Orzeczenie · 2026-01-14

III OSK 2375/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
petycjesamorząd gminnynadzórkontrola sądowauchwałakompetencjeprawo administracyjneNSAWSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od postanowienia WSA w Łodzi, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie uznania petycji za zasługującą na uwzględnienie. WSA uznał, że sposób załatwienia petycji, w tym uchwała rady gminy w tej sprawie, nie podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie ustawy o petycjach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zarzut naruszenia przepisów procesowych przez WSA był zasadny. Sąd podkreślił, że choć petycja sama w sobie nie inicjuje postępowania administracyjnego i jej rozpatrzenie ma charakter czynności materialno-technicznej, to jednak wojewoda, jako organ nadzoru nad działalnością gminy, ma prawo zaskarżyć uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym (art. 91 i 93). Ustawa ta nie ogranicza zakresu przedmiotowego uchwał podlegających kontroli sądowej sprawowanej przez organ nadzoru. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA powinien merytorycznie rozpoznać skargę wojewody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządowych podejmowanymi w sprawach petycji oraz kompetencji organów nadzoru.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru wnosi skargę po upływie terminu do samodzielnego stwierdzenia nieważności uchwały.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy w przedmiocie uznania petycji za zasługującą na uwzględnienie podlega kontroli sądu administracyjnego na skutek skargi organu nadzoru (wojewody)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia petycji, mimo że sama w sobie nie jest aktem podlegającym bezpośredniej skardze do sądu administracyjnego na podstawie ustawy o petycjach, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego wniesionej przez organ nadzoru (wojewodę) na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.

Uzasadnienie

Ustawa o samorządzie gminnym (art. 91 i 93) przyznaje wojewodzie prawo do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego po upływie terminu do stwierdzenia nieważności we własnym zakresie. Przepisy te nie wprowadzają ograniczeń co do przedmiotu uchwały, co oznacza, że wojewoda może zaskarżyć każdą uchwałę, w tym tę dotyczącą rozpatrzenia petycji, w ramach sprawowanego nadzoru nad legalnością działalności gminy.

Czy skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia petycji, wniesiona przez organ nadzoru (wojewodę), podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z powodu braku właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie podlega odrzuceniu z tego powodu, gdyż organ nadzoru ma legitymację do jej wniesienia na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.

Uzasadnienie

WSA błędnie odrzucił skargę, uznając, że uchwała w sprawie petycji nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego. NSA wyjaśnił, że choć ustawa o petycjach wyłącza bezpośrednią skargę na sposób załatwienia petycji, to przepisy ustawy o samorządzie gminnym przyznają organowi nadzoru prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy, niezależnie od jej przedmiotu, co wyłącza zastosowanie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości.

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pozwala organowi nadzoru na zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego po upływie terminu do samodzielnego stwierdzenia nieważności.

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa termin i tryb stwierdzania nieważności uchwał organów gminy przez organ nadzoru.

u.petycjach art. 13 § 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach

Określa, że rozpatrzenie petycji następuje w formie zawiadomienia, które nie jest aktem administracyjnym.

u.petycjach art. 13 § 2

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach

Wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały w przedmiocie załatwienia petycji do sądu administracyjnego na podstawie tej ustawy.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym brak właściwości sądu.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez NSA.

u.s.g. art. 18b § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna uchwały rady gminy w sprawie uznania petycji za zasługującą na uwzględnienie.

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje ogólne postępowanie skargowe w administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru (wojewoda) ma legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy dotyczącej rozpatrzenia petycji na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, niezależnie od przepisów ustawy o petycjach. • Przepisy ustawy o samorządzie gminnym dotyczące skargi organu nadzoru na uchwały organów gminy nie zawierają ograniczeń przedmiotowych.

Odrzucone argumenty

Uchwała rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia petycji nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ sposób załatwienia petycji nie jest aktem administracyjnym w rozumieniu P.p.s.a. (argument WSA).

Godne uwagi sformułowania

Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. • Rozpatrzenie petycji następuje w formie czynności materialno-technicznej, to jest zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki. • Organ nadzoru może zaskarżyć do sądu każdą uchwałę organu gminy. • Przepisy rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym nie wprowadzają ograniczeń w nadzorze ze względu na przedmiot uchwały ani jej charakter prawny.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządowych podejmowanymi w sprawach petycji oraz kompetencji organów nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru wnosi skargę po upływie terminu do samodzielnego stwierdzenia nieważności uchwały.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego kontroli sądowej nad uchwałami samorządowymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Czy uchwała w sprawie petycji jest poza kontrolą sądu? NSA wyjaśnia granice nadzoru wojewody.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst