III OSK 2391/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] odwołującą go z funkcji Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, Przewodniczącego Komisji Skarg Wniosków i Petycji oraz wykreślającą go ze stałej Komisji Budżetowej i Gospodarki Mieniem. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 24 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), argumentując, że odwołanie go z komisji narusza jego prawo do udziału w pracach organów gminy, zasadę równości radnych i zasadę pluralizmu politycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 24 ust. 1 u.s.g. zobowiązuje radnego do udziału w pracach organów, do których został wybrany, ale nie kreuje prawa do bycia wybranym do jakiejkolwiek komisji ani nie uniemożliwia odwołania. Rada gminy ma swobodę w kształtowaniu składów osobowych komisji, zgodnie z przepisami ustawy i statutu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i NSA, które potwierdzają tę swobodę. Wskazano, że odpowiedzialność radnych ma charakter pozaprawny, a ewentualne nieprawidłowości powinny być oceniane przez wyborców. Sąd oddalił również wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie składów osobowych komisji rady gminy, swoboda rady w zakresie odwoływania radnych z funkcji w komisjach, interpretacja art. 21 i 24 ustawy o samorządzie gminnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołania radnego z funkcji w komisjach rady gminy. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku szczegółowych regulacji statutowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy ma swobodę w kształtowaniu składu osobowego swoich komisji, w tym prawo do odwołania radnego z funkcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy ma swobodę w ustalaniu składu osobowego komisji, w tym prawo do odwołania radnego z funkcji, a ustawa o samorządzie gminnym nie przyznaje radnemu prawa do bycia wybranym do komisji ani nie ogranicza możliwości jego odwołania.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym nie przyznaje radnemu prawa do bycia wybranym do komisji ani nie ogranicza swobody rady w kształtowaniu składów komisji. Odpowiedzialność radnych ma charakter pozaprawny, a ewentualne nieprawidłowości powinny być oceniane przez wyborców.
Czy odwołanie radnego z funkcji w komisji rady gminy narusza zasadę równości radnych i zasadę pluralizmu politycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie radnego z funkcji w komisji rady gminy nie stanowi naruszenia zasady równości radnych ani nie ogranicza w nieuzasadniony sposób możliwości wykonywania mandatu radnego, ani nie narusza zasady pluralizmu politycznego.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność radnych za wypełnianie obowiązków ma charakter pozaprawny. Pozbawienie radnego członkostwa w komisji nie ogranicza w nieuzasadniony sposób możliwości wykonywania mandatu ani nie narusza zasady pluralizmu politycznego.
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy. Uprawnieniem rady gminy jest ustalenie składu osobowego poszczególnych komisji wraz ze wskazaniem ich zadań oraz przedmiotu działania, co obejmuje zarówno określenie liczby radnych, jak i ich wybór.
u.s.g. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany. Przepis ten nie kreuje prawa do bycia wybranym do jakiejkolwiek komisji ani nie uniemożliwia odwołania z niej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 23 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy i podtrzymywać stałą więź z mieszkańcami, nie jest jednak związany instrukcjami wyborców.
P.p.s.a. art. 174 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w. art. 30 § ust. 4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
Przykład przepisu regulującego skład komisji w sposób uwzględniający przedstawicieli różnych klubów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada gminy ma swobodę w kształtowaniu składu osobowego komisji, w tym prawo do odwołania radnego z funkcji. • Ustawa o samorządzie gminnym nie przyznaje radnemu prawa do bycia wybranym do komisji ani nie ogranicza możliwości jego odwołania. • Odwołanie radnego z funkcji w komisji nie narusza zasady równości radnych ani zasady pluralizmu politycznego.
Odrzucone argumenty
Odwołanie radnego z funkcji w komisji narusza jego prawo do udziału w pracach organów gminy. • Odwołanie radnego z funkcji w komisji narusza zasadę równości radnych i zasadę pluralizmu politycznego. • Wykładnia przepisów prowadzi do możliwości eliminowania przez większość radnych opozycyjnych radnych z prac w komisjach.
Godne uwagi sformułowania
Nie stwarza jednak w żadnym wypadku uprawnienia radnego do wybrania go do konkretnego organu, lub nawet do któregokolwiek z organów rady, a tym bardziej roszczenia o włączenie go do składu konkretnego organu, czego mógłby dochodzić w drodze sądowej. • Zasadą jest bowiem swoboda rady w kształtowaniu swych organów, a odmienne rozwiązania mogą mieć tylko wyjątkowy charakter. • Nie można zatem z góry wykluczyć takiego rozwiązania, że w statucie znajdują się jedynie ogólne zasady organizacji i funkcjonowania komisji, natomiast liczbę, przedmiot działania i skład osobowy poszczególnych komisji stałych określa rada gminy w odrębnych uchwałach. • Powszechnie przyjmuje się, że odpowiedzialność radnych za wypełnianie obowiązków wynikających z uzyskanych w wyniku wyborów mandatów ma charakter w istocie pozaprawny, rozumiany jako poddanie się ocenie przez wyborców w kolejnych wyborach lub też możliwość odwołania wszystkich radnych w czasie kadencji na skutek referendum lokalnego.
Skład orzekający
Artur Kuś
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie składów osobowych komisji rady gminy, swoboda rady w zakresie odwoływania radnych z funkcji w komisjach, interpretacja art. 21 i 24 ustawy o samorządzie gminnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołania radnego z funkcji w komisjach rady gminy. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku szczegółowych regulacji statutowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy relacji między radnymi a radą gminy oraz zakresu swobody decyzyjnej rady w kwestiach organizacyjnych, co może być interesujące dla prawników samorządowych i samych samorządowców.
“Czy radny może być wyrzucony z każdej komisji? NSA wyjaśnia granice swobody rady gminy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.