III OSK 2427/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Straży Miejskiej, potwierdzając, że żądane informacje o interwencji straży miejskiej stanowią informację publiczną.
Skarga kasacyjna Komendanta Straży Miejskiej została oddalona przez NSA. Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej interwencji straży miejskiej w związku z nieprawidłowym parkowaniem. WSA we Wrocławiu uznał bezczynność organu i zobowiązał go do rozpoznania wniosku. NSA potwierdził, że informacje o działaniach straży miejskiej w ramach interwencji stanowią informację publiczną, a organ nie wykazał podstaw do odmowy jej udostępnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Straży Miejskiej od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca F.S. zwrócił się do Komendanta Straży Miejskiej o informacje dotyczące interwencji związanej z nieprawidłowym parkowaniem. Organ początkowo uznał wniosek za obarczony brakami formalnymi i wezwał do ich uzupełnienia, co WSA uznał za niezasadne. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że informacje o działaniach straży miejskiej w ramach wykonywania ustawowych obowiązków, w tym kontroli ruchu drogowego, stanowią informację publiczną. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, uznał zarzuty organu za niezasadne, wskazując, że nie można kwestionować kwalifikacji informacji jako publicznej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd potwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając informacji w ustawowym terminie, i utrzymał w mocy zobowiązanie do jej rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacje o działaniach straży miejskiej w ramach wykonywania ustawowych obowiązków, w tym kontroli ruchu drogowego, stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Informacje o sposobie działania jednostki samorządu terytorialnego, w tym o wywiązywaniu się z obowiązków ustawowych w zakresie czuwania nad porządkiem i kontroli ruchu drogowego, pozwalają obywatelom na kontrolę władzy publicznej i zapewniają przejrzystość działania administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje o działaniach straży miejskiej w ramach wykonywania ustawowych obowiązków stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia bezczynności organu, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli jest niezasadna.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 3 lit. c i d
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ nie wykazał, że nie jest w stanie udostępnić informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Zabrania się żądać od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej wykazywania interesu prawnego lub faktycznego.
u.s.g. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych
Straż miejska jest jednostką organizacyjną gminy (miasta).
u.s.g. art. 11 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych
Do zadań straży należy w szczególności czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego.
k.w. art. 97
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń
Naruszenie zasad ruchu drogowego, w tym parkowania, dotyczy porządku i bezpieczeństwa ruchu na drogach publicznych.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy wnoszenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej jest zagwarantowane konstytucyjnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje o działaniach straży miejskiej w ramach interwencji stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wymaga uzupełnienia braków formalnych.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą sprawy o wykroczenie. Organ nie dopuścił się bezczynności, a sprawa została załatwiona w ramach odpowiedzi w sprawie indywidualnej.
Godne uwagi sformułowania
nie można tracić z pola widzenia, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest kontrola władzy publicznej. nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku - Komendant Straży Miejskiej - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. nie można zarzucić mu złej woli, co wyklucza rażące naruszenie prawa. nie istnieją jakichkolwiek wymagania formalne wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że informacje o działaniach straży miejskiej w ramach interwencji są informacją publiczną oraz że organ nie może wzywać do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące interwencji straży miejskiej, ale zasady dotyczące dostępu do informacji publicznej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy konflikt między obywatelem a organem administracji w kwestii dostępu do informacji publicznej, a także podkreśla znaczenie kontroli społecznej nad działaniami służb.
“Straż Miejska musi ujawnić szczegóły interwencji? NSA rozstrzyga spór o dostęp do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2427/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane IV SAB/Wr 146/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-07-04 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust 1 i 2, 6 ust 2, 13 ust 1, 14 ust 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Straży Miejskiej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 146/24 w sprawie ze skargi F. S. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 stycznia 2024 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 146/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 stycznia 2024 r., stwierdził bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 7 stycznia 2024 r. orzekając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I), zobowiązał Komendanta Straży Miejskiej [...] do rozpoznania wniosku skarżącego opisanego w pkt I wyroku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku (pkt II), a także zasądził od Komendanta Straży Miejskiej [...] na rzecz F. S. zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. F. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący", "strona") pismem z dnia 7 stycznia 2024 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwrócił się do Komendanta Straży Miejskiej [...] (dalej: "organ") z wnioskiem o udostępnienia informacji publicznej. We wniosku wnioskodawca wskazał, że w dniu 7 stycznia 2024 r. z podanego w piśmie nr telefonu o godz. 7:55 i 20:06 wykonała połączenie na nr [...] prosząc o interwencję przy ul. [...] w związku z nieprawidłowym parkowaniem. Poprosił o podanie informacji o działaniach Straży Miejskiej w związku z ww. zgłoszeniami, m.in.: 1) Czy zgłoszenia zostały potwierdzone i strażnicy podjęli interwencję wobec nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów? 2) W jakich dniach oraz w jakich godzinach odbywały się interwencje strażników? 3) Jakie wykroczenia wykryli strażnicy na miejscu interwencji? 4) Jakie środki zastosowano wobec sprawców wykroczeń na miejscu ww. interwencji? 5) Ile mandatów i na jaką kwotę wystawiono w trakcie interwencji? W piśmie zawarto prośbę o udostępnienie ww. informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej na wskazany adres. Pismem z dnia 24 stycznia 2024 r. organ poinformował skarżącego, że wniosek o udzielnie informacji publicznej powinien zawierać: 1) oznaczenie wnioskodawcy, 2) adres zamieszkania/adres siedziby, 3) oznaczenie organu, 4) wskazanie rodzaju i zakresu informacji, której udzielenia się domaga wnioskodawca, 5) wskazanie sposobu i formy udostępniania informacji, 6) podpis wnioskodawcy. Wobec tego organ wskazał, że ustosunkuje się do pisma strony po uzupełnieniu braków. W dniu 24 stycznia 2024 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ oświadczył, że uwzględnił skargę w całości, gdyż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie stwierdził, że sprawa nie podlega załatwieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i została załatwiona indywidualnie. W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2024 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że wbrew stanowisku wyrażanemu w piśmie organu, wniosek strony złożony w organie w dniu 7 stycznia 2024 r. należy odczytywać jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wynika to z treści samego zapytania, gdyż w piśmie wysłanym do organu w drodze elektronicznej skarżący wskazał, że stanowi ono wniosek o informację w sprawie interwencji. Wbrew poglądom wypowiadanym przez organ wniosek nie dotyczył interwencji zgłoszonej przez osobę indywidualną ale prośby o konkretne wskazane w piśmie informacje. Taki też charakter pisma został pierwotnie odczytany przez organ, który w odpowiedzi z dnia 24 stycznia 2024 r. wskazał na braki formalne wniosku o udostępnienie informacji publicznej wzywając stronę do ich uzupełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku - Komendant Straży Miejskiej - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Podstawę prawną do takiego wnioskowania należy wywieść z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."). Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1763), straż miejska jest jednostką organizacyjną gminy (miasta) - samorządową umundurowaną formacją powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania - jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 tej ustawy - są ponoszone z budżetu gminy. Do zadań straży należy w szczególności czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym (art. 11 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). W ocenie Sądu informacja o działaniach podjętych przez strażników miejskich w toku prowadzenia czynności służbowych, do których zostali powołani, stanowi informację publiczną. Jest to bowiem informacja o sposobie działania jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego, tj. informacja o wywiązywaniu się z obowiązków ustawowych w zakresie czuwania nad porządkiem i kontroli ruchu drogowego przez jednostkę powołaną do ochrony porządku publicznego (w tym porządku w ruchu drogowym). Uzyskanie odpowiedzi na sformułowane we wniosku skarżącego pytania o działania podjęte w ramach interwencji pozwoli obywatelowi zweryfikować, czy organ wykonuje ustawowe zadania w sposób prawidłowy i czy nie doszło w tym zakresie do nieprawidłowości lub zaniedbań, co umożliwi ich naświetlenie i podjęcie działań w celu ich wyeliminowania na przyszłość. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest kontrola władzy publicznej. Celem ustawy jest dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 101/19, dostępny w CBOSA). Zdaniem Sądu, uzyskanie przez obywatela informacji o konkretnych działaniach podjętych w ramach interwencji strażników miejskich służy realizacji wspomnianych celów. Także w orzecznictwie sądowym uznaje się, że informacja o czynnościach podjętych w następstwie ujawnienia wykroczenia stanowi informację publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 388/19, dostępny w CBOSA). W związku z tym Sąd I instancji stwierdził, że informacja o przyjęciu i potwierdzeniu zgłoszenia dotyczącego nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, podjęciu w tym zakresie przez strażników miejskich interwencji wobec nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów, wskazanie dat i godziny dokonania tych czynności oraz wykrytych wykroczeń stanowią informację publiczną. Mieszczą się one w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c i d u.d.i.p., gdyż dotyczą bowiem zasad funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym informacji o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania. Ta sama ocena odnosi się do informacji o środkach jakie zastosowano wobec sprawców wykroczeń na miejscu interwencji oraz liczbie mandatów i wskazania kwot na jaką je wystawiono. W ocenie Sądu I instancji sprawy dotyczące naruszenia zasad ruchu drogowego, w tym parkowania samochodu, dotyczą porządku i bezpieczeństwa ruchu na drogach publicznych i są dobrem chronionym przez art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. To zaś, że interwencja wynikała z uprzedniej telefonicznej informacji skarżącego, nie powinno wpływać na ocenę danej informacji jako informacji publicznej. Dana informacja nie powinna bowiem - w zależności od tego, kto jest wnioskodawcą - raz być kwalifikowana jako publiczna, a innym razem już nie. W tym kontekście warto wskazać na art. 2 ust. 2 u.d.i.p., który zabrania żądać od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. Jest przy tym oczywiste, że motywację do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej może zrodzić bezpośrednie zetknięcie się z jakimś problemem i wiążąca się z tym potrzeba poddania społecznej kontroli poczynań władz w zakresie zwalczania tego problemu. Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że w terminie zakreślonym przez art. 13 u.d.i.p. organ nie odniósł się do wniosku skarżącego, co nakazuje uznanie, że popadł on w bezczynność przekraczając terminy na rozpoznanie sprawy. Co więcej realizacji wniosku strony nie stanowi pismo organu z dnia 7 lutego 2024 r., gdyż jak wskazano w jego treści nie było ono procedowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał, że w sprawie organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 7 stycznia 2024 r. i zobowiązał organ do jego rozpoznania w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Jakkolwiek organ popełnił błędy przy kwalifikowaniu pisma skarżącego i w ten sposób dopuścił się zwłoki w jego rozpoznaniu, to nie sposób zarzucić mu złej woli, co wyklucza rażące naruszenie prawa. Nadto WSA we Wrocławiu końcowo zwrócił uwagę na niedopuszczalne wzywanie skarżącego do uzupełnienia wskazanych w piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. braków formalnych. Otóż na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie istnieją jakichkolwiek wymagania formalne wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Tym samym wzywanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku nie miało jakiegokolwiek umocowania prawnego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komendant Straży Miejskiej [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."): 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 1 ust. 1 i ust. 2 związku z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przypisanie żądanym przez skarżącego informacjom określonym we wniosku z dnia 7 stycznia 2024 r. dotyczącego postępowania prowadzonego przez Straż Miejską [...] z przeprowadzonej interwencji w dniu 6 stycznia 2024 r. przymiotu informacji publicznej, w sytuacji gdy dotyczą one sprawy o wykroczenie prowadzonej przez Straż Miejską [...] na podstawie zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia przez wnioskującego; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uwzględnienie skargi, stwierdzenie bezczynności organu administracyjnego - Komendanta Straży Miejskiej [...] i zobowiązanie ww. do załatwienia wniosku, pomimo braku ku temu przesłanek, bowiem żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i została już załatwiona w ramach udzielenia odpowiedzi w sprawie indywidualnej. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez "przypisanie żądanym przez skarżącego informacjom określonym we wniosku z dnia 7 stycznia 2024 r. (...) przymiotu informacji publicznej". Po pierwsze w odniesieniu do tak skonstruowanego zarzutu należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Jednak strona skarżąca kasacyjnie w powołanym zarzucie nie wskazała postaci naruszenie prawa materialnego. Po drugie wskazać należy, że strona skarżąca kasacyjnie na podstawie tego zarzutu de facto kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej kwalifikacji żądanej informacji jako informacji publicznej. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje tym samym, w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, ustalenia odnoszące się do zakwalifikowania żądanych przez skarżącego informacji jako informacji publicznych. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to przyjmując nawet, iż skarżącemu chodziło o zarzut błędnego zastosowania prawa materialnego, to jest on co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Tymczasem organ w żaden sposób nie zakwestionował skutecznie przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego. Gdy skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzutami natury procesowej, lecz czyni to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty te należy ocenić jako bezskuteczne (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r.; sygn. akt I FSK 1092/12). Dlatego też omawiane zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się niezasadne. W konsekwencji niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. "poprzez uwzględnienie skargi, stwierdzenie bezczynności organu administracyjnego (...) i zobowiązanie do załatwienia wniosku, pomimo braku ku temu przesłanek, bowiem żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej". Skoro bowiem, jak stwierdził Sąd I instancji i czego skutecznie nie zakwestionował organ, wniosek z dnia 7 stycznia 2024 r. dotyczył informacji publicznej, to organ był zobowiązany do jej udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Organ nie wykazał także, że nie jest w stanie udostępnić informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, gdyż środki techniczne, którymi dysponuje uniemożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 u.d.i.p.). Skoro organ w zakreślonym ustawowo terminie nie udostępnił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, to prawidłowo WSA we Wrocławiu zastosował art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Ubocznie jedynie podkreślić należy, że art. 149 § 1 p.p.s.a. dzieli się na trzy punkty, a skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, o który z nich mu chodzi. W sytuacji, gdy określona jednostka redakcyjna aktu prawnego (np. artykuł) dzieli się na kilka mniejszych jednostek (np. paragrafy, ustępy, punkty), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala bowiem ustalić granice zaskarżenia (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 stycznia 2008 r.; sygn. akt I OSK 2034/06; z dnia 10 maja 2011 r.; sygn. akt II OSK 2520/10; z nowszego orzecznictwa zob. m.in. wyroki: z dnia 29 września 2023 r.; sygn. akt III OSK 5517/21 oraz z dnia 16 stycznia 2024 r.; sygn. akt I OSK 152/21). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku punktem wyjścia analizy Sądu I instancji był art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji ocena, czy pisma wniesione do organu przez skarżącego zawierają wnioski o udostepnienie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI