zdaniem Skarżącej właściwą wykładnią jest przyjęcie, że okres przysługiwania stypendium warunkowany jest nie tylko przez kryteria określone w art. 93 P.s.w.n. odnoszące się do samej tylko możliwości ubiegania się o jego przyznanie wynikającej z posiadania statusu studenta, ale i kryteria wymienione w art. 91 P.s.w.n. precyzujące, którzy konkretnie studenci są uprawnieni do tego, by ubiegać się skutecznie, tj. by ich wniosek mógł zgodnie z prawem zostać rozpatrzony pozytywnie. Oprócz tego, ustawodawca w treści P.s.w.n. wyraźnie wskazał sytuacje, w których świadczenie nie przysługuje (art. 93 ust. 2, art. 94 ust. 2), zatem tym bardziej nie jest zasadne utożsamianie przysługiwania świadczenia z samym tylko statusem studenta.
Skarżąca zaznaczyła, że semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023, choć był przedostatnim w toku jej edukacji w ogóle, to był pierwszym, w którym zawnioskowała o przyznanie stypendium (choć osiągnięcia naukowe uprawniały ją do wnioskowania o nie również w roku akademickim 2021/2022). Nigdy wcześniej nie pobierała stypendium ani zapomogi.
Skarżąca podniosła, że WSA w Łodzi w wyroku z 5 października 2022 r. III SA/Łd 414/22 oraz w wyroku z 3 listopada 2022 r. sygn.. akt III SA/Łd 476/22 wskazał, iż sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. w brzmieniu obowiązującym do 17 grudnia 2021 r. i okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniająca od 18 grudnia 2021 r., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.
Zdaniem Skarżącej, skoro ukończyła wcześniej (w poprzednim stanie prawnym) studia inżynierskie na kierunku "Budownictwo", na których nie pobierała żadnego stypendium, a osiągane przez nią we wszystkich semestrach wyniki w nauce nie uprawniały jej do jego przyznania i dopiero na studiach magisterskich takie wyniki zaczęła osiągać, to zasadnym jest przyjęcie, że okresu wcześniejszego nie należy wliczać do okresu przysługiwania stypendium. Przeciwna wykładnia byłaby krzywdząca i niesprawiedliwa, a tym samym niezgodna z zasadami współżycia społecznego.
Skarżąca podkreśliła, że wykładnia iż nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w P.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wprawdzie art. 93 P.s.w.n. został w grudniu 2021 r. znowelizowany, jednak z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk nr IX 1569) nie wynika, aby intencją ustawodawcy była zmiana dotychczasowej interpretacji pojęcia "przysługiwania świadczenia".
Ponadto zdaniem Skarżącej zaliczanie okresów pobierania wszelkich stypendiów przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym do okresu, od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie obecnej ustawy prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, albowiem zdarzenia zaistniałe w całości pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z 2005 r., która tego rodzaju ograniczeń czasowych nie wprowadzała, przesądzałyby o bieżącym prawie do świadczeń na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów (por. wyrok WSA w Olsztynie z 29 czerwca 2021 r., II SA/Ol 216/21).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Ponadto Rektor podniósł, że jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z 28 lutego 2023 r. sygn. III SA/Gl 31/23 przepisy ustawy zmieniającej P.s.w.n. stosuje się zgodnie z zasadą bezpośredniego działania tj. przepisy P.s.w.n. w zmienionym brzmieniu stosuje się także do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa – bowiem do przyznawania świadczeń w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany ustawodawca dopuścił stosowanie przepisów P.s.w.n. w brzmieniu dotychczasowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istotą sporu jest rozstrzygnięcie czy i które semestry nauki w szkole wyższej powinny być zaliczone jako wchodzące do okresu którego limit, zgodnie z art. 93 ust. 4 P.s.w.n., ogranicza prawo do korzystania ze świadczeń studenckich.
Stanowisko Skarżącej opiera się na orzecznictwie sądów administracyjnych, które wskazywało na to, że do limitu tego należy zaliczać jedynie te semestry, podczas których student pobierał świadczenia. Zaznaczenia wymaga jednak, że orzecznictwo to ukształtowało się pod rządami obowiązującego poprzednio (do dnia 17 grudnia 2021 r.) brzmienia art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Zgodnie z nim świadczenia studenckie przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Przepis ten wykładać należało w ten sposób, że wyczerpanie limitu czasu, w którym przysługiwały świadczenia następowało dopiero po zakończeniu 6 roku pobierania świadczenia, a nie samego studiowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7051/21 i powołane w nim orzecznictwo). Obecnie jednak limit ten wyznacza P.s.w.n. w brzmieniu znowelizowanym z dniem 18 grudnia 2021 r. przez ustawę z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232).
Zgodnie z aktualnym w dacie złożenia wniosku przez Skarżącą brzmieniem art. 93 ust. 4 P.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Przepis art. 93 ust. 6 ustawy stanowi zaś, że do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Skoro zatem zgodnie z obecnym brzmieniem art. 93 ust. 4 P.s.w.n. określone w ilości semestrów ograniczenie czasowe uprawnienia studenta do pobierania świadczeń studenckich występuje - co zostało jasno i wprost wyartykułowane przez ustawodawcę - "bez względu na ich pobieranie przez studenta", to bezprzedmiotowe jest - jak zostało to uczynione w skardze - odwoływanie się do stanowiska sądów administracyjnych dotyczącego odmiennego stanu prawnego. Z brzmienia art. 93 ust. 4 P.s.w.n. jednoznacznie wynika, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie którego studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. (m.in. stypendium rektora), uniezależniając przyznanie tego prawa - jak było to rozumiane w uprzednio obowiązującym stanie prawnym - od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest zatem sama możliwość ubiegania się oświadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze.
Z tego też powodu Sąd - w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - nie podziela poglądu wyrażonego w przywołanym przez Skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Łd 414/22), że okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą od 18 grudnia 2021 r., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.
Należy zauważyć, że przedstawione powyżej stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest szeroko prezentowane w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych – por. np. wyroki: WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., III SA/Gd 110/23 i z 16 listopada 2023 r., III SA/Gd 204/23, WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., III SA/Lu 134/23, WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., III SA/Gl 31/23 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W przywołanym orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium, uzależnionym - co znajdowało potwierdzenie w ówczesnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - od faktu otrzymywania świadczeń stypendialnych, dokonując aktualnie jej doprecyzowania, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na I i II stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta.
Skoro zatem Skarżąca - co nie jest kwestionowane - składając wniosek o przyznanie stypendium rektora posiadała już zaliczony 12-semestrowy okres studiów, to w świetle obecnego brzmienia art. 93 ust. 4 P.s.w.n. brak było podstaw do przyznania Skarżącej wnioskowanego stypendium. W rezultacie zasadne było uchylenie przez Rektora w oparciu o art. 86 ust. 4 P.s.w.n., niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia Komisji stypendialnej.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów Regulaminu świadczeń dla studentów WSB należy podkreślić, że nie może on być skutecznie podniesiony, jako że postanowienia Regulaminu nie mogą uchylać, czy modyfikować zapisów ustawy w zakresie okresu przyznawania świadczeń (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 grudnia 2022 r., IV SA/Wr 462/22). Trzeba przy tym zauważyć, że stanowisko to tj. o braku możliwości zastosowania przepisów regulaminu świadczeń sprzecznych z przepisami ustawy, sądy administracyjne prezentowały w okresie obowiązywania poprzedniego stanu prawnego, tj. wówczas kiedy sądy administracyjne jednolicie przyjmowały, iż 6-letni okres, o którym mowa było w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Tak jak w tamtym okresie sądy administracyjne uznawały za niezgodne z prawem (bo niezgodne z brzmieniem ustawy) przyjmowanie w uczelnianym regulaminie świadczeń, że okres 6 – letni to okres samego studiowania, niezależnie od tego czy w owym okresie student otrzymywał jakiekolwiek świadczenia – tak obecnie uznać należy że niezgodne z prawem (bo niezgodne z brzmieniem ustawy) są takie zapisy regulaminu, które nie uwzględniają obecnego brzmienia art. 93 ust. 4 P.s.w.n. i nie mogą być one podstawą rozstrzygania sprawy.
Nie jest także zasadne stanowisko, jakoby w przedmiotowej sprawie możliwość stosowania P.s.w.n. w poprzednim brzmieniu wynikała z przepisów intertemporalnych. Sąd podziela w tym względzie stanowisko prezentowane w wyroku WSA w Gliwicach z 12 października 2023 r. sygn. III SA/Gl 65/23, że stosowanie przepisu art. 93 ust. 4 P.s.w.n. do stanów faktycznych zaistniałych przed jego wejściem w życie nie narusza zakazu retroakcji prawa. Wskazanej regulacji prawnej należy przypisać bowiem wymiar retrospektywny tj. w uprawniony sposób regulujący skutki zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy. Jak wynika bowiem z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt OPS 1/06, w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. (...) To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. (...) W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. (...) Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. U.5/86, OTK 1986, poz. 1 i z dnia 28 maja 1986 r. U.1/86, OTK 1986, poz. 2; E. Łętowska, Polityczne aspekty prawa intertemporalnego, (w:) Państwo, prawo, obywatel, Wrocław 1989, s. 355).
Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w treści art. 18 ww. ustawy zmieniającej P.s.w.n. z mocy którego ustawa zmieniająca wchodziła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkami, w których nie ujęto ww. art. 1 – czyli począwszy od 18 grudnia 2021 r. Jedynie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, art. 16 ustawy zmieniającej przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa – bowiem do przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany dopuścił stosowanie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym (por. przywoływany przez organ wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r. sygn. III SA/Gl 31/23).
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.