III OSK 2419/23

III OSK 2419/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 509/22 w sprawie ze skargi A.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 27 grudnia 2021 r., nr 47 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 509/22, oddalił skargę A.S. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji z dnia 27 grudnia 2021 r. nr 47 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Komendant Wojewódzki Policji [...], postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r., nr 75/2021, na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, dalej jako "ustawa o Policji"), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko A.S., obwiniając ją o popełnienie przewinień dyscyplinarnych, tj. o to, że:
1. naruszyła dyscyplinę służbową poprzez nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych w ten sposób, że w dniu 30 kwietnia 2021 r. w godzinach 12:50 - 13:40, podczas wykonywania obowiązków służbowych realizowanych na terenie miejscowości Z., po wejściu do mieszkania na ulicy [...] i przystąpieniu do czynności przeszukania, w ramach działań związanych z bójką z użyciem niebezpiecznych narzędzi, która miała miejsce w dniu 29 kwietnia 2021 r. w miejscowości W. powiat [...], nieprawidłowo wykonała czynność przeszukania poprzez odstąpienie od szczegółowego przeszukania pomieszczeń, dokonując pobieżnej lustracji pomieszczeń mieszkalnych, w celu ujawnienia osób związanych ze zdarzeniem, odstępując od szczegółowego przeszukania, w celu ujawnienia przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa, bądź których posiadanie jest zabronione, tj. o czyn z art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 219 k.p.k., w zw. z pkt 1, 6, 12, 18 Zakresu zadań/obowiązków zawartych w Karcie opisu stanowiska pracy z dnia 2 kwietnia 2021 r.;
2. naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązku służbowego w ten sposób, że w dniu 30 kwietnia 2021 r., w godzinach 12:50 - 13:40, podczas wykonywania obowiązków służbowych realizowanych na terenie miejscowości Z., po wejściu do mieszkania na ulicy [...] i przystąpieniu do czynności przeszukania, w ramach działań związanych z bójką z użyciem niebezpiecznych narzędzi, która miała miejsce w dniu 29 kwietnia 2021 r. w miejscowości W. powiat [...], wykonując czynność przeszukania, nie sporządziła protokołu przeszukania, tj. o czyn z art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt. 4 ustawy o Policji w zw. z art. 143 § 1 ust. 6 k.p.k. i art. 220 § 3 k.p.k., w zw. z pkt 1, 6, 12, 18 Zakresu zadań/obowiązków zawartych w Karcie opisu stanowiska pracy z dnia 2 kwietnia 2021 r.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji [...], po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem z dnia 28 września 2021 r., nr 102/2021 uznał obwinioną winną popełnienia zarzucanych jej czynów i wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, orzeczeniem z dnia 27 grudnia 2021 r., nr 47, działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 28 września 2021 r,. nr 102 w przedmiocie uznania A.S., kierownika Sekcji [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...], winną popełnienia zarzucanych czynów, za które obwiniona ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i wymierzenia kary dyscyplinarnej – upomnienia.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. około godziny 23:30 mł. insp. P.K., ówczesny Naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...], otrzymał telefoniczną informację od p.o. Komendanta Powiatowego Policji [...], o zdarzeniu, do którego doszło na stacji paliw [...] w miejscowości W., tj. bójce kilku osób z użyciem niebezpiecznych przedmiotów w postaci pałek teleskopowych i maczet, a także strzelaninie, do której doszło pomiędzy uczestnikami tej bójki na drodze [...]. Mł. insp. E.M. poprosiła mł. insp. P.K. o pomoc i wsparcie osobowe ze strony funkcjonariuszy Wydziału [...] KWP w realizacji sprawy.
Mł. insp. P.K. wraz z innymi funkcjonariuszami Wydziału, w tym m.in. skarżącą, kierownikiem Sekcji [...] KWP, udali się do KPP [...], gdzie po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie podjęto działania realizowane z udziałem policjantów Wydziału [...] KWP.
Mł. insp. P.K. nawiązał kontakt telefoniczny z nadkom. M.P., naczelnikiem Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, celem ustalenia jego wiedzy operacyjnej odnośnie do zdarzenia. Poszerzył swoją wiedzę o informacje przydatne do realizacji działań ukierunkowanych na ustalenie i zatrzymanie uczestników bójki, w tym miejsca ich pobytu w miejscowości Z., ul. [...] oraz zaparkowanego w pobliżu wymienionego bloku pojazdu marki Honda Accord, którym wcześniej mógł poruszać się M. O. Po uzyskaniu bardziej szczegółowych informacji mł. insp. P.K. podjął decyzję o zatrzymaniu przy udziale Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], osób podejrzewanych o udział w bójce. W związku z powyższym podinsp. R.S., zastępca naczelnika Wydziału [...] KWP, wystąpił do I Zastępcy KWP, z wnioskiem o przydzielenie funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], celem wsparcia i zabezpieczenia działań w dniu 30 kwietnia 2021 r. W treści wniosku określono charakter wsparcia, tj. zatrzymanie osób podejrzanych o udział w bójce i pobiciu z użyciem niebezpiecznych przedmiotów w dniu 29 kwietnia 2021 r. na terenie miejscowości W., pow. [...]. Wskazany też został dowodzący działaniami, tj. mł. insp. P.K. Wniosek został zatwierdzony przez I Zastępcę KWP.
W dniu 30 kwietnia 2021 r. około godz. 9:00, p.o. Komendanta Powiatowego Policji [...] skontaktowała się telefonicznie z mł. insp. R.Z., naczelnikiem Wydziału [...] KWP, ustalając, aby skierował on podległych sobie funkcjonariuszy do Z., w celu wykonania czynności procesowych na miejscu podczas realizacji. W rozmowie ustalili, że funkcjonariusze tego Wydziału mieli bezpośrednio udać się z R. do Z., bez uczestniczenia w odprawie prowadzonej przed działaniami. Informację o skierowaniu do Z. podległych funkcjonariuszy mł. insp. R.Z. przekazał także mł. insp. P.K.
Następnie o godzinie 11:00 w siedzibie KPP [...], mł. insp. P.K. przeprowadził odprawę służbową policjantów biorących udział w planowanych działaniach, podczas której kierownik Sekcji Bojowej Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], przedstawił siłowy wariant zatrzymania sprawców bójki. Mł. insp. P.K. przedstawiony wariant zatwierdził oraz omówił sposób działania, wskazał miejsce i czas realizacji, usytuowanie policjantów, zadania do wykonania. Zapewniono obsługę medyczną i wsparcie policjantów z KPP [...], na wypadek konieczności wykonania czynności procesowych na miejscu. Policjantom z tej jednostki organizacyjnej Policji mł. insp. P.K. polecił zabranie ze sobą druków procesowych, nie określając jednak szczegółowo rodzaju czynności procesowych do wykonania.
Przed godz. 13-tą nastąpiło wejście do mieszkania, w Z. przy ul. [...]. Obecna na miejscu skarżąca wskazała policjantom Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...] drzwi właściwego mieszkania, które jak się okazało, nie były zamknięte na klucz. Policjanci realizujący czynność rozpoczęli dynamiczne wejście do obiektu i sprawdzili pomieszczenia pod kątem przebywania w nich osób będących w zainteresowaniu Policji. W wyniku tych czynności nie ujawniono w mieszkaniu obecności typowanego M. O. oraz innych uczestników bójki. W lokalu przebywali rodzice wymienionego, którzy zastosowali się do poleceń wydawanych im przez funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], po czym zostali przekazani podkom. A.S., w celu przeprowadzenia dalszych czynności z ich udziałem. O godz. 14:40 podjęto decyzję, aby funkcjonariusze udali się do jednostki macierzystej, celem rozliczenia i zakończenia służby.
Skarżąca opuściła wymieniony lokal, kierując do niego dwóch funkcjonariuszy Wydziału [...] KWP, tj. asp. szt. L.W. oraz st. sierż. K.M. Wymienieni funkcjonariusze przebywali w mieszkaniu do czasu przybycia policjantów z Wydziału [...] KWP, nie realizując żadnych innych czynności służbowych poza oczekiwaniem na przyjazd funkcjonariuszy procesowych. Funkcjonariusze nie otrzymali żadnych poleceń w zakresie realizacji czynności procesowych. Około godz. 13:40 na miejsce czynności przybyli funkcjonariusze Wydziału [...] KWP. Z informacji uzyskanej od podinsp. M.T. wynikało, że mł. insp. P.K. polecił funkcjonariuszom Wydziału [...] KWP, udać się do mieszkania, zwrócić uwagę na ewentualne uszkodzenia dokonane przez funkcjonariuszy realizujących czynność i wykonać oględziny zniszczonego mienia oraz wykonać stosowne czynności procesowe. Podczas rozmowy nie przekazał informacji o tym, czy z czynności został sporządzony protokół. Nie wydawał także polecenia ponownego dokonania czynności przeszukania. W ocenie podinsp. M.T. czynność przeszukania została wcześniej wykonana i z jej przeprowadzenia został sporządzony protokół.
Funkcjonariusze Wydziału [...] KWP, tj. podinsp. M.T., podkom. A.Z. i kom. G.K., udali się do wskazanego im mieszkania, gdzie zastali dwóch funkcjonariuszy Wydziału [...] KWP, którzy zaraz je opuścili. Policjanci Wydziału [...] nie przekazywali przybyłym policjantom Wydziału [...] żadnych informacji. Zdaniem podinsp. M.T. wygląd mieszkania wskazywał na to, że czynność przeszukania została tam już przeprowadzona. Funkcjonariusze przeprowadzili czynność przesłuchania w charakterze świadka matki oraz córki M. O. Nie zachodziła przesłanka do przeprowadzenia czynności oględzin drzwi mieszkania, gdyż nie nosiły one żadnych śladów uszkodzenia. Podinsp. M.T. poinformował mł. insp. P.K. o zakończonych czynnościach procesowych, po czym funkcjonariusze udali się do KPP [...] celem przeprowadzenia analizy zebranego materiału i nakreślenia dalszych czynności procesowych funkcjonariuszom tej jednostki organizacyjnej Policji. Około godz. 23:30 po zakończonych czynnościach, funkcjonariusze Wydziału [...] udali się do Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. W trakcie drogi powrotnej z podinsp. M.T. skontaktowała się telefonicznie skarżąca, prosząc o podanie godzin przeszukania. W odpowiedzi uzyskała informację, że funkcjonariusze Wydziału [...] KWP nie otrzymali polecenia przeprowadzenia takiej czynności i nie sporządzali takiego protokołu. W ich ocenie przeszukanie zostało wykonane wcześniej.
W dniu 14 maja 2021 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] za pismem z dnia 12 maja 2021 r. Prokuratury Rejonowej [...], przesłane zostały akta dochodzenia. Prokurator nadzorujący postępowanie przygotowawcze zwróciła uwagę na uchybienie obowiązku sporządzenia protokołu przeszukania "(które zgodnie z k.p.k. przeprowadza się również w celu zatrzymania osób) i podpisania go przez osoby biorące udział, a także pouczenia osób, u których czynności są dokonywane o możliwości żądania zatwierdzenia go przez prokuratora i zażalenia tej czynności". Zwróciła się też o przeprowadzenie odpowiedniego postępowania w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów i poinformowanie jej o jego wynikach.
Obwiniona podczas przesłuchań w dniu 12 lipca 2021 r. oraz w dniu 24 sierpnia 2021 r. nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów i złożyła wyjaśnienia podkreślając, że nie naruszyła dyscypliny służbowej, nieprawidłowo wykonując czynność przeszukania, ponieważ nie wykonywała takiej czynności, nawet jej nie rozpoczęła. Skarżąca dodała, że w zakresie swoich obowiązków nie ma wpisanego obowiązku wykonywania czynności procesowych, w związku z tym nie naruszyła swoim postępowaniem żadnych przepisów. Analogicznie obwiniona odniosła się do drugiego z zarzucanych jej czynów, wyjaśniając, że nie naruszyła dyscypliny służbowej nie sporządzając protokołu przeszukania, gdyż protokół stanowi udokumentowanie czynności, którą się wykonywało, a ona takiej czynności nie wykonała.
Następnie Komendant wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Z art. 132 ust. 2 tej ustawy wynika, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt 3) oraz niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 4). Z art. 143 § 1 pkt 6 k.p.k. wynika obowiązek spisania protokołu przeszukania osoby, miejsca, rzeczy i systemu informatycznego oraz zatrzymania rzeczy i danych informatycznych. Na podstawie art. 148 § 1 k.p.k. protokół powinien zawierać m.in. oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących, przebieg czynności oraz oświadczenia i wnioski jej uczestników. Natomiast z § 2 przywołanego artykułu k.p.k. wynika, iż wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych czynności przez organ prowadzący postępowanie zamieszcza się w protokole z możliwą dokładnością. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.k. protokół podpisują osoby biorące udział w czynności. Przesłanki dokonania przeszukania reguluje art. 219 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w celu wykrycia łub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej, a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują. W celu znalezienia rzeczy wymienionych w § 1 i pod warunkiem określonym w tym przepisie oraz z uwzględnieniem zasad i granic określonych w art. 227 k.p.k. można też dokonać przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów (art. 219 § 2 k.p.k.). W myśl art. 220 § 3 k.p.k. w wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło zostać wydane, organ dokonujący przeszukania okazuje nakaz kierownika swojej jednostki lub legitymację służbową, a następnie zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie 7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia żądania należy ją pouczyć.
Komendant Główny Policji następnie wskazał, że z zakresu zadań/obowiązków zawartych w Karcie opisu stanowiska pracy z dnia 2 kwietnia 2021 r. wynika, że policjantka bezpośrednio organizuje, nadzoruje i kieruje pracą Sekcji [...] oraz Zespołu [...] Wydziału [...] (pkt 1), bierze bezpośredni udział w realizacji przedsięwzięć operacyjnych w sprawach prowadzonych lub nadzorowanych przez podległych funkcjonariuszy (pkt 6), realizuje zadania dotyczące przestępczości kryminalnej, a w szczególności: zabójstw o charakterze rabunkowym dokonanych przy użyciu broni palnej lub materiałów wybuchowych porachunkowym albo podłożu seksualnym (pkt 12 ppkt a), czynów lubieżnych dokonywanych na nieletnich oraz zgwałceń zbiorowych lub dokonanych ze szczególnym okrucieństwem (pkt 12 ppkt b); uprowadzeń w celu wymuszenia okupu (pkt 12 ppkt c); handlu ludźmi (pkt 12 ppkt d); rozbojów dokonywanych przy użyciu broni palnej na szlakach komunikacyjnych na placówki obrotu pieniężnego lub towarowego oraz na konwoje wartościowe, a także gdzie przedmiotem zaboru są dzieła sztuki lub dobra kultury narodowej (pkt 12 ppkt e), zbrodniczych podpaleń o dużych stratach materialnych lub seryjnych (pkt 12 ppkt f), aktów terroru kryminalnego (pkt 12 ppkt g), nielegalnego posiadania broni i materiału wybuchowego (pkt 12 ppkt h), a także uczestniczy i wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze na miejscu zdarzeń zaistniałych na terenie garnizonu mazowieckiego (pkt 18).
Uwzględniając opisany stan faktyczny oraz przytoczone unormowania, Komendant stwierdził, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził bezsprzecznie popełnienie przez wymienioną zarzucanych jej czynów. Opisane okoliczności ich popełnienia zostały udokumentowane zebranymi dowodami w postaci zeznań wymienionych na wstępie świadków oraz załączoną do akt postępowania dokumentacją. Policjantka swoim zachowaniem naruszyła dyscyplinę służbową poprzez nieprawidłowe wykonanie czynności przeszukania - niewykonanie szczegółowego przeszukania, a jedynie pobieżnej lustracji pomieszczeń mieszkalnych w celu ujawnienia osoby M. O. i innych osób biorących udział w bójce w dniu 29 kwietnia 2021 r., a także odstąpienie od wykonania gruntownego przeszukania pod kątem ujawnienia przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących jego popełnieniu oraz na niedopełnieniu obowiązku służbowego udokumentowania wykonanej czynności przeszukania w formie wymaganego dla tej czynności protokołu. Komendant Główny Policji zauważył, iż po wejściu do mieszkania rodziny O. w miejscowości Z., ul. [...], funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...] i dokonaniu przez nich sprawdzenia pomieszczeń mieszkalnych pod kątem osobowym, do przedmiotowego mieszkania weszła także skarżąca. Jak wynika z zeznań M.O. wymieniona policjantka przemieszczała się po pomieszczeniach, rozmawiała z wymienioną oraz jej małżonkiem, w jej obecności dokonywano sprawdzenia wnętrza łóżek, szaf oraz szafek. Obwiniona sama osobiście dokonała przeglądu zawartości telefonu komórkowego M.O. W sprawie bez wątpienia doszło do podjęcia i przeprowadzenia przeszukania mieszkania, za które odpowiedzialna była obwiniona, ponieważ była jedynym funkcjonariuszem pionu kryminalnego znajdującym się w tym lokalu i uczestniczącym w tych czynnościach. Ponadto faktycznie podejmując czynność przeszukania, policjantka powinna mieć świadomość, że należy przeprowadzić ją rzetelnie, dążąc do skutecznego jej wykonania oraz sporządzenia stosownego protokołu z tej czynności. Na podkreślenie zasługuje fakt, że obwiniona będąc doświadczonym funkcjonariuszem służby kryminalnej miała świadomość, że obowiązek dokładnego przeprowadzenia przeszukania oraz jego obligatoryjnego udokumentowania, został na nią nałożony przez przepisy k.p.k., a także wynikał z ustawowych zadań Policji (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji).
Ocena materiału dowodowego wskazuje, iż działanie policjantki w zakresie zarzucanych jej czynów było zawinione. W świetle art. 132a pkt 1 i 2 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Nie budzi wątpliwości, iż obwiniona zajmująca stanowisko kierownika sekcji, będąc policjantką z trzynastoletnim stażem służby w Policji oraz zdobytym w jej toku doświadczeniem zawodowym, znająca obowiązujące przepisy i zakres swoich obowiązków, przewidywała i godziła się na możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz wynikających z jej zachowania skutków dyscyplinarnych.
Wbrew ocenie wyrażonej w odwołaniu organ I instancji zgromadził pełny materiał dowodowy, co pozwala na dokonanie obiektywnej oceny popełnionych przez obwinioną czynów. Ponadto, biorąc pod uwagę zeznania przesłuchanych świadków, uzasadnił, dlaczego uznał za wiarygodne ich zeznania, które korelują z pozostałym materiałem dowodowym, a nie wyjaśnienia policjantki. Wskazał, że w toku postępowania dyscyplinarnego udowodniono, że podejmowane przez obwinioną na terenie miejscowości Z., po wejściu do mieszkania przy ul. [...], czynności polegające na lustracji pomieszczeń mieszkalnych w celu ujawnienia osób związanych ze zdarzeniem były przeszukaniem. Policjantka będąc na miejscu, wykonywała obowiązki służbowe, a zatem jej działania wymagały sporządzenia odpowiedniego protokołu. Obwiniona odstąpiła od szczegółowego przeszukania pomieszczeń, dokonując jedynie pobieżnej lustracji pomieszczeń mieszkalnych, w celu ujawnienia osób związanych ze zdarzeniem, odstępując od szczegółowego przeszukania, w celu ujawnienia przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa bądź których posiadanie jest zabronione, a dodatkowo nie sporządziła protokołu przeszukania.
Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia postępowania w sposób nierzetelny, z naruszeniem zasady obiektywizmu, stronniczo, wybiórczo i selektywnie dobierając materiał dowodowy by udowodnić fałszywie postawione tezy, co skutkuje niesprawiedliwymi, krzywdzącymi obwinioną decyzjami, Komendant uznał go za bezpodstawny. Organ I instancji uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionej. W ocenie KGP, nie można zgodzić się z wyrażonym w odwołaniu zarzutem, dotyczącym złamania w toku postępowania dyscyplinarnego formalnych zasad przy prowadzeniu czynności poprzez przesłuchanie świadka bez powiadomienia obrońcy o tej czynności, ponieważ obrońca zapoznał się z całością materiału zgromadzonego w ramach postępowania, złożył wnioski dowodowe w celu jego uzupełnienia i zgodził się nie zapoznawać znów osobiście z aktami, jeżeli po wykonaniu wnioskowanych czynności nie wynikną żadne nowe okoliczności. Komendant wskazał również, że po dokonaniu szczegółowej kwerendy akt postępowania dyscyplinarnego nie ujawniono żadnych dokumentów ani zeznań świadków, z których wynikałoby, że mł. insp. P.J. wywierał wpływ na przeprowadzane czynności dowodowe. W ocenie Komendanta, przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, uwzględnił zatem okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych (popełnienie przewinień w trakcie pełnionej służby, w związku z wykonywaniem czynności służbowych), ich skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (nienależyte wywiązanie się z nałożonych obowiązków służbowych), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na Obwinionej obowiązków (działanie nierzetelne i niezgodne z przepisami), pobudki działania (presja czasu), zachowanie policjantki przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania), dotychczasowy nienaganny, trzynastoletni przebieg jej służby oraz pozytywną opinię służbową z dnia 26 sierpnia 2019 r. W jego ocenie, zostało wykazane, że obwiniona naruszyła obowiązujące ją normy prawne, dlatego uwzględniając charakter popełnionych przez nią przewinień dyscyplinarnych uznał, że wymierzona jej kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionych przez nią czynów.
Z powyższym orzeczeniem nie zgodziła się policjantka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów uregulowane są w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy jego zakończenia, poza unormowaniem zawartym w przepisie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. W dacie wydania zaskarżonego orzeczenia przepis ten przewidywał, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k., dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 k.p.k. W ustawie o Policji brak natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów k.p.a. nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego Kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest bowiem sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Orzeczenie dyscyplinarne nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie jest wydawane w toku postępowania podlegającego przepisom k.p.a. Tym samym sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. należało uznać za nietrafne.
Stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie zaś z art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:
1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;
2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
W świetle powyższych przepisów przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Przewinienie umyślne może być popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia, zamiar ewentualny charakteryzuje się natomiast tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. Drugi rodzaj zawinienia stanowi nieumyślne popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. W tej sytuacji w pierwszym przypadku funkcjonariusz zawinia poprzez niedbalstwo. Zawinienie to polega na tym, że nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, poprzez niezachowanie wymaganej w danych okolicznościach ostrożności, dopuszcza się jego popełnienia. W drugim przypadku określanym jako lekkomyślność policjant także nie ma zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W tej sytuacji jednak podstawą odpowiedzialności jest to, że taką możliwość przewidywał lub mógł przewidzieć. Mówiąc o zawinieniu i jego stopniu, należy pamiętać, że jest to kluczowy element postępowania dyscyplinarnego, gdyż tylko zawiniony czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne. Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku. W obu powyższych przypadkach przełożony dyscyplinarny jest zobowiązany ustalić w sposób bezsporny rodzaj zawinienia. Wynika to z tego, że postępowaniem dyscyplinarnym wobec policjantów rządzi zasada prawdy obiektywnej i oficjalności, które kładą nacisk na aktywną rolę organu dyscyplinarnego (przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego) w postępowaniu, gdyż na organie spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (np. art. 135e ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135j ust. 3 i in. ustawy o Policji). Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dla wypełnienia znamion danego przewinienia dyscyplinarnego nie jest zatem wystarczające wykazanie, że do uchybienia doszło. Istotne jest bowiem ustalenie przyczyn zaistniałego stanu rzeczy oraz tego, czy dany funkcjonariusz miał w ogóle możliwość uniknięcia skutku, a więc czy miał możliwość zrealizowania danych czynności i z jakich przyczyn ich nie zrealizował.
Oceniając pod tym kątem zaskarżone orzeczenie WSA w Warszawie uznał, że w świetle ustaleń organu I instancji w sprawie nie mamy do czynienia z nieumyślnością przewinienia dyscyplinarnego. Trudno jest bowiem policjantce z trzynastoletnim stażem pracy w Policji przypisać niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach czy też lekkomyślność. Słusznie zatem KWP stwierdził, że z racji posiadanego doświadczenia obwiniona co najmniej przewidywała możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godziła się na to, iż swoim zachowaniem dopuszcza się zawinionego naruszenia norm prawnych opisanych w treści przedstawionych jej zarzutów. Obwiniona jako policjantka z trzynastoletnim stażem służby powinna mieć świadomość, że jej zachowanie było naganne i nieodpowiednie do zaistniałej sytuacji. Jak trafnie bowiem zauważył organ, skarżąca zajmująca stanowisko kierownika Sekcji [...] KWP znała przepisy Kodeksu postępowania karnego regulujące czynność procesową przeszukania. Skarżąca wykonując czynności w mieszkaniu położonym w Z. przy ul. [...], powinna mieć świadomość, że działania polegające na "lustracji" pomieszczeń mieszkalnych w istocie stanowią czynność procesową przeszukania pomieszczeń opisaną w art. 219 k.p.k. Czynność ta winna zatem zostać przeprowadzona w sposób rzetelny, niedopuszczalne było ograniczenie się do pobieżnej "lustracji" pomieszczeń mieszkalnych. Sama zaś czynność przeszukania powinna zostać udokumentowana w formie protokołu, którego brak trafnie wytknął Prokurator nadzorujący postępowanie przygotowawcze.
Sąd I instancji nie podzielił poglądu skarżącej, że czynności przeprowadzane przez nią w lokalu mieszkalnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. w godzinach 12:50 – 13:40 nie stanowiły czynności procesowej przeszukania. Skarżąca – jak sama wyjaśnia – weszła do mieszkania po wejściu funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego [...]. Z zeznań świadka M.O. wynika, że Skarżąca przemieszczała się po pomieszczeniach mieszkania, rozmawiała z wymienioną oraz jej małżonkiem, w obecności świadka dokonano sprawdzenia wnętrza łóżek, szaf oraz szafek. Skarżąca też osobiście dokonała przeglądu zawartości telefonu komórkowego M.O. Opisane działania organy trafnie uznały za czynności procesowe przeszukania. Skarżąca swoim zachowaniem naruszyła zatem dwa nałożone na nią obowiązki, a mianowicie obowiązek rzetelnego przeprowadzenia przeszukania oraz obowiązek obligatoryjnego udokumentowania tej czynności w formie protokołu.
Wymierzona skarżącej kara upomnienia jest najniższą w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 134 ustawy o Policji i zgodnie z treścią art. 134a tej ustawy oznacza wytknięcie policjantowi niewłaściwego postępowania, a wymierzając karę przełożony dyscyplinarny wyjaśnił w uzasadnieniu orzeczenia na czym polegało niewłaściwe postępowanie skarżącej, określił jego umyślność, uzasadnił też wymiar wymierzonej kary dyscyplinarnej. Wymierzona kara upomnienia jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji.
W dniu 13 lipca 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła skarżąca, zakrążając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. poprzez wadliwe ich zastosowanie polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi pomimo, iż nastąpiło uchybienie procesowe organu prowadzące do wadliwego rozpoznania sprawy przez nieprawidłowe zastosowanie art. 7, art. 77 oraz art. 80 i art. 81a k.p.a. oraz brak zastosowania art. 33 § 4 k.p.a. przy ustalaniu okoliczności dotyczących zakresu obowiązków służbowych A.S., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego ustalenia, iż podkomisarz A.S. dokonała czynności nieznanej dotąd w syntetycznych procedurach policyjnych i nieunormowanej prawotwórczo określonej roboczym mianem "pobieżnej lustracji";
2. art. 141 § 4 P.p.s.a przez lakoniczne i niepełne odniesienie się w uzasadnieniu orzeczenia do wszystkich zarzutów i argumentów skargi, co powoduje brak możliwości prześledzenia toku rozumowania Sądu i zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia, czyniąc rozstrzygnięcie niedającym możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej, co równoznaczne jest z pobieżnym rozpoznaniem sprawy;
3. art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez przeprowadzenie wadliwej i niepełnej kontroli działania organu, dokonaniu jej w sposób dowolny, powierzchowny i fragmentaryczny, nie stwierdzając naruszeń w zakresie prawa procesowego, pomimo występujących nieprawidłowości w postępowaniu i stosowaniu prawa materialnego oraz niezasadnym utrzymaniu decyzji organu administracji w mocy;
4. art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez nierozważenie naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą w skardze, a które miały wpływ na prawidłowość wydanej decyzji;
5. art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w przypadku, gdy organy naruszyły:
✓ art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało nieuwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenia w sprawie, co powinno skutkować uchyleniem przez Sąd decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
6. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 15 oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w przypadku, gdy organ II instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie, a jedynie dokonał oceny sposobu prowadzenia postępowania przez organ I instancji, co pozbawiło stronę prawa do dwuinstancyjnego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności obu decyzji przez Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 P.p.s.a.
7. art. 132a pkt 1 i 2 w zw. art. 132 pkt 1 ustawy o Policji przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż A.S. dopuściła się zawinionego przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezspornie i w sposób klarowny, że jej zachowanie będące przedmiotem rozpoznania w żaden sposób nie wypełnia znamion przewinienia dyscyplinarnego, co konsekwentnie nie daje prawa do zastosowania wskazanego przepisu;
8. art. 134 ha ustawy o Policji, przez jego niestosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niekorzystnego rozstrzygnięcia dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, aczkolwiek nie określają formy naruszeń.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że Sąd pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób prawidłowy, możliwe jest badanie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w związku z przepisami P.p.s.a., tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81a, a także art. 33 § 4 k.p.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1, art. 7, art. 77, art. 80, a także art. 136 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie zasługują na uwzględnienie. W orzecznictwie ugruntowane jest, że uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. W rozdziale 10 ustawy o Policji zawarta jest kompletna regulacja obejmująca zarówno przesłanki i zasady materialnoprawnej odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i reguły procesowe postępowania dyscyplinarnego, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Jedynie przepis art. 135p ustawy o Policji zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Stanowi on, że "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego". W ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest bowiem sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się więc przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z 1 sierpnia 2007 r., I OSK 1518/06, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1227/08, z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 187/16, z dnia 12 października 2018 r, sygn. akt I OSK 79/17).
Nieuprawniony jest również zarzut obrazy art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne i niepełne odniesienie się w uzasadnieniu do zarzutów skargi. Przypomnieć należy, że uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 P.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa - wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z dnia 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z dnia 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05 za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkowanie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut - por. szerzej wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 133 -132a oraz 134 ustawy o Policji przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Zatem z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. Natomiast okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Tym bardziej nie można przypisać WSA w Warszawie naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. Analiza wskazanych zarzutów prowadzi do wniosku, że miały one na celu wykazać nieprawidłową ocenę kontrolowanego aktu dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Taki stan rzeczy miał być zasadniczo wynikiem nie odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do całości materiału sprawy. Należy jednak wskazać, że ani art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. ani art. 3 § 1 P.p.s.a. nie mieszczą się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Należą one bowiem do przepisów ustrojowych. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jego treść wyjaśnia funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Nie jest to przepis, który bezpośrednio reguluje postępowanie przed sądem administracyjnym. Wskazuje on na cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Natomiast po myśli art. 1 § 1 P.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Naruszenie omawianych przepisów miałoby miejsce wtedy, gdyby sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała, gdyż Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę aktu objętego zakresem jego właściwości. Fakt, że ocena ta jest odmienna od oceny skarżącej kasacyjnie nie może stanowić o naruszeniu art. 1 § 1 P.u.s.a. czy art. 3 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Jeżeli sąd stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne jak i niekorzystne, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu art. 1 § 1 P.u.s.a. ani art. 3 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. należy wskazać, że jest on również nieuprawniony. Przepis ten stanowi: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Określa zatem granice rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji. Natomiast granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 289/21; 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18; 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1961/21). Sąd pierwszej instancji zaś, zdaniem NSA, rozpoznając skargę, orzekał w granicach sprawy, gdyż oceniał wydane na podstawie art. 132, 134 i 135n ust. 4 ustawy o Policji orzeczenie dyscyplinarne. Dodatkowo należy wyjaśnić, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyroki NSA z:2 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 450/15; 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 735/19; 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22) ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 21 października 2010 r. sygn. akt I GSK 264/09; 25 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1862/09; 15 października 2015 r. sygn. akt I GSK 241/14;).W niniejszej sprawie Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym orzeczeniem, a nie innej sprawy w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym rozpoznając jej istotę. Niewątpliwie, zatem nie naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a.
Nie można również Sądowi pierwszej instancji przypisać obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 132a pkt 1-2 w zw. z art. 133 pkt 1 i 134ha ustawy o Policji, które skarżąca kasacyjnie upatruje w uznaniu, że popełniła przewinienie dyscyplinarne, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iż można jej przypisać winę. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Z zeznań przesłuchanych w sprawie funkcjonariuszy uczestniczących wraz ze skarżącą kasacyjnie czynnościach w dniu 30 kwietnia 2021 r., jak i z zeznań innych osób, które znajdowały się w mieszkaniu położonym przy ul. [...] w Z. wynika, że zaraz po wejściu do tego lokalu mieszkalnego przez funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...] i dokonaniu przez nich sprawdzenia pomieszczeń mieszkalnych pod kątem osobowym, do mieszkania weszła także skarżąca kasacyjnie, która, jak wynika z zeznań jednej z osób znajdujących się w tym lokalu, przemieszczała się po pomieszczeniach, rozmawiała z wymienioną oraz jej małżonkiem, w jej obecności dokonywano sprawdzenia wnętrza łóżek, szaf oraz szafek. Obwiniona również sama dokonała przeglądu zawartości telefonu komórkowego M. O. W sprawie bez wątpienia doszło do podjęcia i przeprowadzenia przeszukania mieszkania, za które odpowiedzialna była skarżąca kasacyjnie, ponieważ była jedynym funkcjonariuszem pionu kryminalnego znajdującym się w tym lokalu i uczestniczącym w tych czynnościach. Ponadto faktycznie podejmując czynność przeszukania skarżąca kasacyjnie powinna mieć świadomość, że należy przeprowadzić ją rzetelnie, dążąc do skutecznego jej wykonania oraz sporządzenia, stosownie do przepisów k.p.k., protokołu z tej czynności. Na podkreślenie zasługuje fakt, że obwiniona, będąc doświadczonym funkcjonariuszem służby kryminalnej, miała świadomość, że obowiązek dokładnego przeprowadzenia przeszukania oraz jego obligatoryjnego udokumentowania, został na nią nałożony przez przepisy k.p.k., a także wynikał z ustawowych zadań Policji (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Skarżąca kasacyjnie miała możliwość dokonania tej czynności, ponieważ w lokalu nie znajdowała się sama - obecni byli w nim również funkcjonariusze Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], którzy mogli asystować w czynnościach, a gdyby nie było to możliwe, mogła przyjąć do takiej czynności jednego z funkcjonariuszy Wydziału [...] KWP, którzy zabezpieczali teren przed budynkiem i w ich obecności uzupełnić czynność procesową. Doświadczony funkcjonariusz Policji, a takim niewątpliwie jest skarżąca kasacyjnie, powinien zdawać sobie sprawę z obowiązków procesowych - w tym, iż dokonując wejścia do pomieszczeń w celu ujawnienia osoby poszukiwanej lub podejrzanej powinno się sporządzić protokół przeszukania. Z takiego obowiązku nie zwalnia żaden przepis. Tak więc, gdy czynności nie może wykonać (np. z powodu nieuczestniczenia w przeszukaniu) funkcjonariusz wskazany przez dowódcę akcji, to niezbędną dokumentację winien sporządzić funkcjonariusz, który takiej czynności procesowej faktycznie dokonał. W niniejszej sprawie zatem skarżąca kasacyjnie powinna sporządzić dokumentację.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).