III OSK 2418/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-14
NSAochrona środowiskaWysokansa
odpady niebezpiecznemagazynowanie odpadówpozwolenie zintegrowaneochrona środowiskaprawo administracyjnezbieranie odpadówprzetwarzanie odpadówinstalacjaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego na magazynowanie odpadów niebezpiecznych przez podmiot zbierający odpady.

Sprawa dotyczyła obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego przez wspólników spółki cywilnej prowadzących instalację do magazynowania odpadów niebezpiecznych o pojemności ponad 50 ton. Skarżący twierdzili, że jako zbierający odpady, a nie przetwarzający, nie są objęci tym obowiązkiem. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że magazynowanie odpadów niebezpiecznych przez podmiot zbierający, przekraczające 50 ton, wymaga pozwolenia zintegrowanego, niezależnie od tego, czy odpady są następnie przetwarzane przez ten sam podmiot.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wstrzymującą użytkowanie instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych. Instalacja ta, eksploatowana przez wspólników spółki cywilnej, miała pojemność przekraczającą 50 ton i była użytkowana bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Sąd I instancji uznał, że wszystkie obiekty wykorzystywane do magazynowania odpadów (taca betonowa, zasiek, magazyny) stanowią instalację w gospodarce odpadami, której eksploatacja wymaga pozwolenia zintegrowanego, ponieważ może powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska. Sąd podkreślił, że obowiązek ten dotyczy również podmiotów zbierających odpady, a nie tylko przetwarzających. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że pojęcie 'instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania' dotyczy wyłącznie instalacji prowadzonych przez podmioty przetwarzające odpady. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd wyjaśnił, że magazynowanie odpadów niebezpiecznych przez podmiot zbierający, o pojemności przekraczającej 50 ton, stanowi działalność mogącą powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska i wymaga pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska. Sąd podkreślił, że magazynowanie odpadów jest integralną częścią procesów odzysku (R13) i unieszkodliwiania (D15), które są formami przetwarzania odpadów, ale obowiązek pozwolenia zintegrowanego dotyczy również etapu zbierania, jeśli wiąże się z magazynowaniem o określonej skali. Sąd odrzucił argumentację skarżących, wskazując, że przyjęcie ich stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której zbieranie odpadów nigdy nie wymagałoby pozwolenia zintegrowanego, co jest sprzeczne z celem przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, instalacja do magazynowania odpadów niebezpiecznych o pojemności ponad 50 ton, prowadzona przez podmiot zbierający odpady, wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że magazynowanie odpadów niebezpiecznych przez podmiot zbierający, przekraczające 50 ton, stanowi działalność mogącą powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska i podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska. Obowiązek ten wynika z faktu, że magazynowanie jest integralną częścią procesów gospodarki odpadami, a jego skala może stwarzać zagrożenie dla środowiska, niezależnie od tego, czy odpady są następnie przetwarzane przez ten sam podmiot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.o.ś. art. 201 § ust.1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości art. Załącznik § ust. 5 pkt 5

Pomocnicze

u.o. art. 3 § ust.1 pkt.5 i pkt.34

Ustawa o odpadach

u.o. art. 25 § ust.3

Ustawa o odpadach

p.o.ś. art. 365 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 366 § ust. 3

Ustawa Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 25 § ust. 6a

Ustawa Prawo ochrony środowiska

u.o. art. 27 § ust. 3

Ustawa o odpadach

Argumenty

Odrzucone argumenty

Instalacja do magazynowania odpadów niebezpiecznych o pojemności ponad 50 ton, prowadzona przez podmiot zbierający odpady, nie wymaga pozwolenia zintegrowanego. Pojęcie 'instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania' dotyczy wyłącznie instalacji prowadzonych przez podmioty przetwarzające odpady.

Godne uwagi sformułowania

Magazynowanie odpadów niebezpiecznych w instalacji o pojemności ponad 50 Mg może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Przyjęcie stanowiska skarżących oznaczałoby, że w żadnej sytuacji zbieranie odpadów nie wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego przez podmioty zbierające odpady niebezpieczne, jeśli magazynują je w instalacjach o pojemności powyżej 50 ton."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących odpadów niebezpiecznych i instalacji w kontekście pozwolenia zintegrowanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności podmiotów gospodarczych za magazynowanie odpadów niebezpiecznych, co ma szerokie implikacje praktyczne dla wielu firm.

Czy magazynujesz odpady niebezpieczne? Sprawdź, czy potrzebujesz pozwolenia zintegrowanego!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2418/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art.3 ust.1 pkt.5 i pkt.34, art.25 ust.3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.K. i M.K. - wspólników spółki cywilnej "A." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 667/22 w sprawie ze skargi K.K. i M.K. - wspólników spółki cywilnej "A." z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.K. i M.K. - wspólnicy spółki cywilnej "A." z siedzibą w W. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 lutego 2022 r. w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 8 lipca 2015 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych zlokalizowanej w [...], eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego przez skarżących, z uwagi na brak wpływu do organu pozwolenia zintegrowanego, które w ocenie organu skarżący byli zobowiązani uzyskać do 1 lipca 2015 r. Skarżący eksploatują instalację do magazynowania odpadów niebezpiecznych, o której stanowi ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r., poz. 1169, dalej: rozporządzenie), tj. "instalację do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6, całkowitej pojemności 50 ton, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia". Oznacza to, że instalacja ta jest objęta obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego zgodnie z art. 201 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm. – dalej: p.o.ś.).
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 3 grudnia 2019 r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowej instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych, zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] 10 (działka nr ewid. [...]), o całkowitej pojemności ponad 50 ton, na którą składają się: magazyn numer 1 i magazyn numer 2, taca betonowa oraz zasiek. Instalacja jest eksploatowana bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Organ określił termin wstrzymania użytkowania instalacji, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia użytkowania, w ciągu 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 365 ust. 1 oraz art. 366 ust. 3 p.o.ś.
Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 4 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 3 grudnia 2019 r.
Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję z 4 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie podważają ustaleń organu I instancji dotyczących tego, że magazynują odpady niebezpieczne w tzw. zasieku (plac o utwardzonej powierzchni), na utwardzonej betonowej tacy o powierzchni ok. 1 000 m2, wyposażonej w zbiornik o pojemności ok. 10 000 l. na ewentualne wycieki, w magazynie nr 1 o powierzchni ok. 500 m2, w magazynie nr 2 o powierzchni ok. 350 m2, na pozostałym terenie nieruchomości (na placu), jak też, że całkowita pojemność tych miejsc magazynowania przekracza 50 ton. Uważają jednak, że wskazanych obiektów nie można zakwalifikować jako instalacji, w tym instalacji w gospodarce odpadami, ponieważ organ nie wykazał, że płyta betonowa, a także inne obiekty powodują jakąkolwiek emisję do środowiska, a tymczasowe magazynowanie odpadów w ramach działalności polegającej na zbieraniu odpadów polega wyłącznie na ich gromadzeniu przed transportem do miejsc przetwarzania.
W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo zakwalifikował wszystkie znajdujące się na działce obiekty wykorzystywane do magazynowania odpadów jako instalację w gospodarce odpadami, której eksploatowanie wymaga pozwolenia zintegrowanego. Taca betonowa ze zbiornikiem betonowym o powierzchni 1000 m2 jest budowlą. Podobnie za budowlę należy uznać zasiek (plac o utwardzonej powierzchni), ponieważ nie jest tylko urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania innego obiektu budowlanego, ale jest odrębnym obiektem przeznaczonym do magazynowania odpadów. Z kolei magazyny nr 1 i 2 określone w protokole kontroli jako budynki, nawet jeśli nie stanowią budowli, to wyposażone są w urządzenia takie jak wentylacja grawitacyjna i mechaniczna, a jeden z nich (magazyn nr 1) także w zbiornik o pojemności ok 1200 l na ewentualne odcieki. Wszystkie obiekty stanowią funkcjonalną całość, której eksploatowanie może powodować emisje do środowiska w postaci emisji substancji (przez urządzenia wentylacji, w postaci odcieków) i hałasu (podczas rozładowywania i załadowywania transportowanych odpadów). Zakwalifikowanie urządzeń lub budowli do instalacji nie wymaga konieczności wystąpienia emisji do środowiska, a możliwości jej wystąpienia. Z kolei do uznania, że instalacja do magazynowania odpadów niebezpiecznych oczekujących na odzysk lub unieszkodliwienie, może powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska wystarcza całkowita pojemność instalacji przekraczająca 50 ton. Instalacja skarżących spełnia tę przesłankę, ponieważ już tylko magazyn nr 1, jak i taca betonowa posiadają powierzchnie umożliwiające magazynowanie ponad 50 Mg odpadów niebezpiecznych. W dacie kontroli magazynowanych było około 221 Mg odpadów niebezpiecznych przy łącznej ilości około 450 Mg zmagazynowanych odpadów.
W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo uznał, że obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego nie dotyczy wyłącznie podmiotów prowadzących przetwarzanie odpadów. Obowiązek ten dotyczy także poprzedniego ich posiadacza, który magazynuje odpady niebezpieczne jako zbierający w celu ich przekazania do dalszego zagospodarowania (jeżeli eksploatuje instalację do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg). Magazynowanie odpadów obejmuje czasowe przechowywanie odpadów przez wytwórcę, podmiot zbierający odpady i podmiot przetwarzający odpady.
W ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia wymieniono instalacje do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6, o całkowitej pojemności ponad 50 ton, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia. Prawodawca uznał więc, że znacznego zanieczyszczenia dla środowiska nie będzie powodować wyłącznie magazynowanie na wstępnym etapie, a więc przez wytwórcę w miejscu ich wytworzenia. Użycie pojęcia "w oczekiwaniu na działania" szczegółowo wskazane w rozporządzeniu, związane z odzyskiem lub unieszkodliwieniem odpadów, nie oznacza wykluczenia magazynowania przez podmiot zbierający odpady. Podmiot ten magazynując odpady przed transportem do miejsc przetworzenia, w istocie magazynuje je przed przekazaniem do zagospodarowania, które ostatecznie będzie polegało na odzysku lub unieszkodliwieniu (przez kolejnego lub następnych posiadaczy odpadów). Już więc na tym etapie odpady niebezpieczne oczekują na działania wskazane w rozporządzeniu.
Magazynowanie odpadów na etapie ich zbierania nie różni się od tego samego działania podejmowanego przez podmiot przetwarzający odpady (polega na czasowym ich przechowywaniu). Jeżeli ustawodawca uznał magazynowanie odpadów niebezpiecznych w instalacji o całkowitej pojemności ponad 50 Mg za mogące powodować znaczące zanieczyszczenie dla środowiska, to nie ma żadnych powodów, by uznać, że magazynowanie na etapie zbierania odpadów (o takich samych właściwościach i w takich samych ilościach) jest mniej niebezpieczne od magazynowania przez podmiot przetwarzający odpady. Zarówno zbierającego odpady, jak i przetwarzającego odpady o ile magazynują odpady niebezpieczne w instalacji o pojemności ponad 50 Mg powinny dotyczyć takie same wymagania co do pozwolenia zintegrowanego.
Zdaniem Sądu I instancji, organ zgromadził materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy i dokonał jego wszechstronnej analizy, a w uzasadnieniu przedstawił wyczerpującą argumentację przemawiającą za dokonaną oceną materiału dowodowego, a także odnoszącą się do stanowiska stron.
Zdaniem Sądu I instancji, określony termin jest wystarczający do bezpiecznego zakończenia działalności związanej z eksploatowaniem instalacji w zakresie dotyczącym odpadów niebezpiecznych. Decyzja dotyczy tylko tego zakresu działalności skarżących, a nie wszystkich odpadów zbieranych na podstawie dotychczas wydanej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.
Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego.
Po pierwsze, błędną wykładnię "punktu" 5.5 załącznika do rozporządzenia przez przyjęcie, że opisane tam pojęcie "instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6" dotyczy każdej instalacji prowadzonej przez dowolny podmiot, a nie jedynie instalacji prowadzonych przez podmioty przetwarzające odpady.
Po drugie, niezastosowanie w procesie wykładni art. 27 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r., poz. 701 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach) oraz pominięcie brzmienia załącznika 1 oraz załącznika 2 do ustawy o odpadach, a przez to błędne zastosowanie art. 201 ust. 1 p.o.ś. przez błędne przyjęcie, że skarżący są zobowiązani do uzyskania pozwolenie zintegrowanego w celu prowadzenia przedmiotowej instalacji.
Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a także umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący wnieśli także o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 201 ust. 1 p.o.ś., pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych. Pozwolenie zintegrowane jest środkiem prawnym realizacji idei zintegrowanego zarządzenia emisjami do środowiska, wprowadzonym dyrektywą Rady 96/61/WE z 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz.U.UE.L.1996.257.26) i rozwiniętym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych i emisji pochodzących z chowu zwierząt gospodarskich (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U.UE.L.2010.334.17). Pozwolenie zintegrowane ma z założenia obejmować całość oddziaływań na środowisko i zastępować wszelkie pozwolenia sektorowe, a także niektóre zezwolenia. Do tych zezwoleń zaliczają się zezwolenia, o których stanowi art. 41 ustawy o odpadach, a więc zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów (decyzja łączna). Z kolei zgodnie z art. 201 ust. 2 p.o.ś., minister właściwy do spraw klimatu określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Tego rodzaju rozporządzeniem jest rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. W ust. 5 załącznika do tego rozporządzenia zostały wymienione wymagające pozwolenia zintegrowanego instalacje w gospodarce odpadami. Gospodarka odpadami to zarówno wytwarzanie odpadów, jak i gospodarowanie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach). Natomiast gospodarowanie odpadami, a więc pojęcie o węższym zakresie przedmiotowym, to zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach). Ustawodawca nie zdecydował się na wyodrębnienie magazynowania odpadów jako odrębnej formy gospodarki lub gospodarowania odpadami. Wynika to z tego, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, magazynowanie odpadów to czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, a także c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Magazynowanie odpadów odbywa się zatem zawsze w ramach wytarzania odpadów lub w ramach zbierania i przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach). Zbieranie odpadów to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w art. 3 pkt 5 lit. b ustawy o odpadach (art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach). Użycie przez prawodawcę w ust. 5 załącznika do rozporządzenia pojęcia gospodarki odpadami było celowe, ponieważ w poszczególnych punktach tego ustępu wymieniane są różnego rodzaju instalacje, obejmujące między innymi przetwarzanie odpadów, termiczne przekształcanie odpadów, składowanie lub magazynowanie odpadów.
Zgodnie z ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia, pozwolenia zintegrowanego wymagają instalacje w gospodarce odpadami do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w ust. 5 pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6 załącznika do rozporządzenia, o całkowitej pojemności ponad 50 ton, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia. W ocenie skarżących, norma z ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia dotyczy wyłącznie instalacji, w których odpady są magazynowane przed ich przetwarzaniem, a więc w istocie wyłącznie formy magazynowania odpadów, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c) ustawy o odpadach. Stanowisko to opiera się na przyjęciu założenia, że prowadzone przez skarżących zbieranie odpadów poprzedza wyłącznie ich transport, a nie działania, o których stanowią ust. 5 pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6 załącznika do rozporządzenia. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołują się na procesy R13 i D15 wymienione w załącznikach nr 1 i nr 2 do ustawy o odpadach. Proces R13 jest procesem odzysku - "magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów)". Z kolei proces D15 to proces unieszkodliwiania - "magazynowanie poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1-D14 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów)". Zarówno odzysk jak i unieszkodliwianie są formami przetwarzania odpadów, którego skarżący nie prowadzą. Zdaniem skarżących, za ich stanowiskiem przemawia tożsame brzmienie pojęć użytych w ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia, jak i w załącznikach do ustawy o odpadach, w odniesieniu do wskazanych wyżej procesów. Stanowisko to nie jest jednak prawidłowe. Wynika to z tego, że oczywiście procesy R13 i D15 stanowią procesy przetwarzania odpadów i obejmują magazynowanie odpadów, bowiem magazynowanie odpadów może być prowadzone przez przetwarzającego odpady. Nie oznacza to jednak, że tego rodzaju procesy odzysku wykluczają tymczasowe magazynowanie odpadów przez zbierającego odpady. Stanowisko skarżących prowadziłoby do niedopuszczalnych skutków prawnych. Po pierwsze, należy pamiętać, że pozwolenia zintegrowanego wymaga instalacja, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie dla przyjęcia stanowiska, że magazynowanie odpadów niebezpiecznych (w określonej w załączniku do rozporządzenia ilości) bezpośrednio przed poddaniem ich przetwarzaniu może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, natomiast nie stwarza takiego zagrożenia magazynowanie tego rodzaju odpadów przed transportem ich do miejsca gdzie będą przetwarzane przez innego posiadacza odpadów. Po drugie, przyjęcie stanowiska skarżących oznaczałoby, że w żadnej sytuacji zbieranie odpadów nie wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia zintegrowanego, ponieważ żaden z przepisów załącznika do rozporządzenia nie odnosi się wprost do zbierania odpadów. Natomiast należy mieć na uwadze, że zbieranie odpadów może mieć dwojaki charakter. Przede wszystkim zbierający odpady może je zgromadzić (w znaczeniu odebrać od wytwórcy) i dokonać ich transportu do miejsce przetwarzania. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z instalacją w gospodarce odpadami prowadzoną przez zbierającego odpady, ale z działaniami faktycznymi polegającymi na zgromadzeniu odpadów i ich transporcie. Do tego rodzaju zbierania odpadów odnosi się pierwsza część definicji zbierania odpadów z art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach (gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów). Ponadto zbierający odpady może je tymczasowo magazynować. Do tej formy zbierania odpadów odnosi się druga część definicji zbierania odpadów (tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w art. 3 pkt 5 lit. b ustawy o odpadach). W tym jednak przypadku mamy do czynienia z określoną instalacją, która musi spełniać wymagania z art. 25 ustawy o odpadach. Taka instalacja w określonych przypadkach może wymagać uzyskania pozwolenia zintegrowanego, co wynika wprost z art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach. Przepis ten wymienia bowiem rodzaje decyzji, jakie zobowiązany jest uzyskać posiadacz odpadów prowadzący ich magazynowanie i są to: zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenie zintegrowane uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Bez znaczenia w tej sprawie jest powołany w ramach zarzutów kasacyjnych art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, który stanowi, że jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy o odpadach, albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a) tej ustawy, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Przekazanie odpowiedzialności innemu posiadaczowi odpadów nie oznacza, że dotychczasowy posiadacz odpadów nie musi mieć uregulowanego stanu formalnoprawnego, jeżeli prowadzi działalność w zakresie gospodarki odpadami, tak jak skarżący w tej sprawie. Gospodarka odpadami stanowi pewien ciąg działań faktycznych, począwszy od wytworzenia odpadów, przez ich zebranie, aż do przetwarzania odpadów, w tym odzysk lub unieszkodliwianie. Każdy z tych etapów może uwzględniać magazynowanie odpadów i na każdym etapie gospodarka odpadami, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie, jest reglamentowana. Niezależnie zatem od momentu, w którym następuje magazynowanie odpadów spełniających określone parametry ilościowe i jakościowe, konieczne może być uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, bowiem takie magazynowanie może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (z wyjątkiem odnoszącym się do magazynowania odpadów przez wytwórcę odpadów w miejscu ich wytworzenia). Okoliczność, że na poszczególnych etapach gospodarki odpadami dochodzi do przeniesienia odpowiedzialności, nie oznacza, że stosownym pozwoleniem zintegrowanym powinien dysponować wyłącznie "ostateczny" posiadacz odpadów prowadzący ich przetwarzanie.
Powyższe oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI