III OSK 2391/21

III OSK 2391/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 347/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-01
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2014 poz 1852
art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 5, art. 21 ust. 2, art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Samuła po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2019r., sygn. akt II SA/Wa 347/19 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 29 października 2018 r. nr BCK-VI-O/RW-149/2018 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od J. K. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 października 2019 r. II SA/Wa 347/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z 29 października 2018 r. nr BCK-VI-O/RW-149/2018 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego:
1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz uchwałę Rady [...] z 18 października 2017 r. nr 3/rk/10/2017;
2. zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. K. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące okoliczności sprawy.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (Centralna Komisja), działając na podstawie art. 169 pkt 2, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) w zw. z art 21 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 ze zm.), decyzją z 29 października 2018 r. nr BCK-N/l-O/RW-149/2018, utrzymała w mocy uchwałę Rady [...] z 18 października 2017 r. nr 3/rk/10/2017 odmawiającą J. K. nadania stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych.
Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że Rada Wydziału podzieliła opinię Komisji habilitacyjnej i stwierdziła, że przedstawione osiągnięcia naukowe nie stanowią znaczącego wkładu w rozwój dyscypliny. Skala przywłaszczonego dorobku naukowego, zatajenie prawdziwych autorów i źródeł pozyskania jest znaczne. Udokumentowana aktywność naukowa, pedagogiczna, organizacyjna, nie spełnia kryteriów, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 26 września 2016 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
Sekcja Nauk Technicznych powołała dwóch recenzentów, którzy wydali negatywne recenzje i odmówiła poparcia odwołania, Prezydium Centralnej Komisji odmówiło jego uwzględnienia.
Wykazano w sposób ewidentny przywłaszczenie fragmentów cudzych publikacji i zatajenie literatury źródłowej w odniesieniu do monografii stanowiącej jeden z elementów osiągnięć habilitanta, który nie potrafił tego w sposób przekonywujący wyjaśnić w odwołaniu. Wykryte rażące naruszenie praw autorskich świadczy nie tylko o głębokiej wiedzy recenzenta, ale także o wnikliwej analizie dorobku naukowego kandydata. Słuszność jednoznacznego i uzasadnionego przedstawienia dowodów stwierdzenia niedopuszczalnych uchybień w zakresie naruszenia własności intelektualnej nie zostało podważone żadnymi racjonalnymi argumentami.
Ocenie podlegał cały dorobek naukowy, dydaktyczny, organizacyjny i twórczy habilitanta. Komisja habilitacyjna nie pominęła pozytywnych recenzji, lecz w całości podjęli decyzję niekorzystną dla habilitanta.
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji z 29 października 2019 r. Zarzucił jej naruszenie następujących przepisów:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez:
• pominięcie przez Radę Wydziału dwóch z trzech recenzji, tych w których recenzenci wyrazili pozytywne stanowisko oraz wzięcie pod uwagę niepełnej i nienależycie uzasadnionej recenzji prof. dr hab. M. J.,
• nienależytą ocenę rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego habilitanta, które były nad wyraz istotne przy podejmowaniu uchwały;
2. art. 115 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez jego błędną subsumcję i arbitralne zarzucenie skarżącemu plagiatu;
3. art. 77 § 1, art. 75 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez nieuwzględnienie jako dowodu umorzenia postępowania wyjaśniającego wydanego przez Rzecznika Dyscyplinarnego ds. Nauczycieli Akademickich Politechniki Śląskiej z 9 maja 2018 r. oraz opinii biegłego wydanego w postępowaniu wyjaśniającym wobec nauczyciela akademickiego dr inż. arch. J.K. z 17 kwietnia 2018 r.;
4. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie odwołania i nieuchylenie uchwały Rady Wydziału oraz błędu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do ilości pozytywnych recenzji.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 1 października 2019 r. II SA/Wa 347/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r. I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2007 r. I OSK 1661/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.
Z powyższego wynika, że Centralna Komisja, mimo że jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77 i 80 K.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2008 r. I OSK 838/08, z 30 marca 2009 r. I OSK 1411/08, z 27 stycznia 2012 r. I OSK 2052/11). Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma to, czy Rada Wydziału miała podstawy do tego, żeby rozstrzygnąć sprawę nadania stopnia doktora nauk technicznych, skoro przed powzięciem tej uchwały recenzentka prof. dr hab. inż. arc. Marzanna Jagieło stwierdziła, że przedstawiony do oceny dorobek naukowy skarżącego nie spełnia wymogów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ponieważ przedstawiona do oceny monografia habilitacyjna powstała z naruszeniem prawa, zarówno tej ustawy, jak i ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na dzień podjęcia przez Radę Wydziału uchwały z 18 października 2017 r. istniały wątpliwości, co do tego, czy przedłożony przez skarżącego dorobek naukowy (właściwa wersja rozprawy doktorskiej) ma charakter oryginalny i samodzielny.
Z uzasadnienia przedmiotowej uchwały użyto określenia, że "mamy do czynienia z oszustwem naukowym, polegającym na przywłaszczeniu cudzego dorobku, z zatajeniem jego autorów i źródeł pozyskiwania". Dalej podano, że zamieszczone w pracy teksty obcych autorów nie wykazują działania przypadkowego, a raczej świadomego i celowego. Plagiatowanie jest niedopuszczalną formą zachowania, a normy etyczne są powyżej norm prawnych.
Rzecznik Dyscyplinarny ds. Nauczycieli Akademickich Politechniki Śląskiej 9 maja 2018 r. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wobec skarżącego w sprawie zachowania nielicującego z godnością zawodu nauczyciela akademickiego, polegającego na użyciu cudzych tekstów bez cytowania źródeł w przedstawionej rozprawie habilitacyjnej, albowiem społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.
Zdaniem Sądu I instancji, gdy Rada Wydziału, przed podjęciem uchwały uznała rozprawę doktorską skarżącego za dzieło noszące znamiona plagiatu, powinna zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie - mając na uwadze przepisy art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego - zawiadomić prokuratora lub Policję o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu.
W ocenie Sądu I instancji prawomocne orzeczenie zapadłe w toku postępowania przygotowawczego stanowiłoby dla rozpatrzenia sprawy o nadanie stopnia naukowego doktora tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z art. 297 k.p.k. wynika bowiem, że postępowanie przygotowawcze winno dać odpowiedź na pytanie, czy skarżący popełnił zarzucany mu czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo oraz jakie były okoliczności jego popełnienia. Prawomocne postanowienie organu ścigania oraz treść uzasadnienia orzeczenia pozwoliłoby z kolei na wyjaśnienie i ocenę przez Radę Wydziału jednej z koniecznych przesłanek nadania stopnia naukowego doktora, tj. ustalenie czy skarżący przedstawił i obronił rozprawę doktorską, a więc pracę stanowiącą oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, wskazującą na umiejętność samodzielnego prowadzenia przez skarżącego pracy naukowej (art. 12 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy).
Zdaniem Sądu I instancji, w zwrocie zawartym w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "inny organ" mieści się także właściwy organ powołany do ścigania przestępstw, w szczególności prokurator, Policja - art. 10 § 1 w zw. z art. 298 § 1 K.p.k. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 1991 r. SA/Wr 302/91, ONSA 1991/3-4/65; wyrok NSA z 29 czerwca 2000 r. I SA 573/99, LEX nr 55747; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000 r. V SA 108/00, LEX nr 49954). Brak również przeszkód do tego, żeby w sprawie o nadanie stopnia naukowego powołany przepis k.p.a. znalazł odpowiednie zastosowanie, na mocy art. 29 ust. 1 ustawy. O wyłączeniu możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie świadczą przepisy art. 29a ustawy, czy art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., które znajdują zastosowanie w innej sytuacji, niż ta ustalona w niniejszej sprawie, tj. gdy po uprawomocnieniu się uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora zostanie ustalone, że rozprawa doktorska miała charakter pracy niesamodzielnej lub jest pozbawiona cechy oryginalności.
Nie można się przy tym zgodzić z Centralną Komisją, że postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego nie może zmienić oceny, że doszło do naruszenia praw autorskich i może być traktowane jako przywłaszczenie autorstwa utworu pierwotnego. Zatem w przypadku, gdy po podjęciu uchwały o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej, a przed podjęciem uchwały w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora pojawiły się wątpliwości, co do spełnienia przez rozprawę doktorską wymogów z art. 13 ust. 1 ustawy, organ winien z urzędu zawiesić postępowanie administracyjne, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie karnej.
Rada Wydziału podjęła uchwalę z dnia 18 października 2017 r. z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy, a Centralna Komisja wydała zaskarżoną decyzję z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 21 ust. 2 ustawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rada Wydziału ustali ponownie stan faktyczny sprawy i rozważy, czy nadal istnieje potrzeba zawiadomienia organów ścigania, czy też takiej potrzeby nie ma i można przeprowadzić przedmiotowe postępowanie administracyjne.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 października 2019 r. II SA/Wa 347/19, wniosła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:
I. prawa materialnego:
1. art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852, ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżąca powinna odpowiednio zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie mając na uwadze przepisy art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego zawiadomić prokuratora lub policję o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, podczas gdy, tak Rada Wydziału, jak również Centralna Komisja na dzień podejmowania uchwały RW oraz decyzji CK nie miały żadnych wątpliwości, co do tego, czy przedłożony przez stronę dorobek ma charakter oryginalny i samodzielny, o czym świadczą wyniki głosowań;
2. art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki, poprzez błędne przyjęcie, że "przed podjęciem uchwał w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora pojawiły się wątpliwości, co do spełnienia przez rozprawę doktorską wymogów z art. 13 ust. 1 ustawy" i wobec powyższego "organ winien z urzędu zawiesić postępowanie administracyjne, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie karnej", podczas gdy, jak wynika z recenzji wydanych w dwóch instancjach, uzasadnienia uchwały RW oraz uzasadnienia decyzji CK, takich wątpliwości nie było;
3. art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki, poprzez błędne przyjęcie, że "Rada Wydziału podjęła uchwałę z dnia 18 października 2017 r. z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy", podczas gdy Rada Wydziału bardzo skrupulatnie i wnikliwie przeprowadziła postępowanie dowodowe i podjęła uchwałę RW;
4. art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki, poprzez błędne przyjęcie, że "Centralna Komisja wydała zaskarżoną decyzję z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 21 ust. 2 ustawy".
II. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji CK i uchwały RW poprzez uznanie, że decyzja CK i uchwała RW naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, podczas gdy tak uchwala RW, jak również decyzja CK zostały podjęte zgodnie z obowiązującym prawem, a w szczególności zgodnie z ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki, Kodeksem postępowania administracyjnego, ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K., reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej odrzucenie "ze względu na brak podstawy kasacyjnej", utrzymanie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma częściowo usprawiedliwione podstawy.
Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie natomiast zarzuty postawione w ramach obydwu podstaw kasacyjnych pozostają ze sobą w związku, musza więc być rozpoznane łącznie.
Za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Sąd I instancji przyjął bowiem, że jeżeli Rada Wydziału przed podjęciem uchwały uznała rozprawę doktorską skarżącego za dzieło noszące znamiona plagiatu, to powinna zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie - mając na uwadze przepisy art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego - zawiadomić prokuratora lub Policję o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu. W ocenie Sądu I instancji prawomocne orzeczenie zapadłe w toku postępowania przygotowawczego stanowiłoby dla rozpatrzenia sprawy o nadanie stopnia naukowego doktora tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Pomijając fakt, że w sprawie nie mieliśmy do czynienia z przewodem doktorskim, obroną rozprawy doktorskiej, nadaniem stopnia doktora, w rozumieniu art. 12-15 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki – co jakby umknęło uwadze Sądu I instancji – tylko z postępowaniem habilitacyjnym, o jakim mowa w art. 16-19 wspomnianej ustawy, to teza Sądu I instancji, przytoczona w poprzednim akapicie o tym, że postępowanie przygotowawcze, czy też karne, powinno stanowić prejudykat względem uchwały o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 18 ust. 1 pkt 1 i art. 18a ust. 11 ustawy) w sytuacji, gdy powodem odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego było posłużenie się, w istotnym stopniu, cudzymi utworami, bez wskazywania ich źródeł – jest nietrafna.
W orzecznictwie wskazuje się, że "Pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek przyczynowy, to jest sytuacja, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej" (wyrok NSA z 26.04.2023 r. II OSK 1470/20, LEX nr 3559798). Prejudykat w postaci orzeczenia wydanego w ewentualnej sprawie karnej mógłby jedynie wykazać, że doszło do popełnienia czynu zabronionego ustawą (Sąd I instancji nie wskazuje nawet, o jaki przepis ustanawiający sankcję karną chodzi). Tymczasem z "przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej" wynika, że "do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną" (zob. art. 16 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym ...). Zatem, podstawą ustaleń Rady Wydziału, a w razie odwołania Centralnej Komisji, jest to, czy habilitant posiada osiągnięcia naukowe lub artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną, niezależnie od tego, czy przy wykazywaniu przez wnioskodawcę spełnienia ustawowych przesłanek doszło do popełnienia czynu zabronionego ustawą. Potwierdzeniem takiej tezy jest art. 29a ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), z którego wynika, że decyzje, stwierdzające nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, nie wyłączają odpowiedzialności dyscyplinarnej, karnej i cywilnoprawnej.
Jeżeli zatem odpowiedzialność karna jest niezależna od oceny, czy doszło do przypisania sobie przez wnioskodawcę autorstwa istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, a te ostatnie ustalenia są podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia (czyli stanowią też w oczywisty sposób przeszkodę do nadania tytułu lub stopnia), to ewentualne postępowanie karne nie może stanowić prejudykatu dla ustalenia, czy habilitant posiada osiągnięcia naukowe lub artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Niezbędnym elementem tych ostatnich ustaleń jest bowiem zaprzeczenie, że wnioskodawca przypisał sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Czy ewentualnie doszło do popełnienia czynu zabronionego ustawą jest zagadnieniem odrębnym i brak takich ustaleń nie stanowi przeszkody do wydania decyzji przez właściwy organ, a więc nie jest to sytuacja, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe.
Odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej powołanych w punktach I.2 i 3., które były reakcją na przepisy wskazane przez Sąd I instancji, jest bezprzedmiotowe z tej racji, że odnoszą się one do przewodu doktorskiego, a nie habilitacyjnego, co jak wspomniano już wyżej, uszło uwadze Sądu I instancji. Sam zaś art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (zarzut I.4. skargi kasacyjnej), stanowiący o tym, jakiego rodzaju orzeczenie wydaje Centralna Komisji w przypadku wniesienia odwołania, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej w sytuacji, gdy wydane orzeczenie jest zgodne treściowo z normą wynikającą z powołanego przepisu.
Z kolei zarzut powołany w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) nie ma samodzielnego charakteru, bowiem za pomocą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. nie jest możliwa weryfikacja, czy uchwała RW i decyzja CK zostały podjęte zgodnie z obowiązującym prawem, a w szczególności zgodnie z ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki, Kodeksem postępowania administracyjnego, ustawią Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
W sytuacji zatem, gdy teza Sądu I instancji o niezbędności prejudykatu w postaci wyniku postępowania przygotowawczego (nawet nie sądowego) okazała się błędna, a była zasadniczą podstawą uchylenia zaskarżonych orzeczeń i żadnych innych ocen w odniesieniu do decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z 29 października 2018 r. Sąd I instancji nie przedstawił, to sprawa musi zostać ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W pierwszej kolejności Sąd ten powinien ocenić zarzut skarżącego, że postępowanie habilitacyjne powinno zostać umorzone z powodu wycofania wniosku o jego wszczęcie, zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tym niemniej uchwała RW o odmowie umorzenia postępowania z powodu wycofania wniosku jest z tej samej daty, co uchwała o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, a Sąd I instancji nie zajął żadnego stanowiska w kwestii tego, jaki wpływ na bieg postępowania habilitacyjnego mogło mieć wycofanie wniosku o jego wszczęcie. Jeśli postępowanie mogło być kontynuowane, to należy poddać ponownej ocenie jego przebieg.
Z tego względu, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.