III OSK 24/24

III OSK 24/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
III SA/Po 373/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-09-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2255
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 § 1, art. 59 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2023 r. sygn. akt III SA/Po 373/23 w sprawie ze skargi J.X. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2023 r. sygn. akt III SA/Po 373/23 w ten sposób, że w miejsce słowa "Okręgowej" wpisuje słowo "Okręgowego"; 3. zasądza od J.X. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 373/23, oddalił skargę J.X. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej zwolnienia ze służby.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w Poznaniu (dalej: "organ I instancji") zwolnił J.X. (dalej: "skarżący") z dniem [...] stycznia 2023 r. ze służby w Służbie Więziennej w związku z upływem 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.
Powyższą decyzję personalną skarżący odebrał w dniu 8 lutego 2023 r. Z kolei pismem z dnia 7 marca 2023 r. wniósł odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności procesowej. Motywując złożony wniosek skarżący wskazał, że w okresie od [...] stycznia 2023 r. do [...] lutego 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z uwagi na zły stan zdrowia [...] (zaburzenia lękowe - jednostka chorobowa [...]).
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Poznaniu (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...], na podstawie art. 59 w zw. art. 58 k.p.a. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji personalnej z [...] stycznia 2023 r. W ocenie organu II instancji z analizy zwolnień lekarskich wynika, że skarżący mógł chodzić, czyli nie był pozbawiony możliwości dokonywania czynności życiowych, a jego stan zdrowia nie wymagał hospitalizacji. Nie wykazał również, aby w trakcie choroby nie mógł podejmować żadnych czynności albo że nie było innej osoby, którą mógłby się wyręczyć (skarżący nie jest osobą samotną). Konkludując organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż jego choroba mogła skutkować brakiem koncentracji w ważnych dla niego sprawach. Podkreślono, że skarżący nie jest osobą ubezwłasnowolnioną i ma prawidłowe rozeznanie co do przedmiotu toczącego się postępowania. Ponadto w ocenie organu sporządzenie odwołania nie wymaga wiadomości specjalnych i nie jest sformalizowane.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który przywołanym powyżej wyrokiem z 15 września 2023 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że skarżący uchybił ustawowemu 14 dniowemu terminowi do złożenia odwołania od decyzji personalnej. Jednocześnie zdaniem Sądu pierwszej instancji w złożonym wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za koniecznością przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Sąd wskazał, że o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu nawet najpoważniejsza, przewlekła choroba, o ile nie uniemożliwia obiektywnie możliwości działania i podejmowania czynności w postępowaniach administracyjnych, czy sądowych, nie może być sama w sobie okolicznością, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Problemy zdrowotne uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności muszą być tego rodzaju, by uniemożliwiały jej dokonanie, przy jednoczesnym uniemożliwieniu posłużenia się inną osobą. Choroba oraz posiadanie zwolnienia lekarskiego mogą oczywiście potwierdzać brak winy w niedotrzymaniu terminu, jednak należy jednocześnie zbadać, czy jest to choroba, która uniemożliwia działanie w sprawie i podejmowanie czynności procesowych.
Oceniając przedłożone przez skarżącego dowody – wydruk zwolnień lekarskich z konta pacjent.gov.pl skarżącego - Sąd stwierdził, że nie dowodzą one, aby w przewidzianym przepisami prawa terminie do złożenia odwołania u skarżącego występowały problemy zdrowotne, wskazujące na takie obniżenie sprawności intelektualnej, które uniemożliwiałyby złożenie odwołania, bądź posłużenie się w tym celu inną osobą. Trafnie przy tym zauważył organ odwoławczy, że w dniu 12 stycznia 2023 r. skarżący napisał i wysłał pismo w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zwolnienia ze służby. Pismo jest racjonalne i nawiązujące wprost do trwającego postępowania, nadane w palcówce pocztowej dzień po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Skarżący wiedział więc – pomimo, że przebywał na zwolnieniu lekarskim - iż wszczęto przeciwko niemu postępowanie o zwolnienie ze służby. Dodatkowo Sąd zauważył, że zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2023 r. pouczenia i informacje były obszerne i szczegółowe, a pomimo tego skarżący udzielił na nie skutecznej i precyzyjnej odpowiedzi. Nie sposób więc było przyjąć, aby nie był w stanie zrozumieć pouczeń zawartych w decyzji dyrektora Aresztu Śledczego, zwłaszcza że decyzja personalna była w istocie powieleniem pism z [...] stycznia 2023 r. i zawierała mniej pouczeń i informacji, niż wspomniane pisma. Sama zatem okoliczność zdiagnozowania u skarżącego choroby, w sytuacji gdy już po jej zdiagnozowaniu skutecznie reagował na wezwanie i działał samodzielnie, nie mogło uprawdopodobnić braku jego winy w dochowaniu terminu do złożenia odwołania. Sąd podkreślił, że skarżący możliwość racjonalnego zapoznania się z decyzją datuje na dzień 1 marca 2023 r., czyli dokładnie dzień po upływie zwolnienia lekarskiego, co poddaje w wątpliwość zachowanie należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Wiedząc bowiem o trwającym postępowaniu mógł się z nią zapoznać wcześniej, znając doskonale termin upływu 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.
Skarżący nie wykazał także, aby choroba spowodowała, że nie mógł on nadać przesyłki zawierającej odwołanie na poczcie albo wyręczyć się inną osobą w celu nadania tej przesyłki, bądź ustanowić pełnomocnika. Nie uprawdopodobnił też, aby był osobą samotną, natomiast akta zawierają informację, że w czasie zwolnienia lekarskiego przebywał u rodziców.
Wobec powyższych ustaleń Sąd za bezzasadne uznał zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 75, art. 80 k.p.a. Sąd za nieuprawniony uznał również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., bowiem akta sprawy zawierały jedynie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 15 zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej: "ustawa COVID19" lub "ustawa covidowa"), albowiem przepis ten obowiązywał jedynie w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan ten został zniesiony z dniem 16 maja 2022 r. i od tej daty obowiązuje jedynie stan zagrożenia epidemicznego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i zarzucił mu:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a., "mianowicie" art. 15zzzzzn2 ust. 1 – 3 ustawy COVID-19, poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ II instancji zawiadomienia skarżącego o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz błędne uznanie, iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do przywrócenia terminu;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 7, art., 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., "polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu" powołanych przepisów k.p.a. skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu pierwszej instancji, dokonującego kontroli legalności działania organu administracji publicznej, było uchylenie zaskarżonego postanowienia;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a., polegające na przedstawieniu przez Sąd II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzecznych ustaleń, nieodnoszących się do stanu sprawy, stawianych zarzutów oraz stanowisk stron, a także na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącego, sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i nieodnoszący się do podniesionych przez stronę skarżącego zarzutów;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na przedstawieniu przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które to naruszenie przez Sąd pierwszej instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i błędnego zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości wydania przez organ II instancji postanowienia, w sytuacji dokonania przez organ II instancji błędnej wykładni art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 i 2 k.p.a. i w konsekwencji błędne uznanie, że organ II instancji słusznie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji personalnej z dnia [...] stycznia 2023 r., spowodowane jego stanem zdrowia nastąpiło bez jego winy co doprowadziło do utrzymania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia organu II instancji w nocy, podczas gdy okoliczności faktyczne świadczą jednoznacznie, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji personalnej z dnia [...] stycznia 2023 r spowodowane jego stanem zdrowia nastąpiło bez jego winy, a w konsekwencji brak jest podstaw faktycznych i prawnych do odmowy przez organ II instancji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niewyjaśnienia zarówno przez organ II instancji jak również organ I instancji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a także nie dokonania analizy sytuacji zdrowotnej skarżącego, skutkiem czego organ drugiej instancji nie wyjaśnił istoty sprawy;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niezapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz organem drugiej instancji, w szczególności nie poinformowania przez organ drugiej instancji przed wydaniem postanowienia o możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz niewykonania przez organ drugiej instancji obowiązku wynikającego z treści art. 15zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy covidowej;
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i 80 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niezebrania i nierozpatrzenia przez organ odwoławczy całego materiału dowodowego, a tym samym nie uwzględnienie interesu społecznego, w szczególności interesu skarżącego;
8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i 80 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji dokonania przez organ odwoławczy dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i przyjęcie bezpodstawnie, że zachodzą przesłanki do uznania, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji personalnej z [...] stycznia 2023 r. nr [...], spowodowane jego stanem zdrowia nastąpiło bez jego winy oraz nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do zaprezentowanych przez skarżącego argumentów podniesionych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności podniesionych w złożonym przez niego w prośbie z dnia 7 marca 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania o decyzji organu I instancji;
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że organ wyjaśnił sprawę w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia;
10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji zaniechania zebrania przez organ administracyjny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy, a w szczególności, poprzez nie podjęcie przez organ administracyjny żadnej czynności w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy;
11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art 124 k.p.a. i art. 126 k.p.a., poprzez błędne uznanie i nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego nie zostało oparte, zdaniem skarżącego o udokumentowane fakty, które mają znaczenie w sprawie, lecz o bezpodstawne domniemanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji personalnej z [...] stycznia 2023 r. spowodowane jego stanem zdrowia nastąpiło bez jego winy, pomimo przedstawienia przez skarżącego w sposób rzetelny i szczegółowy okoliczności wskazujące na zasadność wydania w stosunku do jego osoby postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a ponadto treść dokumentu uzasadnia przekonanie, iż zaskarżone postanowienie zostało sporządzone w innej dacie aniżeli data wskazana postanowienia, o czym świadczy naniesiona odręcznie dzień wydania postanowienia, a także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera luki w treści;
12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niezapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji, w szczególności nie poinformowanie zarówno przez organ pierwszej i drugiej instancji przed wydaniem postanowienia o możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
13. art. 141 § 1 i 4 p.p.s.a., poprzez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny;
14. art. 145 i art. 133 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do tego, co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że organ II instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowo subsumpcji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego pod ustalony stan faktyczny w niniejszej sprawie, a w konsekwencji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie z dnia 21 kwietnia 2023 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja służąca wykazaniu zasadności przedstawionych w skardze zarzutów.
Wobec powyższego kasator wniósł o:
a) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie w całości prośby z dnia 7 marca 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji personalnej z dnia [...] stycznia 2023 r.;
b) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądami obu instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za II instancję przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
c) rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wniósł o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Elementy składowe skargi kasacyjnej reguluje art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowaną przez Sąd pierwszej instancji normę prawa materialnego. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się jednak w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do podstawowej kwestii podnoszonej w zarzutach naruszenia prawa materialnego, tj. do ustalenia, czy kontrolowany w niniejszej sprawie organ odwoławczy, nie był zobowiązany do zawiadomienia skarżącego na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID o uchybieniu terminu do złożenia odwołania oraz wyznaczenia mu dodatkowego 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu materialnoprawnego (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID). Uwzględnienie powyższego zarzutu mogłoby bowiem stanowić wystarczającą podstawę do wzruszenia zaskarżonego wyroku.
Stawiając powyższy zarzut skarżący kasacyjnie stanął na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że do oceny, czy zachodzą przesłanki przywrócenia terminu, nie powinien mieć zastosowania art. 15zzzzzzn2 ust. 1 – 3 ustawy COVID-19. W ocenie NSA zarzut ten należało uznać za niezasadny.
Artykuł 15zzzzzn2 został dodany do ustawy o COVID-19 na mocy przepisów ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255; dalej: "ustawa zmieniająca z dnia 9 grudnia 2020 r.") i zaczął obowiązywać z dniem 16 grudnia 2020 r. Stosownie do brzmienia tego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).
Z powyższego wynika, że powołana regulacja prawna wprowadzała nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po dniu 16 grudnia 2020 r., wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni. Trzeba przy tym pamiętać, że stan epidemii ogłoszono od dnia 20 marca 2020 r. (§ 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz.U. z 2020 r. poz. 491), a został on odwołany z dniem 16 maja 2022 r. (§ 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz.U. z 2022 r. poz. 1027).
W konsekwencji wyrazić należy pogląd, że użyte w przypisie art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą z dnia 9 grudnia 2020 r. określenie "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" należy rozumieć odpowiednio jako faktyczny okres obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, tj. od dnia 20 marca 2020 r. dnia 15 maja 2022 r.
Dodać należy, że od dnia 16 maja 2022 r. obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, który trwał do dnia 30 czerwca 2023 r., zaś z dniem 1 lipca 2023 r. utraciło moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego.
Powyższe oznacza, że w chwili wydawania nie tylko zaskarżonego postanowienia z 21 kwietnia 2023 r., ale nawet w momencie wydania decyzji personalnej o zwolnieniu skarżącego ze służby więziennej z dnia [...] stycznia 2023 r. nie obowiązywał już "stan epidemii", o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1, lecz "stan zagrożenia epidemicznego", który nie uprawniał do stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że kontrolowane organy nie były zobowiązane do zawiadamiania skarżącego na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID o uchybieniu terminu oraz wyznaczania mu dodatkowego 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID). Tym samym zasadnym było, że Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem odwoławczym, że ww. przepis ustawy covidowej nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Sam zaś przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 określa jedynie dłuższy termin do złożenia samego wniosku o przywrócenie terminu, nie modyfikuje zaś samych przesłanek jego rozpoznania i oceny braku winy wnioskodawcy, te bowiem zostały określone przepisami k.p.a.
Na marginesie należałoby jedynie dodać, że regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i tak nie mogłaby spowodować automatycznie przywrócenia terminu do wniesienia środków zaskarżenia. Przytoczony przepis obligował organ administracji wyłącznie do powiadomienia strony o tym, że uchybiła terminowi, a także o konieczności pouczenia jej o nowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten nie zmienia regulacji kodeksowej przewidującej obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o tym, że uchybienie terminu do złożenia środka odwoławczego nastąpiło z przyczyn, za które odwołujący się nie ponosi winy.
W tych względów Sąd pierwszej instancji zasadnie zgodził się z organem odwoławczym, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji personalnej, należało rozpoznać w oparciu o art. 58 k.p.a.
Przechodząc do oceny zarzutów procesowych, należy na początku wskazać, że mimo, że zarzuty zostały sformułowane w 13 punktach, w istocie sprowadzają się do kilku kwestii, gdyż część zarzutów jest powielanych lub konstruowanych w różnych konstelacjach przepisów. Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej nie zostaną rozpoznane w kolejności od pkt II ppkt 2 do 14, lecz z uwzględnieniem podnoszonych w nich kwestii.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najistotniejszej kwestii, a mianowicie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 i 2 k.p.a. (pkt II ppkt 4).
Zgodnie powyższymi przepisami w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że kwestią sporną w sprawie jest to, czy skarżący w stopniu wystarczającym uprawdopodobnił fakt, że istniały obiektywne okoliczności uniemożliwiające terminowe wniesienie odwołania. Sąd I instancji podzielił ocenę organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu przez powołanie się na okoliczność przebywania w okresie od 11 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. na zwolnieniach lekarskich z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego, czyli w okresie, w którym to upływał mu czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji personalnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten należało uznać za nieuprawniony. Przede wszystkim zgodzić się należy zarówno z organem, jak i Sądem I instancji, że sam fakt choroby, a nawet uzyskanie w związku z tym zwolnienia lekarskiego od pracy, nie jest, a priori, potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu (tak wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 4/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienia NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10 i dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 82/22). Sam fakt, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie uzasadnia twierdzenia, że nie był on w stanie zadbać należycie o swoje sprawy. Choroba, na którą powołuje się skarżący, jakkolwiek ciężka - czego Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje - nie nosi znamion nagłej, niemożliwej do przewidzenia przypadłości, a skarżący nie wykazał, że w okresie, w jakim doszło do uchybienia terminu, choroba lub towarzyszące jej leczenie miały taki przebieg, iż uniemożliwiały mu podejmowanie czynności procesowych. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym (administracyjnym), nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 240/14).
Należy przy tym wyjaśnić, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z rozważeniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przesłanką przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ustosunkowując się w sposób wyczerpujący do wszystkich przedstawionych przez niego okoliczności. Prawidłowo stwierdził, że nie uprawdopodobnił on, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że skarżący w trakcie trwania choroby w dniu 12 stycznia 2023 r. napisał i wysłał pismo w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zwolnienia ze służby. Tym samym nie wykazał, że problemy zdrowotne (w tym ewentualnie przyjmowane leki) umożliwiały mu uczestnictwo w postępowaniu, czy dokonaniu stosunkowo prostej czynności, jaką było złożenie (wysłanie za pośrednictwem operatora pocztowego) odwołania od decyzji, tym bardziej, iż jak słusznie zauważył organ odwoławczy, jego sporządzenie nie wymagało wiadomości specjalnych.
W konsekwencji jako nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 58 k.p.a., gdyż Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przyjął prawidłową wykładnię tego przepisu. Prawidłowo bowiem wskazał, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy - uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Odmienna aniżeli przyjęta przez skarżącego kasacyjnie ocena podanej argumentacji, jak i załączonej dokumentacji, nie świadczy jeszcze o wymogu udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu, na co wskazuje kasator. Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Przepis ten wskazuje jedynie organy właściwe do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, którym w rozpoznawanej sprawie był Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Poznaniu.
Nie inaczej należało ocenić zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3, art. 124 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia wskazuje, że organ administracji rzetelnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie tej oceny. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący uprawdopodobnił jedynie, iż okresie od [...] stycznia 2023 r. do [...] lutego 2023 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich. Nie uprawdopodobnił zaś, aby w terminie otwartym do złożenia odwołania, przebieg jego choroby, leczenie, w tym ewentualnie przyjmowane przez niego leki, "uniemożliwiły mu podejmowanie świadome i racjonalne decyzji oraz uniemożliwiały prawidłowy tok myślenia oraz komunikację z osobami trzecimi", co kasator zaznaczył w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Ponadto trzeba podkreślić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. określają kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego odpowiednio w sytuacji uwzględnienia i oddalenia skargi, dlatego nie mogą zostać zastosowane - a tym samym naruszone – jednocześnie. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., gdyż przepis ten nie był w sprawie stosowany, Sąd I instancji orzekł bowiem w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Z kolei art. 8 k.p.a., art. 75 oraz art. 124 k.p.a. zawierają po dwa paragrafy o różnej treści normatywnej, a skarżący kasacyjnie nie wskazał, naruszenie którego z nich zarzuca. Przez podstawę kasacyjną należy natomiast rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (tak NSA np. w wyroku z 23 maja 2024 r., I OSK 1654/22).
W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, że dla prawidłowej oceny materiału dowodowego w sprawie nie miały znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, co do wątpliwości związanych z datą wydania decyzji, gdyż nie znajdowały one potwierdzenia. Fakt wpisania w decyzji daty jej wydania ręcznie jest powszechną praktyką organów i nie stanowi o naruszeniu przepisów. Sposób wpisania daty na orzeczeniu (ręcznie lub mechanicznie) nie ma żadnego wpływu na ważność orzeczenia.
Za nieuprawniony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo pouczył stronę o prawie czynnego udziału w sprawie, co słusznie zauważył Sąd orzekający. Jeśli zaś chodzi o umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z art. 10 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek ten ciąży na organie przed wydaniem decyzji. Jest oczywiste, że w niniejszej sprawie, z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.), nie doszło do wszczęcia postępowania odwoławczego. Nie było zatem prowadzone postępowanie wyjaśniające i nie została wydana decyzja kończąca postępowanie. Podnoszona przy okazji tych zarzutów kwestia zastosowania jako podstawy prawnej art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, została omówiona we wcześniejszej części uzasadnienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie Sąd przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił stanowisko skarżącego nie mając przy tym, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11, LEX nr 1351331). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok – wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnej - poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – sformułowanego samodzielnie, jak i w powiązaniu z przywołanymi w zarzucie przepisami – bezskutecznym.
Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez "dokonanie sprzecznych ustaleń" "brak odniesienia się do wszystkich zarzutów", czy też "przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym", co skutkowało oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem. Zarzut ten nie mógł odnieść skutku przede wszystkim z uwagi na jego błędną konstrukcję. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przywołany przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Niezależnie jednak od tego, z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie wytyka naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., dodatkowo należy mieć na uwadze, że Sąd I instancji oddalając skargę skarżącego na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., określającego kompetencje sądu w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a zatem przede wszystkim z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu, o czym była już mowa wyżej.
Wymaganiu skutecznego powiązania przepisów o charakterze blankietowym nie czyni zadość powołanie się w ramach omawianego zarzutu na art. 133 § 1 p.p.s.a., bowiem przepis ten nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny kształtuje kompetencje tego sądu. Ponadto przepis ten nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. W konsekwencji przepis ten również nie może być w niniejszej sprawie przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej.
Na koniec należało odnieść się do zarzutu postawionego w pkt II.1., w którym zarzuca w nim Sądowi I instancji niedostrzeżenie naruszenia przez "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu", przywołanych w nim przepisów k.p.a. Zarzut ten został powielony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (str. 7), gdzie kasator ponownie wskazuje jako organ administracji publicznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, czyli organ, który nie orzekał w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, że omawiany zarzut został powiązany z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Należy przypomnieć, że obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem uściślać zarzutów skargi kasacyjnej bądź w inny sposób ich korygować lub poprawiać jej niedokładności (wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243).
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.
Na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a. sprostowano oczywistą omyłkę w komparycji wyroku sądu pierwszej instancji, gdyż organem występującym w sprawie jest Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Poznaniu.