III OSK 2446/23

III OSK 2446/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Po 54/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-06-30
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.145 par.1 pkt 1 lit.c, art.135, art.151, art.134 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Akademii Nauk Stosowanych [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 54/23 w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 54/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...].
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komisja Stypendialna Państwowej Uczelni [...] w [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], przyznała H. D. (dalej: "skarżący", "strona") nr albumu [...], studentowi drugiego roku studiów stacjonarnych I stopnia kierunku mechanika i budowa maszyn Akademii Nauk Stosowanych im. [...] w [...], stypendium socjalne w roku akademickim 2021/2022 w wysokości 1000 zł miesięcznie od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 30 czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w oparciu o złożone dokumenty ustalono dochód na osobę w rodzinie na kwotę 859 zł. Wysokość stypendium została ustalona zgodnie z § 9-14 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla Państwowej Uczelni [...] w [...] oraz zgodnie z zarządzeniem nr 99/21 Rektora Państwowej Uczelni [...] w [...] z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie podstawy naliczania stypendiów, wysokości stypendium dla osób niepełnosprawnych, kwoty zwiększenia stypendium socjalnego, minimalnej i maksymalnej kwoty stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Odwoławcza Komisja Stypendialna Państwowej Uczelni [...] w [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Komisji pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu skargi H. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 października 2022 r. sygn. II SA/Po 151/22 uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni [...] w [...]. W motywach wyroku Sąd wskazał, że spór w sprawie dotyczy daty, od której studentowi należy przyznać stypendium. W ocenie Sądu akta sprawy wymagają uzupełnienia oraz wyjaśnienia daty i ilości wniosków o wypłatę stypendium socjalnego, gdyż jeden wniosek zarejestrowano 15 października 2021 r. w systemie USOSweb, podczas gdy wersja papierowa wniosku została nadana do organu 19 listopada 2021 r., lecz następnie nastąpiło wprowadzenie zmian do wniosku. Organ powinien zbadać okoliczności związane ze złożeniem wniosku z 15 października 2021 r. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że warunkiem odmowy przyznania skarżącemu stypendium za październik i listopad 2021 r. w oparciu o § 7 pkt 5 i 6 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów Państwowej Uczelni [...] w [...] jest wykazanie (udokumentowanie), iż wniosek z dnia 15 października 2021 r. został skutecznie prawnie pozostawiony bez rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Państwowej Uczelni [...] w [...], działając na podstawie art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 576 z późn. zm., zwana dalej: "p.s.w.n.") i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") oraz § 2 ust. 1, § 4 ust. 2, § 6 ust. 1-4 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów Akademii Nauk Stosowanych im. [...] w [...], po rozpoznaniu odwołania od decyzji nr [...] o przyznaniu stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022, uchyliła w części dotyczącej okresu przyznania stypendium socjalnego decyzję Komisji Stypendialnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. i przyznała H. D. stypendium socjalnego w wysokości określonej w decyzji Komisji Stypendialnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. na okres: od 1 listopada 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.
Komisja wskazała, że z przepisów § 6 ust. 1-4 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów wyraźnie wynika obowiązek studenta do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia w formie papierowej wraz z wymaganą dokumentacją po uprzednim zarejestrowaniu formularza elektronicznego wraz ze wszystkimi załącznikami w systemie USOSweb. Organ wskazał, że zarejestrowanie formularza elektronicznego w systemie USOSweb nie wszczyna postępowania w sprawie przyznania świadczenia, ponieważ jest czynnością techniczną i nie stanowi złożenia wniosku. Za datę złożenia wniosku przez studenta uznaje się datę złożenia kompletnego i podpisanego wniosku w formie papierowej wraz z wymaganymi załącznikami. Zgodnie z art. 95 ust. 1 p.s.w.n. to uczelnie określają tryb przyznawania świadczeń.
Odwoławcza Komisja Stypendialna ustaliła, że skarżący nie złożył skutecznie (tj. w formie papierowej i z wymaganymi załącznikami) wniosku o przyznanie stypendium, który został zarejestrowany 15 października 2021 r. w systemie USOSweb.
Jak sam skarżący stwierdził w odwołaniu od decyzji z dnia 22 grudnia 2021 r. - wniosek złożył 23 listopada 2021 r., jednak do dnia 8 grudnia 2021 r. pracownik Uczelni twierdził, że wniosek nie wpłynął. Jak ustalono w wyniku postępowania dowodowego, wniosek ten znajdował się w biurze pracownika ANS w [...], który zachorował na Covid-19 i ze względów bezpieczeństwa nikt do tego pomieszczenia nie zaglądał. Jest to okoliczność i wątpliwość, którą należy rozpatrzyć na korzyść strony i uznać, że wniosek został złożony w dniu 23 listopada 2021 r. Wobec tego stypendium przyznane zostało skarżącemu od listopada 2021 r.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o zmianę okresu, na jaki zostało przyznane stypendium socjalne: zamiast od 1 listopada 2021 r. winno być od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie zgadza się z argumentami studenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że istotne z punktu widzenia rozpoznania sprawy jest również to, że kwestia okresu, na jaki przyznane jest H. D. stypendium socjalne stanowiła już przedmiot rozważań Sądu w sprawie o sygn. II SA/Po 151/22. Sąd uchylając decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Uczelni [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] nakazał organowi zbadać datę i ilość wniosków jakie złożył skarżący, a w szczególności rozważenie konsekwencji formalnoprawnych złożenia przez skarżącego wniosku w systemie USOSweb dnia 15 października r. Stosownie zaś do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sądy oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Sąd oceniając wydaną w sprawie decyzję po wydaniu wspomnianego wyroku doszedł do przekonania, iż decyzje organów obu instancji wymagają uchylenia.
W ocenie Sądu przedstawiona przez organ historia zmian wniosku skarżącego wskazuje, że skarżący złożył dnia 15 października 2021 r. wniosek o przyznanie stypendium i następnie ten wniosek podlegał kilku modyfikacjom, co w świetle przepisów k.p.a. stanowi uzupełnienie braków formalnych. Należy zwrócić uwagę, że 15 października 2021 r. wniosek został zarejestrowany w systemie elektronicznym organu. Następnie wymagał on uzupełnienia braków, co w systemie organu oznaczone zostało jako "cofnięty do poprawy". W ocenie Sądu powyższe nie oznacza, że wniosek skarżącego został definitywnie wycofany, lecz podlegał uzupełnieniom zgodnie z zakresem wyznaczonym przez organ (zob. wezwanie z 20 października 2021 r. i 26 października 2021 r.). Wniosek od momentu jego złożenia uzyskiwał w międzyczasie status "poprawiany" (4 razy), "zarejestrowany" (6 razy) i jak i "zaakceptowany" (4 razy) - zob. k. 42 a. adm. W ocenie Sądu skarżący w istocie złożył w sprawie jeden wniosek, co miało miejsce 15 października 2021 r. a następnie jedynie go uzupełniał.
Sąd podzielił stanowisko wskazane w wyroku z dnia 27 października 2022 r. sygn. II SA/Po 151/22, że brakiem formalnym wniosku - poza dokumentami o które wzywał organ - jest również brak jego papierowej wersji. Wedle Regulaminu Uczelni student ubiegający się o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych na dany rok akademicki składa wniosek wraz z kompletem dokumentów do końca października (§ 7 ust. 5 Regulaminu). W przypadku złożenia wniosku po terminie, o którym mowa w ust. 5, prawo do stypendium ustala się od miesiąca, w którym złożono kompletny wniosek, bez wyrównywania za poprzednie miesiące (§ 7 ust. 6 Regulaminu).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że wobec postanowień Regulaminu rolą organu było wezwanie skarżącego do uzupełnienia złożonego 15 października 2021 r. wniosku o jego wersję papierową. Pozbawienie strony tego prawa oznacza naruszenie przez organ nie tylko przepisów Regulaminu (własnego aktu wewnątrzzakładowego), lecz także przepisów k.p.a. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Nie ma zatem istotnego znaczenia, że żądanie strony nie spełniało warunków formalnych. Organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków podania w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., niemniej jednak dniem wszczęcia postępowania będzie dzień doręczenia organowi pierwszego pisma w sprawie, a nie dzień uzupełnienia braków formalnych tego pisma, nawet jeżeli to podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Ten sam moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ (por. uzasadnienie uchwały NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13; a także wyroki NSA: z 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98; z 30 czerwca 1999 r., I SA/Ka 2422/97, "Serwis Podatkowy" z 2001 r. Nr 7, s. 63; z 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01; z 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14; jak również chociażby: wyrok WSA w Olsztynie z 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08; czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15, dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że postępowanie w przedmiocie stypendium socjalnego zostało wszczęte na wniosek z 15 października 2021 r. i to ten wniosek podlegał uzupełnieniu. Organ powinien wezwać skarżącego do jego uzupełnienia przez złożenie również wersji papierowej, a przypadku uzupełnienia braków i uzyskania kompletności przyjąć, że wniosek wywołuje skutki od daty jego wniesienia. W przypadku skarżącego stypendium socjalne powinno być przyznane od października 2021 r. bowiem w tym miesiącu żądanie skarżącego zostało skutecznie organowi doręczone (w systemie teleinformatycznym USOSweb) a ostatecznie wszystkie braki formalne wniosku zostały uzupełnione.
Zdaniem Sądu I instancji skarga H. D. okazała się zasadna, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ z uwzględnieniem zaprezentowanej przez Sąd wykładni. Sąd wskazał przy tym, że postanowienia Regulaminu Uczelni nie mogą naruszać (ani wyłączać) dyspozycji przepisów powszechnie obowiązujących, dających gwarancje procesowe stronom postępowania, np. wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Rektor Akademii Nauk Stosowanych im. [...] w [...] (poprzednio: Rektor Państwowej Uczelni [...] w [...]), zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, podczas gdy brak było podstaw do ich uchylenia,
b) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi wywiedzionej przez H. D., podczas gdy skarga powinna zostać w całości oddalona,
c) 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie w szczególności poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokonanie weryfikacji twierdzeń skarżącego oraz organu, w szczególności w odniesieniu do procedury związanej z ubieganiem się o stypendium socjalne,
d) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię dokonaną w kontekście niniejszej sprawy, polegającą na przyjęciu, że organ powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w terminie 14 dni, podczas gdy postępowania odnoszące się do stypendium odbywa się w systemie teleinformatycznym i organ za pośrednictwem tego systemu wzywa do uzupełnienia braków formalnych,
e) art. 61 § 3 i 3a k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię dokonaną w kontekście niniejszej sprawy, polegającą na przyjęciu, że datą wszczęcia postępowania jest data wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego, podczas system teleinformatyczny organu stanowi generator wniosków, a zatem wprowadzenia danych do tego systemu nie można utożsamiać z datą wszczęcia postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Po 54/23 w całości i o oddalenie skargi w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także oświadczył, że w przedmiotowej sprawie nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako nieuzasadnione ocenić należy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. (poprzez ich zastosowanie) oraz art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie).
Po pierwsze przepisy te mają charakter wynikowy, a zatem ich zastosowanie jest zawsze skutkiem stwierdzenia, że wystąpiło bądź nie wystąpiło takie naruszenie prawa materialnego bądź przepisów procesowych, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Skoro Sąd I instancji, w niniejszej sprawie uznał, że takowe okoliczności zachodzą i to w odniesieniu do decyzji obu instancji, to nie sposób zarzucić mu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie.
Po drugie przepisy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż określając kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania mogą one stanowić podstawę kasacyjną jedynie w powiązaniu z innymi przepisami procesowymi. Jednocześnie dla skuteczności zarzutu naruszenia tego rodzaju przepisów – zarzut naruszenia tych innych przepisów postępowania musiałby być zarzutem skutecznym. Jak wskazano wyżej strona skarżąca kasacyjnie nie powiązała tych przepisów z zarzutem naruszenia innych przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Po trzecie art. 151 p.p.s.a. nie stanowił podstawy wyrokowania przez Sąd I instancji. Zauważyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r.). Nawet dopuszczając możliwość kwestionowania niezastosowania określonego przepisu prawa, to strona skarżąca kasacyjnie powinna być szczególnie precyzyjna w konstruowaniu takiego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie. Tymczasem zarzut niezastosowania art. 151 p.p.s.a. nie został powiązany z naruszeniem innych przepisów, a jak wskazano wyżej tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
Nie są także zasadne zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 61 § 3 i 3a k.p.a. Na wstępie stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. Sądy administracyjne nie stanowią bowiem trzeciej instancji administracyjnej i nie rozpatrują sprawy administracyjnej określając treść stosunku administracyjnoprawnego, lecz jedynie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym zarzuty dotyczące niepodjęcia "czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie w szczególności poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokonanie weryfikacji twierdzeń skarżącego oraz organu, w szczególności w odniesieniu do procedury związanej z ubieganiem się o stypendium socjalne" są oczywiście bezzasadne.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie przyznania stypendium socjalnego H. D., a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.
Dodać należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2011 r. I FSK 1862/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r. II OSK 610/06; z dnia 15 października 2015 r. I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r. I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. I GSK 264/09). Zob. także np. wyroki NSA z 3 listopada 2021 r., sygn. II OSK 3805/18 oraz sygn. II OSK 2094/19. To bowiem, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną materiału dowodowego i oceną okoliczności sprawy dokonaną przez Sąd nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.