Orzeczenie · 2025-01-24

III OSK 2377/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-24
NSAAdministracyjneWysokansa
służba wojskowaSKWzwolnienie ze służbyemeryturauznanie administracyjnepolityka kadrowakontrola sądowaprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze. Szef SKW wydał rozkaz personalny o zwolnieniu, a następnie decyzją utrzymał go w mocy po wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza, uznając, że organ działał w granicach uznania administracyjnego i prawidłowo uzasadnił swoją decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił jednak wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję i rozkaz personalny. NSA uznał, że decyzja organu była dowolna i arbitralna, ponieważ organ, mimo posiadania uznania administracyjnego, nie rozważył w sposób pełny wszystkich okoliczności sprawy. Wskazano, że argumentacja oparta na 'polityce kadrowej' jest zbyt ogólna i nie wyjaśnia konkretnych powodów zwolnienia. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności, a decyzja musi być osadzona w konkretnych okolicznościach sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. NSA stwierdził, że organ nie wykazał, dlaczego w tej konkretnej sytuacji zwolnienie było uzasadnione, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd zwrócił również uwagę na potencjalną dyskryminację z uwagi na wiek, choć nie mógł jej ocenić bez ustaleń faktycznych. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, zostały uznane za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia uznania administracyjnego w kontekście zwolnień ze służby funkcjonariuszy służb specjalnych, wymogi uzasadnienia decyzji uznaniowych, kontrola sądowa polityki kadrowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki służb mundurowych i służb specjalnych, ale zasady dotyczące uznania administracyjnego i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby z powodu nabycia prawa do emerytury, oparta na uznaniu administracyjnym, może być uznana za dowolną i arbitralną z powodu braku wszechstronnego uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka może być uznana za dowolną i arbitralną, jeśli organ nie rozważył w sposób pełny wszystkich okoliczności sprawy i nie uzasadnił jej w sposób dostatecznie zindywidualizowany, pomimo posiadania uznania administracyjnego.

Uzasadnienie

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Organ musi osadzić swoją decyzję w konkretnych okolicznościach sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywatela, a brak wszechstronnego uzasadnienia czyni decyzję arbitralną.

Czy organ administracji publicznej, korzystając z uznania administracyjnego przy zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jest zobowiązany do szczegółowego wyjaśnienia okoliczności sprawy i uzasadnienia swojej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonania oceny, a wszelkie istotne ustalenia i wnioski powinny zostać zawarte w motywach rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej uniemożliwia stwierdzenie, czy organ nie dopuścił się dowolności i zaniechania przy wyjaśnianiu stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.

Czy zwolnienie funkcjonariusza ze służby z powodu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia wysługi emerytalnej może stanowić dyskryminację z uwagi na wiek?

Odpowiedź sądu

Konieczne jest rozważenie, czy takie zwolnienie nie stanowi dyskryminacji z uwagi na wiek, jednak bez ustaleń faktycznych poczynienie takich rozważań nie jest możliwe.

Uzasadnienie

W orzecznictwie NSA podkreślana jest konieczność rozważenia kwestii dyskryminacji wiekowej w kontekście zwolnień ze służby z powodu osiągnięcia wysługi emerytalnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Szefa SKW i poprzedzający ją rozkaz personalny.

Przepisy (9)

Główne

u.s.f.SKW i SW art. 19 § 2 pkt 5

Ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego

Możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze, oparta na uznaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Pomocnicze

u.s.f.SKW i SW art. 22

Ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego

Przepis dotyczący okresu ochronnego po zaprzestaniu służby z powodu choroby, który nie został skutecznie zakwestionowany w kontekście daty wydania rozkazu personalnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

rozp. MON z 25.09.2006 art. 20

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego

Obowiązek zapoznania funkcjonariusza z rozkazem personalnym o zwolnieniu co najmniej na trzy miesiące przed terminem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu była dowolna i arbitralna z powodu braku wszechstronnego uzasadnienia. • Organ nie rozważył w sposób pełny wszystkich okoliczności sprawy przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. • Argumentacja oparta na 'polityce kadrowej' jest zbyt ogólna i nie wyjaśnia konkretnych powodów zwolnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, § 20 rozporządzenia MON, art. 22 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW) zostały uznane za niezasadne. • Ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone.

Godne uwagi sformułowania

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. • Decyzja była dowolna i arbitralna z powodu braku wszechstronnego uzasadnienia. • Przywołanie polityki kadrowej w ramach decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w istocie niczego nie wyjaśnia. • Uznaniowość nie oznacza dowolności w rozstrzyganiu spraw przez organy, jak również nie upoważnia tych organów do szablonowego stosowania prawa w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego danej sprawy.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Hanna Knysiak - Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania administracyjnego w kontekście zwolnień ze służby funkcjonariuszy służb specjalnych, wymogi uzasadnienia decyzji uznaniowych, kontrola sądowa polityki kadrowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służb mundurowych i służb specjalnych, ale zasady dotyczące uznania administracyjnego i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy uznania administracyjnego i jego granic w kontekście zwolnienia funkcjonariusza służb specjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym. Pokazuje, jak sąd może zakwestionować decyzję organu, nawet jeśli formalnie mieści się ona w granicach prawa.

Uznanie administracyjne to nie dowolność: NSA uchyla zwolnienie funkcjonariusza SKW z powodu braku uzasadnienia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst