III OSK 2375/22

III OSK 2375/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Tadeusz Kiełkowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Gl 402/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-05-17
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art.12 ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 402/22 w sprawie ze skargi D.M. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2021 r., nr 168/2021/AMS w przedmiocie odpadów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.M. na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 402/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę D.M. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ) z 30 grudnia 2021 r., nr 168/2021/AMS w przedmiocie odpadów.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się D.M. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez uznanie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że skarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu, w sytuacji gdy badanie legalności zarządzenia pokontrolnego zostało ograniczone do ustalenia, czy treść ustaleń Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach utrwalonych w protokole kontroli koresponduje z treścią zarządzenia pokontrolnego, z pominięciem analizy, czy naruszenia ustalone w toku kontroli zostały w prawidłowy sposób stwierdzone i dostatecznie wykazane, co w konsekwencji miało bezpośredni istotny wpływ na treść wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i doprowadziło do oddalenia skargi, która powinna zostać uwzględniona z uwagi na brak dostatecznego wykazania istnienia naruszeń przez WIOŚ;
2) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez uznanie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu przy jednoczesnym pominięciu weryfikacji legalności podstaw wszczęcia kontroli interwencyjnej, której rezultatem jest wydanie zarządzenia pokontrolnego, co w konsekwencji miało bezpośredni istotny wpływ na treść wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i doprowadziło do oddalenia skargi, w okolicznościach w których powinno skutkować ustaleniem przez Sąd braku uzasadnionych podstaw wszczęcia kontroli interwencyjnej.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W opinii skarżącego kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli zarządzenia pokontrolnego naruszył przepisy postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, w sposób, który miał istotny wpływ na treść wydanego wyroku.
Wskazano, że twierdzenie Sądu I instancji można sprowadzić do konstatacji, zgodnie z którą, jeżeli treść ustaleń dokonanych w toku kontroli jest zgodna z treścią zarządzenia pokontrolnego, to przy założeniu, że kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, a treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa to zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu. Zdaniem skarżącego, przyjęcie powyższej koncepcji ograniczałoby przeprowadzenie kontroli sądowo-administracyjnej zarządzeń pokontrolnych wyłącznie do analizy treści zarządzenia i ustaleń protokołu kontroli. Tymczasem w orzecznictwie podkreśla się, że "Badanie legalności takiego zarządzenia oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania, a to zdaniem Sądu oznacza konieczność zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone i dostatecznie wykazane" (jak stwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2018 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 660/18).
Dalej podkreślono, że wątpliwości skarżącego kasacyjnie nie budzi fakt, że zakres kontroli Sądu I instancji nie obejmuje prawidłowości ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organ w trakcie kontroli, jednak od weryfikacji prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ należy odróżnić zasadność badania przez Sąd czy ustalenia te zostały dokonane rzetelnie (należycie wykazane) i zgodnie z prawem (w oparciu o zebrane dowody). W przeciwnym razie należałoby uznać, że zarządzenie pokontrolne oparte jedynie na twierdzeniach organu (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), jest zgodne z prawem, o ile nie zachodzi rozbieżność logiczna między treścią tych ustaleń a treścią wydanego na ich podstawie zarządzenia pokontrolnego. Taka interpretacja zakresu kontroli sądowo-administracyjnej zarządzeń pokontrolnych musi budzić uzasadniony sprzeciw.
Skarżący ponadto nie podziela opinii Sądu I instancji wyrażonej w uzasadnieniu wyroku, zgodnie z którą "Zarzuty skargi sprowadzają się przede wszystkim do tego, że stan faktyczny jest inny niż ten, który został przedstawiony w znajdującym się w aktach protokole kontroli". Wskazano, że odniesienie się przez skarżącego w uzasadnieniu skargi do ustaleń stanu faktycznego w toku kontroli WIOŚ miało na celu jedynie wykazanie, że wnioski organu dotyczące istnienia naruszeń nie zostały w prawidłowy sposób stwierdzone i dostatecznie wykazane, a także wskazanie Sądowi obszarów w jakich w opinii skarżącego doszło do tych naruszeń.
W opinii skarżącego kasacyjnie poniesione w treści skargi braki w zakresie postępowania dowodowego (brak wskazania podstaw uzasadniających wszczęcie kontroli interwencyjnej, postępowanie dowodowe ograniczone do przesłuchania kontrolowanego, nieprzedstawienie dowodu w postaci analizy opłat za przejazd drogami płatnymi, na który powoływał się organ jako podstawy przyjętych ustaleń skutkujących stwierdzeniem istnienia naruszeń, nie odniesienie się do zeznań i wyjaśnień kontrolowanego złożonych w zastrzeżeniach do protokołu kontroli w zakresie w jakim były sprzeczne z ustaleniami organu kontroli) nie stanowiły próby kwestionowania prawidłowości ustaleń Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska poczynionych w toku kontroli, zmierzały jedynie do wykazania, że stwierdzone przez organ naruszenia nie zostały dostatecznie wykazane, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich istnienia.
Z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach analizując przedmiotową sprawę zaniechał kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego w zakresie istnienia podstaw do jego wydania i ich należytego wykazania, opierając się jedynie na treści ustaleń organu kontroli i ich zgodności z nieprawidłowościami wskazanymi w zarządzeniu pokontrolnym, zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Pismem z 26 sierpnia 2022 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Powyższe ogólne rozważania mają istotne znaczenie w tej sprawie, ponieważ skarga kasacyjna została sporządzona niestarannie, zawiera uchybienia formalne oraz nieprawidłowo sporządzone zarzuty kasacyjne. Przede wszystkim autorka skargi kasacyjnej, zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267; dalej: p.u.s.a.) i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070; dalej: ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska), a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, sformułowała jako zarzuty "naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy". Autorka skargi kasacyjnej zdaje się zakładać, że powiązanie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego z zarzutem naruszenia normy procesowej o charakterze wynikowym, takiej jak art. 151 p.p.s.a., powoduje, że zarzut staje się zarzutem procesowym, co jest oczywiście nieprawidłowe.
Niemniej, choć zastosowana przez skarżącego kasacyjnie konstrukcja zarzutów nie odpowiada w pełni wymaganiom stawianym zarzutom skargi kasacyjnej, tak nie dyskwalifikuje jej to jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do powołanych w zarzutach regulacji, wskazać należy, że art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym, a nie przepisem postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., i tym samym nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego. Z kolei przepis art. 151 p.p.s.a., podobnie jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym W konsekwencji zasadnicze znaczenie w tej sprawie miały zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (błędnie wskazane jako zarzuty procesowe), tj. zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarzuty nie zasługiwały jednak na uwzględnienie.
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określającym ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 10009/08; z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011 r., nr 3, s. 93).
Mając na uwadze zarzuty stawiane w skardze kasacyjnej wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1346/22).
Zarysowana specyfika zarządzenia pokontrolnego wpływa też na sposób jego legalnościowej oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślić należy, że Wojewódzki sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego mogą być tylko ustalenia kontroli, prawidłowo udokumentowane w protokole kontroli. Skoro zarządzenie pokontrolne musi opierać się na ustaleniach kontroli, to ustalenia te muszą być zawarte przynajmniej w protokole kontroli, a najlepiej także w tym zarządzeniu. Zatem protokół kontroli dokumentuje czynności kontroli oraz zawiera jej ustalenia, do których musi odnosić się zarządzenie pokontrolne. Ponadto zarządzenie pokontrolne stanowi spójną całość z protokołem kontroli i nie ma potrzeby powielania w zarządzeniu pokontrolnym szczegółowych kwestii zawartych w protokole kontroli (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2024 r., sygn. akt III OSK 438/23).
Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne bada przede wszystkim, czy:
1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Jak wcześniej zaznaczono, sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12; z 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1706/18; z 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 935/21). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca kasacyjnie może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność z prawem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Zważywszy że intencją skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie zaskarżonego wyroku w zakresie oceny ustaleń faktycznych organu, stwierdzić należy, że ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Sąd I instancji omówił i ocenił ustalenia kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach, działalności gospodarczej prowadzonej przez D.M. pod nazwą [...] z/s w S. przy ul. [...], obejmującej przestrzeganie przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarki odpadami.
Podczas kontroli ustalono, że w oparciu o systemem "Baza danych o Odpadach" przedsiębiorca potwierdził w latach 2020-2021 wykonanie łącznie 94 kursów transportów odpadów o kodzie 16 02 14 oraz 20 01 36 pomiędzy firmami: G. sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. [...] - miejsce prowadzenia działalności: K., ul. [...], a T. sp. z o.o. z siedzibą w G., ul. [...] (adres prowadzenia działalności: T., ul. [...]).
Natomiast odrębne ustalenia organów Inspekcji Ochrony Środowiska wykazały, iż spółka G. sp. z o.o. w roku 2018 utraciła tytuł prawny do władania nieruchomością zlokalizowaną w K. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...]) i od 2018 r. faktycznie na wymieniony teren nie były przyjmowane żadne odpady. Dodatkowo analiza opłat za przejazd drogami płatnymi wykazała, że w dniach w których rzekomo były wykonywane przedmiotowe transporty na podstawie ujawnionych kart przekazania odpadów, pojazdy je transportujące nie zostały zarejestrowane w systemie na trasie przejazdu pomiędzy przekazującymi, a odbierającymi je firmami.
W czasie kontroli wykazano, że przedsiębiorca wykonujący usługi transportu odpadów w analizowanym okresie nie przekazał transportowanych odpadów do wskazanego w kartach przekazania odpadów posiadacza odpadów, a także nie dostarczył odpadów do miejsca ich przeznaczenia wskazanego w tych kartach.
Podniesiona w skardze argumentacja zmierza w istocie do wykazania, że skarżący wykonywał i wykonuje należycie obowiązki nałożone na niego w zarządzeniu pokontrolnym. Równocześnie jednak skarżący nie wykazał, aby treść zarządzenia pokontrolnego nie korespondowała z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli.
Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej, podzielić należy wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, wedle którego organ prawidłowo zarządził w kontrolowanym akcie, aby skarżący kasacyjnie prowadził działalność w zakresie transportu odpadów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (pkt 1 zarządzenia pokontrolnego) oraz aby podjął działania w kierunku zmiany wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami "BDO", w zakresie transportu odpadów 16 02 14 oraz 20 01 36 (pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, niekwestionowany przez skarżącego kasacyjnie).
U podstaw zarządzenia legły zarówno ustalenia poczynione w niniejszej kontroli, jak również materiał dowodowy zgromadzony w trakcie działań dotychczas przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie. Ustalenia zostały poczynione wystarczająco rzetelnie i prowadziły do postawienia przez kontrolujących właściwych i uprawnionych wniosków pokontrolnych. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne oraz uzasadnienie stanowiska zawartego w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym umożliwiły Sądowi I instancji jego kontrolę. Nie ulega też wątpliwości, że zaskarżone zarządzenie koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli, a także znajduje oparcie w prawidłowo zinterpretowanych przepisach prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte w kontrolowanej sprawie czynności uzasadniały wydanie zaskarżonego zarządzenie pokontrolnego i były również wystarczające do stwierdzenia uchybień zasygnalizowanych w treści tego zarządzenia. Kontrola została przeprowadzona w niniejszej sprawie przez powołany do tego organ, zalecenia zawarte w zarządzeniu pokontrolnym korespondują z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli i znajdują oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa oraz wskazują na działania jakie kontrolowany winien podjąć, aby doprowadzić do postępowania zgodnego z prawem. W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Nie mógł okazać się skuteczny zarzut naruszenia art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe. Stosownie do art. 9 ust. 1b ww. ustawy, do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole: przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem (pkt 1) oraz interwencyjne (pkt 2). W myśl art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia.
Kontrola interwencyjna prowadzona jest z pominięciem procedury określonej w art. 48 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.), tj. zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Bezsporne jest przy tym, że organ inspekcji ochrony środowiska w zakresie swoich kompetencji może działać z urzędu i nie ma znaczenia źródło, z jakiego organ powziął informację o zagrożeniu (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1276/20).
Do przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie nie było potrzebne ani uprzednie zawiadomienie o zamiarze jej przeprowadzenia (art. 48 ustawy Prawo Przedsiębiorców) ani też ostatecznie nie była wymagana obecność kontrolowanego (art. 50 ustawy Prawo przedsiębiorców). Jak stanowi art. 65 pkt 3 ww. ustawy, przepisów rozdziału 5 "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" tej ustawy nie stosuje się do kontroli: prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami. Z dokumentacji znajdującej się w sprawie wynika jednoznacznie, że organ dokonywał kontroli w zakresie, gospodarki odpadami. W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli z 23 czerwca 2021 r. wyraźnie wskazano, że kontrola dotyczy gospodarki odpadami. Jeden egzemplarz upoważnienia został natomiast odebrany przez skarżącego. Z protokołu kontroli, którego egzemplarz otrzymał również skarżący, wyraźnie wynika, że kontrola miała charakter interwencyjny przez co możliwym było zweryfikowanie prawidłowości czynności podjętych przez Inspektorów WIOŚ.
Mając powyższe na uwadze, zgodzić należy się z organem, iż skarżący powołuje się na brak informacji o interwencyjnym charakterze kontroli oraz braku możliwości weryfikacji legalności trybu wszczęcia kontroli, natomiast nie podnosi żadnego zarzutu, który dotyczyłby stricte błędów lub uchybień obejmujących działania inspektorów WIOŚ.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.